De juiste definitie van agnosticisme

Forum met topics over agnosticisme, atheïsme, humanisme, vrijdenken en andere aanverwante onderwerpen.

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

De juiste definitie van agnosticisme

Bericht door Kalebas »

Wij hebben er al vaker over gediscussieerd, maar ik blijf erop terug komen.
Vandaag vroeg mij iemand wat de definitie van agnosticisme is.
Dat stelde mij voor een probleem, want leg dat maar eens kort en krachtig uit.
Bovendien zijn er diverse definities, zoals die van Huxley.
Van Dale zit er ook flink naast, want die gaat ervan uit dat er een 'eerste oorzaak' is. Hoe kan je beweren dat er een eerste oorzaak is? Zelfs dat weten wij niet. Stel dat het er is, wat heeft dat dan veroorzaakt #-o Een agnost die gelooft in een eerste oorzaak is in feite geen agnost.
Help mij :(
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Re: De juiste definitie van agnosticisme

Bericht door Devious »

Kalebas schreef:Wij hebben er al vaker over gediscussieerd, maar ik blijf erop terug komen.
Vandaag vroeg mij iemand wat de definitie van agnosticisme is.
Dat stelde mij voor een probleem, want leg dat maar eens kort en krachtig uit.
Bovendien zijn er diverse definities, zoals die van Huxley.
Van Dale zit er ook flink naast, want die gaat ervan uit dat er een 'eerste oorzaak' is. Hoe kan je beweren dat er een eerste oorzaak is? Zelfs dat weten wij niet. Stel dat het er is, wat heeft dat dan veroorzaakt #-o Een agnost die gelooft in een eerste oorzaak is in feite geen agnost.
Help mij :(
Je kunt het op verschillende manieren bekijken.
Als je het op geschiedkundige manier bekijkt dan is de definitie van Huxley juist, want hij heeft de term bedacht.
Je kunt ook tot een definitie komen door naar de letterlijke betekenis van het woord te kijken. A = niet, en gnosis betekent weten. 'niet weten' dus. Wat dus eigenlijk een extreem skeptische houding inhoudt ten opzichte van alles. Volgens deze gedachte zou een agnost iemand zijn die zich bewust is van het feit dan hij/zij niets zeker weet. Ik weet niet precies in hoeverre dit in strijd is met de definitie van Huxley.

Tegenwoordig kun je de agnosten indelen in theïstische agnosten en atheïstische agnosten. Daar komt naar mijn mening ook het misverstand van 'Van Dale' vandaan.Theïstische agnosten zijn in feite gewoon 'ietsisten' en de term 'agnost' is daarom op hen helemaal niet van toepassing. Ietsisten zeggen: 'Ik geloof wel dat er iets is". Een agnost kan zoiets helemaal niet zeggen, want eigenlijk weet een agnost als het er écht op aankomt...... helemaal niets!
Neem bijvoorbeeld de waarneming. (heb ik even uit een eerdere posting van mij uit een ander topic gehaald http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... =5514#5514 )
Bertrand Russell heeft ergens geschreven: '‘Het tastgevoel dat we ervaren als we met onze vingers op de tafel drukken, is een elektrische verstoring van de elektronen en protonen op onze vingertoppen, geproduceerd, volgens de moderne natuurkunde, door de nabijheid van elektronen en protonen van de tafel. Als op een andere manier dezelfde verstoring in onze vingertoppen komt, dan zouden we de prikkeling hebben, ondanks dat er geen tafel is.
Hetzelfde geldt voor onze andere zintuiglijke waarnemingen. Wat we ruiken, zien, horen en voelen zijn slechts elektrische signalen in onze hersenen. Maar ook alles wat ik weet over mijn hersenen is gebaseerd op zintuiglijke waarneming. Doorredenerend kan ik daarom nooit precies weten wie of wat ik ben, en kan ik ook nooit precies weten wat het universum waarin ik mij beweeg precies is. Alles kan een soort illusie zijn, maar het kan ook gewoon een simulatie zijn van een 'realiteit'.

