universeel goed of fout?

[Fish]

hoe kom je uit een ethisch dilemma is mijn vraag?

groet, Sytze

Een ethisch dilemma is een situatie waarbij iemand verschillende keuzen tot handelen heeft die betrekking hebben op moraliteit. Deze beslissing kan uitmonden in onwenselijke situaties. Een ethisch dilemma bevat altijd verschillende waarden.

Deze dilemma's worden vooral gebruikt om aan te tonen dat het utilisme tot onwenselijke situaties leidt. Enkele voorbeelden:

Ethisch dilemma van Marcel van Dam
Een vrachtwagenchauffeur rijdt op een smalle weg en ziet voor zich aan zijn kant van de weg twee wandelaars en aan de overkant een fietser. Hij kan er niet tussendoor dus hij remt, maar de remmen weigeren. Als hij niets doet rijdt hij twee mensen dood. Als hij naar links stuurt slechts een. Wat moet hij doen?
Een andere vorm van dit dilemma is:
Een arts loopt in de gang van zijn ziekenhuis. Hij heeft twee patiënten met een zeer zeldzame bloedgroep. De ene heeft een hart nodig, de ander een lever. Maar die zijn niet voorradig en de patiënten zullen sterven. Dan komt hem een co-assistent tegemoet waarvan hij weet dat zij dezelfde zeldzame bloedgroep heeft. De arts heeft hier ook de keuze. Doet hij niets, dan vallen er twee doden, maar hij kan ook ingrijpen en een co-assistent opofferen.
Het probleem bij deze dilemma's is dat een keuze moet worden gemaakt tussen het doden van één of meer personen. Het utilisme bepaalt dat de utiliteit (geluk, plezier etc.) altijd gemaximaliseerd moet worden en dus gekozen moet worden voor het doden van het minst aantal personen.

Deze keuze wordt door de deontologische ethiek bestreden. In de kantiaanse ethiek bijvoorbeeld, verbiedt de categorische imperatief dat men mensen gebruikt als een middel. Er kan aldus nooit iemand gedood worden om bijvoorbeeld organen te leveren voor meerdere personen. Er ontstaat aldus een moreel dilemma.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Ethisch_dilemma" onclick="window.open(this.href);return false;

Wat zouden we zijn zonder Google?

[sytze]

@ fish, kun je mijn andere vragen misschien ook beantwoorden?! Erg bedankt voor de uitleg wat een ethisch dilemma is :p

groet, Sytze

[Fish]

Misschien kan je ze nog even preciseren?

[sytze]

Misschien kan je ze nog even preciseren?

tuurlijk! :

en wat is die logische bril?

wat is de definitie van deze logische bril die genoemd werd

en hoe kun je alle omstandigheden in acht nemen? je zegt het zelf al: ze kunnen varieren en veranderen in de loop der tijden+ het zijn ver vaak zoveel dat er geen rekening mee valt te houden.

hoe kom je uit een ethisch dilemma is mijn vraag?

deze 2 quote's hoef ik denk ik niet nader te omschrijven, zowel geef het maar aan!

groet, Sytze

[HenkM]

Maar jah, wat nou als ik een brood steel om mijn kinderen te eten te kunnen geven?

Daar werd je publiekelijk voor gegeseld.
Of anders verbannen naar een ontwikkelingsoord (Australië is daar een sprekend voorbeeld van)

[PhaseVelocity]

hoe kom je uit een ethisch dilemma is mijn vraag?

groet, Sytze

Een ethisch dilemma is een situatie waarbij iemand verschillende keuzen tot handelen heeft die betrekking hebben op moraliteit. Deze beslissing kan uitmonden in onwenselijke situaties. Een ethisch dilemma bevat altijd verschillende waarden.

(.........)

Deze keuze wordt door de deontologische ethiek bestreden. In de kantiaanse ethiek bijvoorbeeld, verbiedt de categorische imperatief dat men mensen gebruikt als een middel. Er kan aldus nooit iemand gedood worden om bijvoorbeeld organen te leveren voor meerdere personen. Er ontstaat aldus een moreel dilemma.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Ethisch_dilemma" onclick="window.open(this.href);return false;

Wat zouden we zijn zonder Google?

