Dag rereformed,
Je schreef:Tot zover niets dan lof voor de Egyptenaren.
Je moet er wel rekening mee houden dat ik a) het niet over alle Egyptenaren heb en b) dat de Egyptenaren over wie ik het wel heb niet de enigen waren met die ‘esoterische’ denkbeelden.
Je schreef:En wij maken onze moderne mythen, omdat die oude mythen ons waarschijnlijk niet meer zo aanspreken.
Persoonlijk ken ik geen moderne mythen. Denk aan Moerland:
hij behandelt in zijn boek eerst de ‘Geheime woorden’. Het blijkt dat allerlei termen zoals leven, dood, opstanding en blindheid in de gnostiek een heel eigen symbolische betekenis hebben en vooral niet letterlijk verstaan moeten worden.
Mijn indruk is dat onze ‘mentaliteit’ volledig anders is. Wij drukken ons niet meer uit in mythen, wij produceren wetenschap. Kijk alleen maar op dit forum: er worden wetenschappelijk correcte waarnemingen verwacht en onweerlegbare wetenschappelijke bewijzen voor welke bewering dan ook! En als je denkt die te hebben gegeven wordt er gevraagd naar je bronnen of referenties; zijn die niet dezelfde als die van je tegenspeler, dan loopt op zijn best de ‘discussie’ dood.
Je schreef:Hoewel ons 'begrip' nog steeds ontoereikend is, is het wel mijlenver (namelijk wetenschappelijk) verwijderd van 'het begrip' dat oude Egyptenaren hadden.
Inderdaad: technisch zijn wij schier oneindig veel verder dan destijds. En we zullen nog véél en véél verder komen! Er wordt door sommigen zelfs gedacht dat we ooit alles in formules kunnen gieten en dan beheersen. 'Begrip' betekent bij ons voornamelijk 'zeker weten' en 'in de hand hebben'.
Wat ik altijd weer geinig vindt is dat die hiërogliefenschrijvers al wisten dat de aarde om de zon draait ruim 2000 jaar voordat wij dat van de het kerkelijk gezag mochten ‘geloven’. Wellicht hielden zij de zon nog voor het centrum van het heelal, niet bedoeld als astrologisch middelpunt, maar als middelpunt van hun belangstelling en verwondering. Wíj weten dat de zon ongeveer 150 miljoen kilometer van de aarde ‘staat’ (op ’n paar duizend kilometer meer of minder wordt niet gekeken). Of de hiërogliefenschrijvers dat ook al wisten…?
En van de atomaire wereld wisten ze nog helemáál niets, laat staan van de subatomaire. Wij weten dus écht veel meer dan zij. En Socrates zei: “Hoe meer ik ‘weet’, des te meer ik besef wat ik nog niet weet”. Of iets van gelijke strekking. Robbert Dijkgraaf , die veel meer weet dan Socrates, zei: “Wetenschap is niet het terrein van zeker weten, maar het terrein van de goede vragen stellen”. Klinkt ietwat analoog.
Neem voor de grap eens de Relativiteitstheorie van Einstein. Iedereen heeft het daar onbeschroomd over alsof hij die theorie begrijpt. Geeft die theorie de waarheid (de werkelijkheid) weer? Ja, dat doet die theorie, alhoewel… er wordt gefluisterd dat hij conflicteert met de Kwantumtheorie van Planck en dus werken de geleerden aan een ‘Snaartheorie’, die beide moet verzoenen.
Je schreef:Dat is één versie van hoe het gegaan is. Er is ook een versie die zegt dat het omgekeerd gebeurde: de gnostische leer werd pas ná het ontstaan van het christendom bijzonder sterk, zozeer zelfs dat het het oorspronkelijke christendom bijna de nek omdraaide.