'Theïstisch agnosticisme' is dus eigenlijk een contradictio in terminis. Een agnost is in feite altijd een atheïst, want 'A' = niet, dus atheïst is 'niet' theïst, daarom is een agnost altijd atheïst (volgens de letterlijke betekenis van het woord), maar wel een uiterst skeptische.

Maar ja.. Nu hebben we nog geen definitie :) En ik ben niet zo'n ster in het verzinnen van slagzinnen en definities.
Het cultureel woordenboek zegt: 'Agnosticisme (gr.; a-gnosis = niet weten) De leer van de onkenbaarheid van de werkelijkheid voor zover die niet met een wetenschappelijk instrumentarium valt te registreren'
Ook deze vind ik niet overtuigend, want in hoeverre kunnen wij de werkelijkheid registreren? Zelfs met wetenschappelijke instrumenten. (zie het citaat van Russell).

Ik zeg zelf altijd; 'Ik weet niets zeker, en zelfs dat niet.'
Dat is wat voor mij persoonlijk agnosticisme inhoudt.

Vriendelijke groet...
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

Bericht door Kalebas »

devious schreef:Het cultureel woordenboek zegt: 'Agnosticisme (gr.; a-gnosis = niet weten) De leer van de onkenbaarheid van de werkelijkheid voor zover die niet met een wetenschappelijk instrumentarium valt te registreren'
Ook deze vind ik niet overtuigend, want in hoeverre kunnen wij de werkelijkheid registreren?
Afgezien daarvan impliceert deze definitie dat er zoiets als een werkelijkheid bestaat die onkenbaar is. Als agnost zeg ik dat ik ook dat niet weet.

Ik heb net een website met verwijzingen naar definities over agnosticisme gevonden:
http://www.google.nl/search?hl=nl&lr=&o ... gnosticism
Ik heb dus aardig wat te lezen.
Er zijn nogal wat misverstanden en ik zie ook heel wat pogingen op internet om het agnosticisme omver te leggen (zeker een nieuwe topic waard). Een bulletproof definitie is daarom wenselijk.
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Jutter
Ervaren pen
Berichten: 567
Lid geworden op: 21 okt 2004 22:05
Locatie: Den(k) Helder

Re: De juiste definitie van agnosticisme

Bericht door Jutter »

Devious schreef:Je kunt het op verschillende manieren bekijken.
Dat is wat het verwarrend maakt.

Er zijn ook verschillende manieren om de boel op te delen, mensen die in elke manier wel iets zinnigs zien, mensen die menen dat de ene manier zinnig is maar de andere onzin etc...

Er zijn mensen die de boel opdelen in atheisme (er is geen god), theisme (er is een god of er zijn goden), agnostisme (onmogelijk te bepalen of er wel of geen god is) en noncognitivisme (de term "er is een god" is betekenisloos). Hierbij neemt atheisme de plaats in van wat andere mensen hard (of sterk) atheisme zouden noemen, agnosticisme wat anderen zacht (of zwak) atheisme zouden noemen, en noncognitivisme onderscheidt zich van atheisme in die zin dat er niet zozeer wordt beweert dat er geen god is (of dat er onmogelijk zoiets kan bestaan), maar eerder dat er aan elke bestaande beschrijving van god en dus ook de bewering dat god(en) zou(den) zijn geen touw valt vast te knopen.

Het is ook mogelijk om hard atheisme als gnostisch atheisme te omschrijven (ik geloof niet in god omdat ik claim te weten dat zoiets niet kan bestaan), en zacht atheisme als agnostisch atheisme (ik geloof niet in god, omdat ik onmogelijk kan weten of er zoiets bestaat). Deze manier van opdelen biedt eigenlijk geen ruimte voor de tussen-theisme-en-atheisme-in agnost, aangezien er van uit wordt gegaan dat een agnost nog geen theist en dus een soort atheist is.
Kan het nog gecompliceerder? Is het mogelijk om onderscheid te maken tussen agnostisch en gnostisch theisme?
Op zich zou je onderscheid kunnen maken tussen een atheistische agnost (gelooft niet OMDAT het onmogelijk te weten is) en een theistische agnost (gelooft wel ONDANKS dat het onmogelijk te weten is), waarbij de gnostische theist niet open staat voor de mogelijkheid er naast te zitten met het geloof in god en zelfs beweert niet enkel te geloven maar te WETEN dat er een god is. Maar er valt ook iets te zeggen over de bewering dat theisme per definitie gnostisch is, omdat met het aanvaarden van "faith" als een valide manier om wetenschap te bewerkstelligen er in principe wel degelijk het bezitten van een stuk valide kennis wordt geclaimt.

