René Salm: hoe anti-theistisch activisme uitmondt in pseudowetenschappelijke prietpraat
René Salm wordt in dit topic steevast aangehaald om de stelling, dat Nazareth niet bestaan zou hebben in de 1e eeuw, kracht bij te zetten. Salm heeft het boek 'the myth of Nazareth' geschreven waarin hij het bestaan van Nazareth in Jezus' tijd bestrijdt. Met de stelling staat hij lijnrecht tegenover de experts op dit gebied.
Ken Dark, een archeoloog van de universiteit van Reading, heeft een reactie geschreven op Salm's boek. Na een evaluatie waarin duidelijk wordt dat Salm de technische kennis die hij gebruikt niet beheerst concludeert hij: ”there is no hint that Salm has qualifications – nor any fieldwork experience – in archaeology.” <..> “To conclude: despite initial appearances this is not a wellinformed study and ignores much evidence and important published work of direct relevance. The basic premise is faulty, and Salm’s reasoning is often weak and shaped by his preconceptions. Overall, his central argument is archaeologically unsupportable.” (
http://ehrmanblog.org/2012/11?print=pdf-page" onclick="window.open(this.href);return false;)
Salm spreekt archeologen tegen, terwijl hij zelf geen opleiding of ervaring als archeoloog heeft. Zelf zegt hij over het waarom van zijn interesse in archeologie: “My interest in Jesus mythicism. <> .. as my researches into Christianity deepened, I realized that Jesus’ very existence was much more open to doubt than I had previously imagined. This led to my Nazareth work. <> So, I began to research the issue myself, becoming self-educated in archaeology along the way.” (
http://vridar.org/2011/04/27/interview-with-rene-salm/" onclick="window.open(this.href);return false;)
Dit betekent in de praktijk dat hij niet zelf opgravingen ter plaatse heeft gedaan. Hij heeft literatuur gelezen en hieruit alleen geselecteerd wat in zijn verhaal past.(zie citaat Ken Dark) Een werkwijze die bij de meeste pseudo-historici, zoals ook Earl Doherty of D.M Murdock gebruikelijk is.
De behandeling van de bronteksten is al even problematisch. Salm claimt dat Nazareth pas na de Romeinse oorlog in 70nC ontstond. Echter Marcus, die zijn evangelie in 66-70nC schreef, schreef al over Jezus die 'uit Nazareth in Galilea' kwam. (Marcus 1:9) Niet alleen geeft Marcus hiermee een geografische plaatsbepaling, hij noemt Nazareth ook bij naam nog voordat die volgens Salm ontstaan zou zijn. Salm zegt hier zelf over: “The textual case for Nazareth in the gospels is much weaker, however, than is generally supposed. The settlement is named only once in the Gospel of Mark, at 1:9 (other instances in the Greek text read “Jesus the Nazarene”). The passage as it stands demonstrably conflicts with the remainder of the gospel, which locates Jesus’ home in Capernaum. Thus, it can be shown that the Gospel of Mark contains the later interpolation of a single word, “Nazaret” at 1:9.” (
http://www.nazarethmyth.info/index.html" onclick="window.open(this.href);return false; > 'the Background')
Niet alleen het gebrek aan tekst-kennis, maar ook de bizarre logica in deze redenatie is stuitend. Capernaum wordt in de evangeliën steeds genoemd als de plek waar Jezus in zijn actieve jaren verbleef, niet in verband met zijn afkomst. De redenatie van Salm is hier dat omdat Capernaum vaak genoemd wordt als verblijfplaats, de vermeldingen van Nazareth dus een interpolatie moeten zijn. Hij schuift de mogelijkheid tot interpolatie dus niet naar voren op grond van technische tekstkritische argumenten, maar omdat hij geen raad weet met het feit dat er een andere verblijfplaats wordt genoemd dan Jezus' plaats van afkomst. Zou Salm op de hoogte zijn dat mensen soms verhuizen?
Overigens is het feit dat Marcus alleen in zijn eerste melding van Nazareth de plaats expliciet in Galilea lokaliseert niet zo vreemd. Als hij later de meldingen van Nazareth laat bij 'Jezus de Nazareer/Nazarener', dan kan dat op een andere betekenis duiden, maar het kan ook betekenen dat Marcus het voor zijn lezers niet nodig achtte om Nazareth elke keer expliciet in Galilea te specificeren, maar dit gegeven als bekend veronderstellen.
Hoe belangrijk is de kwestie nu werkelijk? Veel historici beschouwen Nazareth ten minste als de plaats waar Jezus opgroeide. Als geboorteplaats nemen sommigen wat meer nuance, aangezien er geen historisch betrouwbaar geboorteverhaal is. Nazareth is historisch gezien de vermoedelijke geboorteplaats, maar het zou evengoed een andere stad kunnen zijn, zoals Capernaum of Sephoris. Absolute zekerheid bestaat wat dat betreft niet. Voor Salm (en andere mythicisten) lijkt het echter een halszaak om het bestaan van Nazareth in de 1e eeuw te ontkennen. De reden geeft Salm in zijn artikel “Why the truth about Nazareth is important”: “They can spoil the party because if Jesus didn’t exist, then the main excuse the Western world has used for feeling good (“I’m saved”) is suddenly gone. Party’s over.” (
http://www.nazarethmyth.info/naz1article.html" onclick="window.open(this.href);return false; )
Hier worden de activistische motieven van Salm duidelijk. Aangezien het voor het historisch onderzoek niet uitmaakt of Jezus uit Nazareth of Capernaum zou komen, is het althans in Salm's wereldbeeld wel belangrijk voor gelovigen. (die bij mijn weten uitgaan van Bethlehem) En dat is het feestje dat hij graag wil verstoren.
Salm vervolgt: “Because the archaeology of any site is empirically demonstrable, “Nazareth” is in a category apart. To this day, it preserves the explosive potential to either prove or disprove the gospel accounts. <> If Nazareth didn’t exist, that means the evangelists lied in a pretty significant way. <> If the evangelists were spinning a yarn, then conservatives who have been touting scriptural inerrancy for so many years suddenly all have egg on their faces.” (
http://www.nazarethmyth.info/naz1article.html" onclick="window.open(this.href);return false; )
Het zijn dus niet eens de 'leugens' van de evangelisten die Salm aan de kaak wil stellen, maar de conservatieven van vandaag zijn het uiteindelijke mikpunt. Dit maakt duidelijk dat niet de waarheidsvinding, maar anti-theistich activisme het leidend motief is. Dit is de reden dat Salm zich, ondanks zijn gebrek aan relevante kennis en ervaring, op de archeologische literatuur heeft gestort.
De vraag in dit topic en dit forum is of we ons met dit soort pseudo-wetenschappelijke praatjesmakers zouden moeten inlaten. Zouden we dat doen als het grenswetenschappers op het gebied van medische kennis of voeding betreft. Nee, we hebben zelfs speciale topics om kwakzalvers aan de kaak te stellen. Waarom zijn we niet even kritisch als het om archeologische en historische kennis gaat?
"What’s now being called 'new atheism' or atheist fundamentalism is really nothing more than the triumph of the jerks. Unsubtle, unlearned (but pretentious), unreflective (but persistent)."
R.J. Hoffmann
