pantheïsme en moraal

[jo12ver]

groetjes,

ik vraag me af in hoeverre het pantheïsme heden ten dage verbonden is met een
gekende moraalfilosofie.
eerlijk zeggen, de moraalfilosofie die ik ken is de "sociaal gestructureerde", gezin- en
gemeenschap gebonden dus.
om echter naar het pantheïsme te gaan moet men durven door derde gestructureerde
wegen te verlaten.
hoever kan men daarin gaan zonder asociaal te worden.
in welke mate beïnvloed dat het gedrag van diegene die zich tot het pantheïsme
aangetrokken voelen.
is het verschil tussen de mystieke benadering en de "natuur" benadering van belang?
dit laatste vooral in de veronderstelling dat deze visie mee door de atheïsten
wordt opgeëist.

[jo12ver]

groetjes,

ik las vandaag een becommentariëring op het forum natuurondervuur.
hierin wordt enerzijds gesteld dat (sic) : "de milieubeweging kent al sinds haar
populariteitsgroei in de jaren zestig pantheïstische wortels."
wanneer men verder leest : historicus white stelt - de westerse traditie, en meer
specifiek het christendom verantwoordelijk voor de vernietiging van milieu en natuur.

vanuit moreel oogpunt gezien zijn dit twee verschillende opvattingen door één persoon
geüit.
white stelt verder dat het pantheïsme populair was bij de hippies en andere steunpilaren
van de milieubeweging.

volgens mij heeft die brave white geen benul over wat hij het heeft.
natuur en god zijn één in het pantheïsme.
wanneer de mens "gebruik" maakt van andere delen van de natuur dan de mens zelf,
om te overleven, zich te verbeteren, kan dit zolang men zich bewust is van de
morele gevolgen.
het kappen van het regenwoud, zonder een tegenbeweging van plantages om deze
zo terug in hun oorsprongelijk omvang terug te brengen.
we kennen ook nog de grote herverkavelings-operaties van (tig)jaren terug.
er moesten grote landbouwterreinen komen, alle afvoerbeekjes en sloten
waren obstakels geworden, de knotwilgen ook, en noem maar op.
de gevolgen bleven niet uit, overstromingen, erosie van vruchtbare grond, enz...
het volgens mij scherpste punt is dat er mensen zijn die bijvoorbeeld de heide
willen behouden. nu de heide is een tussenfase in de natuurevolutie.
waarom halstarrig op deze natuurlijke tussenfase blijven ?

dit korte stukje geeft al een deel aan van de moraal die gehanteerd word, en gehanteerd
zou moeten worden. dat het pantheïsme hier met de haren wordt bijgesleurd is te
betreuren, echter een pantheïst heeft ook een moreel besef, dat zoals in de
aanvangstekst als gegeven werd bedoeld.
er zijn echter buiten het milieu nog vele zaken waarin de moraal van een pantheïst
besproken kan worden.
komt de pantheïstische overtuiging voort uit de basis van een ande theïsme, of atheïsme
dan zal de moraalfilosifie van een pantheïst zich eerst en vooral daar op baseren, maar
door een ander inzicht te krijgen door het inleven in het universum en de daarbij
horende oneindigheid, zal hij zich op andere vlakken anders opstellen dan de morele
levenswijze van bijvoorbeeld een christen, een moslim, een boedist, een atheïst, enz...

[jo12ver]

groetjes,

confugius geloofde in een harmonieuse relatie tussen natuur en cultuur.
cultuur is (volgens hem) bewerkte natuur.
een van zijn uitspraken : natuur boven cultuur is lompheid, cultuur boven
natuur is pedanterie.
slechts een evenwichtige houding tussen natuur en cultuur geeft een juiste
levensbeschouwing.
ook zei confugius dat wij van nature broeders zijn, maar door opvoeding
vreemden zijn geworden.

die vervreemding is mede te verklaren door de verschillende theologiën
(of atheologieën) waarin mensen zijn opgevoed.
een moslim heeft een andere moraal dan een protestant.
en in beide groepen zijn dan nog deelgroepen die weer een andere moraal
hanteren.
de meeste mensen beleven algemeen gezien de omgevingsmoraal, de wetten vn
hun geboorteland, de voorschriften van de godsdienstsfeer waarin ze zijn
opgevoed.
eigenaardig genoeg vervalt deze houding wanneer ze zich in een andere
regio, dit wil zeggen een regio met een andere moraal, wan hier hebben veel
mensen de neiging zich niet aan te passen aan de omgevingsmoraal.

wat de pantheïst betreft deze zal zich gemakkelijker aanpassen aan de (landelijke)
wettelijke normen voor zover deze niet om godsdienstige voorschriften ingevoegd zijn.
vrijheid van godsdienst kan niet boven de universele vrijheid staan.
dit gegeven en het verschil van moraal door opvoeding en omgeving,
leidt tot strijdtonelen, die zo we allen weten spijtig genoeg een extremische kant
kunnen hebben.

