siger schreef:Ik ben helemaal niet tegen "Transition"-projecten zoals jij die beschrijft. Is het een zaak voor (vrijwillig) betrokkenen, dan ben ik geboeid toeschouwer. Maar als je ze als oplossing aanbiedt voor mondiale problemen, dan heb ik wel enkele vragen.
Toch denk ik dat veel oplossingen voor mondiale problemen liggen in lokaliteit.
Uiteraard niet alle, en we moeten oppassen er geen karikatuur van te maken.
De pretentie overal een antwoord op te hebben, is overigens iets dat de transitiebeweging niet heeft.
Misschien zijn sommige zaken wel fundamenteel onoplosbaar, maar dat wil niet zeggen dat we er niet mee te maken krijgen, en er niet toch zo goed mogelijk mee om moeten leren gaan.
Aangeleerde hulpeloosheid is daarbij uit den boze.
Jagang schreef:Kleinschalige bio-ethanol is nooit bij me opgekomen. Heb je dat al eens uitgerekend? Ben je niet wat optimistisch over de "footprint" van zo'n project? Nederland telt meer dan 500 inwoners per droge vierkante kilometer, wat overeenkomt met zo'n 2000 m2 per persoon. Die oppervlakte moet dienen voor wonen, wegen, leven, werken, voedsel en brandstof, en hopelijk nog een stukje natuur. Men schat dat één vierkante meter aan bio-brandstof een dagelijks rantsoen van 220 watt gedurende 1 uur oplevert.
Dat kan "men" nooit zonder meer inschatten, omdat het ene gewas een veel hogere energie-opbrengst kent dan het andere, zelfs binnen onze gematigde klimaatzone.
http://www.vhlde.nl/mobiliteit-duurzame ... io-ethanol" onclick="window.open(this.href);return false;
Ik kom zo terug op de door jou aangeleverde link, waar nog wel een en ander over valt te vragen/zeggen.
Dus als de helft van de beschikbare oppervlakte voor brandstof dient, kom ik uit op 1 KW (kilowatt) continu per persoon per dag. Ter vergelijking, één liter benzine is ongeveer goed voor 300 MJ (megajoule) en vergt dus wellicht 10 vierkante meter poldergrond op jaarbasis. (gebaseerd op
een opbrengst van 30 MJ/m2 per jaar.) Klopt dat met jouw inzichten?
Met je berekening kan ik door de veelheid aan mogelijkheden niet zo veel (zie tabel), daarom schuif ik even door naar het artikel waarnaar je hebt gelinkt.
http://www.technischweekblad.nl/rubriek ... 1296.lynkx" onclick="window.open(this.href);return false;
Mijn eerste kritiek op het artikel, hoewel waarschijnlijk niet incorrect, is dat het uitgaat van een scenario waarin door biomassa in onze totale energiebehoefte zou moeten voorzien.
Mijn doel hier, was vooral te bekijken of we middels bio-ethanol een stuk
mobiliteit in stand zouden kunnen houden.
Mijn tweede punt van kritiek is dat het artikel uitgaat van het huidige energie (en dus voertuigengebruik), terwijl de bedoeling juist is om dat autogebruik in een post-transitie-economie terug te dringen.
Nu zal het hoe dan ook lastig zijn om een en ander precies te berekenen, omdat er veel variabelen in het spel zijn, en we niet weten in hoeverre mensen op de lange termijn bereid zullen zijn om (slim) te downscalen, maar ik denk dat we in principe heel dichtbij kunnen komen.
Aan het einde van het artikel staat de volgende berekening:
In een artikel van wetenschappers van IIASA, ECN en Copernicus schatten de opstellers de energie die nodig is voor verbouwen, transporteren en omzetten in biobrandstof van granen op 10 tot 15 GJ/ha (1 tot 1,5 MJ/m2). Nemen we de ondergrens en trekken we 1 MJ/m2 af van 29 MJ/m2, dan levert het verbouwen van maïs 28 MJ/m3 (8 kWh/m2) op. Gedeeld door 365 is dit 21 Wh/m2•d. Met een oppervlakte van 344 m2/p resulteert dit in 7 kWh/p•d van de totaal benodigde 185 kWh/p•d.
