Tijd, een andere dimensie?

[Fish]

Jaren geleden had ik voor mijzelf een mooie theorie uitgedacht, dat vergde een steeds langzamer uitdijend en uiteindelijk weer imploderend heelal. Dat kon zo tot in het oneindige doorgaan ware het niet dat wetenschappers roet in mijn eten strooide, de uitdijing gaat stééds sneller, dag theorie.

[lanier]

Tijd is ietsjes ingewikkelder dan wat de meesten mensen denken:

Er zijn tenminste drie tijdspijlen:
1) De thermodynamische pijl; de richting van de tijd waarin de wanorde of entropie toeneemt.
2) Psychologische pijl; De richting waarin de tijd voor ons gevoel verstrijkt.
3) Kosmologische pijl; Richting van de tijd waarin het heelal uitdijt en niet samentrekt.

[Fenomeen]

Zo wordt het dus heel snel verwarrend en niet te begrijpen.

Menselijke hersentjes zijn weliswaar erg goed in sommige opzichten maar met 'tijd' kunnen ze erg weinig.

[Devious]

Jaren geleden had ik voor mijzelf een mooie theorie uitgedacht, dat vergde een steeds langzamer uitdijend en uiteindelijk weer imploderend heelal. Dat kon zo tot in het oneindige doorgaan ware het niet dat wetenschappers roet in mijn eten strooide, de uitdijing gaat stééds sneller, dag theorie.

Ach, wetenschappers verschillen wat dat betreft niet zoveel van mode-ontwerpers. Over tien jaar denkt men er misschien heel anders over. Wellicht ontdekt men op een dag dat die hele Big Bang theorie niet klopt. Zou me niets verbazen.
En die theorie van de Big Crunch wordt volgens mij nog steeds niet door alle wetenschappers verworpen; dus er is nog hoop

[axxyanus]

Volgens mij is de toekomst helemaal niet in beweging, maar nog helemaal niet aanwezig. Het moet nog gebeuren namelijk. Als je in de toekomst zou kunnen kijken, dan ga je er vanuit dat de toekomst er al is, dus al bestaat.

Dat is ook zo. Volgens de relativiteitstheorie is het namelijk zo dat wat de toekomst volgens een referntiestelsel is het verleden van een ander referentiestelsel is.

[The Black Mathematician]

No offence, maar dat is precies hetzelfde als te zeggen dat de toekomst op een bepaald tijdstip het verleden is vanaf een bepaald later tijdstip, wat vrij logisch is.
Maar dit zegt niets over dat de toekomst al vastgelegd is in het verleden.

[fbs33]

No offence, maar dat is precies hetzelfde als te zeggen dat de toekomst op een bepaald tijdstip het verleden is vanaf een bepaald later tijdstip, wat vrij logisch is.
Maar dit zegt niets over dat de toekomst al vastgelegd is in het verleden.

[The Black Mathematician]

Jaren geleden had ik voor mijzelf een mooie theorie uitgedacht, dat vergde een steeds langzamer uitdijend en uiteindelijk weer imploderend heelal. Dat kon zo tot in het oneindige doorgaan ware het niet dat wetenschappers roet in mijn eten strooide, de uitdijing gaat stééds sneller, dag theorie.

Ach, wetenschappers verschillen wat dat betreft niet zoveel van mode-ontwerpers. Over tien jaar denkt men er misschien heel anders over. Wellicht ontdekt men op een dag dat die hele Big Bang theorie niet klopt. Zou me niets verbazen.
En die theorie van de Big Crunch wordt volgens mij nog steeds niet door alle wetenschappers verworpen; dus er is nog hoop

Als snaartheorie klopt, dan is de kans op een Big Crunch klein. In snaartheorie gaat men er namelijk van uit dat het heelal een trilling op een 4 dimensionale braan is, veroorzaakt door een botsing met een andere braan (die botsing is de oerknal in snaartheorie). Wat dat betreft past een zich oneindig lang uitdijend heelal veel beter in het plaatje, want het correspondeert met een uitdovende trilling.

[axxyanus]

No offence, maar dat is precies hetzelfde als te zeggen dat de toekomst op een bepaald tijdstip het verleden is vanaf een bepaald later tijdstip, wat vrij logisch is.
Maar dit zegt niets over dat de toekomst al vastgelegd is in het verleden.

Ik zal wat duidelijker zijn met een voorbeeld.

Neem twee ruimteschepen die elkaar met enorme snelheden naderen en op een korte afstand elkaar zullen passeren.