Kantiaanse ethiek verplaats alleen maar het probleem. Waarom zou de ene deugd beter zijn dan de andere en wie bepaalt dat? Er is geen goed raamwerk om dilemma's op te lossen in de ethiek van Kant.

Je stelt dan utilitarisme (dat is wat je waarschijnlijk met utilisme bedoelt) voor onwenselijke situaties zorgt. Dat is onjuist. Dit is alleen het geval in naïeve versies ervan.
Waar jij geen rekening mee houdt is dat utilitarisme niet enkel naar de korte termijn en de direct betrokkenen kijkt. Er moet altijd naar de lange termijn gekeken worden en naar de impact op de gehele mensheid (of meer precies, alle moral agents). Als je dat doet verdwijnen alle vermeende problemen in de dilemma's die als test dienen.
In het geval van de arts die 1 patiënt opoffert om er twee te redden is een simpele blik op de lange termijn genoeg om te zien dat als dit een toegestane praktijk in ziekenhuizen zou worden bijna niemand er meer naar toe zou gaan omdat ze wel eens opgeofferd zouden kunnen worden. De schadelijke gevolgen hiervan overtreffen de positieve gevolgen van het beperkt aantal geredde patiënten ruimschoots. Geen probleem voor utilitarisme dus. Ik denk niet dat er dilemma's zijn die de subtielere utilitaristische versies falsificeren.


Snelcursus Quoten even aandacht aan schenken AUB.
Jim

[HenkM]

...................................
In het geval van de arts die 1 patiënt opoffert om er twee te redden is een simpele blik op de lange termijn genoeg om te zien dat als dit een toegestane praktijk in ziekenhuizen zou worden bijna niemand er meer naar toe zou gaan omdat ze wel eens opgeofferd zouden kunnen worden. De schadelijke gevolgen hiervan overtreffen de positieve gevolgen van het beperkt aantal geredde patiënten ruimschoots. Geen probleem voor utilitarisme dus. Ik denk niet dat er dilemma's zijn die de subtielere utilitaristische versies falsificeren.

Dit lijkt (veel) op het bekende Trolley Problem. Even zonder de achtergrond te schetsen, want die doet niet (veel) ter zake, heeft iemand de keus, door het omzetten van een schakelaar, de tram rechtuit te laten gaan, waar even verder 5 mensen op de rails zijn vastgebonden, of een wissel in te stellen, zodat de tram afslaat.
Echter: daar ligt 1 persoon die dan gedood zal worden.
Wat is de keus? (neem ook in aanmerking dat, in de VS - het land van dit probleem - je geen mens mag opofferen voor het behoud van (een) ander(en)).
Niettemin ... de keus lijkt simpel.
Maar wat nu als die ene persoon een naaste is, of zelfs maar een bekende? Van die 5 ken je verder niemand.
(deze laatste twist kwam ik verder nergens tegen, maar zal ongetwijfeld wel ergens besproken zijn geworden.

[PhaseVelocity]

Er zijn talloze varianten met moeders, jezelf en allerlei andere zaken die het lastiger maken.
Het grappige is dat als je die problemen altijd antwoord volgens rationeel utilitaristisch principe je in feite een sociopaat bent aangezien normaal functionerende mensen morele beslissingen voor een belangrijk deel niet rationeel nemen maar op basis van diverse emotionele invloeden. Er zijn diverse zaken evolutionair in ons ingebouwd die puur rationeel eigenbelang blokkeren ten gunste van de groep. We hebben bijvoorbeeld een ingebouwde weerzin specifiek tegen het doden van individuen van de eigen soort.
We hebben ook mirror neurons die ons de pijn van anderen laten voelen door deze te spiegelen en in onze eigen hersenen af te spelen met activiteit in dezelfde hersencentra als wanneer je daadwerkelijk zelf de pijn zou ondergaan. In sociopaten/psychopaten functioneren dit soort hersencapaciteiten niet of slecht waardoor ze een koude berekening maken in plaats van een irrationele weerzin hebben tegen bepaalde zaken. Normaal kunnen ze rationeel alsnog het goede doen maar als ze een sterke lust hebben die schadelijk is voor anderen zoals bijvoorbeeld perverse seksuele fantasieën dan is er geen emotie om dat tegen te houden en kunnen ze op basis van koude rationele kansberekening de gok wagen.