Elders heb ik een andere berekening gevonden die de zaken ten aanzien van transport in een ander perspectief zet:
http://www.compendiumvoordeleefomgeving ... tml?i=6-40" onclick="window.open(this.href);return false;
Als je naar de grafiek kijkt, zie je dat ongeveer tussen de 15 en 20% van ons totale energieverbruik voor rekening komt van ons transport.
Hierbij is alles inbegrepen, van wegverkeer tot treinverkeer en binnenvaart (de laatste zou ook goed op zonneenergie kunnen. Binnenvaartschepen hebben een vrij groot licht vangend oppervlak.)
Ik neem aan dat men de internationale luchtvaart hier buiten beschouwing heeft gelaten.
Nu, 7kWh, is bijna 3.8% van 185kWh, wat natuurlijk nog steeds veel te weinig is voor de ca 20% van die 185 (37kWh) die we per hoofd van de bevolking per dag aan
transportenergie verbruiken.
Maar alvorens ethanol af te schrijven, kunnen we wellicht eerst eens kijken naar wat we kunnen doen om onze mobiliteitsbehoefte te beperken, zonder dat dat al te zeer ten koste hoeft te gaan van ons welbevinden.
Allereerst komt ongeveer 28% van het huidige wegverkeer voor rekening van voedingsmiddelentransport, waarin ook nog eens veel verspild wordt.
Zo kan het gebeuren dat een distributiecentrum van Jumbo in Beilen (NL) brood betrekt van een bakkerij in Uden, omdat deze een paar cent goedkoper brood levert dan een bakkerij in de buurt. (ca 160/170 km verderop)
Dit zijn zaken die gewoon lokaler kunnen worden geregeld.
Het is een
dagelijks transport dat niet noodzakelijk is voor levensonderhoud, althans niet over deze afstanden.
Het ontbreekt me aan cijfers hoeveel we hierop zouden kunnen besparen qua brandstofverbruik, omdat de hele markt zo opereert. Maar het is heel wat, kan ik je vertellen, want ik zit zelf in het vak, en maak soms afstanden van meer dan 300 km voor een paar pallets belegde broodjes (in plastic) die ze in bijv. België zelf ook wel zouden kunnen produceren voor de Delhaize supermarkten.
Vervolgens zie je eenzelfde effect bij bouwbedrijven en keukenboeren.
De een komt uit Enschede, en werkt helemaal in Amsterdam, en de ander komt uit Amsterdam en werkt in Hengelo.
Onderweg zwaaien ze naar elkaar, terwijl ze een gecombineerde 600km per dag af leggen, terwijl dit ook bij (-)50 kilometer had kunnen blijven wanneer ze binnen hun eigen regio zouden werken. Dat zou een energiebesparing van ruim 90% opleveren op deze vorm van woon-werkverkeer!
Komt de 600 kilometer per dag die de beide heren keukenboeren afleggen je nu niet absurd voor?
En daarvoor verstoken we olie waarvoor we oa Irak binnenvallen, en Nigerianen onder schot houden.
En gas waar de Russen nog eens moeilijk over kunnen gaan doen, als ze West-Europa willen klemzetten.
Maar dat is nog niet alles: Het aandeel van de auto in het woon-werkverkeer is vandaag de dag zo'n 60 á 70% op ca 7 miljoen werkenden.
Hemelsbreed wonen mensen in Nederland gemiddeld 22 kilometer van hun werk af.
En "hemelsbreed" betekent "optimistisch gesteld".
Laat ik daar eens van uit gaan.
7.000.000 inwoners, x 22 kilometer = 154.000.000 kilometer per dag, afgelegd door alle forenzen gecombineerd.
Dan gaat daar nog, laat ik zeggen 40% af, zodat alleen de autogebruikers overblijven, en dan komen we op 92400000 kilometer uit.
Ik had daar nog de carpoolers vanaf willen trekken, maar hier kan ik helaas geen recente cijfers over vinden.
Maar hoe wenselijk is het dat we gemiddeld 22 kilometer van ons werk wonen, waardoor het openbaar vervoer overbelast wordt, en we de auto eigenlijk bijna wel nódig hebben?
Hoeveel zouden we wel kunnen besparen door mens en werk dichter bij elkaar te brengen door het stimuleren van lokale economieën, zodat de afstand eenvoudiger per fiets, al dan niet overdekt, te overbruggen is?
