95 stellingen / 200 vragen aan een christen.

[PietV.]

1. Waar komt jouw god vandaan?

De eerste vraag lijkt me een belangrijke vraag. Voor veel gelovigen is het een aanname. Die plaatsvindt binnen het ruime begrip geloof. Vanuit deze basis vormt zich een concept. Vaak met eigenschappen en gevoelens. Echter bestaat er een god buiten de materiële wereld? Kan een god zichzelf scheppen; is de woonplaats van deze god te bepalen; is een god nodig om na te denken over onze oorsprong? Waarom is het in veel culturen een Hem en niet een Haar? Het zijn allemaal waarom vragen; door hierop voort te borduren kunt u ook terug komen op de beginvraag. Ontbreken de antwoorden dan kunt u misschien gaan nadenken of deze god niet bij uzelf vandaan komt. En dat het secundaire deel waarbij de Bijbel kritisch wordt onderzocht en religieuze standpunten stapsgewijs worden ontleed. Een andere benadering verdient. In de wetenschap is het trouwens meer hoe dan waarom!! De benadering is concreter!! Tot slot nog even dit: "Het aanspreken gebeurt door middel van je, jouw of u. Dit heb ik voor het gemak gedaan om het niet te afstandelijk te maken"! Bent u het ergens niet mee eens, stuur dan een mailtje naar info@freethinker.nl Ik stel uw opmerkingen op prijs. En verander zo nodig een vraag of antwoord.

2. Ben je in staat om deze god nader te definiëren?.

Nader staat er in de vraag. In de reacties die ik heb gekregen, werd het bijna schuddebuikend gezegd: “ Natuurlijk”!! En vervolgens kwam er een geloofsbelijdenis of men sprak over een drie-eenheid. Een enkeling praatte over een mysterieuze kracht. Xenophanes (470vc) stelde dat de paarden en ossen, als ze het konden, zich de goden als paarden en ossen zouden voorstellen. Daarmee gaf hij aan dat onze voorstellingen cultureel bepaald zijn. De gelovige claimt allerlei kennis te hebben. Echter het vloeit voort uit een godsdienstige traditie. Beelden of opmerkingen worden ingevuld rond bepaalde verwachtingen of op grond van dogma's. Om een bestaansinterpretatie in te vullen met vaagheden. Heeft niets te maken met het begrip nader.

3. Kun je bewijzen dat er een ziel aanwezig is, die de dood overleeft? En waar zou deze zich bevinden?

Er wordt gezegd dat de ziel het lichaam verlaat als iemand overlijdt. Is dit een op zichzelf staande grootheid of een restproduct van het (onder) bewustzijn? Na een herseninfarct kan er een situatie ontstaan dat iemands cognitieve functies zo zijn aangetast. Dat ze niet meer begrijpen wat er wordt gezegd. Een simpele vraag als: “Hoe heet u”? Kan beantwoord worden met: “Het gaat goed met mij”! Dit is slechts een voorbeeld. Maar hieruit blijkt dat er geen co-piloot aanwezig is die het lichaam overneemt. En het contact met de verkeerstoren (gesprekspartner) hersteld. Als iets kapot is dan ontstaat er dus een probleem. Als alle functies uitvallen ontstaat er nog een groter probleem. Men is dus dood. Speculeren over een hiernamaals is dus ook speculeren over iets wat de dood overleeft. Een ziel of hoe het ook genoemd mag worden.

4. Waarom heeft jouw god de aarde gemaakt? En waarom schept de god van het Oude Testament niet gelijk een nieuwe aarde?

Als je eenmaal uitgaat van een schepper en een vooropgezet plan, maakt dat de mens tot objecten in een wreed experiment, waarbij we geschapen zijn om ziek te zijn en ons opgedragen wordt om gezond te zijn - Christopher Hitchens-

Kan iemand de vermeende oerknaller in harmonie brengen met een god die op de zevende dag even gaat rusten?

5. Wat is het nut van miljarden melkwegstelsels?

Biljoenen objecten. Het merendeel is onzichtbaar. Slechts een fractie zie je met het blote oog. Er wordt voorzichtig gesuggereerd dat er weleens honderd biljoen exoplaneten in de melkweg zouden kunnen zijn. Misschien zitten hier veel planeten tussen die lijken op de aarde. In de kraamkamers van het heelal worden nog steeds miljarden sterren geboren en het heelal dijt met een onbekende snelheid uit. Het theocentrische wereldbeeld kent geen ondersteunend bewijs. Dus de behangtheorie die stelt dat het allemaal ter meerdere glorie is gemaakt en dat de mensheid maar goed moet kijken via Hubble om dat te ontdekken . Komt weer in de rubriek keukenhoftheologie. Het wordt wel vervelend als een “Coalition for a Christan Universe (CCU)”, waarin republikeinse congresleden zijn vertegenwoordigt. Een lobby starten om eventueel nog te ontdekken buitenaards leven te confronteren met de christelijke boodschap. Jezelf belachelijk maken kan op verschillende manieren. Kies iets wat minder opvalt.

Tsepo Phokeng uit Zuid Afrika bootst hier een gefingeerde ontmoeting tussen een alien en een christen na. Het ruimtewezen valt van de ene verbazing in de andere.

6. Waarom creëerde een omnipotente god met een duidelijk idee, niet direct een universum?

Als je wilt begrijpen hoe het heelal is ontstaan dan is het verhaal rond een god irrelevant. De inbreng die theologen graag doen t.a.v. het “niets” laat tevens het bankroet zien van hun wetenschappelijke pretenties. Moeilijke vragen stellen met een beroep op een god. Zonder deze term te voorzien van een empirische definitie vormt geen tegenwicht tegenover de vooruitgang die de kosmologie en deeltjesfysica laten zien. Vooruitgang die gepaard gaat met onderzoek en de drang om echt te begrijpen hoe zaken hebben plaatsgevonden.

Citaat van Ferry Wissink
‎"God creëert een universum vanuit het niets, maar heeft een rib nodig om een vrouw te maken."


7. Hoe kan een alwetende god teleurgesteld zijn over zijn schepping?



Sommige eigenschappen van een bepaald godsbeeld zijn onderling tegenstrijdig, dit wordt logische inconsistentie genoemd. Het godsbeeld van het jodendom, christendom en de islam wordt bijvoorbeeld gekenmerkt door almacht en alwetendheid. Alwetendheid is alles omvattende kennis, dus van zowel het verleden, het nu en de toekomst, op alle mogelijk plekken. Almacht is alles en allen omvattende, onbeperkte macht. Er gaat dus niets buiten zowel de macht als de kennis van God om. Het tegelijk bestaan van deze eigenschappen geeft een conflict.
Zo kan een god die de toekomst al kent, deze niet meer veranderen. Dan zou immers zijn eigen kennis niet meer kloppen. Zijn alwetendheid reduceert zijn almacht volledig. Een almachtige god zou moeten beschikken over een vrije wil. Als dit niet zo zou zijn, betekent dit dat zijn wil belet zou worden door iets, wat hem niet meer almachtig maakt. Om een vrije wil te hebben, moet god in staat zijn om op elk moment tussen twee of meerdere opties kunnen kiezen. Als god alwetend is, zou hij alles moeten weten, dus zowel in de geschiedenis, het nu als in de toekomst. Hieruit volgt dat elk moment, wanneer god wordt geconfronteerd met meerdere keuzemogelijkheden, hij al weet wat hij gaat kiezen. Dus, doordat god geen keus heeft in zijn beslissing, heeft hij geen vrije wil. God kan dus niet alwetend en almachtig tegelijk zijn, deze twee eigenschappen zijn logisch inconsistent. Derhalve kan hij niet bestaan. Een vierkante cirkel kan immers ook niet bestaan.
Tevens sluit Gods alwetendheid de vrije wil van de mens uit, waarvan meestal wordt beweerd door gelovigen dat mensen die hebben. Dit is om dezelfde reden als met de vrije wil van God.

Geschreven door Bart Klink


8. Waarom heeft jouw god mensen nodig om zijn woord te verspreiden, waarom doet hij dit niet zelf?

De god van Jezus leeft alleen zolang hij aanhangers op aarde heeft. Of de aanhang voor een godsdienst toe- of afneemt is volgens mij een sociologisch fenomeen. (Ronald Plasterk).

9. Hoe kan een liefdevolle god toestaan dat er een hel is voor diegenen die niet in hem geloven? Volgens de christenen is hun god alomtegenwoordig. Dus volgens dit criterium zit deze god ook in de hel. Of valt deze plek buiten de reikwijdte?

De Gehenna van de Joden en de hel van de Christenen werden beide beïnvloed door opvattingen uit het oude Griekenland. In Homerus vernietigt de dood het lichaam en het bewustzijn en daarmee alles wat het leven de moeite waard maakt. Alles wat overblijft is de eidolon of schaduw, een schim die naar het ondergronds gelegen rijk van Hades gaat, de god van de dood, en zijn koningin Persephone. Daar fladderen de gestorvenen rond als kwetterende schimmen en hulpeloze karikaturen van hun vroegere persoon, ver van het zonlicht, de liefde en de lachen en alle warmte en heerlijkheid van het leven. (Visions of heaven and hell –Richard Cavendish)

10. Als een mens in staat is (volledig bij machte is) een ander mens te redden, maar dit niet doet, keuren wij dit af. Wij noemen zo iemand slecht en onethisch, deze persoon is in sommige gevallen zelfs strafbaar. Waarom keuren wij een god, die volgens vele gelovigen dagelijks in staat is mensen te redden, maar dit niet doet, niet af?

Artikel 450 Wetboek van Strafrecht zegt hierover het volgende:
Hij die, getuige van het ogenblikkelijk levensgevaar waarin een ander verkeert, nalaat deze die hulp te verlenen of te verschaffen die hij hem, zonder gevaar voor zichzelf of anderen redelijkerwijs te kunnen duchten, verlenen of verschaffen kan, wordt, indien de dood van de hulpbehoevende volgt, gestraft met hechtenis van te hoogste drie maanden of geldboete van tweede categorie.

Nog een eenvoudig voorbeeld rond het verhaal Mozes of Sargon I van Akkad.
Een kind te vondeling leggen is echter strafbaar. In art. 423 Sw wordt bepaald dat het verlaten of in behoeftige toestand achterlaten van kinderen of onbekwamen die niet in staat zijn voor zichzelf te zorgen gestraft worden met een gevangenisstraf van een maand tot drie jaar en met een geldboete van zesentwintig tot driehonderd euro.
Met onze huidige wetboeken bij de hand en DSM-classificatie systeem kunnen we de grote meerderheid van de zichtbare en onzichtbare personen in de bijbel langdurig opsluiten. De tribunalen zouden overuren draaien. Het vertelt ons dat we nu in een heel andere tijd leven en dat de normen en waarden zeer sterk zijn verandert.

11. Wat voor kwaad hadden de planten en dieren gedaan die omkwamen tijdens de vloed? Waarom is er geen afbakening tussen primair en secundair lijden?

De Griekse filosoof Epicurus (341-270 v.C.):
"Wil God het kwaad voorkomen, maar kan Hij het niet? Dan is Hij niet almachtig.
Kan Hij het wel, maar wil Hij het niet? Dan is Hij kwaadwillig
Kan Hij het wel en wil hij het ook? Waar komt dan het kwaad vandaan?
Kan Hij het niet en wil Hij het niet? Waarom noemen we Hem dan God?"


12. Waarom is jouw god meedogenloos onverschillig als je naar de natuur kijkt? Het is eten of gegeten worden.

"Biologische evolutie is de verandering in de eigenschappen in een populatie van organismen, die uitstijgt boven de levensduur van een individu. De ontogenesis (levensloop van een organisme) van een individu wordt niet beschouwd als evolutie; individuele organismen evolueren niet. De veranderingen in populaties die evolutionair beschouwd worden, zijn degenen die overerfbaar zijn via het genetisch materiaal van de ene generatie op de volgende. Biologische evolutie kan sterk of gering zijn; het omvat alles van kleine veranderingen in de verhouding van verschillende allelen binnen een populatie (zoals degenen die de bloedgroep bepalen), tot de succesvolle veranderingen die geleid hebben van de eerste proto-organismen tot snavels, bijen, giraffen en paardebloemen."

~ Douglas J. Futuyma in Evolutionary Biology, Sinauer Associates 1986

13. Welk lot overkwam de mensen die niet bekend waren met de Bijbel alvorens hij geschreven werd? En hiernaast is er een forse ongelijkheid rond de kans om het evangelie te ontvangen? Miljoenen mensen worden geboren in landen waar men zelden of nooit van Jezus hoort? En wat gebeurt er met mensen die voor Jezus zijn komst stierven? Of nooit van hem gehoord hebben?