[Joe Hn]

Boeiend.

Vertel meer.

[jo12ver]

vrijheid van godsdienst kan niet boven de universele vrijheid staan.

bedoeld te zeggen dat in de pantheïstische visie, die god en natuur gelijksteld, deze vrijheid steeds
onderworpen is aan de natuurwetten (alias die van god).

een "moralist" zoals nietzsche die de moraal zogezegd van buiten uit de moraal zelf bestudeerd
stelt dat de moraal is uitgevonden door de zwakken van de maatschappij. sterken hebben volgens
hem 'geen' moraal nodig. dit is een stelling die zijn ander thema namelijk dat men macht kan
bekomen door medelijden op te wekken; enerzijds volledig tegenspreekt, en anderzijds zijn
ideeëngoed rond maakt (sluit?).
zwakken vinden de moraal dus uit maar eens iemand zo zwak is dat die iemand de moraal nodig
heeft dient er niets anders te gebeuren dan medelijden op te wekken, waardoor deze zwakke op zijn beurt macht krijgt en de afgedwongen moraal, in de visie van nietzsche, niet meer nodig heeft, hij is immers door die macht een sterke geworden, de cirkel is rond.

wat als pantheïst hiervan te denken ?
weerom vanuit het principe : god is alles, volgt dat god in alles vertegenwoordigd is.
een pantheïst zal dus geen vergelijk maken tussen een zwakke of sterke schakel in het universum,
alle schakels hebben hun nut, wanneer er één ontbreekt is het universum niet oneindig,
hij zal alle elementen wel aanvaarden om wat ze zijn, en indien nodig evaluëren.
de stelling van nietzsche is oubollig, een stelling uit de feodale tijdperken.

heeft men ( een mens in het bijzonder ) moraal nodig.
jazeker.
maar uit wat hierboven beschreven is kan men opmaken dat moraal iets menselijks is, iets wat in ons
later vertoeven in het universum, na onze door en onder een niet menselijke vorm, niet meer van tel
hoeft te zijn.

vraagje. ( waarop ik zelf nog niet kan antwoorden ).
men wordt uitgestoten uit een maatschappij. geen werk, geld, eten.....men heeft honger.
is het moreel verdedigbaar dat een hongerige in die omstandigheden een brood steelt.
of moeten anderen die moraliteit bezitten of aanpassen om die hongerige van voedsel te
voorzien ?

[LordDragon]

jo

vraagje. ( waarop ik zelf nog niet kan antwoorden ).
men wordt uitgestoten uit een maatschappij. geen werk, geld, eten.....men heeft honger.
is het moreel verdedigbaar dat een hongerige in die omstandigheden een brood steelt.
of moeten anderen die moraliteit bezitten of aanpassen om die hongerige van voedsel te
voorzien ?

eigenlijk zou er niemand honger mogen lijden, ik zou voor twee gaan. Maar als de wanden van je maag tegen elkaar schuren en je ziet een brood liggen en je kan het pakken...

MVG, LD.

[jo12ver]

groetjes,

op forum.fok.nl word, onder wetenschap en religie, een van de volgende stellingen
naar voor gebracht :
- einstein wast geen theïst.
en verder :
- einstein gebruikte 'god' als metafoor voor de misteries van het universum, en dat
is ( volgens dezelfde zegspersoon ) nogal vaak verkeerd begrepen door gelovigen
die deze grote denker graag bij hun eigen kamp indelen.

wat hierop te zeggen ?
als pantheïst herken ik duidelijk een pantheïstische einstein.
(man die de toenmalige wetenschap overdonderde met nieuwe inzichten in de natuur.
maar wiens technische inzichten intussen al vele malen verbeterd zijn.)
maar inderdaad god als metafoor gebruiken voor de natuur, is wat pantheïstische
zeer goed te verklaren is.
zo kan ook de natuur als metafoor staan voor god.

over pantheïsten gesproken ; er wordt door een aantal "denkers" een soort indeling
van de pantheïst ( het pantheïsme ) gemaakt. hier volgen er enkele :
- de materialistische.
- de idealistisch.
- de neutrale.
tevens word gesteld dat het pantheïsme het bestaan van het universum niet kan verklaren.
met daarbij de stelling : wij hebben een persoonlijkheid, dus de 'schepper' moet ook
persoonlijkheid hebben. een gevolg kan niet groter zijn dan zijn oorzaak.

