Over de historiciteit van Jezus

[Rereformed]

Even: is er in 'mythicistisch' scenario sprake van een bovennatuurlijk wezen die in 'niet-aardse' sfeer zijn lijden ondergaat en daar 'verrijst', maar komt dit wezen wel naar de Aarde om daar een eindtijd en laatse oordeel in te luiden? Heb ik dat zo goed begrepen?

Daarover is in het nieuwe testament geen overeenstemming. De schrijver van de apocalyps is oorzaak geworden voor het chiliasme: Jezus' komst luidt een duizendjarige aardse regering van Christus in.
De brieven van Petrus laten echter iets heel anders weten: "Het einde aller dingen in nabij gekomen...hoe meer u deel hebt aan Christus' lijden, des te uitbundiger zal uw vreugde zijn wanneer hij in zijn heerlijkheid komt...Besef goed dat de tijd van het oordeel is aangebroken. Dat oordeel begint bij Gods eigen mensen." De tweede brief van Petrus voegt eraan toe: "De dag des heren zal komen als een dief. Op die dag zullen de hemelse sferen met gedreun vergaan en de elementen in vlammen opgaan."

Paulus in 1 Tess. laat horen dat God door Jezus de doden naar zich toe zal leiden. "Wanneer het signaal gegeven wordt, de aartsengel zijn stem verheft en de bazuin van God weerklinkt, zal de Heer zelf uit de hemel neerdalen. Dan zullen eerst de doden die in Christus gestorven zijn opstaan, daarna zullen wij die nog in leven zijn, samen met hen worden weggevoerd op de wolken, en gaan we de Heer in de lucht tegemoet om altijd bij Hem te zijn.

Jacobus schrijft: "Broeders, heb geduld tot de Heer komt". Blijkbaar hoeven we daarna niet geduldig meer te zijn. Veel meer weet hij er niet over te zeggen. Of het moet dit zijn: "Gelukkig is de mens die in de [aardse] beproeving staande blijft. Want wie deze proef doorstaat, ontvangt als lauwerkrans het leven, zoals God heeft belooft aan iedereen die Hem liefheeft." Oh, en dit nog: "U moet niet allemaal leraar willen zijn. Ons leraren staat een strenger oordeel te wachten."

De schrijver van de Hebreeën weet als het mogelijk is nóg minder: Er staat geschreven: "Nog een korte, korte tijd, dan komt hij die komen zal, hij blijft niet lang meer weg, en dan zullen mijn rechtvaardigen leven door hun geloof". Fijn dat dat geschreven staat.

Het evangelie van Johannes heeft de wederkomst van Jezus eenvoudig geheel uit het spoorboekje weggescheurd. Misschien wel zo slim.

Het is dus een heerlijk allegaartje wat je tegenkomt en eenieder kan er 2000 jaar lang van maken wat men wil.

Dat de evangeliën tot ver in de tweede eeuw n. Chr..mogelijk herhaaldelijk redacties hebben gekend kom je vaker tegen, zoals op de Jesusneverexisted website van Kenneth Humphries en het gaat zelfs terug op niemand minder van Bruno Bauer kwam ik onlangs tegen.
Bij 'mainstream' theologen en bijbelgeleerden is het niet zo populair begrijp ik.

Mainstream bijbelgeleerden geven ook zonder moeite aan dat er veel geredigeerd is. Zo wordt vrij unaniem ingezien dat het laatste hoofdstuk van het Johannesevangelie een latere redactie is. Hier en hier, voorbeelden van wat velen zien als redactie. Hier wordt de interpolatie van 1 Cor. 14: 34-35 besproken. En hier een voorbeeld van wat ikzelf beschouw als interpolatie. Zoals je ziet behelst ieder voorbeeld een flinke studie van het onderwerp.

Wat betreft sommige zaken is redactie met grote zekerheid aan te wijzen, wat betreft andere zaken is de unanimiteit weer minder.

Maar dateringen van evangeliën, vooral Marcus, springen alle kanten op, er schijnen zelfs optimisten te zijn die het in 50. n. Chr. willen plaatsen (een opmerking die ik tegenkwam in Dominion van auteur Tom Holland).

