Peter
Leren discussiëren op FreeThinker betekent voor mij ook regelmatig grasduinen in oudere topics. De
'tot rust gekomen' topics bieden mij het voordeel dat ik bepaalde discussielijnen makkelijker kan volgen doordat het gebruikelijke
'offtopic geslowchat' mij nauwelijks stoort,
omdat ik het dan makkelijker kan skippen.
Deze topic opening triggerde mij meteen tot een reactie, terwijl ik hier nu nog geen enkel idee of herinnering heb of hetgeen ik breng reeds in het verloop van dit topic is gepasseerd.
Peter van Velzen schreef: ↑11 mei 2025 07:49
Partijdigheid is goed te begrijpen als we zelf deel uitmaken van een der betrokken partijen, of ons er sterk mee verbonden voelen. Maar ook als dit niet het geval is, neigen wij er toe partij te kiezen, en - naar ik vermoed - niet noodzakelijkerwijs op objectieve gronden, maar veeleer op grond van oordelen, die wij reeds tevoren hebben gevormd, of vanwege de manier waarop wij voor het eerst iets omtrent het confict hebben ervaren.
Er zijn mensen die allereerst de schuldigen als misdadigers willen aanwijzen, en die het belangrijker vinden om die misdadigers te straffen, dan om onschuldigen te beschermen. Ikzelf behoor tot diegenen die het beschermen van onschuldigen belangrijker vinden dan het straffen van misdadigers. Immers, het straffen van misdadigers is veelal bedoeld als middel om de onschuldigen te beschermen, terwijl nagenoeg niemand het beschermen van de onschuldige als middel zien om de misdadigers te straffen. Helaas zijn er ook lieden die de onschuld van de slachtoffers - zelfs als daar pasgeborenen bij zijn, in twijfel trekken, teneinde hun emotionele partijkeuze te rationaliseren.
Ik wil het niet hebben over bekende voorbeelden, omdat wij daar allemaal waarschijnlijk al partij in hebben gekozen en vrijwel nooit op objectieve gronden. Ik wil het daarentegen hebben over de vragen of wij het partij kiezen, zo lang mogelijk dienen te vermijden en of wij de eerder gemaakte keuze soms dienen te verwerpen. Ik neig er toe, om op beide vragen volmondig ja te zeggen, tenzij dit nadelig uitpakt voor de onschuldigen.
Wat mij helpt om jouw positie beter te plaatsen,
is dat ik dit inmiddels lees als een vrij hard moreel uitgangspunt:
- "bescherming van onschuldigen gaat vóór bestraffing van schuldigen."
Nu ik dat als leidend principe neemt,
vallen een aantal van je reacties voor mij ook beter op hun plek.
Daar zit voor mij meteen ook het verschil.
Ik zie het straffen van schuldigen juist niet als iets secundairs, maar als een noodzakelijke voorwaarde om te voorkomen dat er nieuwe slachtoffers vallen. Met andere woorden:
- het één is geen alternatief voor het ander,
maar in veel gevallen juist het middel daartoe.
Waar het wringt, is dat jouw uitgangspunt in de praktijk al snel neerkomt op terughoudendheid om schuldigen aan te pakken zodra daar risico’s voor onschuldigen aan kleven. En precies daar haak ik af. Want als je structureel afziet van bestraffing vanwege mogelijke
'collateral damage', creëer je ruimte voor herhaling, en daarmee uiteindelijk
méér schade aan onschuldigen.
Dat gezegd hebbende: ik zie inmiddels ook beter wat je probeert te vermijden. Er zijn situaties denkbaar waarin het najagen of bestraffen van schuldigen direct leidt tot extra slachtoffers onder mensen die er niets mee te maken hebben. In zo’n geval is het op z’n minst discutabel of je nog kunt volhouden dat bestraffing het juiste middel is.
Voor mij blijft het echter een spanningsveld, geen hiërarchie. Beschermen en bestraffen zijn geen concurrerende doelen, maar twee knoppen waaraan je tegelijk moet draaien, afhankelijk van de concrete situatie. Zodra
één van de twee tot absoluut principe wordt verheven, loop je het risico dat de werkelijkheid geweld wordt aangedaan.
Kortom: ik begrijp je uitgangspunt nu beter, maar ik deel het niet. Juist omdat het, door zijn absolute karakter, zelf weer een vorm van partijdigheid introduceert:
- alleen dan 'verpakt' als morele voorzichtigheid.
Je vraag
"of wij het partij kiezen, zo lang mogelijk dienen te vermijden" begrijp ik niet. Dat zulks geldt voor
[scheids]rechters, politie, handhavers, ect, behoeft geen discussie.
Maar wie bedoel je concreet met die
'wij'? Ons, alle leden van FreeThinker?
Je vraag
"of wij de eerder gemaakte keuze soms dienen te verwerpen"
beantwoord ik impulsief, zonder twijfel en hartgrondig met
"Ja!".
