Wel, dan zie je maar een deeltje. Dat we uit deeltjes bestaan is niet zo spannend, dat volgt regelrecht uit de betekenis van het woord 'deel', en daar is dus maar weinig mee gezegd.
De filosofische stellingname die Sabine inneemt is wat zij zelf in het citaat reductionisme noemt, het geloof dat we aan het verklaren van die deeltjes genoeg hebben om ook het grotere geheel te verklaren. "What happens with you is a consequence of what happens with those particles." Een beetje alsof je de bewegingen van duinen zou kunnen verklaren door de eigenschappen van zandkorreltjes en grassprietjes op te sommen. Die spelen een rol uiteraard, maar dat alleen is nog lang niet voldoende om het grotere geheel te begrijpen.
Dat is de opvatting die zij als bewezen tracht te verkopen, en waarvoor ze haar best doet de mensen die er niet aan willen als achterlijk neer te zetten. Tegenover het reductionisme staat de opvatting dat het geheel meer is dan de som der delen. Systemen zijn vele malen complexer dan bestuderen van de deelsystemen zou doen vermoeden, en het reductionisme is een poging de wereld simpeler, voorspelbaarder en beheersbaarder voor te doen komen dan zij in werkelijkheid is.
Daar is ook niets mis mee, maar het kan wel misleidend werken als wetenschappelijke 'credentials' worden misbruikt om niet-wetenschappelijke suggesties kracht bij te zetten.
Als iemand een dubbelrol heeft als wetenschapper en YouTube presentator dan komt het publiek maar al te gemakkelijk in de verleiding om zichzelf wijs te maken dat wat ze in haar rol als YouTube presentator naar voren brengt wel ondersteund zal worden door wat ze als wetenschapper in de pap te brokkelen heeft, zoals we ook hier kunnen zien gebeuren. Maar dat is schijn, voor zover het geen bedrog is.
Tegen dat soort misleiding mag best gewaarschuwd worden richting zij die daar vatbaar voor zijn. Ook is het niet meer dan gepast om figuren met dergelijke credentials strenger aan te pakken wanneer ze misleidende informatie verspreiden dan anderen, van wie je gemakkelijker zou kunnen denken: "ach, wat weet die YouTube presentator er nou van."
Overigens zegt deze meneer Haring het in het minuutje dat ik gezien heb een stuk netter, een stuk eerlijker en een stuk minder charlatan-achtig: "Er zijn experimenten die het bestaan van de vrije wil bevragen." Helemaal goed. Wat is daar nou tegenin te brengen? Zo zie je maar, het is prima mogelijk om wetenschappelijke inzichten te delen met een groter publiek zonder daarbij de waarheid te verdraaien. Take note Sabine, hoe wij dat hier in Nederland doen! Dat is toch wel even iets anders dan: "Wij mij tegen durft te spreken is een science denier!"
doctorwho schreef: ↑24 apr 2023 20:22
In de neurowetenschappen is er echter bewijs dat suggereert dat de vrije wil niet bestaat zoals we het traditioneel begrijpen. Hersenscantechnologieën zoals functionele MRI (fMRI) laten zien dat ons brein actief is voordat we ons bewust worden van een beslissing of actie. Dit betekent dat het brein de beslissing neemt voordat het bewustzijn erbij betrokken is.
Daarnaast tonen studies aan dat ons gedrag vaak onbewust wordt beïnvloed door eerdere ervaringen, emotionele toestanden en sociale context. Dit betekent dat we ons niet altijd bewust zijn van de redenen achter onze beslissingen en handelingen. Achteraf geven we er vaak betekenis of handelsreden aan.
Klopt, dat is allemaal bekend en daar heb ik ook rekening mee gehouden. Ik spreek dat alles niet tegen.
En dat is ook allemaal lang zo spannend niet als het lijkt. Als je van jezelf ervaart dat je een beslissing hebt genomen, weet je dan het exacte moment in de tijd dat je het nam? Nee, zo'n beslissing overkomt je, en daarna wordt je ervan gewaar. En dat men dit al veel langer weet blijkt ook uit de uitdrukking 'ergens een nachtje over slapen.'
Veel gangbare opvattingen omtrent vrije wil zijn inderdaad naïef. Bijvoorbeeld, dat alleen het zelfbewuste gedeelte van ons bewustzijn vrij zou zijn. Daar kun je niet meer mee aankomen. Maar dat wil nog niet zeggen dat vrije wil niet bestaat, dat wil alleen maar zeggen dat het anders is dan de naïeveling dacht dat het was.
Wat dat betreft is dit hetzelfde als hoe het met atheïsme vaak verloopt: de eerste de beste schuimbekkende fundamentalist wordt weerlegd, en nu is men op een of andere manier in de veronderstelling religie in zijn geheel te hebben weerlegd. Alsof iemand die er achter komt dat zijn schoonmoeder niet kan koken, zou beweren dat niemand het kan, dat al het koken onzin is.
Wie het hogerop zoekt heeft vaak liever onstoffelijkheid dan materie als grondslag misschien zit hem daar de pijn?