Utilitarisme moet je zien als een methode om te identificeren wat moreel een goede daad zou zijn en wat een slechte daad zou zijn. Het wil niet zeggen dat iedereen altijd alleen maar goede daden moet doen en geen slechte mag doen. Het is een rationeel beschrijvend systeem in plaats van een voorschrijven systeem. Anderen en jezelf moeten nog steeds op subjectieve wijze deze standaard om objectief moraal te kunnen beoordelen aanvaarden. Maar geen enkel ethisch raamwerk is objectief aanvaardbaar omdat aanvaarding van zo'n systeem per definitie een subjectieve actie is. Je kan wel stellen dat utilitarisme een van de meest objectief toepasbare systemen is omdat het eenmaal aanvaard een relatief duidelijke formule geeft om te bepalen wat goed en wat slecht is. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld virtue-ethics waarin er geen objectief systeem is om dilemma's van botsende deugden op te lossen.
Religieuze ethische systemen zijn nog problematischer omdat ze vaak dat wat de kern van ethiek is kapen en letterlijk onmenselijk maken. Daar bovenop maken ze het beoordelen van ethische kwesties onduidelijker in plaats van duidelijker omdat de religieuze teksten op ontelbare wijzen interpreteerbaar zijn (ze spreken zichzelf zelfs vaak tegen) wat ook blijkt uit de grote diversiteit van meningen onder gelovigen in ethische kwesties. Religie lost ethische kwesties niet op maar maakt ze juist moeilijker omdat ze niet alleen verschillende standpunten veroorzaken maar deze ook nog eens dogmatisch maakt waardoor conflicterende partijen uit principe niet akkoord willen gaan terwijl utilitarisme niet om principes draait maar alleen maar om het doel. Vele ethische systemen verliezen het doel uit het oog.
Het doel moet altijd de negatieve en positieve effecten op het algehele welzijn van de morele agenten zijn.

Het enige grote nadeel van utilitarisme is dat het zeer afhankelijk is van de kwaliteit van de informatie die er is over de gevolgen van ethische beslissingen. Maar dat is wel weer consistent met de realiteit aangezien we nu eenmaal verschillend denken over wat de beste manier is om de beste samenleving te bereiken zelfs als we exact dezelfde einddoelen in ons vizier zouden hebben. Zolang er dus geen perfecte informatie is zullen we politiek en ethische discussies blijven houden. Maar dat is geen fataal argument tegen utilitarisme. Als je als doel hebt om iets te bereiken en je weet niet wat de ideale manier is om dat te bereiken kan je met utilitarisme in de meeste praktijkgevallen nog steeds wel weten dat de ene methode slechter is dan de andere. Dus perfecte informatie is geen voorwaarde om te weten wat in specifieke situaties het goede is.

Snelcursus Quoten
Jim

[siger]

De opvatting dat men een mens mag opofferen voor (een) andere(n) was in archaische tijden algemeen. Mensenoffers, vooral kinderoffers zijn niet enkel bijbels, ze kwamen vroeger op alle werelddelen voor (de Romeinen hebben mensenoffers afgeschaft in Europa) en het christendom is grotendeels op een mensenoffer gestoeld.

Vandaag is oorlog nog steeds een soort opofferen van mensen in de hoop dat dat beterschap zal brengen voor de anderen.