Enfin. Verwarrend dus.
~Als je het denken aan pappa overlaat, blijf je een kind.~
The ?uestionmark Shaped Hole :a rationalist's fairytale in the making.
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

Bericht door Kalebas »

Jutter schreef:Enfin. Verwarrend dus
Inderdaad. Het rookgordijn is volgens mij dat er begrippen in het leven zijn geroepen als 'de onbekende werkelijkheid', 'het bovennatuurlijke', 'gene zijde', 'de eerste oorzaak' en 'god' en wij vervolgens daar serieus over zijn gaan praten, alsof het iets is waarover gepraat kan worden, terwijl het nog steeds absoluut niets is, althans niets meer dan een denkbeeld. Het is onmogelijk om verzonnen denkbeelden vulling te geven anders dan met verzonnen eigenschappen, omdat het denkbeelden betreft die geen enkele relatie hebben met de kenbare werkelijkheid (de materiële wereld / de natuur waarin wij leven). Wat wij kennen is enkel het denkbeeld zelf, niets meer. Zo hebben wij het als wij over god praten enkel over godsbeelden.
Eigenlijk zou de agnost zich niets moeten aantrekken van alle ophef om niets, maar dat is moeilijk omdat bizarre hersenspinsels het gedrag en leefomstandigheden van grote groepen mensen beïnvloeden en bepalen, zelfs van hen die er helemaal niets van moeten hebben.

Deze draad gaat over de definitie van een agnosticisme die de essentie raakt en bulletproof is. Laat ik een voorzetje geven. Schiet er maar op.

Agnosticisme is een levensbeschouwing en leer die uitgaat van het niet geloven in denkbeelden die geen betrekking hebben op de kenbare werkelijkheid.

In deze definitie is er geen behoefte aan een 'onkenbare werkelijkheid', e.d.
Humm..., het suggereert toch nog een beetje dat er ook iets anders is. :-k
Laatst gewijzigd door Kalebas op 28 jan 2005 13:15, 2 keer totaal gewijzigd.
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious »

In hoeverre is de werkelijkheid kenbaar?
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

Bericht door Kalebas »

Devious schreef:In hoeverre is de werkelijkheid kenbaar?
Dat is een filosofische vervolgvraag.
Wellicht dan toch dat wat met wetenschappelijk instrumenten te bepalen valt. Zintuigen geven nogal eens verkeerde signalen door. Zo kan je denken dat je trein is gaan rijden, maar het is de trein naast je.
Nu ga je zeker vragen wat wetenschappelijke instrumenten zijn :roll:
Nou zeker niet dat oude goedkope bandrecordertje waarvan de eigenaar meende ermee stemmen uit hades te kunnen horen als hij in de pauzestand de volumeknop helemaal opendraaide (dat waren radiozenders).
Laatst gewijzigd door Kalebas op 28 jan 2005 08:30, 1 keer totaal gewijzigd.
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

Agnosticisme onder vuur

Bericht door Kalebas »

Misschien maakt het navolgende duidelijk dat ik geen voorstander ben van het aanvaarden van een voor ons onkenbaar gebied.
De agnost zegt: misschien bestaat God, misschien niet, we weten het niet