Hier ontstaat al een theoretisch probleem want onlangs is de homo gautengensis uitgeroepen tot eerste mensachtige. Het laatste woord is hier nog niet over gezegd. 2 miljoen jaar geleden huppelde deze soort rond op de aarde. De overleveringen die doorgaan voor de Bijbel, stammen tussen 2000 en 3000 jaar geleden. Dit is even ruw neergezet. Er kan nog een paar honderd jaar aan worden toegevoegd, maar dan is de koek echt op. De verhalen spelen zich af in een klein deel van de wereld. Dus we praten over miljarden mensen. Krijgen die dispensatie. Of zullen we de mythe maar even weglaten en wegdromen bij de gedachte dat de mensheid zich heeft kunnen ontwikkelen zonder drempels die voortvloeien uit de koker van een nomadenvolk.

14. Tussen de 10 en 20% van de vrouwen krijgt een miskraam. Is jouw god de grootste aborteur?

Het is evident dat je kunt speculeren over een entiteit die speelt met foetussen. Maar rond missed abortion speelt het verhaal natuurlijke selectie een rol. Er zijn veel oorzaken aan te wijzen. Echter de bovenliggende reden is vaak dat afwijkingen niet door de mallemolen komen.

Uit Langman’s “ medical embryology’ . Een korte vertaalde samenvatting. Het gaat over abnormale zygotes. Ik zal de lezers niet vervelen met allerhande onderzoeken. Maar Hertig en co hebben het verhaal spontane abortus gedeeltelijk in kaart gebracht. 16 procent van de eicellen is niet goed gepenetreerd door spermacellen; de mitose functioneert niet goed, cellulaire degeneratie, blastomeren. Ze komen niet goed door de verschillende stadia als blastula. 16% bezwijkt in de eerste uren daarna verdwijnt 15% in de eerste week. Later komen er nog innestelingproblemen, afwijkingen aan de placenta e.d. bij. Deze intra uterine Holocaust is grotendeels onzichtbaar. Pas in de latere fase van de zwangerschap levert het lichamelijke en psychische problematiek op. Als de zwangere vrouw een foetus verliest in bijvoorbeeld de 10de week van de zwangerschap. Ik zet dit er even bij omdat ik de getallen die hier boven staan aan de magere kant vind. Het zou mij niet verbazen als het niet 20% is maar 50%. Een rond getal dat wel. Slechts om aan te geven dat er soms niet diep genoeg wordt gekeken naar deze materie.


15. Melaatsheid was in de tijd van de Bijbel geen onbekende aandoening. Er waren zelfs rituelen voorhanden die de priesters uitvoerden om de zieke te genezen. In leviticus 13-14 staat uitvoerig omschreven wat de priester moest doen.
De rituelen vereisen twee reine vogels, waarvan er één geslacht wordt en de andere, tezamen met cederhout, scharlaken en hysop gedoopt wordt in het bloed van de geslachte vogel. Dan mag de nog levende vogel wegvliegen en zal de herstelde zieke met het bloedige mengsel zevenmaal besprenkeld worden. Na nog zeven dagen van wassen, haren afscheren en afzondering zal de zieke nog een schaap als schuldoffer door de priester doen slachten. De priester zal hem dan nog bloed aan zijn rechteroorlel strijken, aan zijn rechterduim en aan zijn rechter grote teen.

‘Dan zal de priester zijn rechtervinger dopen in olie die in zijn linkerhand is, en van die olie met zijn vinger zevenmaal sprenkelen voor het aangezicht van Jahweh. Van de rest van de olie zal de priester iets strijken aan de rechteroorlel van hem die gereinigd moet worden, en aan zijn rechterduim en zijn rechter grote teen, boven op het bloed van het schuldoffer. En wat van de olie overblijft zal hij doen op het hoofd van hem die gereinigd moet worden; zo zal de priester over hem verzoening doen voor het aangezicht van Jahweh.’

Wat heeft Jahwe met bloed van vogeltjes en bloed op rechterduimen en rechtertenen? Was het niet gemakkelijker geweest om in plaats van deze primitieve voodoo rituelen een beschrijving te geven van een goedwerkend medicijn?

Deze kwestie komt ook terug op youtube. http://www.youtube.com/watch?feature=pl ... 40g0qmZZ24

Er staan tientallen bizarre verhalen in de Bijbel. Waar de logica totaal in ontbreekt. Het bakken van gerstekoek op menselijke uitwerpselen is ook een verordening van Jahwe in Ezechiël 4: 12-15. Het slachtoffer protesteert, want het is in zijn ogen onrein en daarna toont Jahwe zijn milde kant en geeft rundermest om het broodje op te bakken. In de film van Ome Willem vroeg Edwin Rutten elke aflevering aan de kinderen: “Lusten jullie nog een broodje poep”? Het collectieve antwoord was: “Nee”! De stamgod Jahwe als Ome Willem.

Na deze interessante behandeling en leuke kookcursus gaan we nog even naar Numeri 5 : 11 – 31. Stel je hebt het vermoeden dat je vrouw vreemd gaat en het ontbreekt je aan de financiën om een detective in te huren. Dan kun je het volgende overwegen. Iets wat de Bijbelse god tegen Mozes heeft verteld. U heeft nodig een priester, gerstemeel en heilig water en een bezweringsformule. Als de rituelen goed worden uitgevoerd dan zal bij overspel haar buik opzwellen en haar schoot verschrompelen. Een goede tip lijkt mij. Zijn er al kaft tot kaft gelovigen die dit hebben geprobeerd?

16. Waarom laat jouw god lot en zijn dochters in leven om ze hierna incest te laten bedrijven? En welke vader geeft zijn dochters aan een op sex beluste meute? En hoe onwaarschijnlijk is het om in een stad geen rechtvaardige zuigelingen of kinderen te vinden. Die niet veroordeeld kunnen worden op grond van sodomie?



Na het aanhoren van argumenten als twee vrouwen met gelijktijdige cycli kunnen op hetzelfde moment zwanger worden. Een man die een keuze moet maken uit twee kwaden en laat zien dat hij ook beïnvloed is door de omgeving. Is het denk ik verstandig om de incestueuze basis van de Moabieten en Ammonieten te laten voor wat het is. Het verhaal gaat over het gegeven dat er steden zijn verwoest . Dit komt vaker voor in de Hebreeuwse overleveringen. Adma en Seboim worden genoemd in Hosea (11:8-9). Later duiken de namen Sodom en Gomorra op bij Amos 4:11 en Jesaja 1:9. In Genesis draait het slechts om 1 stad Gomorra. In de Griekse literatuur circuleert een soortgelijk verhaal. Maar in dit geval draait het om Jupiter en Mercurius die aankloppen bij duizend huizen op zoek naar een slaapplaats( metamorfosen 8. 626-631); de gastvrijheid van Baukis en Filemon wordt beloond. Zij mogen vrijuit gaan in een streek met zondaars. (Marcel Hulspas- En de zee spleet in tweeën- blz.129-133).

Beide steden werden verwoest in een regen van zwavel en vuur. Ter geruststelling de meeste archeologen zijn er niet echt van overtuigd of ze ooit hebben bestaan. Het ging in dit verhaal om sodomie. Vijftig tinten grijs of homoseksuele uitspattingen. Nu zitten we met de vreemde situatie dat een complete bevolking van steden hiervoor gestraft werd. Ook de vrouwen en kinderen. Nu is het nog nooit voorgekomen dat een complete stad homoseksueel is. Uit onderzoeken komt het beeld naar voren dat maximaal 10% van een populatie anders geaard is. Lot zou zichzelf ook de moeite hoeven te besparen om zijn maagdelijke dochters aan te bieden als alle mannen homoseksueel zouden zijn. Andere varianten zijn er ook besproken. De bevolking deed ruimschoots aan overspel, ontucht en had weinig mededogen met de onderkant van de samenleving. Een soort Verenigde Staten dus. Het zijn boeiende verhalen echter de kerk heeft hier lang achter aan gehobbeld en mede door dit soort stukjes is er een standpunt ontwikkeld ten aanzien van homoseksualiteit die eeuwenlang uiterst schadelijk is gebleken en nog steeds is voor laten we zeggen 10% van de wereldbevolking.

17. Waarom werd Jezus niet herkend door de Joden als hun aangekondigde Messias?

Omdat ze niet in een drie-enig god geloven; geen Messias als halfgod accepteren; niet geloven in de wonderen die een Messias te pas en te onpas uit de hoge hoed tovert; nationale openbaringen prefereren, hun god spreekt tot het gehele volk en werkt niet op individuele basis, want persoonlijke openbaringen vormen een zwakke basis; hun Messias eerbiedigt de Thora; de messiaanse profetieën werden niet door Jezus vervult (tijdperk van vrede, bouw van de derde tempel; terug verzamelen van alle joden etc). En nu kom ik even terecht bij CSI Jezus. Misschien zijn de claims die latere volgelingen maakten, nogal bezijden de waarheid en was de invloed van deze persoon in Palestina minimaal. En werd hij beroemder bij mensen die hem nooit hebben ontmoet en onbevangen een verhaal konden fabriceren zonder belast te zijn met de juiste voorinformatie.

18. In de exegese en daarbuiten wordt driftig gespeculeerd. Waar ligt de grens?


Hoeveel fraaie dooddoeners kent u? Mocht u er nog een paar weten, dan ben ik benieuwd. Even goed opletten tijdens de preek of in gesprekken met het christelijke kader of daaronder.
a. Na je dood kun je deze vragen stellen;
b. Gods wegen zijn ondoorgrondelijk;
c. Jezus roept zijn beste vrienden het eerst;
d. Achter elke ramp zit een (goddelijke) boodschap;
e. Je staat er niet open voor;
f. Het is een kastijding of een beproeving;
g. -------

19. Waarom mengde jouw god zich in de Bijbel diverse keren in menselijke aangelegenheden. Maar deed hij niets tijdens de Holocaust?

Er is een begrip theodicee wat al eeuwenlang mensen bezig houdt. Primitieve en kinderlijke veronderstellingen vliegen je om de oren als je de discussies hierover naleest. Een optelsom van gevoelens en verlangens, diepgaande wijsheden die een verklaring moeten geven voor het probleem van het lijden. Echter het is doodgewoon speculeren en geeft geen echte antwoorden. Whisfull thinking. Misschien moeten de schrijvers er consequent iets bij zetten. Dat de stamgod Jahwe dol is op het ruiken van dierlijk vet. Wat verbrand wordt op een altaar. Als mogelijke reden voor één van de meest afschuwelijk periodes die de mensheid heeft gekend. En verder wens ik ze veel succes met verhalen over tandartsen etc. Het voorbeeld van dierlijk vet heb ik van the atheist rabbi. Het is een zot argument maar hij laat hiermee zien waar speculeren toe kan leiden.

20. Christenen hebben het er vaak over dat religie voor hen zingeving is. Ze hebben een unieke relatie met de werkelijkheid? Gebaseerd op geloofskennis. De vraag is derhalve of dit echte kennis is. Lukt het om deze kennis uiteen te zetten. Door middel van de volgende vragen.
a.. wat de structuur van deze geloofskennis is en dat dit een reëel mogelijke structuur is;
b. hoe deze kennis zich verhoudt tot andere gangbare vormen van kennis;
c. dat deze geloofskennis te verantwoorden is?

Mensen die gelukkig zijn stellen zichzelf zelden de vraag of het leven zin heeft. Pas bij tegenslagen komen deze gedachten bovendrijven. Mocht u dit herkennen zoek dan niet naar de zin van dit leven, maar zoek naar manieren om gelukkig te worden.

Het leven moet met regelmaat een duidelijk doel hebben. Voor de gelovige is een god de zin van het leven en deze god maakt dit leven zinvol. In deze redenering zit een probleem. Het is geen zekerheid maar een emotionele behoefte. Het zegt niets over het bestaan van een god of over de eigenschappen van de wereld waar wij wonen. We praten over een uitdrukking van verlangen en niet over een feit. En wie zegt dat deze betekenis de juiste is. Er zijn zoveel keuzemogelijkheden. Voor een boeddhist zou het doel kunnen zijn om te werken aan geleidelijke verlichting en zich te onttrekken aan de oneindige kringloop van wedergeboorte.

21. Vaak wordt gewezen op de Bijbel als bron van ethiek. Waarom worden oorlog en slavernij niet verboden?

Slavernij heeft het hart uit Afrika gerukt. Ruwe schattingen spreken van een half miljoen verhandelde slaven door Nederland. Tussen de 10 en 11 miljoen zijn er getransporteerd naar Noord en Zuid Amerika. Onderweg bezweken talloze slaven. Soms moest de helft van de “lading” overboord gegooid worden. Miljoenen slachtoffers en uit elkaar gerukte gezinnen. Ook voor de achterblijvende gemeenschap was het een hart gelag. Nadat men op grond van fysieke kenmerken de sterkste mannen en vrouwen er tussen uit zocht. Bleven de kinderen, ouderen en zwakken achter. De handelaren hadden weinig moeite met deze economische bedrijvigheid. Wat het ook voor hen gemakkelijk maakte, was dat de Bijbel zich niet uitdrukkelijk uitsprak tegen slavernij. Veel teksten in het oude en nieuwe testament vormen een alibi om dit soort onmenselijke zaken in stand te houden. Voorstanders konden gemakkelijk putten uit een overvloedige hoeveelheid teksten die het houden van slaven in dit boek legitimeerde. Uit bijvoorbeeld Leviticus 25:44; Exodus 21:20; Exodus 21:6; Exodus 21:32 of uit het Nieuwe Testament Mattheus 25: 14; Lukas 12; 1 Timotheus 6; Titus 2:9; Efeziers 6: 5 en zoek er nog maar een aantal. Ook in de 21ste eeuw zijn er nog mensen die menen dat dit werkgevers en werknemers waren. En dat de Bijbel in dit perspectief gezien moet worden. Persoonlijk noem ik het een schande en neem geen genoegen met dit soort onzinnige verklaringen. Het is een zwarte bladzijde waar religieuze teksten mede verantwoordelijk voor zijn.