Het is dus onmogelijk te stellen dat ethiek absoluut of eeuwig is. Een ethiek ontwikkelt zich in de loop van culturele evolutie. Zo maakt in de moderne samenleving (die in ontwikkeling is) vandaag de bescherming van de rechten van elk individu dat het onaanvaardbaar is een individu op te offeren voor anderen, ook niet als dat bijzonder noodzakelijk lijkt. De reden is natuurlijk dat een complexe samenleving vereist dat individuen op elkaar moeten kunnen rekenen.

[PhaseVelocity]

Ik zie utilitarisme als een soort van objectieve en dus universele standaard aangezien er weinig goede argumenten zijn tegen de definitie van moraal die eraan ten grondslag ligt en het eigenlijk vanzelf volgt als logisch gevolg van een degelijke definitie van het begrip moraal.
De verbetering in ethiek is mijns inziens te relateren aan betere informatie over de lange termijn gevolgen van acties met morele significantie.
Als mensenoffers toch geen positieve gevolgen hebben voor het collectief welzijn volgt uit dit voortschrijdend inzicht automatisch dat je het beter niet kunt doen.
Het is dus domweg afhankelijk van hoe goed onze informatie is.
Perfecte informatie zou dus een eeuwige ethiek tot gevolg hebben uitgezonderd extreme evolutionaire veranderingen.
Het enige dat dan voor de problemen die menselijk zijn en dus onvermijdelijk zolang we onze menselijkheid accepteren zorgt is moreel egoïsme en intersubjectief egoïsme (belang van sociale groepen, social contract).
Onze motor van motivatie, pijn, plezier, angst en lust/anticipatie, is afgestemd op een mix van eigenbelang en groepsbelang. Onherroepelijk schaden we daarom soms het groepsbelang. Game theory beschrijft de rationele component daarvan al is het ook toepasbaar op de nier rationele component aangezien het evolutionair voordeel biedt om situaties maximaal uit te kunnen buiten. Het schaden van het groepsbelang is echter een groot risico omdat als een individu de belangen van de groep echt schaad we een eveneens geëvolueerd rechtsgevoel hebben om dat soort gedrag keihard af te straffen om zo sociaal gedrag de norm te laten zijn.
Ethiek is dus altijd een ingewikkeld netwerk van diverse op elkaar inwerkende motivaties en belangen waardoor het soms lijkt alsof het mysterieus is. Utilitarisme is een achtergrond waartegen je kan kijken of iets werkelijk in het universele belang is en daardoor objectief moreel goed. Het is dus eigenlijk een tautologie om te zeggen dat het een objectieve morele standaard is.
Aangezien we als mensheid toch langzaam leren van fouten uit het verleden en wetenschap de kennis met morele relevantie steeds verder uitbreidt is er zeer zeker morele vooruitgang zie tenzij er een kernoorlog komt die ons terugwerpt naar de steentijd behouden blijft.

Snelcursus Quoten
Jim

[siger]

Ik zie utilitarisme als een soort van objectieve en dus universele standaard

Dacht ik net dat ik daar een goed antwoord op geformuleerd had...

Maar misschien wat meer down to earth: is er iets mis met kannibalisme?

Als er niets mis is met kannibalisme, is er dan iets mis met het doden van nutteloze mensen om ze door nuttiger mensen te laten verorberen?

[Valère]

-Goed en fout, of liever de ethiek en moraal hebben als enige basis een vorm van logica .
-Alleen eeuwige logica is absoluut ; en het is dat absolute, dat moet nagevolgd worden; ook in de moraal .
-En dat goede of foute kan zeker varieren gezien de tijd of de omstandigheden ; net ook zoals in alle omstandigheden niet dezelfde logica dient toegepast of gevolgd te worden ...
-bv. iemand doden is absoluut fout ; maar kan bv. in toestanden van zelfverdediging of in oorlogstijd gerechtvaardigd worden . M.a.w. de ene logica kan wijken voor een andere ; alhoewel ze allen op die Platoonse idee van het 'goede' moeten gericht zijn, idee die eveneens kan varieren ...