Niet alleen van Marcus, maar van alle nieuwtestamentische geschriften. Dit laat zien hoe weinig men met zekerheid kan weten. Ook hier geldt natuurlijk dat het ene voorstel speculatiever is dan het andere. De ene datering kan men op goede gronden voor waarschijnlijker houden dan de andere. Maar het rechtvaardigt niet optreden als zou men beschikken over bepaalde zaken die absoluut zeker zijn.
De inleiding tot een bijbelboek die in vele bijbels gegeven wordt is vaak je reinste misleiding omdat ze de lezer ogenschijnlijk zekerheid verschaffen. Zo lees ik in de inleiding tot de Hebreeënbrief in de Nieuwe Bijbelvertaling: "Het boek moet gedateerd worden in het laatste kwart van de eerste eeuw." Op grond van geen enkel argument. In werkelijkheid weet men absoluut niet wanneer het geschreven is, het kan zeer goed vóór het jaar 70 geschreven zijn, of waarom niet ná het jaar 100. Al in 1938 schreef George Barton:

The problems connected with the epistle to the Hebreuws constitute a perpetual challenge to research. The data for the solution of some of these is so slight that, if an item of it be ignored and another item be over emphasized, almost any result desired by the investigator may be obtained.

[Peter van Velzen]

De duiding van de mythische Messias als de Saosiant vind ik een interessante mogelijkheid. Hij is ook ter wereld gebracht door een maagd en wel uit het water (zoals Mozes), Ergens - Ik weet niet meer waar - las ik dat hij op de zon zou lijken. De eerste aanleiding zou een bijzonder helder hemellichaam geweest kunnen zijn (een komeet of zelfs een supernova). Die in het verleden in verband werd gebracht met een gebeurtenis die meer dan de voor de meeste mensen bekende wereld betrof, zoals de ineenstorting van de bronstijd beschavingen rond 1100 BCE. Dat verband was waarschijnlijk denkbeeldig, maar dat is minder belangrijk.

[Henry II]

We zijn hier in Nederland en in de christelijke wereld in het algemeen zo gewend en bekend met de verhalen rondom Jezus, dat het allemaal heel logisch en vanzelfsprekend klinkt dat dit allemaal waar is en echt gebeurd. Als het je lukt om dit van een afstand te bekijken dan zie je heel veel redenen om het hele christendom te verwerpen. Dat doet trouwens het grootste deel van de mensheid. Het zgn. historische verhaal is alleen maar in te passen in een heel turbulente tijd, waarin men volledig zat te hopen op een verlosser, de beloofd Messias die de Joden zou verlossen uit de onderdrukking. Maar geen van de profetieën uit het OT (ik bedoel hier de Joodse bijbel) is uitgekomen ten tijde van Jezus. Sindsdien zit men 2000 jaar later nog steeds te wachten op dingen die volgens het christendom nog zouden moeten komen, maar die geen enkele grond hebben om op te staan. Het leven van Jezus wordt alleen op een totaal onhoudbare manier verklaard uit de profetieën, blijkbaar door mensen die geen verstand hebben van Hebreeuws, de Joodse religie en de geschiedenis. Nu is voor mij het Jodendom ook maar één geloof onder vele andere, maar de logica waarmee Jezus de vervulling van de beloftes van de profeten zou zijn, dat is echt schokkend slecht verzonnen.

[Rereformed]

Nu is voor mij het Jodendom ook maar één geloof onder vele andere, maar de logica waarmee Jezus de vervulling van de beloftes van de profeten zou zijn, dat is echt schokkend slecht verzonnen.

Er zijn in twintig eeuwen dan ook heel weinig Joden ingetrapt. Tegenwoordig gaat rabbi Tovia Singer er met de zweep overheen, in boeken en ook in podcasts:
https://youtu.be/KnV6yE339Hk?t=153
https://www.youtube.com/watch?v=Q_d1Wy8l0BQ
https://www.youtube.com/watch?v=Yc61Gx7TT7k

[Henry II]

Rereformed: Dat is een man naar mijn hart. Ik ga het luisteren.

[B.S.]

Rereformed: dus niet alle 'wederkomst-verzen' wijzen helemaal dezelfde kant op, maar er lijkt wel een Jezus die naar de Aarde komt om zijn getrouwen te redden.

In Matteüs 25:31-46 is sprake van de zgn. 'kleine apocalyps' waarbij de 'Zoon des Mensen' als rechter optreedt. (De discussie weer: is dat dezelfde als Jezus?).
Allerlei beelden blijven wel door elkaar lopen.

[Rereformed]

Rereformed: dus niet alle 'wederkomst-verzen' wijzen helemaal dezelfde kant op, maar er lijkt wel een Jezus die naar de Aarde komt om zijn getrouwen te redden.

