Grensoverschrijding: Swaab en Van Lommel
Ook zij maken zich er beiden schuldig aan.
Het gaat niet alleen om deze wetenschappers, maar om een scala ervan, als het gaat om interpretaties van andere vakgebieden, de niet eigen deskundigheid vooral in verband met de controverse geloof en wetenschap.Wetenschappers doen doorgaans specialistisch onderzoek, waarbij ze zich beperken tot het eigen vakgebied. En dat is maar goed ook, vindt psycholoog Douwe Draaisma, die bestsellerauteurs Dick Swaab en Pim van Lommel verwijt dat ze er hele disciplines ‘even bijdoen’. Inderdaad kan dat leiden tot wetenschappelijke beunhazerij, maar minstens zo problematisch is dat zij wetenschap en levensbeschouwing niet goed van elkaar weten te onderscheiden.
.........
Swaab zal er niet erg van gecharmeerd zijn dat hij in dit verband door Draaisma over een kam geschoren wordt met Van Lommel. In zijn eigen boek beticht hij Van Lommel juist van ‘weidse speculaties die geen enkele basis in de wetenschap hebben’. Van Lommel’s boek is volgens hem ‘spiritueel, missionair en vaak antiwetenschappelijk’. Draaisma ziet echter belangrijke overkomsten tussen het boek van Swaab en dat van Van Lommel: in beide boeken wordt volop en soms ongemerkt wetenschappelijk gebeund buiten de eigen specialistische deur. Bij Van Lommel zijn de ontsporingen opvallend en ernstig maar ook bij Swaab signaleert Draaisma slordige resultaten van de ‘onbevoegde uitoefening van de humaniora’. Dat begint al bij de titel want Wij zijn ons brein is geen neurologische vaststelling maar een filosofische bewering. Hij bespeurt bij Swaab ook een hierarchie: de sociale wetenschappen en de humaniora worden zonder gêne betreden maar voor de kwantumfysica wordt een specialist geraadpleegd ‘omdat dit mijn terrein niet is’.
Laten we in deze discussie er eens ervan uitgaan dat ook de niet exacte wetenschappen, de sociale wetenschappen onder wetenschap vallen.