Slavernij, kolonialisme, apartheid, uitbuiting van de natuur, onderdrukking van vrouwen, doodstraf, oorlogsgeweld - ze zijn allemaal met de bijbel in de hand gelegitimeerd. Nog een actueel voorbeeld. De kleinzoon van Aaron, Pinehas vermoordde in Numeri 25 een Israëlitische man die samen met een Midianitische vrouw in een tent verbleef. Deze sexuele (raciale) vermenging stond Jahwe niet toe. Voor zijn daad werd Pinehas uitvoerig geprezen en hij kreeg een verbond van vrede en een eeuwig priesterschap. Er zijn Arische groepen met namen als Church of True Israel. Church of Jesus Christ Christian, Church of the Sons of Yahweh, The Phineas Priesthood (informele groep). Die een beroep doen op deze tekst om hun rassenhaat te onderbouwen

22. Is de bloeddorstige en wraakzuchtige god in het oude testament te verenigen met de liefdevolle god waarover gepreekt wordt? Een god die kinderen bij bosjes laat uitroeien. Of genocide pleegt. (Midianieten). Een andere invalshoek is deze: "Als je spreekt over een algoede god; hoe rijm je dit met een god die in Jesaja 45:7 zegt dat hij het kwaad heeft gemaakt"?

Kindoffers waren trouwens erg populair. Izaak de enige zoon van Abraham moest geofferd worden. Welk trauma ondergaat een kind? En velen kennen het ontroerende verhaal van Jefta. Hij deed Jahwe de belofte dat hij de eerste die hij tegen kwam zou offeren aan Jahwe. Als de strijd succesvol verliep. De eerste die hij na de oorlog tegen kwam was zijn enigst kind. Zijn dochtertje.
Meer kindoffers zijn hier te vinden. Gen 42:37; Joz. 6: 26; 1 Kon 16:34; 2 Kron. 17:31; 2 Kron. 28:3;2 Kron 23:10 en 20. Jer. 8:30-31; Psalmen 106: 37-38; Ez. 16:20-21; Lev. 20:2.

23. Als de Bijbel het woord van God is, waarom staan er dan zoveel interne tegenstellingen in?

Er zijn ontelbare tegenstellingen of inconsistenties. Het hoeft namelijk niet altijd een tegenstelling te zijn. Echter vanuit de fundamentalistische benadering ligt er een blauwdruk voor een almachtige en perfecte god. Die de Bijbel heeft geïnspireerd. Sommigen zeggen dat ze het woord lezen wat deze god heeft geproclameerd. Echter het ontbreekt aan samenhang, stabiliteit en harmonische uniformiteit. Met de achterliggende gedachte dat de kerkelijke autoriteiten boeken hebben gerangschikt. Teksten hebben herschreven en zoveel mogelijk hebben getracht om het geheel te stroomlijnen. Zou een goddelijk kanaal dit soort broddelwerk afleveren? Wat op alle mogelijke manieren valt te gebruiken en te misbruiken.

24. Als er zoveel religies zijn, waarvan de beoefenaars allemaal overtuigd zijn van hun gelijk, waarom weet jij zo zeker dat jouw religie de ware is?

De vraag had ik ook anders kunnen formuleren. Waarom gelooft uw kind in Sinterklaas en niet in de Kerstman? Nu word ik door het elitaire genootschap ter bescherming van de religieuze geneugten op de vingers getikt. Want het is ongebruikelijk om het geloof in de goedheilige brenger van cadeaus te vergelijken met Wodan. En het verwachtingspatroon rond Helheim.
Echter het gaat in deze vraag over rivaliserende religies. En een gebrek aan overtuigend bewijs. De leegte wordt opgevuld met sociale bewijskracht. Overgoten met dooddoeners als andere religies hebben verlossers die in hun graf blijven liggen. Gelukkig maar zou ik zeggen. Hoef ik niet te vragen hoe de opstanding precies in zijn werk ging? Desalniettemin gaat het primair om het verdedigen van het eigen territorium. Supporters van een voetbalclub zijn een mooi voorbeeld.

25. Als Adam en Eva alleen drie zonen hadden, waar komen wij dan vandaan?

Hier zaten de gelovigen toch een beetje mee. Broer doet het met zijn zus of de zoon doet het met de moeder. De vader stort zich op de dochters. Kortom een gezellige club “The Adam’s family”. Doet me trouwens denken aan een keversoort (Coccotrypes dactyliperda). Als u hem zoekt, dan kunt u hem vinden in de gaten die hij in dadelpitten graaft. De kinderen paren direct met elkaar als ze uit het eitje kruipen. En nu komt het voor dat sommige vrouwtjes genegeerd worden door de broertjes. Echter ze zijn niet voor één gat te vangen en maken ook een holletje waar ze hun onbevruchte eitjes inleggen. Die ontwikkelen zich allemaal tot mannetjes. Vervolgens paren deze vrouwtjes met de eerste zoon, en eten daarna alle mannetjes (inclusief zoon die ze even nodig hadden) op. Ze gaan opnieuw aan de leg en produceren een overvloed aan dochters en een paar zoons. De wesp (scleroderma immigrans) doet het nog een graadje erger. Verlamt keverlarven en legt hier eitjes op. Het kroost wat uit het eitje komt gedraagt zich als vampiers en zuigen het lichaam leeg. Het vrouwtje paart met haar zoons en kleinzoons. Om inteelt te voorkomen hebben ze een systeem “paternal genome elimination”. En nu kom ik weer bij degenen die in een schepping geloven met een Adam en Eva en een paar zoons. Zou dit systeem hier ook van toepassing zijn? Want het is wel uit de hypothetische ontwerpfabriek gekomen.

26. Is een religie die zegt dat vertrouwen belangrijker is dan het gebruik van verstandelijke vermogens betrouwbaar?


Op tv was er in de jaren tachtig van de vorige eeuw, een politieserie met een inspecteur genaamd Sledge Hammer. Zijn vaste uitspraak was: “Trust me. I know what I'm doing”!. Samen met zijn beste vriend de .44 Magnum toerde hij door de straten van San Francisco. Om een sluipschutter op het dak uit te schakelen blies hij een heel flatgebouw op, inclusief alle bewoners. De collateral damage was buiten alle proporties. Nu zijn het maar verhalen die in de bijbel staan. Echter vaak bekruipt mij het gevoel dat alterego Sledge Hammer en zijn levensmotto een rol spelen in de belevingswereld van gelovigen.

27. Waarom is het aantal atheïsten in gevangenissen verhoudingsgewijs veel kleiner dan je op grond van bevolkingsstatistieken zou mogen verwachten?

Achter deze vraag zit een simpele gedachte. Van den Brink en Ouweneel zijn opponenten van de stelling dat atheïsme neigt naar immoraliteit. En dan druk ik me nog voorzichtig uit. Want het is lastig om in iemands bovenkamer te kijken. Een simpele veldproef dan maar. Als atheïsme immoreel gedrag katalyseert verwacht je het in de sluitpost van de maatschappij, namelijk de gevangenis terug te zien. En dan blijken er verhoudingsgewijs weinig atheïsten gebruik te maken van deze instelling. Vervolgens kun je nog afvragen waarom dit nu net niet opgaat. Zijn atheïsten hoger opgeleid, verdienen ze meer en hebben ze ondanks hun “ongelovig” zijn toch de juiste mentaliteit om de maatschappij geen onnodige overlast te bezorgen. Neemt niet weg dat er “foute en goede” mensen rondlopen. Die religieus of niet-religieus zijn.

Het volgende citaat wil ik u niet onthouden. "There are good people and bad people in the world but to make a good person do bad things you need religion".


28. Als jij aan een atheïst vraagt of hij bewijs wil leveren tegen het bestaan van de Bijbelse god. Wil jij dan het bewijs leveren tegen Zeus, Odin, Ra etc.

De meeste christenen, joden, moslims en hindoes houden zich niet bezig met duizenden andere goden, zoals Thor, Zeus, Odin, Aphrodite, Ahura-Mazda etc, die bijna allemaal zijn verdwenen omdat ze cultureel zijn gestorven. Maar reken maar dat hun aanhangers overtuigd waren van de buitengewone status die hun goden hadden. We kunnen de vraag ook universeel stellen; waar is het bewijs voor een god of goden. En laat iedere godsdienst met bewijzen komen die een onafhankelijke commissie gaat beoordelen. In Deuteronium 13:7 staat nog een voorschrift uit de oude doos. De oecumenische grondbeginselen zijn van later datum.
"6: Wanneer iemand – uw volle broer, uw zoon of uw dochter, of de vrouw die u bemint, of uw beste vriend – u in het geheim probeert over te halen om andere goden te dienen, goden die u nog niet kende en ook uw voorouders niet, goden van de naburige volken, vlakbij of ver weg of waar ook ter wereld, luister dan niet naar zo iemand en geef niet toe; wees onverbiddelijk, heb geen medelijden met hem en houd hem niet de hand boven het hoofd. U moet hem ter dood brengen; samen met uw volksgenoten moet u hem stenigen tot de dood erop volgt, en zelf moet u de eerste steen werpen".

29. Moeten we ons afkeren van onze familie om goede christenen te zijn (Lucas 14:26). Is dit niet een terugkerend item in veel sekten?

Tussen verdachte groepen met destructieve kenmerken . Waarbij zelfs lichamelijke dwang wordt gebruikt en krachtige psychologische overredingstechnieken worden toegepast om mensen te manipuleren en te vormen. Zit ook nog het schemergebied van bewegingen die gebruik maken van groepsprocessen en met hulp van geschoolde leiding een persoonlijkheidsverschuiving tracht te bewerkstelligen. Het woord sekte daar distantiëren ze zich van. Maar het verblijf binnen deze bewegingen heeft met regelmaat invloed op logische redeneringprocessen. Om een irrationeel betoog aan te laten slaan. Ligt de nadruk op toewijding en een krachtig “wij” gevoel. Dit kan bereikt worden door samen werken, getuigen, bidden en steeds de nadruk leggen op geestelijke differentiatie. Ideologische richtlijnen worden nauwgezet in de gaten gehouden. De bewegingen worden vaak internationaal aangestuurd. Evangelisatie en bekering van andersdenkenden zijn sleutelwoorden. Paul Schnabel schrijft het volgende: “ Youth for Christ, Navigators en Campus Crusade zijn religieuze bewegingen met sektarische trekken. Er is én spanning in de relatie met de kerken én een al vrij grote spanning in de relatie met de samenleving als geheel. Ten opzichte van het verleden is er, zeker bij Youth for Christ, sprake van een ontwikkeling die van (bijna) kerkelijke beweging tot (bijna) sektarische beweging heeft geleid. Het ziet ernaar uit dat deze ontwikkeling zich nog verder zal voortzetten”.

Manipulatieve werving staat centraal bij een andere beweging die is komen overwaaien uit de VS. Oorspronkelijk stonden deze kerkplanters bekend als de Boston Movement. In Nederland kennen we een hier op geënte groepering Crossroads. Het rekruteren vindt met regelmaat plaats onder personen met hoger onderwijs. Die ogenschijnlijk beter zijn in netwerkmarketing en multi level inzetbaar zijn. Wat het rendement van de beweging ten goede komt. De snelle zakenman die strak in het pak zit versus de slonzige caissière. Kenmerkend is “love bombing”. Je wordt omringd door lachende mensen die heel hartelijk en belangstellend zijn. Je krijgt complimentjes over je haar, kledingkeuze en wat ze verder maar kunnen bedenken. Het doel is om je zo snel mogelijk in de groep op te nemen. Zodat de weg terug al moeilijker wordt. Eigenlijk willen ze geen echte relatie. Er zitten voorwaarden aan vast, echte onvoorwaardelijke “love bombing” is niet de bedoeling. Ze willen dat je net als hun wordt en vervolgens hun sektarische opvattingen verder uitdraagt. Achter een scala van “sociale” evenementen proberen ze mensen te ronselen. Eenmaal in het systeem kan de opdracht luiden om zelf ergens een gemeente op te starten. Leden zien zichzelf als discipelen en zijn getraind om “schapen te drijven”. Deze beweging is sterk geënt op imitatie. Je volgt de leden en doet ze na. Een eigen autonome rol is niet toegestaan. Vaak krijg je als nieuwkomer een buddy, die je moet volgen en imiteren. De Jehova Getuigen kennen dit systeem ook. Uiteindelijk lever je je eigen identiteit in. Een krachtige vorm van socialisatie waar sektes om bekend staan. Iedereen schijnt welkom te zijn in deze beweging, echter onderschrijf je niet de idealen en stel je jezelf kritisch op dan mag je vertrekken. De expansiedrift mag niet in gevaar komen. Wat ook tamelijk opvallend is, zijn de Jomanda-achtige taferelen die je hier aantreft. Bidden is een vorm van instralen geworden. Handopleggingen zijn schering en inslag. Veel theater waar een groepje vorm aan geeft om de schijn te wekken dat hier iets belangrijks gebeurd..

