Cas schreef:Interessante discussie om te volgen. Ik kom steeds meer tot het inzicht dat je in dit soort discussies eerst de definities dient vast te leggen. Dat daar een consensus over. Bijvoorbeeld: Wat is een overtuiging?
Dat beloof ik schreef:Als de de antwoorden had gelezen op je eerste post, was je logischerwijs nooit tot deze vraag gekomen, dus ik vraag me af of je de antwoorden wel helemaal goed leest.
Zeker, maar lezen en interpreteren is 2. Vandaar ook mijn opmerking dat ook 'logisch' nadenken nogal afhangt van allerlei zaken. Zoals je achtergrond of cultuur. Denkt een chinees net zo logisch als een nederlander? Met zijn bagage aan overtuigingen?
Zoals dikkemick schrijft heeft logisch denken de voorkeur omdat het werkt. Is dat de enige reden? Voor een gelovige is dat blijkbaar niet genoeg. Die heeft liever openbaring, of het bovennatuurlijke. Werkt dat dan niet voor die 6 miljard religieuzen? Niet om een computer mee te ontwerpen of een brug te bouwen, dat snap ik ook wel, maar voor je levens-overtuiging?
"Het goede leven is een leven ingegeven door liefde en geleid door kennis.", Bertrand Russell.
Nog even terugkomende op de openingstopic. Uitgaande van een Overtuiging volgens deze definitie: * vaststaande mening omtrent iets
synoniem: convictie
* dit is mijn overtuiging
hiervan ben ik zeker, dit is mijn onwrikbaar gevoelen
Dan stel ik dat het denken zonder een overtuiging onmogelijk is. Je kunt wel even in een situatie van twijfel verkeren, van het niet willen kiezen voor een bepaalde optie, maar uiteindelijk zal je een overtuiging voor jezelf formuleren en deze verdedigen. Een christen laat zich niet zomaar overhalen op dit forum en een 'vrijdenker' evenmin.
Vandaar dus mijn eerste stelling dat compleet vrijdenken, en ik bedoelde daarmee zonder vaste convicties te denken, dat dat onmogelijk is en dat je altijd vanuit bepaalde premissen denkt.
Als je de definitie van vrijdenken zo opvat (Peter van Velzen): Het is in elk geval niet gebaseerd op een overtuiging. Het is voornamelijk gebaseerd op het niet zo snel overtuigd zijn.
Dan stel ik dat ook een vrijdenker allerlei convicties heeft, te weten onder andere:
* De wetenschap is in het algemeen betrouwbaar
* Logisch denken, de rede gaat boven je gevoel
* Iets wat je niet objectief kunt zien of meten kun je niet bewijzen (i.e. god)
* etc
"Het goede leven is een leven ingegeven door liefde en geleid door kennis.", Bertrand Russell.
Ik verplaats mij vanuit de premisse dat mijn TomTom correct de weg weergeeft. Maar als ik een aanleiding heb die premisse te herzien, dan doe ik dat zonder probleem. Zou het een overtuiging zijn, dan zou het al wat lastiger zijn die te herzien.
Je stelling is, logischerwijs, ontkracht zodra je een vrijdenker kan vinden voor wie de genoemde convicties niet bestaan. Ik heb bij mijn voorstellen hier beargumenteerd waarom ik mezelf op deze site als vrijdenker mag zien, en dat is toen niet bestreden. Ik kan dus mezelf als tegenbewijs inzetten:
- de wetenschap is in het algemeen betrouwbaar
Te vaag om als bruikbaar argument te dienen, aangezien "in het algemeen" onbepaald is. Maar zelfs als je daar overheen stapt, en als je wetenschapsfraude negeert: hoewel ook op dit forum soms uitspraken worden gedaan als "zwaartekracht is een (wetenschappelijk) feit", het wezen van wetenschap, van de wetenschappelijke methode, is nu juist dat ze niet betrouwbaar is en ook niet pretendeert betrouwbaar te zijn. In tegendeel, wetenschap maakt haar grootste sprongen vooruit, als wetenschappers de betrouwbaarheid van wat tot dan geweten werd aan de kaak stellen, weerleggen, verbeteren, aanvullen. Eind 19e eeuw werd natuurkunde als een beetje saaie wetenschap gezien, omdat het zo om en nabij wel "af" was. We wisten alles, en nog betrouwbaar ook. Slechts enkele jaren later opende de natuurkunde nieuwe inzichten, nieuwe wegen, nieuwe benaderingen, die alles wat we zo betrouwbaar wisten op de grondvesten deed schudden.
