Thomas Hobbes (1588 - 1679)
De politieke filosofie van Hobbes is het meest bekend. Deze filosofie hangt sterk samen met zijn theorie over egoïsme. Hobbes zag de staat als kunstmatig monster. ( de Leviathan) Dit monster beperkte het kleine beetje vrijheid dat er is in de natuur. Het pronkt bovendien met zijn macht over het individu. Maar Hobbes gaf een bestaansrecht aan de politieke staat, door deze tegenover de beruchte "natuurtoestand te zetten".
Schaarste is een kenmerk van deze natuuurtoestand. Er heerst angst angst en "iedereeen" is er vijand van "iedereen". In de natuurtoestand bestaat geen wet, moraal, eigendom, maaar alleen het natturrecht.. Dit is het recht om jezelf te beschermen met alle middelen die je hebt, inclusief geweld en bloedvergieten.
Welnu, hier komt de staat of monarch om de hoek kijken, de staat zal de schaarse middelen (en e.v.t.) wapens gaan beheren, ten einde het volk te ontlasten van al het geweld van het egoïsme voortkomend uit het gebrek aan middelen.
Dit is het beroemde "sociale contract" van Hobbes Hij besefte dat er geen reden was waarom de heerser af zou zien van het misbruiken van de macht ( gezien zijn aangeboren honger naar macht, is het onvermijdelijk dat hij dat zal doen). Maar hij geloofde dat de staat, met zijn noodzakelijk machtsmisbruik en al, toch beter was dan het alternatief : de gruwelen van de anarchie in de natuurtoestand.
Vermeldingswaardi is het feit dat niemand in Engeland blij was met de theorie van Hobbes. Het parlement vond het niks vanwege de verwijzing naar alleenheerschappij. En de koning vond het niks omdat de theorie het godgegeven recht van de monarchen afwees.
John Locke (1632 - 1704)
John Locke was de eerste denker van een filosofische stroming die nu het Engles empirisme wordt genoemd. John Locke hield zich niet alleen bezig met kenleer, maar ook met politiek.(Two Treaties on Government) Deze ideeën zijn zijn door de grondleggers van deAmerikaanse Republiek gebruikt om de Amerikaanse revolutie te rechtvaardigen. Zij brachten zijn ideeën bovendien onder in de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en in de grondwet. Misschien is het beste van de Amerikaanse systeem afgeleid uit de theorie van Locke, critici vullen dit aan dat het slechtste van het Amerikaans systeem afgelid is uit het slechtste van Locke's theorie. Misschien kan men Amerika beschouwen als een lockeaans experiment.
John Lockes idee over politiek is ook gebaseeerd op een "natuurtoestand" met als schril contrast met de "natuurtoestand" van Hobbes dat Locke's natuurtoestand er één van overvloed is. Waar Hobbes een immorele wereld beschrijft waar egoïsme de boventoon voert heeft Locke het over een morele toestand, waarin wij allen geboren zijn. In de natuurtoestand van Locke heeft elk mens de natuurrechten die God hem heeft geschonken: het recht op leven, gezondheid, vrijheid en bezittingen. Hobbes vond dat er maar één recht was, dat was het recht van de mens om zichzelf in leven te houden.
Welnu, Hobbes theorie ging er dus vanuit dat de natuurtoestand er één was van schaarste, terwijl Locke een overvloedige natuurtoestand voorstelde. Het is zeer aannemelijk dat de menselijke aard zichzelf heel anders zou uiten in elk van deze zeer verschillende "natuurtoestanden"
Wanneer nu de stelling wordt geopperd dat er veel mensen naar het Westen vluchten vanwege de hoge cultuur, en niet naar andere landen met andere culturele achtergrond dan kan men dit denk ik het best zien in de tegenstellingen van Hobbes natuurtoestand t.o.v. Locke's natuurtoestand, het is voornamelijk overvloed die een cultuur de mogelijkheid geeft zichzelf te ontwikkelen. Deze lijn kun je aardig synchroon leggen bij iedere cultuur die een hoogtepunt heeft gehad, bijna nooit heeft een cultuur vrede, vrijheid en verdraagzaamheid gekent bij enorme armoede ! 