30. Er zijn talloze mythes rond personen die geboren zijn uit een maagd en bijzondere dingen doen. Waarom is de mythe rond Jezus wel waar en de rest niet?

Na een denkproces wat zich uitstrekt over een paar duizend jaar. Is het dan toch zover. De maagdelijke geboorte wordt ook door theologen als historisch feit verworpen. De volgende is Boeddha. Geen intact maagdenvlies heeft nog een andere strekking. Het komt ergens door. En hoogstwaarschijnlijk niet door de heilige geest. De menselijke factor speelt hier een rol. Of het nu Jozef is of een Romeins legioensoldaat. Dat maakt in principe niet veel uit. Een god moet hier werkloos toekijken. "Waarlijk mens" krijgt er weer een accent erbij; nog een paar en de volwaardige naturen uit Chalcedon zijn niet langer in balans.

31. Is het christelijk geloof gegrond op angst?

Ondanks de liberale wind en de zoetgevooisde geluiden dat er liefde wordt gepredikt. Bestaat het grootste deel van de christelijke geschiedenis in het verkondigen van hel en verdoemenis. Het christendom speelt in op een van de meest elementaire angsten: “De dood”! In tal van leerstellingen en geloofsbelijdenissen wordt de belofte van een eeuwig leven gedaan. Zonder dat hier bewijs voorhanden is. Mensen klampen zich vast aan stroperige definities. Vrezen de dag van het oordeel en richten hun hele leven in om aan het ideaalbeeld te voldoen wat een onzichtbare entiteit graag ziet. Er is ook zichtbare en onzichtbare angst in de richting van atheïsten, agnostici, en scepticisme. Angst die zelfs over kan gaan in vijandigheid. Twijfel kan overgaan in verwarring en angst.

32. Hoe betrouwbaar zijn de vier evangeliën?

1. Alle auteurs kozen ervoor om hun identiteit anoniem te houden;
2. Er is een literaire stilte die tientallen jaren beslaat;
3. Je kan niet vertrouwen op getuigen waarvan geen achtergrond bekend is;
4. Tussen de verhalen zitten grote en kleine verschillen;
5. Er is geen bewijs voorhanden dat men in de eerste eeuw serieus historiografisch te werk ging. Dus onderzoek naar feiten en beweringen die in de evangeliën staan;
6. De perceptie ging via de wegen van de bekeerling;
7. Vraag-bedelen rond blind dogmatisme is bijvoorbeeld bij Paulus niet onbekend (zie vraag 124 ); zijn zogenaamde feiten onderbouwt hij met een beroep op zijn geloofwaardigheid;
8. De christelijke epistemologie is er op gericht om geloofsbewijsmateriaal te verstrekken;
9. De hoofdpersoon is een karikatuur (zie vraag 49- tweede deel);
10. Iets wat in strijd is met hun beweringen wordt door dezelfde onbekende auteurs krachtig bestreden (bijvoorbeeld: 2 Tessalonicenzen 2:11, 1 Timoteus 4:1, Galaten 5:20-26, 2 Timotheus 3:5, 1 Timotheus 6:20-21 etc. Niet luisteren, valse leraren, geen debat, huichelaars, leugenaars, misleidende geesten. Geen argumenten maar ad-hominems om hun verhaal te beschermen;
11. Argumenten en retorische principes worden ingeruild voor openbaringen als bewijsmateriaal, zie bijvoorbeeld Markus 13:11, Lucas 12:11-12, 2 Timotheus 2:7. De anti-empirische Paulus ontmoedigt elke vorm van kritisch onderzoek naar de aangeboden informatie;
12. Bronnen zijn de schrift en de “ heilige geest”, externe bronnen worden niet genoemd;
13. Sceptici en Joden (!) verwierpen de verhalen;
14. De verhalen vertonen sterke parallellen met de hellenistische cultuur (zie vraag 126);
15. Veel geschreven materiaal komt uit handen van tweede of derde generatie christenen;
16. Het auteurschap van bijvoorbeeld brieven die onder de noemer Paulus staan wordt betwist;
17. Niemand van de tijdgenoten van Jezus heeft iets opgeschreven;
18. Christenen deden massaal aan pseudo-epigrafie;
19. Het gezaghebbende karakter wordt geclaimd door mensen uit de christelijke gemeenschap en komt pas in de tweede eeuw naar voren;
20. Buitengewone beweringen hebben buitengewoon bewijs nodig. Maar zelfs de gewone bewijsvoering ontbreekt.
21. Opdat vervuld zou worden, wat …. gesproken heeft. (Mattheus 1 en 2 en verder). Hun beschrijvingen worden gekoppeld aan Oud Testamentische voorspellingen. Af en toe moeten ze wel opletten welke profeet er aan de beurt is. In Marcus 1 vers 2 heerst er verwarring rond Maleachi en Jesaja. Maar de verhalen zijn veelal gebaseerd op teksten uit het Oude Testament. De rode draad ligt vast. Hoe betrouwbaar is een toekomstig verhaal als de schrijver de blauwdruk al in handen heeft. Is het dan nog authentiek of slechts een invuloefening?

Als argument wordt wel eens gewezen dat zelfopoffering of martelaarschap een ideologie betrouwbaar maakt. In de geschiedenis wordt dit gedrag van christelijke martelaren door kerkleiders massaal goedgekeurd. Een standvastige belijdenis tot in de dood. Echter elke samenleving kent zijn martelaren. Elke religieuze stroming kent zijn martelaren. Maar de achterliggende gedachte is dat het geen betrouwbaarheid biedt. Alleen religieus fanatisme laat zien. Die ook in de 21ste eeuw mensen er toe aanzet om hun eigen leven ondergeschikt te maken aan een doctrine. Als dit een serieuze graadmeter is, dan vloeit hier een zekere logica uit; dat deze betrouwbaarheid zich uitstrekt van de Inca’s tot aan fascistische ideologieën.

De groei van een beweging schijnt ook een argument te zijn voor haar betrouwbaarheid. Dit verhaal circuleert onder sommige christenen. Laten we er een ander succesverhaal naast leggen. Een generatie na de dood van Mohammed in 632, had de islam het christendom vervangen in Arabië, Syrië, Palestina en Egypte. Nog een generatie later strekte het gebied zich uit tot het grootste deel van Klein-Azië. Binnen een eeuw was de islamitische hegemonie gegroeid van de Indus naar Spanje. Een succesverhaal, maar maakt dit de Islam nu betrouwbaar. Tevens is het verstandig om de kerkgeschiedenis er naast te leggen. De katholieke kerk kreeg niet de overhand omdat ze het beste verhaal had. Maar door een goede organisatie en door tegenstanders te verslaan en hun religieuze infrastructuur te verwoesten. Ter verduidelijking de montanisten werden in hun eigen bedehuizen verbrand. Op bevel van de christelijke keizer Justinianus.

Wat ook betrouwbaar schijnt te zijn is het aantal getuigen wat genoemd wordt. Zonder dat je een lijst overhandigt met namen. Als tegenargument werd ingebracht dat de nieuwe aanwas dit controleerde. Het waren allemaal Peter R. de Vriesen die op het dossier gingen liggen en het vliegtuig pakten om ter plekke navraag te doen. Beste gelovigen die dit naar voren schoven: “We bevinden ons in de klassieke oudheid. Waar men wel wat gewend was ten aanzien van uitzonderlijke verhalen. Georganiseerde voet- en roeireizen met een tolk die de taal sprak waren niet voorradig. De intimi waren vaak al dood. Het was gevaarlijk en duur. Mensen hadden al moeite om zich in leven te houden. Geen bibliotheek om de hoek. (Analfabetisme). Even naar een brievenbus lopen was er niet bij. En een CAO met vakantiedagen bestond nog niet”. Zelfs heden ten dage is het ongebruikelijk. Een mooi voorbeeld is Elvis. Alcohol - en drugsmisbruik, geweld, mishandeling en niet meer in staat om fatsoenlijk te functioneren. Nu is er in Memphis “Graceland” de plek waar de fans naar toe reizen om hun grote held te vereren. Het motto is “walk in the footsteps of the king of rock and roll”. Legendevorming gaat razendsnel en een selectief geheugen dat is de mensen eigen.

Christofanieen schijnen ook betrouwbaar te zijn. En dan met name als ze op verschillende plaatsen en bij meerdere personen voorkomen. Nu zijn het geloofsverkondigingen die tevens iemands status kunnen verhogen. Het is namelijk zeer opvallend dat de leidinggevenden hier vooral mee opgezadeld werden. Paulus schept hier nogal over op en later ontstaat er zelfs een onderlinge competitie. Kefas (Petrus) zou het eerder hebben meegemaakt. En als de vermeende broer Jakobus opduikt en hij steeds meer invloed krijgt bij de Joden Christenen. Gaan de aanhangers ook hier met de eer vandoor. Volgens hen had Jakobus het in een vroeger stadium meegemaakt. En zo was het nog lang onrustig bij de Corinthiërs en Galatiërs Het kan ook een uiting zijn van massa hysterie. Een mooi voorbeeld is Oude Pekela. Het gerucht ging dat er clowns rondliepen die ontucht pleegden. 70 meldingen kwamen er binnen. Een groot onderzoek. Het dorp was wereldnieuws. Na anderhalf jaar werd het verhaal gesloten. Geen enkel bewijs. Het spreekt voor zich dat buitengewone gebeurtenissen ondersteund moeten worden door (buiten) gewoon bewijs. Dat er wereldwijd binnen alle religieuze stromingen visioenen plaatsvinden. Kan ook psychologisch/neurologisch verklaard worden.

Een enkeling houdt zich vast aan niet ooggetuigen. En verklaart dit allemaal als uiterst betrouwbaar. Wat al vreemd is. Kom laat ik er eens een ooggetuige van maken en tal van onderzoeken naar voren schuiven. En wat blijkt dan, dat mensen vrij gemakkelijk in staat zijn om dingen te gelovigen die ze niet hebben gezien. Je kan mensen zo beïnvloeden dat ze overtuigd zijn dat ze bepaalde misdaden hebben begaan. De kracht van een suggestie kan een verkeerde indruk achterlaten. Mensen komen maanden later met een herinnering aanzetten die ze eerst niet hebben gezien. Het is extreem gemakkelijk om valse herinneringen bij iemand achter te laten. Zelfs in die hoedanigheid dat mensen die nooit een oorlog hebben ervaren een posttraumatisch stress syndroom ontwikkelen. Er zijn tal van experts die in belangrijke rechtszaken hun mening over dit verschijnsel hebben gegeven. In Nederland kennen we de inbreng van wijlen professor Wagenaar en in de VS is professor Elisabeth Loftus een veelgevraagd deskundige. Meer over deze materie vindt u hier.

Sommige christenen benadrukken dat Lucas uiterst betrouwbaar is als historicus. De onbekende auteur dus met deze naam. Mogelijkerwijs de metgezel van Paulus. Een niet ooggetuige, die de verhalen van (pro)Marcus heeft bestudeerd en een eigen interpretatie geeft. In beginsel dien je wantrouwig te staan tegenover een “historicus die over wonderen verteld, die een geboorteverhaal neerzet wat doorspekt is van frivoliteiten in een tijdperk waarin "creationisme de voertaal" was. Prof. Hans Conzelmann, hoogleraar aan de Universiteit van het Duitse Göttingen schijnt een expert te zijn op dit veld.
De predikant P.J. van Kampen heeft een paar punten uit dit boek gehaald. Die ik voorlopig gebruik. Tot ik mijn eigen informatie hierover heb.