Op het moment dat ze elkaar passeren, kan het ene ruimteschip zich naar een veldslag spoeden die nog moet beginnen waar het andere ruimteschip van die zelfde veldslag komt, omdat die al voorbij is.

Die zelfde veldslag ligt voor het ene ruimteschip in het verleden en voor het andere in de toekomst omdat ze door hun snelheden in een andere tijdsreferentie zitten ook al ontmoeten ze elkaar op dat punt.

[The Black Mathematician]

Nee dat kan niet. Ik neem althans aan dat je met "op korte afstand" bedoelt dat de twee ruimteschepen in elkaars lichtkegel zitten. Dat lijkt me wel een minimale eis om te zeggen dat twee objecten op korte afstand van elkaar verwijderd zijn.

Echter: speciale relativiteitstheorie verbiedt schending van causaliteit. Mochten jouw ruimteschepen zich in elkaars lichtkegel bevinden, dan is het mogelijk om causaliteit te schenden. Het uitgaande ruimteschip kan bijvoorbeeld het ingaande ruimteschip kapotschieten. Of nog leuker: het uitgaande ruimteschip zou heel goed mogelijk hetzelfde schip als het inkomende kunnen zijn. En dan komen we aan op de grootvaderparadox.

Algemene relativiteitstheorie laat in sommige oplossingen wel zogenaamde closed timelike curves toe, dat zijn paden in ruimtetijd waarbij iemand weer uitkomt op dezelfde plek en tijd, maar die oplossingen zijn nogal pathologisch en beschrijven zeker niet ons heelal.

Op een dieper niveau, quantummechanica, is aangetoond dat het weliswaar mogelijk is om terug te gaan in de tijd, maar alleen in gevallen dat causaliteit niet geschonden wordt. Quantummechanica verbiedt dus helemaal closed timelike curves. Let wel: quantummechanica is een theorie die naar alle waarschijnlijkheid fundamenteler is dan relativiteitstheorie.

[axxyanus]

Echter: speciale relativiteitstheorie verbiedt schending van causaliteit. Mochten jouw ruimteschepen zich in elkaars lichtkegel bevinden, dan is het mogelijk om causaliteit te schenden. Het uitgaande ruimteschip kan bijvoorbeeld het ingaande ruimteschip kapotschieten.

En op welke manier zou dat causaliteit. schenden? Het eerste schip is op weg naar de veldslag die voor hem nog in de toekomst ligt, dat betekent niet dat dat schip op tijd ter plaatse kan zijn om de veldslag ook mee te maken. In tegendeel ik zou zeggen dat de terugkomst van dat tweede schip die mogelijkheid uitsluit.

Dat het uitgaande schip het ingaande schip kapotschiet lijkt me dan ook geen enkel probleem op te leveren wat de causaliteit betreft.

Of nog leuker: het uitgaande ruimteschip zou heel goed mogelijk hetzelfde schip als het inkomende kunnen zijn. En dan komen we aan op de grootvaderparadox.

Hoe je daar bij komt ontgaat me volledig? Maar ja zoveel begrijp ik er ook niet van. Het bovenstaand voorbeeld komt van Roger Penrose, die leek me toch met kennis van zaken te kunnen spreken.

[The Black Mathematician]

Ja dan kan het wellicht wel. Ik dacht dat je bedoelde dat het inkomende ruimteschip ook daadwerkelijk op tijd bij de veldslag zou zijn.

[Kitty]

Ja, maar dan verandert er toch helemaal niets aan de toekomst, en dan geeft het toch ook niet aan dat toekomst al vastligt? Dus wat bewijst dit dan precies? Dat iemand denkt dat een veldslag waar hij naar op weg is nog bezig is? En dat heeft hij mis? Heb je hier de relativiteitstheorie voor nodig?

[axxyanus]

Ja, maar dan verandert er toch helemaal niets aan de toekomst, en dan geeft het toch ook niet aan dat toekomst al vastligt? Dus wat bewijst dit dan precies? Dat iemand denkt dat een veldslag waar hij naar op weg is nog bezig is? En dat heeft hij mis? Heb je hier de relativiteitstheorie voor nodig?

Het heeft niets met denken te maken. Voor het ingaande schip is de veldslag nog niet begonnen, voor het uitgaande schip is hij al voorbij. Door hun snelheid t.o.v. elkaar hebben ze een verschillend tijdskader, zodat terwijl ze elkaar voorbij razen wat voor de een nog de toekomst is, voor de ander al tot het verleden hoort.

[Kitty]

En dit klopt dus niet zoals The Black M. je heeft uitgelegd.