[Juglans]

Ik denk dat utilitarisme slechts één benadering is om ethische dilemma's aan te pakken. Daarbij is het op zichzelf als theorie onvolledig en sluit het ook niet aan bij de praktijk van alledag.
Het is onvolledig omdat het alleen maar het doel heeft om een uitkomst te genereren met de hoogst mogelijke nutswaarde, hoe genuanceerd het ook wordt toegepast. Het laat een aantal belangrijke aspecten buiten beeld waaronder het belang van dingen die er toe doen, dingen die waarde hebben en ook bijv. autonomie heeft voor het utilitarisme slechts waarde voor zover het invloed heeft op de uitkomsten van een dilemma. Hier hangt de opmerking van Siger over de kannibalen dan ook direct mee samen. Sommige dingen vinden we gewoon altijd slecht.punt. En het heeft dan niet zoveel zin om zoiets met het utilitarisme aan te pakken, de deotologie neemt het dan over.
Mijn grootste bezwaar tegen het utilitarisme is dat het geen oog heeft voor de intrisieke waarde van de dingen waar we de moraal op van toepassing achten. In het geval van de kannibaal is dat menselijke waarde, maar dat kan net zo goed de intrinsieke waarde van dieren zijn, of planten of ecosystemen, of de hele bioom. Veelal wordt dit gekemerkt door een bepaalde mate van autonomie, ontplooing, kwetsbaarheid, interdependentie, esthetiek waardoor we iets de moeite waard vinden om te beschermen. Maar voor die bescherming zit je bij het utilitarisme aan het verkeerde adres, daar wordt simpelweg de balans opgemaakt en heeft als zodanig een povere filosofische basis, veel van de realiteit wordt ook simpelweg genegeerd. En ik begrijp dat de uitkomst best kan zijn dat ecosystemen beschermd moeten worden,maar dat zal met heel omwegen zijn en dan nog blijven belangrijke zaken (waarde) buiten beschouwing.

[PhaseVelocity]

Maar misschien wat meer down to earth: is er iets mis met kannibalisme?
Als er niets mis is met kannibalisme, is er dan iets mis met het doden van nutteloze mensen om ze door nuttiger mensen te laten verorberen?

Een goede vraag.
Er is altijd een aantal mensen zijn erg gehecht aan degenen die overlijden en deze beschouwen het opeten van het lichaam van hun geliefde als een zeer respectloze daad en zullen daardoor erg gekwetst zijn. Het opeten veroorzaakt dus erg veel onrust en ongeluk. Daarom is het immoreel om overledenen op te eten.

Ten tweede is er nog de walgingsfactor.
Het opeten van mensen is een groot gezondheidsrisico dus we zijn geëvolueerd om dit als walgelijk te beschouwen. Daarom vinden de meesten kannibalisme in zijn algemeenheid verontrustend en verwerpen we het intuïtief. De onrust die op deze manier veroorzaakt wordt dient in acht te worden genomen bij de morele beoordeling van kannibalisme.

Ten derde is er de factor van fysieke hygiëne.
Als anderen dingen doen die getuigen van een schadelijke persoonlijke instelling ten opzichte van fysieke hygiëne dan walgen we door van zelfs als er geen sprake is van directe schade aan het welzijn van mensen. Of dit onder ethiek valt staat ter discussie maar omdat de gevoelens van afwijzing zo erg op die van morele hygiëne lijken schaar ik het uit praktische overwegingen onder ethiek omdat je geheid vragen krijgt over ethiek die dit gerelateerde fenomeen misbruiken om utilitarisme te verwerpen.

De conclusie is dat er veel mis is met kannibalisme en dat er extreme omstandigheden voor nodig zijn zoals overleving met als enige optie kannibalisme voordat we het ethisch zullen goedkeuren.

[Jagang]

Was kannibalisme hier gerechtvaardigd?

http://www.travel4pros.nl/mediamanager/ ... zondag.pdf" onclick="window.open(this.href);return false;