Citaten van P.J. van Kampen:
Conzelmann heeft ook voortdurend kritische bedenkingen tegen het boek Handelingen, met name t.a.v. de historische betrouwbaarheid van het boek.
Om een indruk te geven van zijn werkwijze en conclusies doe ik een willekeurige greep uit zijn kort, in telegramstijl gehouden, notities.
Bij Handelingen 1:9-11, het relaas van de twee mannen in witte klederen bij de Hemelvaart meldt Conzelmann: „Hieraan ligt een traditie ten grondslag, waarvan men de oorspronkelijke vorm niet meer kan vaststellen. Zugrunde liegt ein Traditionsstück” (27)
2:7: „De inkleding in een gesprek met de betrokkenen is Lukas’ vormgeving (’Lukanische Gestaltung’).”
3:11: „De verbinding met het voorgaande is kunstmatig. De B-Tekst probeert de naad te verstoppen en verraadt daarbij dat hij Lukas’ beeld van de Tempel niet meer begrijpt. Hij heeft met Lukas het misverstand gemeen te denken dat de Zuilenhal van Salomo (aan de Oostelijke scheidsmuur in het voorhof der heidenen; zie Flavius Josephus) zich in de ruimte binnen ’de Schone Poort’ bevond.”
4:1-22: „Dit relaas is moeilijk te begrijpen, als men het als historisch betrouwbaar verslag beschouwt. Het wordt doorzichtig, als men het opvat als redactionele bewerking van een bericht waarvan de oorspronkelijke zetting niet meer te reconstrueren valt.”
4:4: „Lukas beschouwt Annas (Hogepriester van 6-15 AD) ten onrechte als de regerende Hogepriester”.
4:7: „De vraag aan de apostel is gesteld vanuit de bedoeling van de auteur van het boek.”
5:13: „De schijnbare tegenspraak tussen vs.13 en 14 komt louter voort uit het onhistorische karakter van de verteller.”
5:36vv.: „De duiding ’Zoon der Vertroosting’ bij Barnabas’ naam is onjuist. Ze zou passen bij Manaen (Menachen), zie 13:1. (Een vroegere commentator) neemt aan dat een notitie hierover abusievelijk bij de naam Barnabas is terechtgekomen.” Bij het relaas van Ananias en Saffira,
5:1vv.: „Ein historischer Kern is nicht zu gewinnen”.
„Het verhaal is onhistorisch”, is Conzelmanns oordeel over de tekst van 8:13: „Simon is verbijsterd, nadat hij al tot bekering gekomen is. Dat komt hieruit voort dat Lukas bij de overgang naar de episode met de Apostelen een aanknoping, een verbinding (met het motief van vers 18vv.) wil teweeg brengen en hier al wijzen wil op de superioriteit van de christelijke macht over het magische.” Bij Petrus’ bevrijding uit de gevangenis (12:2): „We hebben hier een zeer zuiver voorbeeld van ’realistische’ legende-stijl in het NT met de interesse voor details, die zelf een doel van de vertelling vormen, omdat ze stichtelijk (’erbaulich’) moeten werken.” De ’ausführliche Personallegende’ waarvan Conzelmann spreekt heeft dus een ’einen Erzahlungszweck’: het moet mensen aanspreken.
De gedetailleerde weergave van de kruisiging geeft hem binnen geloofsgemeenschappen een status aparte. Nu was kruisiging een publieke aangelegenheid. Net nog geen “toppers in concert”; maar het volk kreeg alle gelegenheid om het schouwspel mee te maken. De Romeinen waren hier zeer bedreven in. Criminelen, rebellen en piraten konden een kruisdood verwachten. In alle uithoeken van het rijk werd het toegepast. Dus om kennis te verzamelen over het onderwerp. Kon Lucas gewoon even gaan buurten bij de eerstvolgende executie.
Desalniettemin blijft het koffiedikkijken. De tegenstrijdigheden mbt de genealogie, geboorteverhaal en de dood van Judas zijn maar het topje van de ijsberg. Er wordt gesuggereerd dat Lucas het profetisch model uit Eziechiel toepaste (Ez. 21:1-8). Of zwaar leunt op Elisa-Elia en 1 en 2 Koningen. Lucas voegt zeker historische details toe aan de verhalen. Maar dit kan iemand met een redelijk algemene ontwikkeling ook. Verder blijft het verhaal rondhangen binnen de theologische blik van de onbekende schrijver.




33. Hoe is het mogelijk om gelukkig te zijn in een hemel, terwijl jij je ongelovige vrienden en familieleden voor eeuwig hoort kermen in de hel? Is eeuwige verdoemenis niet tamelijk hardvochtig voor aardbewoners die slechts tijdelijk hier bivakkeren en in deze periode ook nog eens een geloof moeten ontdekken. Welk geloof trouwens als je de oude Grieken hierin betrekt?

34. In artikel VI van de Nederlandse geloofsbelijdenis worden ze afgewezen. In de Anglicaanse en Lutherse kerken worden ze wel gebruikt. Bijbelvorsers hebben ze hard nodig om de ontwikkeling van het joden- en christendom in kaart te kunnen brengen. Binnen de theologie zijn ze met regelmaat te vinden als referentie. Ik heb het over de deutero-canonieken, pseudo-epigrafen*of apocriefen. Zou het een goed idee zijn om ze in de 21ste eeuw weer in ere te herstellen?
(*Deze uitdrukking kan ook gebruikt worden voor het merendeel van de canonieke boeken. Als het gaat om werken die onder pseudoniem zijn geschreven of ten onrechte de naam krijgen van een ander)

Eigenlijk is er nagenoeg niets bekend over Jezus tot zijn 30ste jaar. Laat ik de apocriefen eens openen en de vlegeljaren van Jezus eens beschrijven.
Evangelie van Tomas (2de eeuw).
Toen Jezus vijf jaar was , speelde hij bij een doorwaadbare plaats van een beek en verzamelde in poelen het water dat langstroomde en maakte het meteen schoon en beval het door zijn mond alleen. Hij maakte zachte klei en boetseerde er twaalf mussen van. En het was sabbat toen hij dat deed en er waren nog andere kinderen die met hem speelden.., En toen Jozef naar de plek kwam en het zag schreeuwde hij naar hem en zei: “Waarom doe jij op de sabbat wat niet gedaan mag worden?” Jezus klapte in zijn handen en riep naar de mussen: “Weg met jullie” En de mussen stegen op en vlogen tjilpend weg. Maar de zoon van de Schriftgeleerde Annas stond bij Jozef en hij nam de tak van een wilg en verspreidde het water dat Jezus had verzameld. Toen Jezus zag wat hij gedaan had, werd hij woedend en zei: “Jij onbeschaamde, goddeloze domoor, wat voor kwaad deden de poelen en het water jou? Ook jij zult nu verschrompelen als een boom en geen bladeren dragen, noch wortels en vruchten. (Intermezzo: Jong geleerd oud gedaan—De vijgeboom vervloeken).
En onmiddellijk verschrompelde die jongen volledig,… De ouders van de jongen namen hem mee, beweenden zijn jeugd, brachten hem naar Jozef en verweten hem: “Wat voor kind heb jij, dat zulke dingen doet”. Hierna liep Jezus weer door het dorp waar een rennend jongetje tegen zijn schouder stootte. Jezus was geïrriteerd en zei tegen hem: “Jij zult je weg niet vervolgen”, en het kind viel onmiddellijk neer en stierf. Maar sommigen die zagen wat er gebeurde, zeiden:”Waar komt dit kind vandaan, want elk woord van hem is een vervulde daad”. En de ouders van het dode kind kwamen naar Jozef en gaven hem de schuld en zeiden: “Omdat jij zo’n kind hebt, kun je niet bij ons blijven wonen, leer hem anders te zegenen en niet te vervloeken. Want hij vermoordt onze kinderen”.

Een ander voorbeeld:

Een van de belangrijkste apocriefe werken is het evangelie van Tomas. Dit is waarschijnlijk ontstaan in Edessa. De denkpatronen vertonen sterke overeenkomsten met twee theologen uit de tweede eeuw Tatianus en Bardesanes. Ze worden later als dissidenten opzij geschoven. Het opvallende in dit uitvoerige evangelie wat zeer dicht op de mogelijke bron zit is, dat Judas Tomas ook Didymus (zie ook Johannes 11:16 en 20:24) genoemd wordt oftewel de tweelingbroer van Jezus. Het geeft een goed beeld van de overtuigingen die in het Syrische deel van de vroege kerk rondwaarden.



35. Hoe kan een goede god mensen straffen alleen omdat ze niet in hem geloven?

Volgens de gelovige onderdrukt hun god een opstand. De ongehoorzamen worden na een aards leven verbannen naar een andere plek. Waar ze nog lang en ongelukkig leven. Of ze worden in het Oude Testament direct aangepakt en uitgeroeid. Onze tijdgeest zit een beetje in de maag met het onderdrukken van vrijheid van meningsuiting. Vooral als het uitmondt tot genocide. In artikel II van het Genocideverdrag worden de beschermde groepen geïdentificeerd aan de hand van vier criteria: natie, etniciteit, ras of religie. Met deze criteria in de hand kun je naar het oude testament wandelen. De verovering van Jericho bijvoorbeeld. Alle stadsbewoners (ook dieren) werden door de troepen van Jozua uitgemoord. Een ander voorbeeld vinden we in Deuteronomium, 20:” In de steden van het land dat de Heer, uw God, u als grondgebied zal geven, mag u geen mens in leven laten. Alle Hethieten, Amorieten, Kanaänieten, Perizieten, Chiwwieten en Jebusieten moet u doden, zoals de Heer, uw God, u heeft opgedragen, om te voorkomen dat u de gruwelijke dingen die zij voor hun goeden doen van hen overneemt, waardoor u tegen de Heer, uw God, zou zondigen.”, . De menselijke geschiedenis staat bol van massamoorden. Het is een extreme manier om een bepaalde vorm van verzet uit te schakelen. Vaak hebben deze mensen niets gedaan. Ze behoren tot een ander ras. Hebben een verschillende culturele achtergrond. Echter de meeste mensen zijn het er heden ten dage over eens, dat dit soort zaken moeten worden berecht. Of dat er een zekere mate van afkeuring plaatsvindt. Ook al vinden de verhalen plaats in een mythologisch kader. Ze worden daarentegen wel doorverteld aan kinderen. Vaak met het aureool dat de god waar de ouders in geloven het beste voor heeft met de mensheid. Hoe goed is dus goed???

36. Waarom vervloekte Jezus een vijgenboom omdat hij buiten het oogstseizoen vrucht draagt?In Mattheus staat dat Jezus niet gekomen is om vrede te brengen maar het zwaard; in Lucas staat dat allen die naar het zwaard grijpen ook door het zwaard zullen omkomen. Vanwaar deze tweeslachtige uitspraken van Jezus? Nog een voorbeeld van vreemd gedrag: Jezus gaat als een bezetene tekeer met een gesel; waarom keerde hij niet zijn andere wang toe. Conform zijn eerdere uitspraken?

In mijn boek “Het roer kan nog zesmaal om” heb ik, lang voor Van het Reve, ook al gezegd dat het een nare opschepper was. Ja, we hebben het met Jezus slecht getroffen. Hij hield niet van planten (Marcus 11 vers 14); hij hield helemaal niet van dieren (Lucas 8 vers 33), hij gaf niets om meisjes en had ook geen begrip voor mannen die wel van meisjes houden (Mattheus 5 vers 28), hij hield niet van muziek (Mattheus 9 vers 23). Hij zou mijn vader brodeloos gemaakt hebben (Mattheus 8 vers 22). Hij deelde mee dat hij niet kwam om de vrede te brengen, maar het zwaard (Mattheus 10 vers 34). Nou, dat hebben we geweten! En één tekst verderop zegt hij dat hij kwam om tweedracht te zaaien. Klopt ook. Het enige menselijke trekje in hem was dat hij van wijn hield (Mattheus 9 vers 17 en Johannes 2 vers 1-10). Hij noemde zichzelf de Ware Wijnstok. Toe maar! Het meest onaangename in Hem was dat hij de mensheid altijd dwangmatig opdeelt in twee groepen, wijze en dwaze maagden, bozen en goeden, zondaars en rechtvaardigen etc. etc. Als hij de zoon van God was, hoop ik maar dat Hij niet op zijn vader lijkt.
Maarten ’t Hart – (God en Goden; waan en Bhagwaan blz.73 – Het verschijnsel godsdienst)

37. Gijs Dingelmans (2005- Ietsisme) ziet Ietsisme als een antwoord op de secularisatie. Hij vult het begrip vanuit zijn gelovige achtergrond in. Als je zijn verhalen leest dan zijn het spirituele mensen. Die doorlopend met zingevingsvraagstukken bezig zijn. Is Ietsisme derhalve een goede vervanger voor het traditionele geloof in de god van de Bijbel? Of zijn het afvalligen die weer op het rechte spoor gezet moeten worden? Is Ietsisme niet gewoon zwak atheïsme? En moeten ze in de statistieken binnen het atheïsme worden geplaatst?

De gemiddelde ietsist lijkt zich helemaal niet bezig te houden met religie. De meesten vullen gewoon in de enquête het hokje aan dat er misschien wel iets is. Het is trouwens de snelst groeiende stroming in de westerse wereld. Een leven zonder godsdienst waarin ruimte is voor enige speculatie die niet belast wordt met een religieuze identiteit.

