Waarom heeft de mens het gered en zijn neven en nichten, soortgenoten niet?
Waarom vinden wij ons zo superieur en is het wel onze intelligentie, die er was als uitgangsbasis en alleen bij mensen zich zo ver ontwikkelde?
Het zou een actueel artikel kunnen zijn over de steeds cynischer wordende gedachten over "de mens".
Over lange tijden genomen is dit nog niet eens zo lang geleden. 1856
Hoofdstuk II: De ontdekking van de ‘Stam der Plathoofden’
De publieke opinie was: een idioot.Onzin, reageert een professor in de anatomie, dit is het skelet van een Kozak die stierf in de oorlog tegen Napoleon. Nonsens, roept een ander. Dit is ‘een idioot’, met een door ziekte misvormd hoofd.
Maar dan duiken er meer van zulke fossielen op. .............. Aanvankelijk waren deze weggewuifd als misvormde koppen, maar nu daalt het besef in: dit is echt een ander soort mens.
Het duurt niet lang of iemand bedenkt een treffende naam: homo stupidus. Zijn ‘gedachten en verlangens’, noteert een vooraanstaand anatoom, ‘zijn nooit uitgestegen boven die van een wild beest’. Maar de naam die uiteindelijk de boeken ingaat, is iets subtieler, en verwijst naar het dal waar de botten zijn gevonden.
Homo neanderthalensis.
Onze verdwenen broertjes en zusjes
Tot op de dag van vandaag heeft de Neanderthaler de reputatie van een domme barbaar. En dat is ook wel begrijpelijk. Zo leerden we leven met het ongemakkelijke feit dat we de aarde ooit deelden met andere menssoorten.
.........
De vraag is dus niet alleen: waarom stoppen wij chimps in de dierentuin, in plaats van andersom? De vraag is ook: wat hebben wij gedaan met onze broers en zussen, inclusief de ‘Stam der Plathoofden’, waardoor ze zijn uitgestorven?
Wij moeten alles wat een mens maar laat zien accepteren als zijnde menselijk.
Wat wij over hem weten moet wel binnen de lijntjes, lukt dat niet, dan is het een idioot?
Waarom hebben wij het gered en zij niet?
- Waren ze soms slapper dan wij? Niet bepaald. Neanderthalers waren oersterk.
- Waren Neanderthalers misschien dommer dan wij?
Hier wordt het nog pijnlijker. Het brein van de Neanderthaler was gemiddeld 15 procent groter dan ons brein nu:
Een Amerikaanse en Nederlandse archeoloog schreven onlangs een mooi overzichtspaper over het onterechte ‘superioriteitssyndroom’ dat de mens vaak heeft ten opzichte van de Neanderthaler. De Neanderthalers konden koken. Ze maakten vuur. Kleding. Muziekinstrumenten. Grotschilderingen
- Waarom zijn zij, met hun grote hersenen, ontzaglijke moed en na het overleven van twee ijstijden, alsnog uitgestorven? Ruim 200.000 jaar wisten ze zich staande te houden, maar toen de homo sapiens ten tonele verscheen, was het afgelopen.
Misschien waren we niet sterker, moediger of slimmer. Misschien waren we alleen maar gemener. ‘Het zou goed kunnen’, noteert de historicus Yuval Noah Harari, ‘dat onze eerste ontmoeting met de Neanderthalers resulteerde in de eerste etnische zuivering in de geschiedenis.’