Dus nee, wetenschap is in het algemeen niet betrouwbaar. Juist wetenschappers en vrijdenkers weten wel beter.
- De rede gaat boven je gevoel
Sorry, onzin. Ervaring leert dat de rede voor heel specifieke doelen nuttiger is dan gevoel. Evenzeer dat gevoel voor andere heel specifieke doelen nuttiger is dan de rede. En in het dagelijks leven regeert het gevoel met een sausje rede.
Als vrijdenker kan je ieder middel inzetten voor je denken dat je maar wil. Het is juist het uitsluiten van specifieke mogelijkheden van je denken die maken dat je geen vrijdenker bent.
Maar dat betekent natuurlijk niet dat vrijdenken hetzelfde is als het Nederlandse idee van vrijheid van meningsuiting: een mening blaten, en claimen dat je gelijk hebt omdat je nu eenmaal voelt dat je gelijk hebt.
- Iets wat je niet objectief kunt zien of meten kan je niet bewijzen
Dat is geen convictie, maar een logische herformulering van wat "bewijzen" is. Overigens, slordig geformuleerd. Ik neem aan dat je bedoelde dat je het bestaan niet kan bewijzen. Het is namelijk vrij eenvoudig aan te tonen dat meetbaarheid geen voorwaarde voor bewijs is. Wiskundige bewijzen, bij voorbeeld, vereisen nooit meetbaarheid, maar uitsluitend de toepassing van argumentatieregels.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)
Boskabouter schreef:Een premisse is nog geen overtuiging.
Ik verplaats mij vanuit de premisse dat mijn TomTom correct de weg weergeeft. Maar als ik een aanleiding heb die premisse te herzien, dan doe ik dat zonder probleem. Zou het een overtuiging zijn, dan zou het al wat lastiger zijn die te herzien.
Je stelling is, logischerwijs, ontkracht zodra je een vrijdenker kan vinden voor wie de genoemde convicties niet bestaan. Ik heb bij mijn voorstellen hier beargumenteerd waarom ik mezelf op deze site als vrijdenker mag zien, en dat is toen niet bestreden. Ik kan dus mezelf als tegenbewijs inzetten:
Maar je gaat er wel vanuit dat je TomTom je de juiste weg wijst, je vertrouwt erop. Net als dat je erop vertrouwt dat als je bij de bushalte staat dat de bus komt opdagen, dat is iets meer dan een premisse denk ik. Meer een vertrouwen en dus ook een overtuiging volgens deze definitie: dit is mijn overtuiging hiervan ben ik zeker, dit is mijn onwrikbaar gevoelen
Vrijdenkers 'bestrijden' elkaar hier op het FT forum ook, dus er is zeker geen consensus van wat elke vrijdenker zou moeten denken. Een ieder heeft dus zo zijn eigen overtuigingen, misschien niet allemaal even vast en als het goed is staat men ook open voor nieuwe ideeën en het aanpassen van je eigen 'zekerheden'. Maar je komt ook hele stellige discussies tegen waarin de ene FT-er de ander voor een sukkel aanziet omdat deze anders denkt. Dat geeft toch de indruk dat men toch vanuit bepaalde zekerheden, c.q. overtuigingen denkt en zich niet zomaar laat ompraten tot een andere mening.
"Het goede leven is een leven ingegeven door liefde en geleid door kennis.", Bertrand Russell.