38. Waarom maakt jouw God gebruik van leugengeesten en woont hij tussen hen in (1 kronieken 22 vers 19, 2 Kronieken 18:21, 2 Thessalonicenzen vers 11). In 2 koningen 24-25 werden 42 kinderen verscheurd door twee beren omdat ze Elia kale noemden. Waren dit een soort superberen?
39. Waarom bestaan giftanden, klauwen, virussen, toxoplasmose en al die andere parasieten en ziekmakende bacteriën?

Evolutionair gezien zijn dit uiterst interessante onderzoeksobjecten. Met de opkomst van de astrobiologie gaat het speculeren rustig verder. Maar erfzonde speelt geen rol van betekenis in het stellen van een verantwoorde hypothese.
Het leidt onnodig af en maakt van wetenschap een karikatuur. Omdat ik op dit punt geen onverantwoorde uitspraken wil doen, die volgend jaar weer worden ingehaald. Kijk ik even voorzichtig naar een primitieve biosfeer. Het spilpunt tussen anorganische en organische chemie. De mogelijkheid bestaat dat er single stranded (enkelstrengs klasse 4-6) virussen hebben kunnen bestaan als zelfreplicerende eenheden. RNA moleculen vertonen enzymatische eigenschappen. Dit zou de basis hebben kunnen zijn voor de synthese van celwanden en membranen. Dit is één route. De andere weg is dat bepaalde groepen virussen zijn geëvolueerd uit eukaryotische cellen. Bijvoorbeeld grote DNA-virussen. Die in eerste instantie een symbiose aangingen met een andere cel. Maar langzamerhand de parasitaire kant opgingen en steeds afhankelijker werden van de gastheer. En de mogelijkheid van zelfstandige replicatie ging uiteindelijk verloren. Studies van het Mimi virus wijzen deze kant op.


40. Kun je het dogma “opstanding van het vlees op de jongste dag”, waarbij engelen op bazuinen blazen en de vergane lichamen weer in elkaar worden gezet; inclusief de ziel. Verklaren in het licht van het natuurlijke ontbindingsproces. Dus totale desintegratie waarbij menselijk afval wordt gerecycled in de natuur?
41. Bidt u voor het ochtend, middag of avondeten. Bidt u voor het slapen gaan. Bidt u voor een nieuwe baan. Bidt u voor zonneschijn. Bidt u voor regen. Bidt u voor een ander huis. Bidt u voor uw relatie. Bidt u voor de relatie van anderen. Bidt u als u de Bijbel leest. Bidt u voor een beter salaris. Bidt u voor het terugvinden van verloren sleutels. Bidt u voor Israël. Bidt u voor christelijke televisie. Bidt u als mensen daarom vragen. Bidt u voor een examen. Bidt u voor een vakantie. Bidt u voor een vliegreis. Bidt u voor uw zielenheil. Bidt u voor het koningshuis. Bidt u voor het gewas of arbeid. Bidt u voor atheïsten. Bidt u voor de zending. Bidt u voor uw gezondheid. Bidt u voor uw baas. Bidt u voor uw collega's. Bidt u voor een vergadering. Bidt u voor de kerkgang. Bidt u voor de overheid. Bidt u voor uw kinderen. Bidt u voor uw huisdier. Bidt u voor vergunningen. Bidt u voor de armen. Bidt u voor de zieken in de gemeente. Bidt u voor de ambtsdragers. Bidt u voor kracht. Bidt u voor een nieuw orgel. Bidt u voor christelijke partijen. Bidt u voor christelijke sporters. Bidt u voor het sporten. Bidt u voor een operatie. Bidt u voor degenen die u gaan opereren. Bent u eigenlijk constant aan het bidden. En grijpt u elke aanleiding aan om te bidden. Bent u niet gewoon egocentrisch ook al denkt u dat u de wereld kunt veranderen? Is het niet een vorm van ijdelheid waarmee u voornamelijk uzelf behaagt? Waar ligt de grens tussen een uit de hand gelopen gewoonte of een verslaving? En waarom zou deze lopende bidband wel werken? Als elders miljoenen mensen bidden om regen en angstig toe moeten kijken hoe ze één voor één bezwijken. Of het jongetje wat verkracht wordt door een priester en smeekt om hulp. Maar ondanks het eindeloze bidden gaat het verkrachten gewoon jarenlang door.
42. Wie waren die mythische reuzen uit genesis 6, die ook wel Nefilim genoemd worden?. Waar zijn ze gebleven?
43. Hoe liefdevol is een god die opdracht geeft om kindertjes te spietsen en buitgemaakte vrouwen te verkrachten?

Multatuli verwonderde zich vaak over de duistere kant van het geloof en schreef hierover in zijn boeken. Een citaat hieruit: "Agatha vroeg niet naar 't verband tussen haar zonden en Adams val: zy geloofde. Niet over de wyze der verlossing door 't bloed des kruizes: zy geloofde... Noch of 't plezierig was voor de Kananieten, zoo maar altijd-door te worden uitgeroeid..." Zo zijn er meer vromen die niet bestand zyn tegen de minste smart, maar heel kalm aanzien hoe Gods uitverkoren volk huishoudt met de arme drommels die onschuldig waren aan hun onuitverkorenheid..."

44. Een sprekende ezel en slang,een drijvende bijl, een stilstaande zon of een vierkoppig monster. Zijn dit voorbeelden die ons moeten overtuigen van het waarheidsgehalte van de Bijbel?
45. Mattheus 4: 8 Tenslotte nam de duivel Hem (Jezus) mee naar een heel hoge berg, vanwaar hij Hem alle koninkrijken der wereld toonde in hun heerlijkheid. Zoals de meesten weten is de wereld rond. Om de koninkrijken in bijvoorbeeld Zuid Amerika te kunnen zien, moet er toch iets meer gebeuren dan een hoge berg. Moeten we de heren een slecht cijfer geven voor aardrijkskunde.
46. Waar kwam al het water van de zondvloed vandaan? En hoe verzamelde Noach al die miljoenen dieren. Hoe kwam Noach aan het voedsel en hoe voorkwam hij dat de dieren elkaar opaten toen ze weer aan land gingen?

Deze passage komt uit het kinderboek van Helge Nyncke “Hoe komen we bij God? vroeg het kleine biggetje”. ISBN 9789067282499.
“Op een dag’” , zei de rabbijn, “was God de Heer zo kwaad geworden over de mensen dat hij besloot alle leven op aarde te vernietigen”. “Al het leven? “ vroeg het biggetje geschrokken. “Alle mensen, babies, alle oma’s en alle dieren? “Ja, alle leven” , antwoordde de rabbijn. “Op een paar van elke soort na. Die bracht Noach, in wie God behagen schiep, op zijn schip, de ark van Noach bijeen. Toen liet God het zo lang regenen tot alle andere mensen en dieren verdronken waren.” Een poosje zwegen het egeltje en het biggetje beteuterd. Zo veel verdronken baby’s , oma’s, biggetjes, egeltjes en cavia’s konden ze zich gewoon niet voorstellen. “Dat vind ik nou echt heel gemeen!”dacht het biggetje en hij nam zich voor die meneer God eens flink op zijn tenen te trappen als hij hem bij toeval tegenkwam. “Wat hebben de mensen dan voor ergs gedaan, dat ze allemaal verdrinken moesten?” wilde het egeltje weten . “Ze hebben andere goden aanbeden!” antwoordde de rabbijn. “O, zijn er dan andere goden?” vroeg het egeltje verbaasd. “Nee!” zei de rabbijn. “Dat verbeeldden de mensen zich maar. In werkelijkheid komen die goden net zo min voor als blauwgroen gestreepte spoken….”Aha, zei het biggetje. Hij dacht even na. “Als de mensen zich goden verbeelden” zei hij langzaam, “hoe weten we dan dat je jouw god niet ook maar verbeeldt”?
Dat was echt een heel goede vraag, biggetje! Maar die beviel de rabbijn helaas volstrekt niet. Hij werd verschrikkelijk kwaad en begon zo hard te schelden en te tieren dat het egeltje en biggetje gauw het hazenpad kozen.
“Ik wed dat hij dat verhaal alleen maar verzonnen heeft om ons bang te maken”hijgde het biggetje terwijl ze wegrenden. “Maar wie is dan ook zo stom dat hij zo’n verhaal gelooft?” Daarom geloof ik echt niet in een god die kleine caviaatjes verdrinkt, alleen omdat een hoop mensen spoken zien!” zei het egeltje.


47. Als er 1500 scheppingsmythen zijn, waarom zou het verhaal van een nomadenvolk uit het Midden Oosten juist zijn?
48. Is er bewijs voorhanden dat er een god leeft buiten de ideeën en opvattingen die mensen in hun hoofd hebben zitten?
49. Waarom is er over de kindermoord van Herodus niets terug te vinden in de geschiedenisboeken?

Het lijkt mij dat we de gestalte van Jezus beter kunnen benaderen als we bevrijd zijn van onze projecties op hem en onze beelden van hem los kunnen laten. Dat is heel moeilijk omdat we geneigd zijn aan beelden te hechten. Als we ze loslaten schijnt het even of er geen zekerheid meer is. Ik denk dat die er ook niet is. De zogenaamde geloofszekerheden zijn schijnzekerheden die door mensen geconstrueerd zijn om een zeker houvast te bieden. Vaak wordt bij kritiek op het aantasten van die schijnzekerheden een cirkelredenering toegepast. Bijvoorbeeld door te wijzen dat het zo geschreven staat. (J.Slavenburg – De logische Jezus; blz 142).

50. Er leefden tientallen schrijvers tijdens Jezus leven in het gebied waar hij optrad. Waarom heeft niemand iets opgeschreven?

Josephus -- Silius Italicus -- Philo-Judeas -- Statius -- Seneca -- Ptolemy -- Plinius de Oudere -- Appianus -- Arrianus -- Phlegon -- Petronius -- Phaedrus -- Dion Pruseus -- Valerius Maximus -- Paterculus -- Lucianus -- Suetonius -- Pausanias -- Juvenal -- Florus Lucius - Martial -- Quintius Curtius -- Persius -- Aulus Gellius -- Plutarchus -- Dio Chrystosomus -- Plinius de Jongere --Columella -- Valerius Flaccus --Justus van Siberius --Damis --Apollonius -- Favorinus --Quintilian -- Lysias -- Lucanus -- Pomponius Mela -- Epictetus -- Appion van Alexandria -- Hermogonus -- Theon van Smyrna
Als we naar tijd- en streekgenoten kijken van Jezus, dan springen er een paar namen tussen uit. Bijvoorbeeld Philo Judaeus (20 BCE-50CE).Hij geldt als de grootste joodshellenistische filosoof en historicus van deze tijd en woonde in de omgeving van Jeruzalem tijdens het vermeende leven van Jezus. Hij schreef gedetailleerd over gebeurtenissen die zich in deze omgeving hebben plaatsgevonden. Maar niet één keer, in al zijn geschriften, lezen we een verslag over Jezus. Evenmin vinden we een vermelding over Jezus in Seneca's (4 BCE - 65 CE) geschriften, noch in de werken van de Plinius de Oudere (23 -79 CE).

"Wat de Griekse en Romeinse bronnen vertellen over Jezus? Of om de vraag specifieker te maken: Als Jezus leefde en stierf in de eerste eeuw (overlijden rond 30 CE), wat zouden de Griekse en Romeinse bronnen uit zijn eigen tijd tot het einde van de eeuw, zeg het jaar 100, over hem kunnen vertellen? Het antwoord is adembenemend. Ze hebben absoluut niets te zeggen over hem. Hij is nooit besproken, uitgedaagd, aangevallen, belasterd, of welke manier dan ook ten tonele verschenen in deze periode. Er is geen bewijs van zijn geboorte, verslag van zijn proces en dood, bespiegelingen over zijn betekenis, of betwistingen over zijn leer. In feite wordt zijn naam nooit genoemd in een heidense bron. En we hebben veel Griekse en Romeinse bronnen uit deze periode: religieuze geleerden, historici, filosofen, dichters, natuurwetenschappers. We hebben tevens duizenden particuliere brieven, we hebben vermeldingen op gebouwen in de openbare ruimte. Echter in geen eerste-eeuwse Griekse of Romeinse (heidense) bron wordt Jezus genoemd". Uit Jesus interrupted (blz 105)– Prof.Bart Ehrman (nieuwtestamenticus)

Zouden deze geschiedschrijvers het niet de moeite waard hebben gevonden om te schrijven over graven die open gaan en zombies die rondwaren door Jeruzalem. Dat er onder het bewind van Herodes massaal babygenocide is gepleegd. Dit moet toch wel enige indruk hebben gemaakt? Of dat er iemand rondliep die in tegenstelling tot al die nepexorcisten en mensen die zogenaamd wonderen verrichten nu waar voor zijn geld bood. Dus brood vermenigvuldigen, over water lopen of een ontbindend lijk (Lazarus) reanimeren. Wat dus alleen bij de auteur onder de naam Johannes terugkomt. Of schrijven over iemand die zichzelf weer tot leven wekt en een periode hier rondloopt met gaten in de polsen, voeten en een flinke wond in de zij, waar de darmen bijna uitkwamen. Waar de ongelovige Thomas nog even aan mocht zitten. En dan vergeet ik even de zonsverduistering, aardbeving en het scheuren van het voorhangsel. En natuurlijk het opstijgen van Jezus boven Jeruzalem. Dit moet toch wel zijn opgevallen bij het lokale schrijversgilde?