De meeste mensen in onze cultuur zullen zich agnost noemen. Een agnost is iemand die zegt dat we niet kunnen weten dat God bestaat. De agnost is dan ook van mening dat we ons beter van een oordeel kunnen onthouden omtrent de vraag of we kunnen weten dat God bestaat. Een agnostische houding is aantrekkelijk om in te nemen, het lijkt erop dat je geen definitieve uitspraken doet over de werkelijkheid, maar alles open laat. Toch is dit niet waar. Je kunt je namelijk afvragen hoe de agnost weet, dat we niet kunnen weten dat God bestaat. Namelijk als de agnost zegt dat zaken rondom God gaan over een gebied die zich aan onze kenvermogens onttrekt, dan heeft hij daarmee een uitspraak gedaan over de aard en reikwijdte van onze kenvermogens. Maar hoe weet de agnost dit, tenzij hij voorbij die grens gaat? Het aanvaarden van de uitspraak dat er een voor ons onkenbaar gebied van de werkelijkheid is, betekent direct dat dit gebied binnen het veld van onze kennis komt te liggen, wat in tegenspraak is met het standpunt van de agnost. Dus de agnost kan enkel iets zeggen over de onkenbaarheid van de werkelijkheid, tenzij hij al weet hoe die werkelijkheid is, maar dan is ze niet onkenbaar meer. Conclusie: een strikt agnosticisme is zelfweerleggend.

Bron: http://www.apologetique.org/nl/artikele ... wijzen.htm
Laten wij uitspraken over het z.g. onkenbare gebied maar liever achterwege en laten wij dit soort termen al helemaal niet opnemen in de definitie van agnosticisme.
Even een pikant detail. Kies je http://www.atheisme.nl/ dan kom je op de website van deze lepe apologeten (geloofsverdedigers) terecht.
Dit soort domeinnaamkaping is nou niet bepaald leuk voor de atheïsten :-#
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious »

Kalebas schreef:
Devious schreef:In hoeverre is de werkelijkheid kenbaar?
Wellicht dan toch dat wat met wetenschappelijk instrumenten te bepalen valt. Zintuigen geven nogal eens verkeerde signalen door.
En de uitslagen van de wetenschappelijke instrumenten wordt door dezelfde zintuigen waargenomen.
Kan ik bewijzen dat ik niet in de 'Matrix' zit? Neen, dat kan ik niet.
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)
Gebruikersavatar
Kalebas
Forum fan
Berichten: 218
Lid geworden op: 13 sep 2004 09:09
Locatie: 's-Hertogenbosch

Bericht door Kalebas »

Devious schreef:Kan ik bewijzen dat ik niet in de 'Matrix' zit? Neen, dat kan ik niet.
En niemand kan bewijzen dat je wel in de 'Matirx' zit. Maar is dat belangrijk?
Wat is de ware agnostische houding?
Mijn vriend agnosticus Jager verwoordde het op treffende wijze:

Gezegend zij die de waarheid niet zoeken,
want zij zullen zich met de dagelijkse dingen bezig houden
en verliezen zo geen tijd aan het zoeken naar het onvindbare.
Vrede en blijdschap zal hun deel zijn.
Het leven zal hen genoeg zijn.
Het schuldoffer, en wel in zijn weerzinwekkendste, meest baarbaarse vorm,
het offer van de onschuldige voor de zonden van de schuldigen!
Welk een huiveringwekkend heidendom!
(F. Nietzsche )
Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious »

Kalebas schreef:
Devious schreef:Kan ik bewijzen dat ik niet in de 'Matrix' zit? Neen, dat kan ik niet.
En niemand kan bewijzen dat je wel in de 'Matirx' zit. Maar is dat belangrijk?
Neen! dat is totaal niet belangrijk. Het heeft op mijn dagelijkse leven geen enkele invloed. Taartjes, whisky en bier smaken nog steeds lekker. Het maakt me alleen voorzichtig in het maken van claims.
Gezegend zij die de waarheid niet zoeken,
want zij zullen zich met de dagelijkse dingen bezig houden
en verliezen zo geen tijd aan het zoeken naar het onvindbare.
Vrede en blijdschap zal hun deel zijn.
Het leven zal hen genoeg zijn.

Mee eens!
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)
Plaats reactie