Als we daar óók nog eens een besparing van tussen de 80/90% zouden kunnen realiseren, hebben we méér dan genoeg ruimte voor het maken van bio-ethanol voor het overgebleven wegverkeer.
En je bespaart je ook nog eens de tijd in de file, of het wachten op een perron.
Zeker wanneer we de bio-industrie afbouwen, want er is vanaf de volgende quote nog een laatste punt van kritiek op het door jou aangeleverde artikel.
Dus wat je berekeningen betreft zou ik tot nu toe zeggen: Ja, ethanol (en andere biomassa) kunnen uit voor het vervoer.
Dan heb ik het nog niet gehad over manieren om het (personen) wegverkeer nog veel zuiniger te maken.
Er bestaat een Volkswagen Lupo 1.2 "3 liter", met een driecilinder dieselmotor, die op 3 liter diesel maar liefst 100 kilometer rijden kan. Stel je voor dat alle auto's in een post-kapitalistische economie zo energie-efficiënt zijn, en we dit voordeel niet teniet zouden gaan doen door auto's nog zwaarder, sneller en luxer te maken... (rebound effect)
Ik erger me regelmatig aan onderzoeken zoals die waaraan je refereerde, omdat zulke onderzoeken vrijwel altijd en reactie zijn op techno-optimisme, met als gevolg dat men zich slechts focust op wat er met die energie NIET kan, en niet op wat er wél mee kan. Maar het feit is dat we het er op een dag gewoon mee zullen moeten doen, dus we moeten niet steeds kijken of alternatieve energie aan onze eisen kan voldoen, maar hoe we onze eisen zodanig bijgesteld krijgen dat alternatieve energie daarin kan voorzien.
De bevolkingsdichtheid in Nederland is ongeveer 400 mensen per vierkante kilometer. Iedere Nederlander heeft dus ongeveer 2.500 m2 (een derde voetbalveld) tot zijn beschikking. Volgens het CBS is ruim de helft (55 procent) van Nederland agrarisch terrein. We houden hiervan een kwart vrij om voedsel en bloembollen te verbouwen en onze veestapel te laten grazen. We reserveren de resterende driekwart voor biobrandstoffen. Laten we die eerlijk verdelen tussen maïs voor biogas, suikerbiet voor bio-ethanol en houtachtige gewassen (biomassa) om te rechtstreeks te verbranden. Bio-ethanol en biomassa om bij te stoken in elektriciteitscentrales behandelen we in twee volgende afleveringen. Dan heeft iedere Nederlander 344 m2 (25 % * 55 % * 2.500 m2) landbouwgrond met maïskolven ter beschikking.
Het artikel gaat compleet voorbij aan het feit dat de veestapel niet genoeg heeft aan een beetje gras.
Alle mais die in Nederland wordt verbouwd, is reeds geoormerkt als veevoer.
Andere instituten hebben berekend dat we dankzij onze veestapel ongeveer 3 á 4x zoveel landbouwgrond nodig hebben als zonder. Dat is natuurlijk ook niet zo gek, want in feite mag je de veestapel als schaduwpopulatie wel optellen bij de "overbevolking".
Dit betekent dat we al aardig wat ethanol zouden binnenhalen als we het mais dat we nu hebben in een tank zouden stoppen, in plaats van in een koe.
In het uiterste geval zouden we zelfs nog wat uit Duitsland kunnen halen, mochten zij ook iets met bio-ethanol doen, aangezien men daar aanmerkelijk meer ruimte per hoofd van de bevolking heeft.
Niet alles kan lokaal. Zal muziek en film lokaal worden, en reizen afgeschaft? Er is ook een landschappelijk element. Zolang de dijken het houden is Nederland uitzonderlijk vruchtbaar maar ook een beetje (sorry) eentonig. Ook in een economie die niet helemaal om de winst draait wil je wel eens wat anders eten, zien of horen. Vandaag genieten we van de diversiteit van Europa. Doen we daar mee verder?
Ik denk wel dat het belangrijk is om geen karikatuur te maken van de transitiebeweging.
Paul Hendriksen, voorzitter van TT Nederland, spreekt ook wel van "Glokalisatie".
Ik heb niet de illusie dat alles ooit lokaal zal kunnen.