51. Bestaat er zoiets als christelijke naastenliefde? Omdat het nogal een vaag begrip is, laat ik het iets meer to the point brengen. Dus: Zijn christenen respectvoller, hebben ze meer aandacht voor het belang van de ander, zijn ze behulpzamer en gemotiveerder. Om maar even een paar punten op te noemen. Want het is bijna opvallend dat ze zich rond dit thema vaak een complimentje geven. Maar zijn ze echt beter dan een seculiere verpleegkundige, bejaardenverzorgster of elk ander persoon die zich op wat voor manier bezig houdt met de naaste.

Ik zie om me heen veel mensen actief als mantelzorger, collectant en verder zie je deze groep functioneren binnen alle gradaties van vrijwilligerswerk etc. Geheel onbaatzuchtig dienen ze tientallen jaren de samenleving. En het vreemde verschijnsel doet zich voor. De meesten zijn niet eens religieus. Er zitten mensen tussen die zich het hele jaar inzetten om een wijk leefbaar te houden. Of elke dag naar een ziekenhuis fietsen om daar patiënten wegwijs te maken of om ze met een rolstoel overal naar toe te rijden. En dan kan het dus gebeuren dat een christelijke groepering een dag spendeert aan wieden en rommel opruimen. Er wordt een website gelanceerd. T-shirts gedrukt en de groep gaat aan de slag. En iedereen die in hun richting wandelt, kan tekst en uitleg krijgen. Met de nadruk op: “Wij zijn christenen en doen goede werken”. En de visitekaartjes van hun club hebben ze paraat. Zelfbevrediging of een verkapte marketingstunt met een evangelisch winstdoel?

Christenen zijn vaak erg verguld over hun eigen liefdadigheid. Er zijn personen die zeggen dat ze elke maand 100 euro geven aan goede doelen. Vaak vergeten ze erbij te zeggen dat een deel van dat geld naar hun eigen kerk gaat. Bijvoorbeeld in de vorm van salarissen, onderhoud en algehele instandhouding. Of dat een flink deel verdwijnt naar zogenaamde “outreach”. Dus het financieren van projecten die het bekeren van andersdenkenden omvatten. Of die hun standpunten uitbouwen. Dus bijvoorbeeld: “Anti-abortus campagnes, tegen vloeken of het vertalen van Bijbels”. En opvallend genoeg weten ze meestal heel goed dat er zoiets is als een fiscaal voordeel bij schenkingen. En het zelden of nooit vergeten in te vullen op hun belastingformulier.

52. Waar was Jezus tussen zijn 18 en 30ste jaar?

Niemand weet het. Ik ga een voorschot nemen. Jezus geloofde, dacht en handelde als een Jood (citaat Kuitert). Het was een man die volgens de paar spaarzame kenmerken niet echt afweek van de gemiddelde man. Zijn secundaire geslachtskenmerken leid ik af aan de baardgroei. En wat doet de gemiddelde Joodse man in deze leeftijdsfase. Hij sticht een gezin. De rest mag Dan Brown vertellen. Hij is tenslotte een fictie-schrijver en ik moet me beperken tot de gangbare logica.

53.Wetenschap kan geen uitspraken doen over de gehele werkelijkheid. Noem een aantal redenen waarin aangegeven wordt dat religie dat wel kan doen? Is het niet veel juister om te zeggen dat religie geen enkele uitspraak doet over de werkelijkheid. Mocht u dit tegenspreken. Op welke existentiële vragen geeft religie dan een antwoord. En zijn dit concrete antwoorden waar onderzoekgegevens aan verbonden zijn?

54. Wat is het nut van het laten lijden van miljarden mensen, die gedwongen mee moeten doen met een spel rond goed en kwaad?
55. Waarom doden christenen geen vrouwen conform Deuterononium 22 vers 21, die niet als maagd het huwelijk zijn ingegaan. Maar verzetten ze zich wel tegen het homohuwelijk?

Nog enkele passages waar de gelovige vanaf is gestapt. Hij die overspel pleegt met de vrouw van zijn naaste, moet ter dood gebracht worden, hijzelf en de vrouw waarmee hij overspel mee heeft gepleegd. (Lev:20-10 of Deut 22:22).
Coïtus tijdens de menstruatie. Als een man gemeenschap heeft met een vrouw tijdens de menstruatie en haar schaamte, haar bron van de bloeding ontbloot, en zij stemt daar mee in, dan moeten beiden uit hun volk verwijderd worden (lev 20).


56. Waarom zijn er in Genesis twee scheppingsverhalen die tegenstrijdig zijn?

Allemaal leuk en aardig deze scheppingsverhalen. Waar de mensheid het mee moest doen. Het levert geen fundamentele kennis op. De verhalen draaien ons zelfs een rad voor de ogen. Hoe een ster en planeten ontstaan dat weten we ondertussen wel. Maar waar komen moleculen vandaan. Op dat punt timmert de astrobiologie stevig aan de weg.

Zomaar een paar ontdekkingen:

1. In de nevel van ster(HD 97048) enorme hoeveelheden polycyclische koolwaterstoffen.
2. Op HD 209458b een planeet op 150 lichtjaar afstand in de buitenste lagen atomaire zuurstof en koolstof.
3. De eerste ontdekking van een eenvoudige molecule van koolhydraten. Een aldose (monosacharide met aldehyde groep) gerapporteerd door Jan M. Hollis van NASA. Gevonden in een nevel in het centrum van de melkweg.
4. In het Sackler laboratorium in Leiden zijn tal van baanbrekende onderzoeken gedaan die laten zien dat de synthese van aminozuren in interstellaire wolken plaats kan vinden.
5. Vorming van aminozuren door bestraling van ijzige mengsels bestaande uit water en vaste stof.
6. Elsila e.a. van Stanford melden dichte interstellaire wolken bevatten een grote verscheidenheid aan aromatische moleculen van verschillende afmetingen.
Bijna wekelijks worden nieuwe bevindingen toegevoegd. De kans dat zogenaamde protobionten uit de ruimte komen wordt steeds verder uitgebouwd.

57. Een vraag van MNB: "Waarom zou een oneindige, almachtige enz. god verlangen naar aanbidding door een wezen dat hij zelf geschapen heeft? Dit wezen, engel of mens, is oneindig nietig in vergelijking met God zelf. Zou enig mens wensen aanbeden te worden door een bacterie? Zou enig mens beledigd zijn indien een bacterie niet in hem/haar geloofde? En dan is het verschil tussen een mens en bacterie weliswaar heel groot, maar eindig. Het verschil tussen God en een mens is oneindig".

Gelovigen zien hun god als een partner. Een vaderfiguur die hen bijstaat. Ze extrapoleren hun gevoelens rond deze entiteit. Echter wie voelt zich gelukkig met een god die ongrijpbaar is en volkomen onwillekeurig handelt. En in zekere zin ook nog behoorlijk jaloers is. In het nieuwe testament zegt Jezus: “ Wie zijn vader of moeder liefheeft boven mij, is mij niet waardig”. Een onmenselijke eis. Zouden wij deze eis stellen aan één van de bacteriën op ons lichaam. We hebben er een kilo van. Dus zoek maar een willekeurig exemplaar uit.

58. Hoe kun je een volkstelling houden, die plaatsvindt onder het bewind van Quirinus(???), als er geen burgerlijke stand is. Wat is het nut om terug te gaan naar de plaats waar je voorouders vandaan kwamen in een land wat permanent in een toestand van oorlog verkeerd. Is het kerstverhaal trouwens geloofwaardig?

Het gaat hier eigenlijk om evangelische “historische” theologie. Waarin de schrijver van Johannes al in ontbreekt. Of de auteur met de bijnaam Lukas die slechts rept van Nazareth als woonplaats. Ook dit levert al een probleem op, want over het bestaan van deze plek in het begin van de jaartelling daar zijn ernstige twijfels over. Het gaat dus primair om een volkstelling of belastingaanslag. Een terugkeer naar voorouderlijke woongebieden of huizen. Waarbij een deel van het volk in diaspora leefde. Als er sprake was van significant bezit van onroerend goed in deze streek, staat het in schril contrast met het verhaal dat er sprake was van een berooide status en de geboorte in een stal. En een zware driedaagse reis van een hoogzwangere vrouw. Het bewegen van mensen en complete gezinnen is trouwens onvoorstelbaar. Welk voordeel hier aan vast zit is onduidelijk. Een roekeloos verhaal wat in bezet gebied grote problemen oplevert. Denk maar aan aanslagen. De Romeinen waren pragmatici en de fiscalisten hoefden maar naar Egypte te kijken om hun systeem van deur tot deur colportage over te nemen.

59. Waarom moest Jezus zo nodig volgens de schriften sterven? Er is sprake van een verdediging rond het gegeven dat het allemaal al voorspelt was. Of het nu Daniel 7, psalm 110, Zacharia 13, Jesaja 53 of het verhaal rond edik in psalm 69. De spottende mensen uit psalm 22. Ook de uitspraak: “mij dorst", is in psalm 22 terug te vinden. Justinus Martyr vond dit een belangrijk uitgangspunt voor zijn geloof. Origines beaamde dit en heden ten dage zijn er veel gelovigen die hier aan vasthouden. Echter is het een sterke verdediging? Want als je geen ooggetuige bent ter plekke, dan ben je wel een ooggetuige in het oude testament. Die je natuurlijk goed kent als Jood.
60. Waren de schrijvers van de evangeliën creationisten of evolutionisten?

Natuurlijk waren het creationisten. Ze wijzen met veel smaak naar Adam. De letterlijke interpretatie van de bijbel is hun handelsmerk. Ze waren niet bekend met biologie, genetica, geologie, paleo-antropologie, biochemie en andere disciplines die verwerkt zijn binnen de evolutie wetenschappen. Ze hadden geen alternatief. Natuurlijke selectie, gemeenschappelijke afstamming etc. kennen we pas sinds 1860. Echter de vreemde paradox doet zich voor. Hedendaagse gelovigen zijn massaal gevallen voor de evolutie theorie. En lopen hierna terug naar de Bijbel en worden op deze plek onderwezen door creationisten.

61. Waarom is het voor sommige christenen geen probleem om onderwerpen die hun niet welgevallig zijn, bijvoorbeeld Jona in de walvis, te bestempelen als metafoor. En de rest als letterlijk naar voren te brengen? En op welke gronden maakt men dit onderscheid?
62. Hoe is het mogelijk dat een God die alles ziet in Genesis (3:9) Adam vraagt waar hij is?
En ook in deze tekst: “Het geroep over Sodom en Gomorra is groot, en haar zonde is zeer zwaar. Ik wil nederdalen om te zien, of zij inderdaad gedaan hebben naar het geroep, dat tot Mij gekomen is, of niet; Ik wil het weten.” (Gen. 18:20-21)” blijkt dat de Bijbelse god Jahwe er op af moet om te kijken wat er aan de hand is.

Jahwe komt ook met regelmaat naar beneden in een wolk. Een soort camouflage lijkt het wel. In het tijdperk van Mozes was dit niet ongewoon. In de exodus overdag als wolk en ’s-nachts als vuurzuil. Wat mij persoonlijk overbodig lijkt als je 40 jaar heen en weer loopt in een stuk woestijn. Op een gegeven moment weet je het wel. En als de duisternis valt, dan heeft verder lopen weinig zin. Rust is ook belangrijk. Verder kwam Jahwe van tijd tot tijd praten met Mozes in de vermomming wolk. In Exodus 13 en 19 en Numeri 9 en 12 staan een aantal voorbeelden van wolkenwitje. Een mooi voorbeeld uit de Griekse literatuur is trouwens het verhaal van Apollo die als wolk voor de Trojanen uit ging. In Jesaja 40 wordt nog een schatting gemaakt hoe hoog Jahwe in de hemel zit. De mensen lijken vanuit dit gezichtspunt op sprinkhanen. Wat zal het zijn een hoogte tussen de 600 en 800 meter?

63. Uit Hebreen 6: “Wie het weldadig woord van God en de kracht van de komende wereld ervaren heeft en vervolgens afvallig is geworden, kan onmogelijk een tweede maal worden bekeerd”. Waarom nemen gelovigen zoveel moeite om ex-gelovigen te overtuigen? Als deze tekst al duidelijk maakt dat het geen zin heeft.

64. Is een geloofsbelijdenis een middel om de bestaande praktijk te consolideren en deze te beschermen tegen invloeden van buitenaf? Is het eigenlijk een bot instrument die een christelijke werkelijkheid in stand houdt? Waar de gemiddelde gelovige eigenlijk weinig van snapt. Dus dan heb ik het over de hellevaart, een maagdelijke geboorte, een vleselijke opstanding van de gelovigen om maar een paar punten uit de apostolische geloofsbelijdenis te halen.