In Matteüs 25:31-46 is sprake van de zgn. 'kleine apocalyps' waarbij de 'Zoon des Mensen' als rechter optreedt. (De discussie weer: is dat dezelfde als Jezus?).
Allerlei beelden blijven wel door elkaar lopen.

Dat is één van de grote problemen van het nieuwe testament. Het is een allegaartje waar vele schrijvers met uiteenlopende zienswijzen bij elkaar gezet zijn. Tel daarbij nog op dat een christen al die zaken ook nog moet verbinden aan wat in de Joodse heilige schriften wordt uitgesproken. Geen circus is zo dol en dwaas als de 2000-jarige geschiedenis van het "einde is nabij-geloof".

Eén van de bekendste diametraal tegengestelde zienswijzen zijn de theologie van Paulus versus de zienswijze die men in de brief van Jacobus tegenkomt. Deze theologische tegenstelling is zo frontaal dat Luther eenvoudig voorstelde dat de brief van Jacobus maar uit de bijbel geschrapt moet worden.
Luther was dat overigens ook van mening met de Apocalyps van Johannes. Indien de protestanten daarnaar geluisterd hadden was de wereld een hoop eindtijdhysterie bespaard gebleven.

Het allergrootste probleem voor het Paulinische geloof is dat het de centrale leer van het monotheïsme tot op het bot aantast. Christendom is vanuit de Joodse religie bezien de vermenging van 1) wat in het Joods geloof tot hoofdleer is uitgegroeid, het monotheïsme met 2) het grootste kenmerk van het heidendom, het polytheïsme. Wanneer Paulus schrijft over een "Christus Jezus, die in de gestalte Gods zijnde, aan het Gode gelijk zijn niet vasthield, maar Zichzelf ontledigd heeft, en de gestalte van een dienstknecht heeft aangenomen, en aan mensen gelijk geworden is" (Fil. 2), dan is er duidelijk sprake van Grieks-Romeins heidendom. Zo men dat niet onmiddellijk inziet dan maakt de verbinding van Paulus met Marcus (en de latere evangelieschrijvers) die deze personage gestalte geeft als letterlijk op aarde rondgelopen mens aan alle twijfel wel een eind. En aanbidding van een godmens is de grootste zonde die in het Joodse geloof maar denkbaar is. Als ik als Jood geboren zou zijn zou er dan ook niets zo duidelijk zijn dan dat het christendom een valse leer is. Het is overigens ook één van de weinige zaken die Mohammed ooit heel goed begreep en hem tot vijand van de christenen maakte, terwijl hij het monotheïsme in zijn eigen religie tot (jammergenoeg ook letterlijk op te vatten) halszaak uitriep.

Wat mij tot het jezusmythicisme doet neigen is dat het voor mij ondenkbaar is dat Joden tot dit heidense polytheïsme in staat waren. De diepgelovige Paulus die zijn Joodse bijbeltje vereert kán het eenvoudig niet hebben over een mens van vlees en bloed die ergens in Palestina heeft rondgelopen.
De enige manier waarop ik het nog een beetje kan begrijpen is dat deze Jezus van de eerste christenen een hemelse personage moet zijn geweest, een manier van God om "geestelijke waarheden" voor de mens duidelijk te maken. Zoals de schrijver van de Kolossenzenbrief zegt: "Zo wil ik hen bemoedigen en hen in liefde bijeenhouden, opdat ze tot volle rijkdom van allesomvattend inzicht komen, tot de kennis van Gods mysterie: Christus, in wie alle schatten van wijsheid en kennis verborgen liggen." Hier wordt over Christus gesproken alsof het om een principe, inzicht, kennis, een mysterie zou gaan dat God via visioenen duidelijk heeft gemaakt. Het ligt heel dicht bij gnostiek.

[B.S.]