MoreTime schreef:
Maar je gaat er wel vanuit dat je TomTom je de juiste weg wijst, je vertrouwt erop. Net als dat je erop vertrouwt dat als je bij de bushalte staat dat de bus komt opdagen, dat is iets meer dan een premisse denk ik. Meer een vertrouwen en dus ook een overtuiging volgens deze definitie: dit is mijn overtuiging hiervan ben ik zeker, dit is mijn onwrikbaar gevoelen
Nee. Jij wil dat kennelijk graag, maar het is onzin. Ik heb geen onwrikbaar vertrouwen in mijn TomTom of de bus. Jij ook niet. En zelfs de meest orthodoxe gelovige blijft niet eindeloos bij de bushalte staan als er geen bus komt. Wat je doet is door onzuiver formuleren een standpunt onderbouwen. Dat is geen vrijdenken, maar slordig denken.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)
Zoals jij het stelt hebben vrijdenkers dus geen overtuigingen. En je impliceert dat gelovigen ook enkel premissen hebben, aannames. Wat is volgens jou dan wel een overtuiging en welke mensen hebben deze?
"Het goede leven is een leven ingegeven door liefde en geleid door kennis.", Bertrand Russell.
MoreTime schreef:Zoals jij het stelt hebben vrijdenkers dus geen overtuigingen. En je impliceert dat gelovigen ook enkel premissen hebben, aannames. Wat is volgens jou dan wel een overtuiging en welke mensen hebben deze?
Nee hoor. Echt, begin eens gewoon met wat nauwkeuriger formuleren.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)
MoreTime schreef:
Dan stel ik dat ook een vrijdenker allerlei convicties heeft, te weten onder andere:
* De wetenschap is in het algemeen betrouwbaar
* Logisch denken, de rede gaat boven je gevoel
* Iets wat je niet objectief kunt zien of meten kun je niet bewijzen (i.e. god)
* etc
Convictie is een anglicanisme, (conviction=overtuiging)
De werkelijke aannames zijn eerder:
Wetenschap is de kunst van het vergaren van kennis.
Als je een idee contoleert (en het wordt bevestigd) is het idee betrouwbaarder dan wanneer je het klakkeloos aanneemt.
Wat iedereen kan waarnemen, is waarschijnlijker dan wat slechts een enkel persoon kan waarnemen.
@Peter van Velzen:
Ok, helder. Het gaat bij vrijdenken dus meer om de manier van denken, om welke methoden en 'gereedschappen' je gebruikt, waar het bij redeneren vanuit een gelovige overtuiging gaat om een uitgangspunt waarop je alles baseert. Het één is dus een methode, proces en het ander een basis waarvandaan je begint. Volgens mij is het zo aardig samengevat.
Kun je dan tot slot nog zeggen dat ook een vrijdenker vanuit een bepaalde basis een redenering opzet. Verschil is dat deze basis niet op een overtuiging is gebaseerd maar op wetenschappelijke consensus?
"Het goede leven is een leven ingegeven door liefde en geleid door kennis.", Bertrand Russell.
We willen duidelijk stellen dat we vinden dat iedereen zelf invulling mag geven aan het begrip ‘vrijdenker.’ De definitie die we hier geven is de interpretatie die wij eraan geven, en deze komt naar onze mening redelijk overeen met de betekenis die men er sinds oudsher aan heeft toegedicht.
Een vrijdenker is een persoon die zijn of haar meningen vormt op basis van de rede, onafhankelijk van traditie, autoriteit, of gevestigd geloof. Tot de vrijdenkers behoren vaak de atheïsten, agnosten en rationalisten. Wijzelf, al zal niet iedereen het met ons eens zijn, beschouwen sommige deïsten en vrijzinnige gelovigen ook als vrijdenkers. Er zijn mensen die in een god geloven, en tóch de rede als leidraad in hun leven aanvaarden. Wij hebben er geen enkel probleem mee om deze mensen vrijdenkers te noemen.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)