Dat ook hier weer de meningen verschillen is me duidelijk. Welke mening de juiste is zal wel niet te ‘bewijzen’ zijn. Het is in ieder geval wél waar dat de gnosis (die óók meerdere ‘gezichten’ had) nooit eerder zo fanatiek is bestreden als tijdens het oorspronkelijke christendom en dan bedoeld: het aan het Romeinse gezag gelieerde christendom. De meeste gnostische bronnen zijn door de kerk verwoest, nagenoeg alle informatie die we tot voor kort erover hadden kwam uit de christelijke hoek. En… normaal wordt de geschiedenis geschreven door de overwinnaars. En dat laatste heeft zo zijn consequenties.
Je schreef:Toegegeven, het verhaal van een letterlijke opstanding van Jezus was ook in die tijd voor sommigen teveel, getuige het verhaal van Paulus op de Areopagus. Maar aangezien er nog steeds miljoenen moderne mensen in kunnen geloven lijdt het geen twijfel of deze 'letterlijke boodschap' van het christendom was niet moeilijk te verteren voor de grote massa in de antieke wereld, en dus geenszins een 'onmogelijke geschiedenis'.
Voor mensen uit de antieke wereld niet en voor miljoenen van nu nog niet. Destijds was het ook de gewoonste zaak van de wereld dat ’helden’ (als Alexander de Grote, Julius Caesar etc. etc.) wonderbaarlijk waren geboren. Uit de wereldliteratuur zijn er meer dan tachtig bekend. (Ik moet de lijst ergens op schijf hebben staan, maar kan hem niet vinden.) Wie op welk gebied dan ook ‘bovenmenselijk’ groot of machtig was, kon niet gewoon menselijk zijn geboren. Tegenwoordig hoef je met een dergelijke gedachtegang niet meer aan te komen. Wij beginnen de genmanipulatie te beheersen.
En… dat nog miljoenen mensen in een letterlijke opstanding geloven toont de kracht van de traditie aan. Kijk maar eens naar b.v. de ‘Armeense kwestie’! Dat is op basis van een traditie van net 100 jaar! Maar wat maakt een geschiedenis tot een ‘mogelijke geschiedenis’ of waarheid? Is een geschiedenis waar als iedereen of de meerderheid hem accepteert?
Tot dit moment niet. Had hem alleen een paar maal geciteerd gezien. Op de aangegeven site las ik o.a. (onderstrepingen van mij):
* De gnostici geloofden in de mens. De gnostiek is geen leer of een utopie die de mens kant en klare antwoorden biedt. De gnostiek biedt een weg om te leren je eigen antwoord op het leven te geven.
* 'Allereerst heb je naar mijn mening de diverse teksten van het Thomas Evangelie erg goed verklaard. Talloze keren heb ik gedacht: nú snap ik het pas echt goed'. (recensie van John Mohr)
Toen ik dat las, moest ik denken aan een of meer boeken van Bhagwan (kan uit het hoofd niet zeggen welke), die ook blijk gaf de gnosis goed te begrijpen. Vooral het begin van het Johannes-evangelie was volledig ontdaan van zijn raadselachtigheid.
Je schreef:Ik zou liever willen vragen: wat is wijsheid? Want alle wijsheid kan een onwaarheid zijn. Iets wat heel wijs klinkt voor mij, kan iemand anders zo van tafel vegen, zelfs vaak door precies het tegenovergestelde centraal te stellen.
Dit klinkt allemaal erg vreemd in mijn oren (wat dus niets zegt!). ‘Wijsheid komt met de jaren’ heet het. Wijsheid ontstaat door
bezinning op ervaringen (die altijd persoonlijk zijn) niet door alleen het ontwikkelen van syllogismen. Uitgaande van een verschillende ervaring kom je – als je correct redeneert – tot een andere conclusie. Als je de ‘ervaring’ van de ‘wijze’ die aan het woord is niet kunt delen, zul je zijn ‘leer’ niet begrijpen, laat staan het met hem eens zijn.
