Hai Brent,Brent schreef:Ik heb het boek ook gelezen (weliswaar niet in het Nederlands) en ik verbaas me er enorm over dat Sam Harris overal in commentaren als een a-theist wordt aangeduid. Dat blijkt nergens uit wat ik in het boek las. De man is gekant tegen irrationeel geloof en religie op basis van mythes en dogma's, maar lijkt zelfs enthousiast te zijn over het onderzoeken van het bewustzijn middels mystieke technieken. Er zijn zat mensen en spirituele stromingen die het opheffen van de object/subject ervaring beschouwen als de realisatie van God.
In de Nederlandse versie van The end of faith staat een nawoord, waarin Sam Harris reageert op de kritiek die hij uit verschillende hoeken heeft gekregen. Een van die kritieken komt uit atheïstische hoek, en is precies wat jij hier verwoordt. Van god los is niet echt een atheïstisch boek. Het is eigenlijk een verkapt pleidooi voor boeddhisme, New Age-mystiek en andere vormen van irrationaliteit.
Sam Harris gaat hier tegenin, en zegt dat hij juist wijst op het belang van het vinden van een rationeel verklaarbare basis voor spiritualiteit en de effecten die meditatie kunnen opwekken, zoals het losraken van het 'ik-bewustzijn'. Hij zegt dat mensen altijd behoefte hebben aan deze zaken, en dat ze misschien een positief effect kunnen hebben, maar dat het juist daarom belangrijk is dat het niet wordt omgegeven door een mystiek en raadselachtig waas, maar dat je er op een wetenschappelijke manier een fysieke verklaring voor moet zien te vinden.
Dat klinkt redelijk, maar ik zou het hoofdstuk nog eens moeten lezen.
Ook zijn opmerking dat de wetenschap nog geen zekerheid heeft over de oorsprong van het bewustzijn was in verkeerde aarde gevallen, omdat hiermee een opening zou blijven bestaan voor iets mysterieus. Ik zal citeren wat hij schreef, ik vind het zelf ook nogal vaag.
pagina 210
Ik vind dit persoonlijk ook niet erg rationeel. Hij laat zich volgens mij toch nogal meeslepen door postmoderne wetenschappers die zich afzetten tegen het idee van objectieve wetenschappelijke kennis. Dat de wetenschap nog geen definitief antwoord heeft op wat bewustzijn precies inhoudt, hoef je niet door te trekken naar het andere uiterste dat we dus niet weten wat er 'na de dood' gebeurt. Volgens mij is dit een beperking van rationeel denkvermogen, en niet van een vorm van nieuwe mystiek. Ik wil dit deel van het boek nog wel eens lezen, en dan proberen me te verplaatsen in de denktrant van Sam Harris, om te zien waar het misgaat.In het laatste hoofdstuk zagen we dat onze overtuigingen over het bewustzijn nauw verbonden zijn met onze ethiek. Ze hebben toevallig ook rechtstreeks invloed op onze opvatting van de dood. De meeste wetenschappers beschouwen zichzelf als fysicalist; dit betekent onder andere dat ze geloven dat ons mentale en spirituele leven volledig afhankelijk is van de werking van onze hersenen. Als de hersenen sterven, eindigt dus ook de stroom van ons zijn. Als de lampen van onze neurale activiteit eenmaal zijn uitgezet, dan is er niets meer om te overleven. Veel wetenschappers brengen deze overtuiging aan de man alsof het een speciaal sacrament is, dat intellectuele integriteit verleent aan de mannen, vrouwen en kinderen die mans genoeg zijn om het te slikken.
Maar de waarheid is dat we gewoon niet weten wat er na de dood gebeurt. Hoewel er veel tegen is op een naïeve opvatting van de ziel die onafhankelijk is van het brein, is de plaats van het bewustzijn in de natuurlijke wereld nog heel erg een open vraag. Het idee dat hersenen bewustzijn produceren, is tegenwoordig weinig meer dan een geloofsartikel voor wetenschappers, en er zijn veel redenen om aan te nemen dat de methoden van de wetenschap onvoldoende zijn om dit te kunnen bewijzen of ontkennen.
