'Ik rem niet voor tasjesdieven'. Om deze tekst had hij een gevarendriehoek getekend. Met zijn creatie loopt hij naar zijn buurman: "Wil je dit bordje voor de achterruit van je auto leggen"?
Beiden wonen vlak om de hoek waar Ali el B. stierf. De automobiliste was net op bezoek geweest bij de vrouw van de buurman. Niemand wil zo'n provocatie in zijn auto leggen en dus zei de buurman: "Ik zal erover nadenken".
Maar het was een grapje van de tekenaar. Die wilde zijn buurman even in verlegenheid brengen.
Het ongeluk in de Derde Oosterparkstraat in A'dam is betrekkelijk overzichtelijk. Een vrouw wordt beroofd van haar handtasje door twee tasjesdieven op een scooter. Ze rijdt achteruit om de dieven de pas af te snijden en raakt daarbij een van haar belagers dodelijk.
Het ongeval houdt de gemoederen landelijk intens bezig. Spelen de media hier een cruciale rol?
Een Amsterdamse kennis van me had gesproken met Marokkaanse jongeren, die zich op de plaats van het ongeluk hadden verzameld. Ze waren vooral beduusd en verslagen. Hij had gezien hoe een familielid, die het lijk wilde zien, een afscheidingshek omver gooide en door de politie werd overmeesterd.
De Telegraaf beschreef een woedende menigte die op wraak zon: "Die vrouw en haar familie gaan branden"! en startte een campagne tegen Donner en het O.M. omdat de vrouw werd vervolgd.
De stemming in het land is natuurlijk niet louter en alleen een creatie van de media. De berichtgeving valt in goede aarde. We leven namelijk in een samenleving waarin morele nuance gemakkelijk voor karakterzwakte wordt aangezien. Er is behoefte aan grote gebaren en simplistische tegenstellingen. Tegenover een schuldige dader moet een onschuldig slachtoffer staan. Duidelijk toch?
Nu is dit laatste ongeschikt om het ongeluk te beschrijven. Het dodelijke slachtoffer was niet onschuldig. Hij pleegde immers straatroof. En het slachtoffer van de straatroof werd de dader. Zij reed immers een jongen dood.
Een nuance is ingewikkeld en ingewikkeldheid is aan velen niet besteed.
* In het ene kamp wil men niet erkennen dat de dode ook dader was: "Iemand die net dood is maak je toch niet zwart"! Kan een crimineel geen tragische dood meer sterven?
* In het andere kamp vindt men het de omgekeerde wereld dat de automobiliste in de beklaagdenbank zit: "Zij heeft er niet om gevraagd te worden beroofd"! Dat is waar, maar is ze dan en dus per definitie onschuldig? Zij had in ieder geval de pech dat ze op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was en het zou kunnen zijn dat zij een verkeerde beslissing heeft genomen. Dat wordt gelukkig
Waar komt dat simplisme vandaan? 'Marokkanen zijn opgegroeid in een schaamtecultuur. Het bewaken van de goede naam staat het bekennen van schuld in de weg'. Een lekker eenvoudige antropologische verklaring. Zou het ook kunnen zijn dat ze onderhand ziek zijn van alle kritiek op de Marokkanen?
Helaas versterkt het kritiekloos zijn van de Marokkanen (t.a.v. de tasjesdief) alleen maar de kritiek van de andere partij.
Bij de andere partij is er een opstand tegen de schuldcultuur. Autochtonen willen niet meer bezien of de fout mogelijk bij hen ligt. Zij zijn het spuugzat altijd de schuld bij zichzelf te zoeken. Zij weigeren nog langer hun mening in te slikken uit angst voor van discriminatie en racisme beschuldigd te worden. Zij zijn het eindeloos gedogen helemaal zat!
Iedereen lijkt zich slachtoffer te voelen. En een slachtoffer dat zich inschikkelijk opstelt lijdt aan zelfhaat. "Laat eerst de ander maar eens inbinden"!
In het huidige klimaat van soms hysterische partijdigheid lijkt nuance bijna een revolutionaire daad. Zal ik een bordje voor de achterruit leggen met: 'Ik rem voor iedereen'? Of zou dat óók weer worden gezien als een partijdige provocatie?
(Naar Peter Hilhorst)
Groeten.
Fons.