) en negeerde me verder weer. Maar vanaf dat moment werd zijn blik opmerkelijk donker als hij mijn kant uitkeek.Goed, beetje melige anekdote, maar de kwestie vond ik wel interessant. Tot dat moment is het voor mij een volmaakte vanzelfsprekendheid geweest dat het christelijk geloof niet uit de Bijbel KAN zijn. Immers, wie heeft anders die Bijbel samengesteld? Natuurlijk, het OT was er al, maar ook daaruit is een selectie gemaakt. Sterker, over juist die selectie zijn christenen het tot de dag van vandaag niet eens. Het NT is echter een puur christelijk product, er was nog geen canon tot de christenen die maakten.
Hoe maakten ze die? Door enkele criteria toe te passen, waaronder ouderdom, het vermoeden dat een geschrift echt echt echt bij een apostel (desnoods indirect) vandaan kwam, maar bovenal: of het geschrift in lijn was met het zich al ontwikkelende geloof. Kortom, "de kerk" (voorzover daar al sprake van was) heeft de Bijbel zodanig samengesteld dat de Bijbel daarna kon dienen als vehikel om het geloof door te geven.
Vanuit de gelovige gedacht is deze visie betrekkelijk veilig in de confrontatie met bijvoorbeeld atheisten. Immers, de atheist die de gelovige aanspreekt op de zotheden in de Bijbel raakt in feite geen kernpunt. Je kan de Bijbel onderuit halen, maar het enige dat je dan aantoont is dat de canon-selectie niet helemaal goed is gegaan.
De tegengestelde visie is extreem kwetsbaar. Immers, iedere, letterlijk iedere zotheid, tegenstrijdigheid, leugen in de Bijbel raakt direct het geloof. Je kan een tijdje steeds lossere interpretaties van de Bijbel verzinnen, maar met iedere geslaagde aanval op de Bijbel, erodeert automatisch je geloof.
Je ziet dat ook terug in verhalen van mensen die hun geloof verliezen. Bij katholieken gaat dat zelden of nooit op basis van Bijbelse zotheden. Katholieken verliezen hun geloof (blijkt uit wat ze vertellen) vaak geleidelijk, en vooral om de zotheden en/of het wangedrag, dat ze in de kerk zien en horen. In de praktijk schrijven ze zich overigens zelden uit. Ze blijven gewoon weg en geloven het wel.
Met name de wat steilere protestanten zie je, blijkt uit wat ze vertellen, opvallend vaak hun geloof verliezen als ze de Bijbel kritisch gaan lezen.
Waarom zou je je over dit punt druk maken?
Ik zie nogal eens atheisten vanuit een sterk gereformeerd perspectief naar de Bijbel kijken en het gesprek met gelovigen ook vanuit die visie voeren. Hoe begrijpelijk ook, het levert niet zelden falende communicatie op, omdat de gelovige aan de andere kant helemaal niet met dat sterk gereformeerde perspectief kijkt. Voor katholieken geldt dat hoe dan ook zelden, maar ook onder protestanten begint die strikte visie op de Bijbel in rap tempo te verdwijnen.
Ik zie het bijvoorbeeld gebeuren in discussies waarin atheisten met echt geweldig goede argumenten komen, die totaal ieder doel missen, omdat het bij de opening al mis gaat:
A: Jij gelooft XXX (Bijbelcitaten toe te voegen naar keuze)
G: eh, nee?
Goed, een topic zonder heldere vraag/stelling is geen topic, dus na dit alles mijn stelling:
- Het is een door gereformeerden en ex-gereformeerden nogal eens gedeelde misvatting dat het christelijk geloof gebaseerd is op de Bijbel. De Bijbel is juist samengesteld op basis van het toenmalige dominante geloof binnen het christendom.