Iemand als -daar gaan we weer - Lendering voert aan dat er een stroming in de Joodse theologie bestond in de eerste eeuwen voor de jaartelling waarin ruimte was voor een 'kleine JHWH', er is ook nog de 'Metatron' (nee, geen robot uit de Transformers...) deze opvattingen zouden voor een belangrijk deel in het boek Henoch zijn terechtgekomen. Lendering zegt dan dat het idee van een 'kleine JHWH' bij de 'rabbijnen nooit erg populair is geweest' maar wel in het vroege christendom hun sporen hebben nagelaten.
(Als vaste volger van de Mainzer Beobachter zal ik daar nog vaak naar blijven verwijzen, 'ben ik bang'. Wel denk ik dat Lendering een soort niche inneemt. Hij benadert het 'in principe' als historicus, niet als theoloog, hoewel hij daar de grenzen opzoekt en eigenwijs genoeg is om met eigen ideeën te komen. Een historische Jezus is bij hem een gegegeven, maar hij laat wel doorschemeren dat hij vindt dat deze het wel erg hoog in de bol had.)

Mohammed - die had inderdaad door hoe hij zich tegen het Christendom moest afzetten. Apart is dan wel weer dat hij voor Moslims geldt als de meest volmaakte en ideale mens ooit, die in alles nagevolgd moet worden. Dus toch weer een beetje...)

[Ronaldus67]

Rereformed: Dat is een man naar mijn hart. Ik ga het luisteren.

Ga gerust je gang Henry II.

Tovia Singer zal je precies uit de doeken doen waarom hij Paulus een minzaam persoon vindt die het Oude Testament heeft gecorrumpeerd ten einde zijn laakbare geloof aan de man te kunnen brengen.

Al eerder heb ik op dit forum gememoreerd aan deze voor mij zeer relevante vraag: Waarom geloven de joden niet in Christus als zijnde hun messias? Waarom verwerpen de joden Christus als er zogenaamd talloze toespelingen vanuit het OT richting zijn komst zijn? Als het er zo dik op ligt waarom zien de joden dit dan niet? Begrijpen zij hun eigen teksten soms niet?

Als evangelisch gelovige kreeg ik ter verklaring altijd dit soort teksten voor mijn kiezen:

Maar hun zinnen zijn verhard geworden. Want tot op de dag van heden blijft hetzelfde deksel in het lezen van het Oude Testament, zonder ontdekt te worden; hetwelk door Christus te niet gedaan wordt. Maar tot de huidige dag toe wanneer Mozes gelezen wordt, ligt een deksel op hun hart. Doch wanneer het tot de Heere zal bekeerd zijn, zo wordt het deksel weggenomen.

Hun denken is verhard! Er ligt een deksel op hun hart!
Je moet potdorie wel lef hebben om de joden dit ten aanzien van hun eigen teksten voor de voeten te durven werpen.
Deze uitspraak van Paulus heeft meer weg van een bitter persoon die zijn zin niet krijgt en niet verder komt dan de meest kinderlijke drogreden.

Evenwel kon je er in onze kerk een bevestigende preek op krijgen: "De joden geloven niet omdat God (tijdelijk) hun hart heeft gesloten." En de gemeente knikte instemmend.

Tijdelijk zei ik. Want er zijn vandaag de dag ook joden/Joden die zich tot het christelijk geloof bekeren. Dit wordt door veel christenen als een teken van de eindtijd gezien. Langzaam opent God de harten van de joden. Christus zal spoedig wederkeren!

Overigens ziet Tovia Singer in Israël de bekeringsdrift onder radicale christenen om joden te bekeren hand over hand toenemen. Soms gaat men zelfs zover zich als orthodoxe jood (inclusief pijpenkrullen) te verkleden zodoende joden te misleiden dat het deksel ook bij hen kan worden gelicht.

[Rereformed]

Hun denken is verhard! Er ligt een deksel op hun hart!

Het leuke van rabbi Tovia Singer is dat hij niet alleen het Oude Testament zo'n beetje uit zijn hoofd kent, maar ook het Nieuwe testament op zijn duimpje kent, beter dan de meeste christenen. In deze video zie je hem er met volle teugen van genieten. Hij vraagt een vrouw wat I am betekent, en krijgt eerst een vreemde uitleg, daarna geeft hij haar uit dat het te maken heeft met wat Jezus zegt in het Johannesevangelie. De vrouw vult het dan aan met dat het ook slaat op wat God tegen Mozes zegt, waarop Singer uitlegt wat hij natuurlijk allang wist, dat het de verbinding is van Exodus 3 en Joh. 8:58 . Even later ziet hij een vlag met een leeuw. "Zien jullie die vlag, dat is de leeuw van Juda, uit de stam van David, die de zegels van de verzegelde boekrol kan openen! Openbaring 5:5!"

