Peter van Velzen schreef: ↑04 jan 2023 04:31 Modellen zijn helemaal niet fout, omdat we niet zouden kunnen controleren, of ze overeenkomen met een werkelijkheid die wij niet kennen.
Het gaat er niet om of ze 100% nauwkeurig zijn of niet, noch of dat we kunnen controleren.
Het gaat er om dat we in de regel kunnen vaststellen dat dit per definitie onmogelijk is. Dat het nu juist een kenmerk van modellen is dat ze de werkelijkheid nooit volledig weer kunnen geven, zoals ook een modeltrein nooit kan samenvallen met de trein waar het een model van is, en de kaart nooit met het gebied waar het een afbeelding van is.
Het is niet alleen niet het geval, het kan ook nooit zo zijn.
Dat is de betekenis van het gezegde “Alle modellen zijn verkeerd.”
axxyanus schreef: ↑03 jan 2023 14:13Onzin. Dat is gewoon jullie stroman van ons die jullie steeds rechtzetten om hem dan proberen om te schoppen.Amerauder schreef: ↑03 jan 2023 13:21Zoals gezegd betekent dat niet dat modellen niet bruikbaar zijn, allerminst, maar wel dat het hier is, op dit punt, dat velen de fout in gaan. Ze denken dat het model, omdat het duidelijker is dan de werkelijkheid en meer schijnbare zekerheid verschaft dan de werkelijkheid, daarmee ook werkelijker is dan de werkelijkheid.
Haha misschien, heel misschien, ben je gewoon wat snel op je teentjes getrapt? Want ik heb jou er helemaal niet van beschuldigd dat je niet zou begrijpen wat modellen zijn. Ik verdedig slecht de stelling die ik een mooie stelling vind (en die, mocht daar misverstand over bestaan, overigens niet door Botkin zelf verzonnen is (en uiterst wetenschappelijk is)).
Dat de status van modellen en hun relatie tot de werkelijkheid veelal verkeerd begrepen worden, is gewoon iets dat ik in de maatschappij in het algemeen zie gebeuren. Het komt veel voor, en is kenmerkend voor onze tijd. Het is jouw keuze om je aangesproken te voelen! Wie de schoen past, trekke hem aan.
Modellen zijn nuttige ficties inderdaad, daar ding ik niets aan af hoor. Dat ik daarmee iets ‘tegen alle wetenschap’ zou zeggen en dat jij ‘de wetenschap verdedigt’ (lol) daar kan ik alleen maar om glimlachen. ‘De wetenschap’ erkent dit gewoon, het is veeleer ‘de journalistiek’ die er moeite mee heeft, maar als jij daar anders over denkt dan staat dat je natuurlijk vrij.
Ik denk dat het dan vooral jouw allergie voor het woordje fictie is dat je hier parten speelt. Alsof fictie iets slechts zou zijn. Fictie is juist prachtig, en allesbehalve een laatdunkende duiding. We moeten fictie niet verwarren met de werkelijkheid, dat blijf ik inderdaad benadrukken, maar daaruit hoef je niet de conclusie te trekken dat er daarom met fictie iets mis zou zijn.
TIBERIUS CLAUDIUS schreef: ↑03 jan 2023 15:11
Er wordt geschermd met het begrip werkelijkheid maar sommigen weigeren dat precies te omschrijven.
Dat is het mooie nu juist, precies te omschrijven is het ook niet, want de werkelijkheid is nu juist dat wat aan de beschrijving vooraf gaat.
De werkelijkheid is de directe ervaring waar het begrip, de abstractie, de gedachte op reflecteert en een talige weergave van geeft. (Zoals ook hier uitgebreid besproken.)
Werkelijkheid – beschrijving van die werkelijkheid. Daar zit een onmetelijke en onoverbrugbare afgrond tussen, en dat is precies de reden waarom “alle modellen verkeerd zijn”.
Peter van Velzen schreef: ↑04 jan 2023 04:31 Maar vrijwel elke leek weet dat je niet naar de wintersport kunt door in een wagon van een modelspoorlijn te stappen, en - als passagier naar Bangkok kunt vliegen in een model-vliegtuig.
Opmerkelijk dat je zelf dit voorbeeld geeft en nog steeds de waarheid achter “alle modellen zijn verkeerd” blijft tegenspreken. De modeltrein zou dit toch duidelijk moeten maken!
Inderdaad, in dit voorbeeld bestaat de verwarring niet, die bij wetenschappelijk modellen wel bestaat. Waarom is dat zo? Waarin zit het verschil?
Simpelweg dit: in het geval van treinen en modeltreinen zijn beide met elkaar te vergelijken: iedereen kan met zijn eigen zintuigen de verschillen gemakkelijk opmerken.
In het geval van wetenschappelijke modellen is dit veelal niet het geval – alleen het model is beschikbaar, de werkelijkheid waar het een model van heet te zijn niet: ze laten zich niet met elkaar vergelijken. Omdat de vergelijking niet te maken is, en alleen het model beschikbaar is, neemt men daarom maar het model voor ‘waar’ aan – dat is immers de enige informatie waar we over beschikken.
En daarmee vangt het postmoderne tijdperk aan, waarin men moeite heeft het verschil te zien tussen de kaart, en het gebied waar de kaart een afbeelding van is.
Een voorbeeld, naar Baudrillard: Niemand van ons (mag ik aannemen, of dan toch tenminste bijna niemand) beschikt over enige directe informatie over de oorlog in Oekraïne. We beschikken enkel over de beelden, de modellen die ons via onze machines bereiken. Er valt dus geen vergelijking te maken, we kunnen niet nagaan of de beelden een accurate weergave verschaffen, of het model klopt, of niet. Dus: als wij spreken over ‘de oorlog in Oekraïne’ dan spreken wij in feite niet over de werkelijkheid zelf, maar over het model van die werkelijkheid – want dat is alles waar wij over beschikken.
Dat men dit zo weinig tot zich daar laat dringen, juist dit is een tekenend kenmerkt van het postmoderne tijdperk, of, exacter gezegd: van het informatietijdperk dat ons tijdperk is.