een reactie.
er is slechts één pantheïsme. de zogeheten indeling behoort meer toe
aan het beleven van het geheel en is van toepassing op alle religieën (pilaarbijters, diepgelovigen,
neutraal geintresseerden, sociaal verplichten, enz...). ook geld dit voor agnosten, atheïsten, enz...
eenieder beleeft op zijn manier de door hem aanvaarde beleving en kan de door hem beleefde moraal.
idealistisch, materialistisch of neutraal invullen. dit door gewoon de tijdsduur, de intensiteit,
het inlevingsvermogen voor zichzelf te bepalen.
de basis blijft steeds hetzelfde ook in het pantheïsme.

wat betreft het niet kunnen verklaren van het bestaan van het universum, een heel eenvoudig
antwoord : het universum is er, blijft er en is oneindig. de pantheïst gelooft echter wel in de
evolutie in dit oneindig geheel. veel aangehaald : wat als de mens sterft, de mensheid uitsterft?
wel dan worden alle energieën herverdeeld in het natuurlijke en oneindige.

het volgend argument dat op genoemd forum is aangehaald, namelijk dat de mens persoonlijkheid
heeft en zijn schepper dus automatisch ook een persoonlijkheid is, is in mijn ogen dus
een nietszeggende zegswijze.
de mens is onstaan uit de evolutie van het universum, universum dat oneindig klein en oneindig
groot is.

[Joe Hn]

Als pantheïst zie je overal god.

Al het goede, is god.
Al het slechte, ook.
Einstein was God,
zo ook Hitler.
Lust, liefde en leven ... God.
Haat, nijd en pijn ... God.
Boosheid, verwardheid, schoonheid,
Blijheid, wensen, eisen, ijsjes zijn
verschijningsvormen van God.
Jij bent God, ik ben God, Je
hond en kat inclusief hun vlooien
behoren tot God. Het is geen specifiek
iets of iemand, maar "gewoon" alles.
Ook de uitzonderingen, mislukkingen,
mongolen, machthebbers, forumbevuilers,
samenspanners, vogelkijkers, ruziezoekers
zijn allemaal God. Elkaar opeten is een uiting
van het Goddelijke. Iemand in zijn gezicht spugen ook.
Op video iemand zijn keel doorsnijden of
zoiets in scene zetten, goddelijk!
Seks bedrijven met anderen, zoals kleine
meisjes, dode dieren of brandende struiken
is goddelijke zelfbevrediging van twee kanten.
Offeren, nemen, weigeren ... wat dan ook .. God.
Het enige wat niet God is, is niets.
Maar dat bestaat niet.

Godverdomme is een zelfverwijt op alles.

God.

Wie dit niet zo ziet, zou zichzelf geen pantheïst moeten noemen.

[Fjedka]

Waarom willen gelovigen het toch altijd over moraal hebben, alsof het iets goddelijks zou betreffen?
Je schrijft hierboven hele lappen tekst met het oogmerk pantheïsme en moraal in één adem te kunnen noemen, terwijl er geen enkel verband is. Jo12er, ik krijg hoe langer hoe meer het vermoeden dat je helemaal geen pantheïst bent. Moraal is intermenselijk. Daar is geen god bij nodig en zeker geen pantheïstische.

[jo12ver]

groetjes,

Waarom willen gelovigen het toch altijd over moraal hebben, alsof het iets goddelijks zou betreffen?
Je schrijft hierboven hele lappen tekst met het oogmerk pantheïsme en moraal in één adem te kunnen noemen, terwijl er geen enkel verband is. Jo12er, ik krijg hoe langer hoe meer het vermoeden dat je helemaal geen pantheïst bent. Moraal is intermenselijk. Daar is geen god bij nodig en zeker geen pantheïstische.

aangezien god de natuur is, de mens deel uitmaakt van de natuur, maar de mens op zich niet één van
de 'goden' is ; is uw commentaar enigzins zonder moraal.
moraal voor diegene die in god geloven, of moraal voor diegene die niet in god geloven, ze blijven
bij elkaar horen.
voor een pantheïst vullen ze elkaar aan, eenvoudiger gezegd het ene kan niet zonder het andere.
juist zoals het verschil in samenlevingsmoraal van land tot land, streek tot streek en op plaatsen zelfs
van dorp tot dorp.

"lappen tekst", met het oogmerk pantheïsme en moraal in één adem te noemen ?
het spijt me voor je, maar pantheïsme en moraal worden ook zonder dat in één adem genoemd.
daar hoef ik geen extra moeite voor te doen, evenals atheÎsme en moraal, christendom en moraal, e.a.
ook in één adem worden genoemd.
zoals reeds gesteld : moraal hangt af van de plaatselijke levensfilosofie, van opvoeding, levenskansen
omgevingssfeer.
ieder weet dat. dagelijks maken we daar kennis mee.
waar is je probleem ? bij de pantheïst op bij je eigen moraal.

