Wikipedia schreef:
Alledaags racisme
Alledaags racisme is een in 1984 gepubliceerd boek van de antropologe Philomena Essed over racisme in Nederland. De auteur promoveerde in 1990 cum laude aan de Universiteit van Amsterdam op het onderwerp Understanding Everyday Racism, een theoretische verdieping die voortborduurde op een eerdere doctoraalscriptie. De handelseditie van dat proefschrift, Inzicht in alledaags racisme, verscheen in 1991
Conclusies
Essed definieert de term "alledaags racisme" als het racisme dat etnische groepen meemaken in de alledaagse omgang met mensen buiten hun etnische groep. Alledaags racisme wordt dus gedefinieerd vanuit de perceptie van de mensen die het racisme ondervinden
![]()
Documentaire over antropoloog Philomena Essed die veertig jaar geleden het geruchtmakende boek ‘Alledaags racisme’ schreef, waarmee ze het zelfbenoemd tolerante Nederland flink wist op te schudden. Regisseur Ida Does schetst in haar nieuwe documentaire ‘Alledaagse waardigheid’ een portret van antiracismepionier Essed en haalt haar invloedrijke werk naar het heden. ‘Er is nog zoveel honger naar haar boeken en inzichten.’
Gesprek met de maker van bovenstaande docu:NTR 2Doc schreef:
Alledaagse waardigheid
Een film over alledaags racisme, dat nooit de krant haalt, maar wat zich in het leven van Nederlanders van kleur meerdere keren op een dag manifesteert.
Over deze documentaire
Veertig jaar geleden schreef Philomena Essed er een geruchtmakend boek over en haar werk is nog even relevant in het huidige racismedebat. Essed zelf en bondgenoten als Gloria Wekker, Marion Bloem, Prinses Irene, Anja Meulenbelt en Hellen Felter duiden het debat van toen en slaan een brug naar nu. Zo namen Sohra, Lakiescha en Veronika, studenten van begin twintig, als scholieren recent met groot succes het voortouw om racisme en discriminatie in het onderwijs te integreren. Uit welk hout moet je gesneden zijn om dit thema als vrouwelijke wetenschapper en pionier aan te snijden en wat drijft je om er decennialang mee door te gaan? Welke wijsheid draagt Essed uit aan de jongere generatie en wat is de wijsheid die de jongeren haar teruggeven?
Regie en productie: Ida Does
Omroep: NTR
VIDEO duurt 1 uur en 15 minuten
Het betreffende boek:NPO 2Doc 18 oktober 2023 schreef:
In gesprek met filmmaker Ida Does
over haar portret van antiracismepionier Philomena Essed
Veertig jaar geleden schreef antropoloog Philomena Essed het geruchtmakende boek ‘Alledaags racisme’, waarmee ze het zelfbenoemd tolerante Nederland flink wist op te schudden. Regisseur Ida Does schetst in haar nieuwe documentaire ‘Alledaagse waardigheid’ een portret van antiracismepionier Essed en haalt haar invloedrijke werk naar het heden. ‘Er is nog zoveel honger naar haar boeken en inzichten.’
‘Ik noem niemand een racist. Ik weet niet wat een racist is. Ik weet wel wat racistische praktijken zijn en wat racistisch gedrag is. Men is zo bezig met een self image dat, koste wat het kost, bevestigd moet worden, dat men zichzelf de kans ontneemt om eens te reflecteren op wat dat self image dan is,’ zegt Philomena Essed in een van de eerste scènes uit Ida Does’ nieuwe documentaire Alledaagse waardigheid.
Veertig jaar geleden klonk diezelfde boodschap ook al in haar boek Alledaags racisme. Het werd Essed destijds niet in dank afgenomen.
Institutioneel racisme, microagressies en witte privileges
Alledaags racisme was de publieksuitgave van het afstudeeronderzoek van Philomena Essed aan de Universiteit van Amsterdam. Met haar aandacht voor het Amerikaanse discours liep ze heel wat stappen voor op het Nederlandse onderzoeksveld. Zo introduceerde ze hier termen als ‘institutioneel racisme’, ‘microagressie’ en ‘white privilege’, die tegenwoordig volledig zijn ingeburgerd bij Nederlandse antiracismeactivisten.
Philomena past in dit rijtje. Er brandt een vuur in haar. Ze kwam veertig jaar geleden al met inzichten die vandaag de dag nog steeds, of misschien zelfs wel meer, gelden.’
‘De toeslagenaffaire is daar een schrijnend voorbeeld van. Dat institutionele wantrouwen ten aanzien van mensen met een andere huidskleur of andere wortels en alle desastreuze gevolgen van dien. De regering heeft vrij recent moeten toegeven dat er in Nederland sprake is van institutioneel racisme. Dat leek nieuws, maar Essed had dat al in de jaren tachtig geconstateerd. Het duurt blijkbaar lang voordat zoiets op grote schaal doordringt. Haar werk is een rauw feest der herkenning.’
'De regering heeft met de toeslagenaffaire moeten toegeven dat er in Nederland sprake is van institutioneel racisme. Essed had dat al in de jaren tachtig geconstateerd.’
BOL.com schreef:
Alledaags racisme
Samenvatting
Voor ALLEDAAGS RACISME sprak Philomena Essed aan het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw met een twintigtal Surinaamse en Afro-Amerikaanse vrouwen over situaties op het werk, bij het zoeken naar woonruimte, tijdens het contact met buren of collega's, bij het winkelen, in de bus of in de tram. Als een van de eerste onderzoeksters probeerde zij een beeld te krijgen van de vooroordelen en het racisme dat deze vrouwen ondervonden in hun alledaagse omgang met witte Nederlanders. Het boek levert een schat aan materiaal dat inzicht biedt in wat Philomena Essed alledaags racisme noemt. Een diffuus geheel van steeds terugkerende patronen van discriminatie en vooroordeel. Deze patronen zijn nog steeds aanwezig waardoor het boek dat in 1984 voor het eerst verscheen, niets aan actualiteitswaarde heeft ingeboet. Aan deze nieuwe editie voegde Philomena Essed een nieuw hoofdstuk toe over het zogenaamde 'entitlement racism', het racisme dat wordt gerechtvaardigd met een beroep op de vrijheid van meningsuiting. Philomena Essed (1955) is hoogleraar Critical Race, Gender & Leadership Studies aan de Antioch University.