Dit fragment is kostelijk, hetzelfde wat Jordan Klepper doet wanneer hij zich onder het Maga Trumpvolk begeeft:

Chinese Christen: Sometimes we just have to relax and stop thinking.
Singer: I agree with you on that! (christen vrouw glimlacht en danst van blijdschap)...In order to believe in Jesus you have to stop thinking. Dan kijkt hij naar de camera en vervolgt: So that's the message. In order to believe in Jesus you must stop thinking. (lacht)

Even later kan hij het toch niet laten, en zegt hij tegen de christenvrouw: Het Joodse volk heeft maar één boodschap voor de christenen: Er is maar één God en geen andere.
De christenvrouw begrijpt er niets van en antwoordt: Yes! Absolutely!

Dan vraagt Singer aan haar om hem te overtuigen van het christelijk geloof. De vrouw praat dan over "je overgeven aan hem", waarop Singer vraagt waar dat staat in de bijbel. De vrouw weet er niet op te antwoorden, maar laat horen dat Jezus aan haar verschenen is en ze het daarom zeker weet. Waarop Singer weer laat horen dat Joden enkel in de Schrift geloven, nergens anders in. "Waar precies staat het in de bijbel dat je in Jezus moet geloven?" Dan zegt een andere gelovige: Jesaja 28:16.
"O", zegt Singer, "het vers over the foundation stone!" Maar hoe weten jullie dat dat Jezus is? Jezus wordt hierbij niet genoemd. Dan legt de andere christen weer uit: "Het zit zo in elkaar: ooit was je blind, maar nuopeens kun je zien, net als met Paulus." Singer weer: "Ik heb maar één vraag: waar in Jesaja staat iets over Jezus!" Daarop antwoordt de christen: "Ik kan met u niet praten op basis van bijbelkennis, want daarin ben u veel beter, maar ik kan vertellen wat ik heel persoonlijk ervaren heb: Jezus!"
Haha, t-y-p-i-s-c-h christelijke praat!

Als commentaar op de video krijgt Singer zelfs dit te lezen:
"this is remarkable! Rabbi, i must say, i’ve never heard a Jewish person ask to be proselytized to before"!

Het eenvoudige volk begrijpt het eenvoudig niet.

[Mullog]

Ik wil geen spelbreker zijn in de discussie maar met dit keiharde archeologische bewijs kan de hele Jezus mysthiciteit toch in het putje.

Paus schenkt delen van kruis waaraan Jezus stierf voor kroning van Charles

[Rereformed]

Ik wil geen spelbreker zijn in de discussie maar met dit keiharde archeologische bewijs kan de hele Jezus mysthiciteit toch in het putje.

Paus schenkt delen van kruis waaraan Jezus stierf voor kroning van Charles

Tsja, wat dom van ons dat we de katholieke bewijsvoering helemaal vergeten zijn. Het gaat om een archeologische vondst die al in de 4e eeuw gedaan werd en toendertijd met indrukwekkende zekerheid bewezen werd:

Helena van Constantinopel, de zeer gelovige moeder van keizer Constantijn, maakte omstreeks het jaar 325 tijdens een rondreis door Palestina. Ze ontdekte tijdens die reis een grot waarin ze drie houten kruisen aantrof. Dat wordt "de kruisvinding" genoemd. Helena voelde de leiding van de Heilige Geest en wist daarom dat een van de drie het kruis was waaraan Jezus was gestorven.

Om vast te stellen welk kruis het Ware Kruis was, liet ze een zieke vrouw komen die beurtelings op elk van de drie kruisen ging liggen. Bij de eerste twee gebeurde er niets, maar toen de vrouw op het derde kruis ging liggen, bleek ze op wonderbaarlijke wijze te genezen! Helena stelde vast dat dit het Ware Kruis moest zijn. Ze nam het Ware Kruis mee naar Constantinopel waar het hout zich na een korte tijd op wonderbaarlijke wijze vermenigvuldigde, hetgeen het bewijs nog eens bevestigde! (Vandaar dat er op een gegeven moment in de reliekenhandel zoveel kruishout in omloop was.)
Helena bracht het Ware Kruis ten slotte naar Rome, waar ze het bewaarde in haar slaapkamer, in die tijd de plaats waar men de dierbaarste bezittingen bewaarde. Deze slaapkamer werd later onderdeel van de Santa Croce in Gerusalemme, een aan het Heilig Kruis gewijde basiliek in Rome, waar delen van de kruisrelieken nog steeds te zien zijn.

