Ik ben niet van plan om op jouw voorstel in te gaanKronos schreef: Maar dát het wil leven kan je zelf wel ervaren. Probeer maar eens gewoon te stoppen met ademen. Dan voel je meteen de wil van het leven om te leven.
Alles wat leeft heeft de wil om te leven, en doorgaans ook om zich voort te planten. De ademhaling wordt gereguleerd door het verlengde merg, en is gewoon een functie van het autonome zenuwstelsel. Het is een backup systeem. Als het bewustzijn de wil om te leven is verloren, dan is dit het systeem dat het lichaam draaiende houdt. De mens is wel eens geneigd te vergeten dat ons zelfbewustzijn - ons IK - een recent stadium is in de evolutie; de rest - het limbische systeem, het zogenaamde 'reptielenbrein', de processor van de vegetatieve functies, de ademhaling en de hartslag - is veel en veel ouder.
Iemand die werkelijk onthecht is, begeert niet om te leven, maar heeft ook geen afkeer. Het zal hem allemaal aan zijn reet roesten. Vriezen zijn vingers eraf? So what! Komt hij om van de honger? Wat maakt het uit!De 'onthechte' is voortdurend één met (die wil van) het leven, zonder daarbovenop de begeerte van het 'ik' om te leven, of zonder daartegenin de afkeer van het 'ik' voor het leven.
Kan het hem wel wat schelen? Wil hij wél actie ondernemen? Dan is hij ook niet onthecht. Hij heeft de wil om te leven. Niet alleen de onbewuste wil van het autonome zenuwstelsel, maar ook de bewuste wil van het IK.
Indien hij zo geconditioneerd is (en we even van de hypothese uitgaan dat de persoon werkelijk onthecht is), dán wel, maar heeft hij in zijn jeugd iets anders geleerd, dan is er geen enkele reden om 'red het verkrachte meisje', te prefereren boven 'Stamp stamp! Pang pang!'Daarom dat een 'onthechte' het leven vanzelf beschermt en ondersteunt.
En het ging mij erom dat dit evengoed kan opgaan voor negatieve emoties. Op mijn vraag wat de drijfveer is van een een verlichte - een boeddha - om het meisje uit de klauwen van de verkrachters te redden, geef jij als antwoord: 'Het gaat om een spontane handeling, omdat het leven in feite alleen maar wil leven, bij wijze van spreken.Het ging erom dat de onmiddellijke herkenning die de kiem tot inleven, mededogen is, aan de mogelijkheid tot ontkenning vooraf gaat.
Wat ik hieruit begrijp is dat de verlichte geest handelt vanuit impulsen.
En ik breng daar tegenin dat de aard van de impulsen afhankelijk is van wat je hebt geleerd - hoe je bent geconditioneerd. Heb je geleerd dat het verkrachten van meisjes de normaalste zaak van de wereld is, of dat meisjes inferieure wezens zijn die slechts bestaan om te te kunnen gebruiken voor je gerief, dan zal die impuls van mededogen niet opkomen bij het zien of horen van huilen. Het huilen van het meisje zal de machtswellust zelfs eerder vergroten. Alleen een gehechtheid van een andere orde kan het meisje redden. De intelligentie en vlugheid van het meisje zélf, omdat ze gehecht is aan haar vrijheid, of de genadeloze vuist van haar vader, omdat deze gehecht is aan zijn dochter; omdat hij belang hecht aan haar welzijn.
Ik vermoed dat het idee van de 'ware', 'zuivere' mens - het 'Atman' - of beter gezegd, het idee van 'het zuiver tot mededogen geneigde limbische systeem' - wel eens een bijgeloof zou kunnen zijn; een idee-fixe; een hersenspinsel.
Ja, immers, 'het gaat om een spontane handeling.' Je wordt boos, en handelt daarnaar...Als iemand boos is geldt hetzelfde als wanneer iemand verdrietig is. We kunnen het a priori in onszelf herkennen, zonder dat daar een redenering aan te pas komt.
Maar waarom wordt je eigenlijk boos? Wat voor reden heb je om boos te worden? Iemand die nergens aan gehecht is, zal nooit meer boos worden, nooit verdrietig, nooit vrolijk of opgetogen. Al die emoties van de 'kindmensen', hun zorgen, hun beslommeringen, hun feesten; alles gaat aan hem - de onverstoorbare - voorbij. Waarom zou je verdrietig zijn? Waarom zou je mededogen voelen?
Maar ja, dat kunnen we Gautama niet kwalijk nemen. Hij wist immers niets van limbische systemen, frontale cortexen, cognitieve dissonantiën.
Dat noemen WIJ psychopaten. Het is maar net onder welke omstandigheden je bent opgegroeid. Wie als krijger in de horden van Djengiz Khan, na de overwinning niet deelnam aan het verkrachten van meisjes, en het afhakken van hoofden (waar ze mooie torens van metselden), was een buitenbeentje; een plichtsverzaker.Dat noemen we (niet voor niets) psychopaten.Er zijn moordenaars en verkrachters die totaal geen mededogen voelen met hun slachtoffers. Hun lijden doet hen niets.
Gautama had een vredige natuur, en dat was waarschijnlijk de reden waarom zijn 'spontane handelingen' niet nadelig uitpakten. Shoko Asahara - óók zo'n verlicht man, had meer de mentaliteit van 'Stamp, stamp!, Pang! Pang!' Maar beiden waren gehecht, op hun eigen manier.
Dat laatste is simpelweg een dogma.Dat hangt er van af wat je onder onthechting verstaat. In de Bhagavad Gita wordt onthechting omschreven als niet-handelen. Niet-handelen wil niet zeggen niets doen, maar niet hechten aan de resultaten van je handelen. Dan kan je zomaar wat doen, zul je dan misschien weer zeggen. Maar dat is niet zo, omwille van die eenheid met het leven zelf.
En Arjuna handelde inderdaad; wellicht vanuit die impuls; die oerdrang. Hij behoorde tot de krijgerskaste, en behoorde te strijden. Hij luisterde naar Krishna die zijn wagen mende, en werd geïnspireerd om de strijd aan te gaan. Hij was een Kshatriya; oorlog was zijn dharma, en geïnspireerd door Krishna zegevierde hij - 'Stamp! Stamp! Pang! Pang! - op het slagveld: 'Hare Krishna!'
Wel ja, onthechting is onthechting. Je bent onthecht, of je bent het niet. Ben je gehecht aan het leven, dan ben je niet onthecht. Je doet je best om in leven te blijven, je zorgt goed voor jezelf, voor je gezin, voor je medemens en het milieu. Dan ben je niet onthecht, maar dan ben je verstandig.Hoe jij over onthechting schrijft lijkt mij op onthechting van het leven. Misschien door dat ene artikeltje dat je er zo een idee hebt over gevormd.
Het is een misvatting dat gehechtheid per definitie verkeerd is. En het is onjuist wanneer men zelfbeheersing aanziet voor onthechting.
(Waar heb je overigens dat citaat vandaan 'stamp, stamp!')
Vriendelijke groet.
