siger schreef:Jagang schreef:Dat betekent niet dat ik de rol van cultuur opzij schuif, want dat is zeker een factor in het spel, en meestal wellicht ook de meest zwaarwegende, maar het wil er bij mij niet in dat wanneer dieren op agressie gefokt kunnen worden, er geen biologische basis is voor agressie bij de mens.
Alle leven heeft een biologische basis, die evolutionair tot stand is gekomen. Dat is zelfs een tautologie.
Als agressie direct overerfbaar is, dwz midels fokprogramma's gestimuleerd kan worden, is agressie dus niet puur cultureel.
Dat lijkt me zo simpel als dat 1+1 2 is.
Ik vatte mijn standpunt hierboven als volgt samen:
Siger schreef:De vraag is in elk geval niet of we agressief kúnnen zijn, maar of we agressief móeten zijn. We hebben klaarblijkelijk evenveel "aanleg" voor beide.
"We" hebben helemaal niet evenveel aanleg.
Bij de ene persoon ligt de verdeling anders dan bij de andere.
En de ene persoon heeft meer drang tot agressie, en de andere minder.
Dat lijkt me mooi op te lijnen met onze waarnemingen. Er valt geen oorlog te verwachten tussen Duitsland en Frankrijk. Toch hebben die twee elkaar zo'n duizend jaar het hoofd ingeslagen.
Het is flauw, maar dan hebben ze elkaar dus het grootste deel van het afgelopen millennium toch de kop ingeslagen?
De EU is pas enkele decennia oud, veel te jong om daar definitieve conclusie's uit te trekken voor de toekomst, al zal er inderdaad niet meteen morgen een oorlog uitbreken.
Hierboven heb ik het al over Spaanse, Noorse, Duitse agressie aan/uit gehad, zonder dat iemand er een zinnig weerwoord op had.
Ik zie de relevantie van die voorbeelden ook niet echt in.
Agressie bestaat omdat het, net zoals de rest van ons emotionele repertoire, een evolutionair nut heeft of had.
Dat impliceert niet dat we de hele tijd agressief zijn.
We hebben tanden om te kauwen, maar dat betekent ook niet dat we de hele dag kauwen.
Kauwen is één van de mogelijkheden, maar je ontkomt er soms niet aan.
En soms kauwt iemand zinloos op een stuk kauwgom (ooit pruimtabak), of speelt iemand schietspelletjes.
Mensen hebben kennelijk een neiging om atributen buiten een noodzaak om, ook "spelenderwijs" of zonder direct nut te gebruiken.
Blijkbaar laat onze biologische opmaak beide toe. Het overgrootste deel van de tijd zijn de meeste dieren en mensen niet agressief. Kan iemand dat weerleggen? Mensen kúnnen agressie vertonen, maar móeten geen agressie vertonen.. Dat is volledig in lijn met de biologische evolutie die ons heeft voortgebracht.
Het heeft dus een evolutionaire, niet-culturele basis.
Agressie is, in tegenstelling tot de produkten van onze cultuur, niet primair ontsproten aan intelligentie.
Dit geldt ook voor angst.
De vecht- en vluchtresponsen zijn samen met foerageren de oudste gedragingen die bij de meest primitieve dieren voorkomen.
Ook die dieren hoeven niet constant agressief te zijn, maar dat maakt hun agressie nog niet tot een primair culturele aangelegenheid.
Jagang schreef:We dragen allen een evolutionair verleden in ons mee, en daar hoort van alles bij wat mooi en lelijk is, of we dat nu leuk vinden of niet.
Evolutie is neutraal en blind. We hebben helaas de slechte gewoonte onze culturele neigingen of oordelen op de evolutie te projecteren. Zoals die Enron-manager die
The Selfish Gene altijd op zijn bureau had liggen. (goed boek trouwens, daar niet van.)
Dit vind ik bijzonder flauw.
Jij verdedigt te vuur en te zwaard dat agressie iets cultureels is, dat vermijdbaar is, waarmee agressie iets is dat voor jou kennelijk een negatieve waarde heeft.
Wanneer ik vervolgens stel dat dat er bij hoort, net als andere prettige en onprettige gedragingen, stel je dat evolutie neutraal is.
Ja, natuurlijk is evolutie neutraal.
Dat is ook precies de reden waarom de bases voor veel zowel gewenste als ongewenste gedragingen, er langs die weg ingeslopen zijn.
Jagang schreef:Cultuur heeft daar nooit een einde aan gemaakt, maar eerder de contouren verregaand verzacht.
Cultuur is niet noodzakelijk harder of zachter dan biologische evolutie. Het is gewoon wat we maken.
Dan hebben we kennelijk niet altijd controle over wat we maken.
Waar zei je ook alweer niet te denken dat denkers de samenleving verregaand kunnen veranderen, maar eerder kunnen signaleren?
Agressie is niet primair cultureel, maar kan natuurlijk wel gecultiveerd en verheerlijkt worden.
Daarvan lijken Nazi Duitsland en de Sovjet Unie me uitstekende voorbeelden.