Een bezoek aan deze basiliek in Rome is de moeite waard, want in de Kapel van de Kruisrelikwieën kan men ook nog ander bewijsmateriaal bezichtigen: het opschrift INRI, dat in 1496 door paus Alexander VI Borgia authentiek werd verklaard, en een aantal spijkers waarmee Christus aan het Kruis werd genageld. Voorts worden hier nog bewaard de doornen uit de doornenkroon, de wijsvinger van de Ongelovige Thomas en drie minieme fragmenten van de geselzweep. In de toegangshal tot een kapel is een groter fragment te zien van het kruis waaraan Dismas, de goede rover, zou zijn gekruisigd. Een andere kapel is de Sint-Helenakapel, het oudste gebouw van de basiliek. Hier werden oorspronkelijk de kruisrelieken bewaard. Deze kapel is gebouwd op grond die helemaal van Golgotha afkomstig is.

[Henry II]

En vergeet niet de relieken van de heilige voorhuid van Christus. Op wonderbaarlijke wijze is die voorhuid van de 6 dagen oude Jeshoea bewaard gebleven. Al die voorhuiden bij elkaar kan je bijna een tas van maken. Een tas om de rest van de relikwieën in te bewaren.

[Henry II]

Ik weet mijn hele leven al dat het christendom een verzonnen religie is. Maar de filmpjes en het boek van Tovia Singer maken het wel heel duidelijk. Omdat wij allemaal in een overheersend christelijk land leven is het moeilijker te zien. Tot aan Constantijn deden de christenen niets tegen de Joden, omdat tot die tijd het christendom een verboden religie was terwijl het Jodendom een erkende godsdienst was binnen het Romeinse rijk. Na die tijd begonnen de christenen, die vanaf dat moment de baas waren en de officiële godsdienst waren geworden, de Joden te minachten en vervolgen. Dat er nog steeds christenen zijn die de Joden de schuld geven van de moord op Jezus, dat is toch wel na 2000 jaar één van de meest vreemde resultaten. Ik zeg niet dat het Jodendom een prachtige godsdienst is, want ik ben immers atheïst en geloof ook niet in hun god. Maar het is wel zo duidelijk dat je er niet omheen kunt het christendom vanaf het moment dat het staatsgodsdienst werd, continu heeft geprobeerd de Joden dwars te zitten. Voor mij de duidelijkste is de joodse uitleg van Genesis, wat de christenen de Zondeval noemen. De erfzonde, waarmee zelfs Jehova's getuigen aan mijn deur probeerden te vertellen dat mijn kinderen geboren zouden zijn belast met de erfzonde van Adam en Eva. Dat hele verhaal kan ik niet terugvinden bij het Jodendom. In hun verhaal, het is dan ook hun heilig boek, doet de slang niets fout. Adam begrijpt de vraag van God niet. Eva wel, en haalt Adam over om eten van die vrucht. Ze weten van tevoren al wat er gaat gebeuren. Vanaf dat moment dalen zij af naar een wereld waarin zij het licht moeten zijn om de schepping weer tot God te brengen. Het hele verhaal is een verzoek van God aan de mens om zelf te kiezen om niet in de hof van Eden te blijven, maar de opdracht te aanvaarden om naar de wereld te gaan en daar het licht van God te brengen. Toch wel een heel ander perspectief dan wat het christendom al die tijd heeft gegeven. Zo zijn er veel meer dingen die compleet anders worden uitgelegd in het Joodse geloof. Zo is Adam niet een man maar een mens. Hij heeft in zich zowel vrouwelijke als mannelijke eigenschappen. God wil niet dat Adam alleen is en haalt deze twee eigenschappen uit elkaar. Met het doel dat man en vrouw, die nu apart zijn geworden, elkaar zullen opzoeken om weer één te worden. Net zoals de mens de opdracht krijgt om weer één met God te worden. Ondanks dat ik niet gelovig ben, geven deze verhalen in een Joods perspectief een compleet ander beeld van de mensheid.

[TIBERIUS CLAUDIUS]

Ik wil geen spelbreker zijn in de discussie maar met dit keiharde archeologische bewijs kan de hele Jezus mysthiciteit toch in het putje.

Paus schenkt delen van kruis waaraan Jezus stierf voor kroning van Charles

Luther heeft eens (ongeveer) dit gezegd:

"Als we alle kruisdeeltjes die bewaard worden samen voegen, dan hebben we genoeg om er drie kruisen van te kunnen maken."