[jo12ver]

groetjes,

als pantheïst ben je overal in god, in de natuur.
al het goede, is natuur, is god.
al het slechte, ook.
einstein was mens, maakt deel uit van de natuur en maakt deel uit van god.
zo ook hitler.
lust, liefde en leven , natuur en dus god.
haat, nijd en pijn, natuur en dus god.
boosheid, verwardheid, schoonheid,
blijheid, wensen, eisen, ijsjes zijn
verschijningsvormen van de moraal. de levenssfeer.
niet van god. de verschijningsvorm van god is de natuur, het universum.
jij bent als mens deel van de natuur dus deel van god dus deel van het
universum, Je hond en kat inclusief hun vlooien behoren tot de natuur dus
tot god.
het (god) is geen specifiek iets of iemand, maar "gewoon" alles.
Ook de uitzonderingen, mislukkingen,
mongolen, machthebbers, forumbevuilers,
samenspanners, vogelkijkers, ruziezoekers
maken allen (als mens) deel uit van de natuur dus allemaal van god.
elkaar opeten is een uiting van de moraal, die wordt dan weer bepaald door de levenssfeer.
of je Iemand in zijn gezicht spuugt word ook bepaald door de moraal, de levenssfeer.
op video iemand zijn keel doorsnijden of zoiets in scene zetten, behoort tot de morele opvoeding
van de mens.
seks bedrijven met anderen, zoals kleine meisjes, behoort tot de menselijke moraal.
dode dieren of brandende struiken is goddelijke zelfbevrediging van twee kanten, is
typisch atheïstische uitspraak en heeft niets met theologie en/of moraal te maken.
offeren, nemen, weigeren ... wat dan ook .. is moraal.
het enige wat niet God is, is niets. ( duidelijk niet te verstaan = ook zo een uitspraak ).

Godverdomme zegt iedereen die een verwijt op alles heeft, terwijl hij enkel
zichzelf moet verwijten dat het begrip pantheïsme nu eenmaal een begrip "met" god
is. dat de natuur en god één en hetzelfde is, is de basis ervan, maar ook pantheïsten leven
volgens regels, maar de regels die opgelegd zijn door de samenleving op een "staats"basis (onze
dagelijkse wetten die op vast te stellen religiën zijn gemaakt), de regels
die opgelegd zijn door de omgeving die door machthebbers zijn opgelegd, de regels die opgelegd
worden door huidige (nog) bestaande religieën zijn voor een pantheïst niet altijd zinvol.

natuur. (god).

[Ali]

Maar Jo12, je kunt in jouw verhaal God toch net zo goed weglaten?

[jo12ver]

groetjes,

Maar Jo12, je kunt in jouw verhaal God toch net zo goed weglaten?

zolang het duidelijk is dat 'god' in het pantheïsme gelijk of hetzelfde is als de natuur,
kan je inderdaad 'moeder natuur' schrijven.
de oorspronkelijke betekenis dient te blijven.
er is éénheid in het oneindige universum. deze éénheid kan moeilijk uitgedrukt
worden zonde het woord 'god' te gebruiken.
hogere macht ? duidt dat de natuur, het universum kleiner en onderworpen is
aan die macht, dat is niet zo.
maar door die macht, éénheid, is men in staat alles en iedereen in verbinding
met alles en iedereen te stellen en te voelen.
als er niets groter of kleiner kan zijn dan het universum, kunnen we deze éénheid ook
als 'god' samenvatten. dit enkel al om aan te geven dat onze geest niet afsterft maar
deel blijft uitmaken van het heelal.
dat de pantheïst ook morele normen heeft is normaal.

[siger]

Immorele mensen zijn mensen die niet hun zelfgeschapen moraal volgen, maar zich onderwerpen aan een moraal uitgevonden door autoritaire priesters, filosofen en wetenschappers.

[LordDragon]

jo

zolang het duidelijk is dat 'god' in het pantheïsme gelijk of hetzelfde is als de natuur,
kan je inderdaad 'moeder natuur' schrijven.
de oorspronkelijke betekenis dient te blijven.
er is éénheid in het oneindige universum. deze éénheid kan moeilijk uitgedrukt
worden zonde het woord 'god' te gebruiken.

vind je dat nu zelf niet een beetje flauw? Het woord god roept associaties op met de almachtige baarddrager. Kunnen we het dan bvb niet het mysterie noemen? (dat impliceert meteen dat we er ook nog wat over te weten kunnen komen)

MVG, LD.