Een ideale maatschappij bestaat alleen als idee. In onze verbeelding dus En we verbeelden ons allemaal wat anders. De een zijn ideaal is de ander zijn schrikbeeld. Zo zou ik niet graag in Plato’s Republiek willen wonen. We hebben gelukkig met een iets prettger werkelijkheid te maken, maar een waar niet alles het best denbare (andere betekenis van ideaal) is. Zeker niet naar ieder’s idee.
Het eerste zal nooit helemaal lukken. De een heeft immers andere ouders dan de ander, En Plato’s oplossing (alle kinderen in een soort weeshuis, zodat ze hun eigen ouders niet kennen) is niet menswaardig. Je zult met het tweede genoegen moeten nemen. De mogelijkheid op een menswaardig bestaan.Een maatschappij waarin iedereen gelijke kansen krijgt en de mogelijkheid op een menswaardig bestaan?
Ook een waarschijnlijk onbereikbaar streven. Begin maar eens om het koningshuis af te schaffen. Wederom spelen familieverbanden de rol van spelbreker. En zonder die, zijn we verder van huis. We kunnen wel de spelregels zodanig aanpassen dat er wat dat vetreft geen onderscheid meet is. Maar zulks betekent afschaffen van ALLE individuele subsidies een (laag) basisinkomen en gratis noodvoorzieningen voor IEDEREEN.Een maatschappij waarin geen sociaal onderscheid wordt gemaakt?
Royaal? Dat woord betekende oorspronkelijk koninklijk. Maar iedereen een goedkoop paleism dat kan uiteraard niet. Je zult genoegen moeten nemen met een kleine woning zonder tuin (maar wel openbaar groen). Zeker in dichtbevolkte gebieden (er wonen momenteel minstens een miljard mensen in gebieden(denk aan chinese provincies of deelstaten in India) die dichter bevolkt zijn dan Nederland).Een maatschappij waarin voor iedereen betaalbare royale leefruimte is?
Wederom een vooralsnog onbereikbaar ideaal. Je kunt er echter veel aan doen. Om te beginnen door minder zaken “illegaal” te maken. Verder door de welvaart meer te verdelen (een dief steelt liefst van de rijkeren). Maar er is altijd wel Iets slechts denkbaar waarvan deze of gene toch beter zou worden,En maatschappij waarin misdaad niet loont?
Het eerste valt te benaderen, door minder en simpeler regels. Maar bedenk dat de menselijk domheid grenzenloos is. En dat maakt tevens het tweede onmogelijk.Een maatschappij waarin de regels (over)duidelijk zijn en waar je je wel 2X bedenkt alvorens je een winkel plundert of iemand omlegt?
Wederom is het eerste onmogelijk. Waarom zouden er regels zijn als niemand ze ooit overtreed? Het tweede is beter te doen, door simpeler belastingvormen en internationale belastiinginning, Naar is desondanks nog niet zo makkelijk.Een maatschappij waar iedereen zich houdt aan de regels, netjes zijn/haar belasting betaalt?
Lijkt wel lastiger dan ooit, maar valt wellicht mee. De meeste geweldadige linkse extremisten zijn verdwenen, Overgebleven zijn nationalistisch en religieus extremisme In sommige landen een meerderheid of althans een machtiger deel van de bevolking, Je kunt er iets aan doen, door een proportioneler kiessysteem en door de regeringsleiders via een volgorde systeem te laten kiezen, waarbij niet de meeste stemmen op nr 1 tellen, maar een zo groot mogelijke meerderheid op een zo laag (qua rangnummer) mogelijk niveau, Als niemand door minstens de helft van de kiezers op plaats één is gezet, tel dan de kiezers mee die de kandidaat op plaats 2 hebben gezet. Enzovoort. Dat levert meestal voordeel op voor meer gematigden.Een maatschappij waar links en rechts niet tot in extremen polariseren?
Naar verhouding tot wat? De omvang van de “buit”? (een zinloze moord levert dan geen straf op) het veroorzaakte leed? (een miljard stelen van Jefff Bezos doet hem geen kwaad evenmin als belastingontduiking) De kans op recidive? (komt iemand die zijn moeder vermoord goed mee weg). Geen enkele maat past voor elk misdrijf. En dat hoeft ook niet. Zolang als je er eigenrichting en herhaling (ook door anderen) er voldoende mee voorkomt.Een maatschappij waar veroordeelde criminelen ook echt naar verhouding veroordeeld worden?
Dat valt wellicht te bereiken door openbaarheid van bestuur, door de leiders in persoon te kiezen en vooral ruime mogelijkheid om ze af te zetten. Als het parlement een regeriing ten val brengt, laat tijdelijke regeringsleider aanstellen, waar men méér vertrouwen in heeft en die lopende zaken afhandelt tot aan de verkiezingen die meteen (via bovengenoemde procedure) een nieuwe leider oplevert. (en een nieuw parlement) Laat vooral de gewraakte lieden niet nog maandenlang demisionair doorregeren. Bovendien mag zo’n leider, noch zijn of haar zijn partner enig bezit hebben waarmee vergaande speculatie mogelijk is (boven 1 miljoen of zo) en mag niemand binnen de overheid (zowel ambtenaren als gekozen bestuurders) besluiten nemen omtrent iets waarbij familieleden in de eerste graad een dergelijk gewin zouden kunnen behalen, Straf gelijk aan het behaalde voordeel). Ook een parlementariërou niet mogen stemmen voori een belastingverlaging die vermenigvuldigd met het aantal jaren dat hij of zij of eerste graads familie een voordeel van een miljoen zou opleveren, Dat komt gemiddeld neer op 40.000 Euro per jaar.Een maatschappij waarin de leiders eerlijk zijn, het goede voorbeeld geven en er zijn voor iedereen?
Je ziet zelfs realistische idealen vereisen verregaande veranderingen, waar -denk ik – alleen zeer linksen (en dat is momenteel een zeer kleine minderheid) toe bereid zouden zijn. Wie meer macht denkt te hebben dan een ander, wil die behouden. En dat is gek genoeg de meerderheid.