Je schreef:Het boek Aldus sprak Zarathoestra bijvoorbeeld is één lange omkering van alle waarden die het christendom predikt.
Alleen al het feit dat Zarathoestra, zoals je schrijft,
alle waarden uit het christendom omkeert maakt mij achterdochtig. Zelfs in de grootste dwaling is nog enige waarheid te vinden. Elkaar uitsluitende algemene waarden kunnen in mijn ontologie niet beide even reële waarden zijn.
Je schreef:Ik ging de vraag van empirische waarheid uit de weg, omdat wijsheid er niet mee bewezen kan worden. ik zit dus precies op de lijn die je naar voren wil brengen.
Mag ik ook beweren dat wijsheid niet identiek is met positief wetenschappelijk bewijsbaar inzicht?
Een tijdje heb ik me verdiept in moderne literatuur waarin ik o.a. het volgende las:
* als dat is, is een of andere verschijningsvorm van één en dezelfde energie.
* energie is ‘in zichzelf’ niet direct waarneembaar, enkel in zijn effecten.
* energie kan alleen overgaan van de ene verschijningsvorm in de andere en is dus onverwoestbaar (eeuwig).
Klinkt in ieder geval ‘wetenschappelijk’.
Vroeger had ik geleerd dat een atoom bestond uit een kern (proton plus neutron) waar omheen zich negatief geladen elektronen bewogen. Nu zou gebleken zijn dat al die grootheden niet anders zijn dan positief of negatief geladen ‘energieveldjes’. Stel je eens voor: een biljartbal is een verzameling energieveldjes, net als een zacht gekookt ei of iets anders!
En nu zit ik me voor te stellen: er was eens een oneindig grote hoeveelheid energie. Dat oneindig intrigeerde me want: als ik van een oneindig grote berg steenkool 100 wagonladingen weghaal, schiet er een oneindig grote berg steenkool over. Wat zal ‘oneindig’ ánders betekenen? Of ik het me nu kan voorstellen of niet.
Op zeker moment ‘effectueerde’ een bepaald kwantum van 'de' energie zich in allerhande ‘verschijnselen’. En daarmee begon o.a. de tijd. Zou dat die geluidloze Big Bang geweest zijn? Dat moet wel héél veel energie zijn geweest want er zijn héél veel verschijnselen. Maar… hoeveel verschijnselen het ook zijn, oneindig veel kan niet. Dat ik, ‘koning van de schepping’, het eind van alle verschijnselen niet kan overzien en desnoods het heelal 'oneindig groot' noem, maakt me niets uit.
Als iemand de behoefte heeft om de oneindige energie ‘god’ te noemen, hij of zij ga zijn of haar gang. Maar voor pantheïsme is dan al geen plaats meer want niet de volledige ‘pan’ is ‘verschenen’. ‘Buiten’ de verschenen energie is nog steeds oneindige energie.
Niet dat ik dit allemaal begrijp! Houd me te goede. Het zijn maar fantasieën, die alles openhouden omdat ik het uiteindelijk toch niet kan bevatten. Laat staan bewijzen.
Je schreef:Maar bij een echte paradox -tegengestelden die tegelijkertijd beiden waar zijn- weet ik nooit of ik superintelligent ben erin te geloven of juist aartsdom.
Waarom superintelligent? De grens tussen genialiteit en krankzinnigheid is dunner dan flinterdun. Gewoon tevreden zijn met de intelligentie die je te beurt is gevallen en die in alle rust gebruiken. Zoals die Branbantse boer eens tegen me zei: “Ik heb nie veul verstand, maar wat ik heb is mee van het beste”.
Groeten.
Fons.
Een theoloog die naar exactheid streeft, heeft de eerste stap gezet naar het atheïsme. Een atheïst is geen naïeveling, maar iemand die god nauwkeurig 'kent', voor wie dus veel zo niet alle godsvoorstellingen hun betekenis hebben verloren.
