Moet de Rede zich beperken tot het wetenschappelijke?

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Socratoteles
Diehard
Berichten: 1189
Lid geworden op: 27 feb 2007 20:31

Moet de Rede zich beperken tot het wetenschappelijke?

Bericht door Socratoteles »

Een gedeelte uit "Socrates of Mohammed" van Lee Harris, waarin hij ingaat op een toespraak van paus Benedictus XVI.
Het complete artikel staat o.a. hier: http://www.dutch.faithfreedom.org/forum ... db55970b2b
De moderne rede zegt dat alle ethische keuzen subjectief zijn en buiten het domein van de rede vallen. Maar als dat zo is, maakt iemand die in een gemeenschap van
redelijke mensen wil leven, slechts een subjectieve, persoonlijke keuze, een keuze die niet redelijker is dan de keuze van iemand die wil leven in een door bruut geweld
geregeerde gemeenschap.
Als de redelijke persoon echter redelijk is, moet hij inzien dat de moderne rede zelf alleen kan overleven in een gemeenschap bestaande uit andere redelijke
mensen. Aangezien je als redelijk persoon wilt leven in een gemeenschap van andere redelijke mensen, kan de redelijke persoon de keuze tussen rede en geweld
niet domweg overlaten aan individuele smaak of bevliegingen. Dat zou verraad van de rede zijn.

De moderne rede kan natuurlijk niet wetenschappelijk bewijzen dat een gemeenschap van redelijke mensen superieur is aan een gemeenschap gedomineerd door
gewelddadige mensen. Maar een zelfkritiek van de moderne rede moet erkennen dat een gemeenschap van redelijke mensen een noodzakelijke voorwaarde is voor
het loutere bestaan van de moderne rede. Hij die de verworvenheden van de moderne rede wil behouden en handhaven, moet ook willen leven in een gemeenschap
van mensen die zich onthouden van geweld om hun eigen waarden en ideeën door te drijven. Een dergelijke gemeenschap is het ethische fundament a priori van de
moderne rede. Hoewel de moderne rede stelt dat ze geen wetenschappelijk advies over ethiek en religie kan geven, moet ze dus erkennen dat haar eigen bestaan en
overleving zowel een ethisch postulaat als een religieus postulaat vereisen. Het ethische postulaat is: doe alles wat mogelijk is om een gemeenschap van redelijke
mensen te scheppen die zich onthouden van geweld en bij voorkeur rede gebruiken. Het religieuze postulaat is: als je tussen religies kunt kiezen, geef dan altijd de voorkeur
aan de religie die het meest bevorderlijk is voor een gemeenschap van redelijke mensen, ook al geloof je er zelf niet in. De moderne rede kan onmogelijk bewijzen
dat deze postulaten wetenschappelijk waar zijn, maar ze moet erkennen dat haar eigen voortbestaan wordt bedreigd als ze deze postulaten niet aanvaardt en ernaar handelt
De moderne rede, in de zin van: wetenschappelijk, beperkt zich tot wetenschappelijke feiten. Maar is haar eigen basis wetenschappelijk?
En als dat niet zo is, betekent dat dan dat haar fundament niet redelijk is?

Ik kwam dit artikel laatst tegen en ben benieuwd hoe jullie hierover denken..
Gebruikersavatar
cymric
Bevlogen
Berichten: 1730
Lid geworden op: 21 dec 2005 22:40

Re: Moet de Rede zich beperken tot het wetenschappelijke?

Bericht door cymric »

Socratoteles schreef:
De moderne rede kan natuurlijk niet wetenschappelijk bewijzen dat een gemeenschap van redelijke mensen superieur is aan een gemeenschap gedomineerd door gewelddadige mensen.
Dat kan ze wel, mits je 'superioriteit' eerst van een goede definitie voorziet. Laat je die die definitie weg, blijft het geheel in de ruimte hangen. Langere levensduur, minder gezondheidsproblemen ten gevolge van geweld, minder psychologische stress e.d. zijn zeer meetbare grootheden die spreken voor een superioriteit van de redelijke gemeenschap. Aantal doden, aantal verspilde liters bloed, aantal verkrachte vrouwen en in slavernij verkochte kinderen zijn ook heel meetbare grootheden die zouden aantonen dat de gewelddadige gemeenschap superieur is. Wat je echter 'superieur' vindt is echter een keuze. En dan komen we bij de onlangs gesloten draad Is het doden van mensen verkeerd?---er is geen enkel verschil tussen die discussie en wat hier zou volgen.
De moderne rede, in de zin van: wetenschappelijk, beperkt zich tot wetenschappelijke feiten. Maar is haar eigen basis wetenschappelijk?
Nee, want axiomatisch.
En als dat niet zo is, betekent dat dan dat haar fundament niet redelijk is?
Het is naar beste weten en kunnen, en dat vind ik een 'redelijk' standpunt.

Overigens volgt het religieuze postulaat niet uit de aanname dat de samenleving redelijk moet zijn. Een 'redelijke' religie die ook nog eens 'bruikbaar' is, is namelijk vroeg of laat tegenstrijdig met de 'redelijke' doelstellingen ervan. Er is wel een ethisch postulaat nodig, maar er is niemand die dat zal ontkennen: het is de consequentie van het 'zomaar ergens beginnen' met een dergelijk systeem.
I think, and ever shall think, that it cannot be wrong to defend one's opinions with arguments, founded upon reason, without employing force or authority. ---Niccolò Machiavelli
Plaats reactie