Dat is in het verleden namelijk ook nooit het geval geweest.
Eerst migreerden we, en later lieten we zeilschepen de hele wereld rondgaan om goederen van land naar land te transporteren. En vergeet ook net dat we internet hebben-, en als men snel en slim genoeg handelt, ook houden.
Voor wat betreft reizen: ja, dat zal mogelijk zijn onder enkele voorwaarden.
Dat we reizen binnen de footprint die de aarde ons "geeft". Dus niet 4 keer per jaar met het vliegtuig op vakantie naar verre oorden, maar wellicht eens wat vaker met de trein of bus op vakantie. De fitteren onder ons zouden zelfs een wat vaker een fietsvakantie kunnen overwegen. Er zijn op fietsgebied aantrekkelijke ontwikkelingen op het gebied van comfort en gemak, die niet milieu-onvriendelijk zijn. Denk aan trapondersteuning en overdekte fietsen (oa velomobielen.)
En het Nederlandse landschap is inderdaad best wat eentonig, zeker zodra je Limburg verlaten hebt.
Maar ik neem aan dat alles op den duur "gewoontjes" wordt.
Toch zijn er veel mogelijkheden om de omgeving waar je woont, aangenamer en minder saai te maken, zodat het er aangenaam toeven is.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan "eetbare gemeentetuinen", en "vertical gardening".
We kunnen zelfs ons landbouwoppervlak nog wat vergroten door "vertical farming" toe te passen in een stedelijke omgeving.
Dat laatste is geen heilige graal, maar wel weer een deeloplossing, zeker als we hiervoor bijvoorbeeld leegstaande kantoorpanden benutten, wat weer een flinke besparing op grondstoffen zou opleveren.
(En die leegstaande gebouwen zullen er steeds meer zijn als de huidige kapitalistische wereldorde af begint te brokkelen.)
Dat plaatje is natuurlijk heel mooi, maar (hoe) komen we daar? Dat is het verschil tussen wat zinnigs te gaan doen in je buurt - die zich nog altijd in de kapitalistische markteconomie bevindt - en een andere wereldorde. Het een kan natuurlijk tot het ander leiden. Maar (ik heb misschien weer niet goed gelezen) het komt een beetje over als "klein beginnen, klein blijven."
Het een moet tot het ander leiden, en nee, je leest me niet verkeerd, al trek je een wat verkeerde conclusie, in mijn ogen.
Om te beginnen met het motto "klein beginnen, klein blijven"": Een terugkeer naar meer kleinschaligheid is onvermijdelijk, omdat het precies de algehele schaalvergroting met haar bijkomende superstructuur is geweest die ons in de precaire positie heeft gebracht waarin we ons nu bevinden, vooral als het gaat om industrie.
Dat betekent niet dat alles kleinschalig te regelen is, maar wel dat we heel goed moeten gaan kijken waar kleinschaligheid (weer) kan, en vervolgens hoe dat te realiseren.
Bij zaken die niet lokaal en/of kleinschalig te realiseren zijn, moeten we goed kijken hoe we dat kunnen doen zonder eindige grondstoffen en/of energie te verbruiken. (waar dan ook weer monopolisten op zullen zitten) Zo zouden we schepen bijvoorbeeld op een combinatie van wind-en zonne-energie kunnen laten varen, zodat je toch een vorm van duurzaam internationaal transport hebt.
Je zou de grote hoeveelheden metaal die we nu gebruiken voor schepen, auto's en vliegtuigen wellicht kunnen vervangen door hernieuwbare bio-composieten, en metalen die na recycling vrijkomen uit bestaande bouwsels, kunnen gebruiken voor technische toepassingen waarvoor geen andere alternatieven bestaan. Ook zouden we bestaande afvalbergen kunnen (her-)ontginnen voor bruikbare materialen.
Idealiter creëren TT initiatieven ofwel een vangnet voor de uitstoot van arbeid door een stervend systeem, dan wel hollen TT initiatieven de bestaande orde langzaamaan uit van binnenuit.
Het zal mede van de behoudzucht van de gevestigde orde afhangen hoe een en ander zich gaat ontvouwen.
Maar ik verzeker je dat het geen hobbyproject is.
Tegenlicht: "Power to the people."
http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/ ... eople.html" onclick="window.open(this.href);return false;
