Bij theologisch autoritarisme staat de zwakke, feilbare mens tegenover God, Zijn wet en Zijn vertegenwoordigers; gehoorzaamheid geldt als wenselijk en moreel juist. Bij seculier autoritarisme staat de zwakke, feilbare mens tegenover de Partij, de Leider en de Staat. De burger wordt geacht te beperkt te zijn om zelf te oordelen; onderwerping aan het hogere orgaan dat het geheel overziet is goed: menselijke zwakte wordt gepostuleerd, afhankelijkheid genormaliseerd en onderwerping opgevoerd als moreel juist.Peter van Velzen schreef: ↑29 jan 2026 01:222 Opmerkingen:ChaimNimsky schreef: ↑28 jan 2026 12:09 Zwakte en het gevolg daarvan - autoritarisme - zijn schadelijk voor de menselijke soort omdat zij het onvermogen representeren om macht realistisch te begrijpen en verantwoord te hanteren. Ze ontkennen de realiteit van dreiging en verwerken die daardoor ineffectief. Zwakte verheft een moreel zelfbeeld tot illusie boven de werkelijkheid van macht. Dat leidt niet tot vrede, maar tot onderwerping aan degenen die hiermee hun macht kunnen misbruiken. Dat zie je in Rusland, China, Noord-Korea en inmiddels ook in de Verenigde Staten. Daar wordt realiteitszin vervangen door ideologie, wordt kwetsbaarheid geïdealiseerd en centrale controle wordt verheerlijkt -- of die nu gelegitimeerd wordt door God of door de leider.
Wat kracht duurzaam maakt, is weerbaarheid. Weerbaarheid is ethiek waar macht vorm krijgt. Dat vergt lef en het vermogen om de realiteit onder ogen te zien zonder morele zelfmisleiding. Volwassen ethiek erkent dat voortbestaan de voorwaarde is voor alle andere waarden.
- Ik zie eerlijk gezegd geen idealisatie van kwestbaarheid in Rusland, China of Noord Korea.
Dat is onvolledig en gevaarlijk ambigu, aangezien de samenwerkende groep bestaat uit vrije, verantwoordelijke individuen. Als groepen blijven voortbestaan via dwang, angst en ideologie en zonder morele waarden in betekenisvolle zin, dan is voortbestaan geen ethische bron meer, maar slechts een biologisch of organisatorisch gegeven.[*]Het voortbestaan van de samenwerkende groep is de bron van alle waarden. Niet het voortbestaan van een beperkt deel ("ik" of "jij").
Waarden ontstaan uit de vrijwillige samenwerking van vrije individuen: waar groepen kunnen blijven bestaan door dwang, kunnen waarden dat niet.
Vandaar dat het voortbestaan van het vrije individu de noodzakelijke voorwaarde is voor ethiek, samenwerking en weerbaarheid.
Zwakte, onvermogen om macht en dreiging realistisch te hanteren wordt herverpakt als wenselijk en bewonderenswaardig, terwijl verantwoordelijkheid wordt doorgeschoven naar een centrale macht. Het morele zelfbeeld blijft intact, maar de weerbaarheid verdwijnt, waardoor ruimte voor machtsmisbruik ontstaat.Wat versta je overigens onder morele zelfmisleiding?