Hoogste tijd voor zelfreflectie media bij verslaggeving oorlog Israël en Hamas:
RONALD PLASTERK
Nieuwsredacties moeten werken met de eeuwige spanning tussen zo snel mogelijk het publiek informeren, en anderzijds bronnen checken. In dat spanningsveld wordt onvermijdelijk wel eens een fout gemaakt. Daarbij geldt voor journalisten wat voor elke beroepsgroep geldt: fouten maken mag, maar eerlijk toegeven, en niet dezelfde fout herhalen.
De berichtgeving van de meeste grote media over de oorlog tussen Israël en Hamas is heel eenzijdig. Het begon al met de gruwelijke progrom, waarbij Hamas zoveel mogelijk weerloze burgers, vrouwen, kinderen, baby’s, op de meest afschuwelijke manier doodmartelde. Als we aangewezen waren geweest op het NOS-journaal, NPO, Volkskrant, Parool, AD, NRC en Trouw hadden we een incompleet beeld gekregen. Dankzij Twitter, GeenStijl en de omroepen Powned en WNL kregen we direct meer nieuws.
Om te beginnen de woordkeuze; elke journalist weet hoe nauw die luistert. De NRC publiceerde een foto van een Hamas-terrorist die de kibboets binnengaat, toen we al wisten dat hij en zijn maten er baby’s zouden gaan onthoofden en mensen levend verbranden, en het onderschrift duidt die persoon aan als een ’Hamasstrijder’. De krant vervangt bewust het negatieve woord terrorist door het heroïsche woord strijder.
Niet gecheckt
Maar ook de feiten zelf. Er werd dagen door de media moeilijk gedaan of we wel zeker wisten dat er echt veertig baby’s en kinderen onthoofd waren, of dat sommigen misschien ’gewoon’ levend verbrand waren. Let wel, dezelfde media wisten bij het ziekenhuis in Gaza binnen een uur zeker dat er 500 doden waren gevallen door een Israëlische raketaanval: toen werd er niet dagenlang gecheckt.
Maar ook andere feiten zijn verdoezeld. Inmiddels weten we (Telegraaf 20 oktober) dat de terroristen zogenaamde „Captagon-pillen” bij zich hadden, als „jihadi-drug” bekend van de moordbrigades van IS. Zelfs de grootste schurken krijgen kennelijk tegenzin na een paar uur hoofden afhakken, en deze pillen stompen die tegenzin af, zodat je langer maximaal sadistisch kunt blijven. Dit nieuwsbericht laat zien dat het geen onvoorziene razernij was, maar dat de actie gepland was door Hamas; het bericht is niet door de andere media gebracht. Mochten die media vraagtekens hebben bij de waarheid van het bericht, dan kunnen ze dat vermelden; dat is iets anders dan selectief weglaten.
Het beeld van alle Hamas-wreedheden past niet in de pro-Palestijnse lijn van deze media. Daarom bleek het voor hen een enorme opluchting dat ze een paar dagen later konden rapporteren dat de Israëli een ziekenhuis hadden gebombardeerd. De opening kranten, breed over de voorpagina (alleen de Telegraaf deed niet mee), en de opening NOS-journaal luidden: „Bij Israëlische bombardementen”, „Bij een Israëlische luchtaanval”, „Israël verantwoordelijk gehouden.” Het bontste maakte het Parool het, met een foto van een man tussen de verwoeste muren van het ziekenhuis. Na dagen aandringen gaven ze toe: de foto was van een andere plaats én van een andere dag.
Het was geen Israëlische raket; president Joe Biden, zich baserend op de beste veiligheidsdienst van de wereld, was heel snel duidelijk hierover. Op zijn Bidens maakte hij daarbij nog een verspreking, door te zeggen dat die Palestijnen ’eens moesten leren mikken’. Er waren bij het ongeluk geen 500 doden maar tussen de 10 en 50; nog steeds afschuwelijk, maar van het grote nieuws dat een Israëlische raketaanval op een ziekenhuis 500 slachtoffers had gemaakt was dus werkelijk helemaal niets waar.
Bij de NOS kon er geen eerlijke retractie af. NOS-hoofdredacteur Giselle van Cann zei in het radioprogramma Dit is de dag (geciteerd in NRC): „We hebben onvoldoende duidelijk gemaakt dat Hamas, de gezondheidsautoriteit, zegt dat het een Israëlische luchtaanval is. We hadden in de bewoording iets zorgvuldiger kunnen zijn.”
De hoofdredacteuren Volkskrant en NRC hebben zich wel netjes verontschuldigd, compliment, maar kijk naar de Volkskrant van afgelopen maandag (23 oktober): de eerste 8 pagina’s zijn één aaneengesloten pamflet tegen Israël, met over de hele voorpagina een doorgekraste David’s ster, zonder enige kritische kanttekening.
Het gaat maar door. In Amsterdam wordt gewaarschuwd geen Israël-vlaggen te voeren; de Hamas-, Isis- en Taliban-vlaggen wapperen overal. Joodse scholen blijven dicht, de Kristallnacht-herdenking Groningen wordt afgeblazen, maar omroep WNL vormde de uitzondering met een rapportage over onveiligheid van de kleine joodse minderheid. De NOS daarentegen kopte: „Nederlandse moslims: angst en onrusten nemen toe door oorlog Israël-Hamas.” De omgekeerde wereld. Er zijn meer dan een miljoen moslims in Nederland, in alle grote steden waren massale demonstraties met luidkeelse oproepen om de staat Israël te vernietigen, en volgens de NOS zijn het de moslims die onveiligheid ervaren.
Geen toeval
Als er nu bij een enkele journalist een neiging bestond om van alle ellende in de wereld Joden de schuld te geven zou een hoofdredacteur zo iemand een waarschuwing kunnen geven. Maar het is endemisch. De fout over het Gaza-ziekenhuis was geen toeval. Je kunt voorlopig de NOS en de genoemde kranten niet als objectieve nieuwsbron vertrouwen over dit onderwerp. Het is hoog tijd dat deze redacties aan zelfonderzoek gaan doen.
Bron:
https://www.telegraaf.nl/watuzegt/19515 ... l-en-hamas
