Jeanette M. Holaar- Epse.
In verband met het weer opgelaaide debat over de relatie tussen wetenschap en geloof lijkt het me relevant daarin het boek te betrekken van Pascal Boyer, getiteld “Godsdienst verklaard". De oorsprong van godsdienstig denken “ (De Bezige bij 2002) De auteur baseert zijn onderzoek op gegevens uit de antropologie, de ontwikkelings-psychologie en de evolutietheorie, en betrekt er allerlei vormen van voorstellingen omtrent geesten, goden en voorouders in. Zijn zeer wijdlopige betoog, waarin hij ter verduidelijking vele zijpaden bewandelt leidt hem tot het inzicht dat die wereldwijd voortkomende voorstellingen hun oorsprong vinden in de intuïtieve deductieve denksystemen en dat ze voorzien in een evolutionair gegroeide behoefte. Vandaar dat rationele tegenargumenten doorgaans geen vat krijgen op gelovigen. Aan het slot van zijn boek wijst Boyer er dan ook met gelatenheid op, dat het veel gemakkelijker is mensen te bekeren tot enig geloof dan ze een wetenschappelijke denkwijze aan te leren, aangezien deze vaak contra- intuïtief is.
Naarmate de wetenschappelijke kennis gecompliceerder wordt en voor leken moeilijker te bevatten, zullen er dus eerder meer dan minder aanhangers komen van een “intelligent designer”of iets soortgelijks. Dit te meer omdat tot op heden geen enkele wetenschap kan zeggen: Zie zo, we zijn klaar met ons onderzoek, onze kennis is compleet Ongeduldig geworden door het nooit eindigende voortgangsproces verzint men liever een god als vulling van de gaten. De Griekse filosoof Xenophanes (geboren ca 580 voor de westerse jaartelling) heeft opgemerkt dat als ossen, paarden en leeuwen beelden van hun goden hadden kunnen maken zij deze de gestalte van ossen, paarden en leeuwen zouden hebben. Nu in deze eeuw wetenschapbeoefenaars zich een beeld van hun god vormen, is dat dus een supervernuft, dat een zo gecompliceerde kosmos heeft ontworpen dat het menselijke breintje deze niet dan met de grootste moeite kan doorgronden. Blijkbaar is het moeilijk niet te projecteren
Subtitel: De oorsprong van ons godsdienstig denken
Auteur(s): Pascal Boyer
Uitvoering: Paperback, 462 bladzijden
ISBN: 90 234 7083 4
Normale prijs: € 27.90
Uitgeverij: De Bezige Bij