Sibelius is van alle Finnen de grootste, want zover hebben Mannerheim en Kekkonen het nooit geschopt, dat ze een eigen officiële feestdag hebben. Sibelius kent men ook in Nieuw Zeeland en Patagonië. Sibelius behoort tot de heilige Finse drie-eenheid: Sibelius, Sauna, Sisu.
Zoals het een symfonicus betaamt heeft ook Sibelius zijn negen symfonieën geschreven. Maar officieel maar zeven.
De eerste (uit 1891-1892, dezelfde tijd dat de vijf jaar oudere Mahler zijn tweede maakte) telt men niet mee omdat Sibelius er niet tevreden mee was. Na een eerste uitvoering waar de Finnen best blij mee waren trok hij de partituur terug en verbood hij het ooit nog tijdens zijn leven uit te voeren. Zijn bedoeling was het op vele plaatsen nog te verbeteren. Aangezien hij het zo druk had kwam daar niet veel van, en later toen hij het weer ter hand nam was zijn stijl al zoveel veranderd dat hij hele delen ervan opnieuw zou moeten componeren wilde hij er tevreden mee zijn. Het bleef er dus bij. Uiteindelijk legde hij in zijn testament vast dat ze het na zijn dood wel weer mogen uitvoeren. De Urtext Editie van de partituur is pas in 2005 uitgegeven, en tegenwoordig kan iedereen er met een klik op YouTube kennis mee maken: De Kullervo Symfonie. Het is een gigantische symfonie van bijna anderhalf uur, met Sopraan, Bariton, Mannenkoor en Orkest, met als onderwerp een tafereel uit de Finse Kalevala. Te vergelijken met Das Lied von der Erde (van Mahler).
De laatste (achtste symfonie) telt ook al niet mee, omdat Sibelius na 25 jaar erop gecomponeerd te hebben er alweer niet tevreden mee was, en het op een sombere oorlogsdag in 1942 in de haard verbrandde. Zijn vrouw zag hem de partituur blad voor blad in de kachel gooien. De symfonie was al jaren helemaal klaar.
Ik vind die verhalen over die uiterste zelfkritiek geweldig en voorbeeldig. Zo moet je het doen als je kunstenaar bent! Teveel kunst heb ik in mijn leven aangezien of aangehoord dat nooit tentoongesteld had moeten worden.
Ik beluisterde een radiointerview met de achterkleinzoon van Sibelius. Sibelius had enkel dochters, en de nazaten dragen dus niet de naam Sibelius meer. Misschien maar goed ook, want zijn achterkleinzoon is bassist in de Heavy Metal band Stratovarius.
Maar hij bewondert uiteraard zijn overgrootvader, en koos de finale van de vijfde als muziekstuk van de dag om met Sibelius kennis te maken. Sibelius staat bekend om zijn climaxen. De finale van de vijfde wedijvert met de finale van tweede symfonie als de meest grandioze climax. Weinigen weten namelijk dat de climax in het langzame deel van de vierde die anderen nog veruit overtreft; dat blijft een geheim.
Het laatste deel van de vijfde begint met een hectisch, nerveus gewriemel, misschien mieren, of malle mensenactiviteiten, maar op een gegeven moment wordt alles overspoeld door de zee, vanaf 2'20'' door de golven van de grootste oceaan: Als je maar tien minuten klassieke muziek kunt aanhoren dan moet je hier naar luisteren: https://youtu.be/Oi50tt17tMs?t=1395
Natuurlijk uitgevoerd door een degelijke Finse dirigent en orkest. Je hebt ook van die buitenlandse dirigenten die het laatste deel afraffelen in 8½ minuut, maar dat is niet Fins.