Er heeft altijd een bittere strijd gewoed rond het zogenaamde apostolocum. Een eeuw geleden werd Christoph Schrempf ontslagen omdat hij deze belijdenis niet kon vereenzelvigen met zijn geweten. Van oorsprong was het een middel, dat onder de noemer gezaghebbende orthodoxie werd ingezet. Aan de ene kant was er Polycarpus die zijn geestverwanten verbood om met de gnostici contact te hebben. Aan de andere zijde was er Irenaeus die een geloofsbelijdenis inzette als conservatief grondbeginsel om de door hem gewenste christelijke werkelijkheid in stand te houden. In deze belijdenis wordt echter gezwegen over de periode tussen de maagdelijke geboorte en de dood van Jezus. Het werd een theoretisch instrument die ook vanuit sociaal-psychologisch oogpunt weinig ruimte bood voor andere opvattingen. Onwrikbaar liggen zaken vast.

65. Het Gilgamesj epos is de oudste bron die een zondvloed verhaal beschrijft; waarom worden de Hebreeërs niet beschuldigd van plagiaat?

Het blijkt dat degenen die zich bezig hebben gehouden met het beantwoorden van deze vragen. De ironische toon niet vatten. Ze verwarren het met auteursrechten. Laten we even verder kijken naar culturele verwantschappen. Griekenland, Ras Sjamra, Anatolie, Egypte, Mesopotamie en Palestina hebben parallelle verhalen. Baumgartner, Wolfson, Dornseiff, Page en Cyrus Gordon zijn maar een paar namen die zich hier tamelijk uitvoerig mee bezig hebben gehouden. Hoe ging deze uitwisseling in zijn werk. Zoals in psalm 8 staat vermeldt”: “De paden der zee doorkruisend”. Priestergilden waren tamelijk mobiel. Verder waren er schrijverscholen bijvoorbeeld: Tel el Amarna. Waar Egyptische jongeren les kregen in het Akkadisch. Egeiers werden vaak ingezet als huurling in grote gebieden van de Leviant. Ook gilden van minstrelen speelden een rol. Als alle overeenkomsten genoemd moeten worden dan ben ik voorlopig nog niet klaar. Maar een paar voor de hand liggende voorbeelden zijn gemakkelijk te vinden. Zoals in Od. 22, 297- 309; Ilias 15: 318-322: Verhalen rond het ophouden van aigis; waarmee het verloop van de strijd werd beïnvloed (Athena en Foibos Apolloon) en Mozes strijd bij Amalek. Zo kun je het verhaal van David en Goliath vergelijken met Sinoehe (Mesopotamie). Goden die op bergen wonen (Olympus, Gerizim, Safon, Karmel etc). Hongersnoden van zeven jaar (Anoe, Isjtar en Jozef). Triades officieren (Od. 14, 470-471; 2 Sam.23 en 1 Kron. 11. De amazones (Ilias) versus Jael Barak en Deborah. Ceremonieel reinigen door vuil in de zee te gooien. (Ilias 1-312-317; Micha 7:18-20). Lang haar en helden (Minoische kunst, Mykeense, Achaiers etc). De gevleugelde sfinxen (Mes) versus Kherubim (Cherubijnen). Tumuzi en Enkidu (Mes) en Kain en Abel. En zo kan het nog een hele tijd doorgaan. De vondst van de Oegaritische literatuur (1929) heeft bijgedragen in het zoeken naar samenhang tussen deze verhalen. Hoe de grondslagen van deze cultuur zich heeft kunnen ontwikkelen en hoe verhalen zijn overgenomen en bewerkt. Dit laatste is het lastigste. Dit vergt veel voor taalkundigen.

66. Waarom zijn veel Christenen zich niet bewust van de inbreng van Keltische en Germaanse rituelen en gebruiken in hun geloof? Keltisch zijn de feesten, Germaans de heiligen.
67. In het oude testament staan talloze verwerpelijke zaken, die de Joden dienden uit te voeren. Waarom worden deze wetten niet meer toegepast als Jezus duidelijk maakt dat hij de wetten niet af schaft, maar respecteert. (Matth 5:17-19 en Lucas 16:19)



Enkele voorbeelden; het zijn er nogal wat.
11 Draag geen kleren die van twee soorten stof zijn gemaakt; wol en linnen bijvoorbeeld.
12 U moet franjes maken aan de vier hoeken van de mantel die u draagt.
"Als de testikels van een man zijn beschadigd of als zijn mannelijk lid is afgesneden, mag hij de eredienst van de HERE niet bijwonen.
2 Een bastaard mag eveneens de eredienst niet bijwonen en gedurende tien generaties mogen zijn nakomelingen dat ook niet.
19 Vraag geen rente over een lening aan een broeder, een Israëliet, of het nu in de vorm van geld, voedsel of iets anders is.
20 Van een buitenlander mag u wel rente vragen, maar niet van een Israëliet. Want als u rente vraagt van een broeder, zal de HERE, uw God, u niet zegenen bij alles wat u doet, wanneer u in het beloofde land aankomt.

Als een vrouw haar man totaal niet bevalt en er is volgens hem iets schandelijks op haar aan te merken, mag hij een brief schrijven waarin hij verklaart dat hij van haar scheidt; hij geeft haar die brief en mag haar dan wegsturen.
11 Als twee mannen aan het vechten zijn en de vrouw van de ene probeert haar man te helpen door de andere man bij zijn testikels te grijpen,12 zal haar hand zonder medelijden worden afgehakt.

68. Tientallen miljoenen mensen zijn het slachtoffer geworden door personen/groeperingen, die hiervoor teksten gebruikten uit de Bijbel? Is het Christendom een pacifistische beweging?

De vaak goed opgeleide christenen schoten gelijk met vuur in hun antwoorden. Waarbij de logische denkfout (Hasty Generalization of Unwarranted Extrapolation) mij om de oren vloog. Het atheïsme = het niet geloven in een god(en). Dit begrip werd overgoten met communisme,nazisme, marxisme etc. En zo kun je een definitie naar eigen hand zetten. De heren die als argument werden genoemd om te laten zien hoe atheïsten de maatschappij verkrachten, staan ook bekend met de volgende achtergronden. Hitler was Rooms Katholiek, Mussolini was Rooms Katholiek, Stalin heeft op een priesteropleiding gezeten en Pol Pot heeft katholiek onderwijs gehad en mengde zijn ideologie met Theravada Boeddhisme. De laatste zal dicht bij het zuivere atheïsme hebben gezeten. Echter het uitroeien van mensen die een bril dragen heeft weer niets met de definitie te maken. Bovenal zijn het verderfelijke figuren die geestesziek waren. En voor degenen die "Mein Kampf" kennen. Hitler had een vrij intieme band met het christelijke gedachtegoed.
Hitler als atheïst; je zou de retorische vraag stellen of een atheïstische fuhrer zijn manschappen een koppelriem verstrekt met de tekst Gott mit uns. Of dat een atheïstische leider de openbare scholen verplicht om de dag te beginnen met een gebed voor Jezus. Die met klemtoon vraagt aan Goering en Goebbels om in de schoot van de kerk te blijven (Albert Speer heeft dit vastgelegd). Een man die idolaat is van de christen Luther. Die in Mein Kampf met regelmaat refereert naar een actieve god. Hij gelooft dat hij handelt met de wil van de almachtige en gaat tekeer tegen de Joden die zijn god (Jezus) hebben vermoord. (Bron: Onfray, Richard Steigmann-Gall). Als de vraag had geluid was Hitler een christen dan had het antwoord hoogstwaarschijnlijk bevestigend geklonken.


Albert Vollbehr schreef in het boek "Volwassen Geloof" het volgende : "Juist het feit dat de christelijke geschiedenis op vele manieren dezelfde kenmerken vertoont als de 20ste eeuwse politieke areligieuze ideologieën laat zien dat de georganiseerde religie niets te maken heeft met het werk van een zogenaamde geest die van God afkomstig zou zijn, maar eenvoudig op dezelfde manier als ieder a-religieus systeem afspiegelingen zijn van de menselijke geest"!

69. Archeologen hebben getracht Bijbelse verhalen te reconstrueren. Na grondig onderzoek is gebleken dat veel gebeurtenissen nooit hebben plaatsgevonden. Bijvoorbeeld de Exodus. Verandert dit de uitgangssituatie van het christendom.

De exodus heeft nooit plaatsgevonden en zo zijn er dus meer zaken die de archeologen hebben ontdaan van hun glans. De doortocht door de Jordaan waarbij het water dus stroomafwaarts bleef staan is prachtig. Maar voor de gemiddelde toerist moet het ontnuchterend zijn op het moment dat je deze rivier ziet. Met in gedachten onze Rijn.
In de Perzische literatuur kent men het verhaal van Vistauru en het aanroepen van Anahita die het water tegenhield. (Zend Avesta) of Bindumaté die de Ganges kon tegenhouden (Buddhist Legends – Hardy). De Griekse Medea en de Carthaagse priester van Dido (Apalonius – Argonaut; Vergilius 3: 352 en Aeneis 4: 489). In aux rivers du Tanganika (blz 54) staat nog een mooi verhaal over een droge doortocht. De vluchtende koning van de Wafika’s die na een offer een meer zag splitsen. Met dit mirakel kom men aan de vijand ontkomen.

In het boek Exodus staan tevens de 10 plagen. Het zou te maken kunnen hebben met een vulkaanuitbarsting op Santorini. Waarbij de gevolgen merkbaar waren in Egypte. Te vergelijken met Krakatau of elke vulkaanuitbarsting die plaatsvindt in gebieden met een behoorlijke bevolkingsconcentratie. Het is een ecologische ramp waar de mensen de gevolgen van merken. Deze ervaringen werden in de oudheid niet opgeschreven vanuit het perspectief van een vulkanoloog. Dus niet de moderne wijze van een bepaald gezichtspunt. Maar naverteld in de vorm van een mythologisch verhaal. Binnen dit verhaal was de farao een instrument van Jahwe. Zijn toegeeflijkheid werd beperkt om de toorn van Jahwe in volle hevigheid aan het Joodse volk te laten zien*. Op de kansel wordt met regelmaat de farao als kwaaddoener aangewezen. Echter het zou beter zijn om de farao hier buiten te laten en slechts te spreken van de wraakzucht van Jahwe.
(*zie ex:7:3: Doch Ik (God) zal Farao's hart verharden)

We zitten ook nog met de vijfde plaag die volgens de Bijbeluitleggers een fatale veepest was, die de lastdragende kamelen, ezels, schapen, klein vee en de trots van Egypte namelijk de paarden vernietigde. Vervolgens gaan de ruiters achter de Joden aan op bevel van de "verharde Farao". Waarop zullen we maar zeggen! Hadden ze nog hobbelpaarden over die door de cavaleristen werden geduwd?

Er is nog iets vreemds aan de hand. Het volk vlucht en het leger inclusief Farao wordt weggevaagd. De agressor verdwijnt. Eindelijk rust en de immigranten kunnen terug naar hun huis en werk. Nee, ze worden doorgestuurd om een ander volk uit te roeien. Geen vreedzame co-existentie of assimilatie maar optrekken en de Endlösung van andere volken en het creëren van een langdurig conflict. Nu is het maar een verhaal maar de finesse van deze gedachte waarin een uitverkoren volk moet wandelen is mij niet geheel duidelijk.



70. De niet ooggetuigen die tientallen jaren later Jezus gingen beschrijven leefden in een cultureel klimaat waarin bijgeloof prominent aanwezig was. Kan dit van invloed zijn op hun interpretatie van overleveringen?
71. “God schiep de mens naar beeld en gelijkenis”. Ons lichaam telt talloze onfunctionele overblijfselen die kenmerkend zijn voor een dierlijke achtergrond.
Pilo-erectiele spieren,naso-vomeraal orgaan, apocriene klieren, wormvormig aanhangsel etc. Hiernaast is het duidelijk geworden dat er een wijd vertakte stamboom is die talloze hominiden herbergt. Was de gelijkenis aapachtig?

Het antwoord van de gelovige stond bij deze vraag op de modus ad hominem. Onbekend maakt onbemind en dat strekt zich ook uit naar de vragensteller. Dus in de richting van mij. Maar het is een intrigerende vraag die miljoenen jaren evolutie weerspiegelt. Laat ik het tamelijk onbekende orgaan van Jacobson (naso vomeraal orgaan) even wat verder uitweiden. Het heeft een belangrijke functie bij veel grazers, knaagdieren en carnivoren. Het ligt voor in de neusholte en is sigaarvormig. Het is een reukorgaan die bedoeld is om niet vluchtige stoffen nader te onderzoeken. Urine wordt opgezogen en de aard en samenstelling wordt geanalyseerd. En geplaatst in de juiste context. Bijvoorbeeld: “Ha lekker, het vrouwtje is bronstig”! Het orgaan is ook tijdens de embryonale ontwikkeling van de mens aanwezig. Na een aantal maanden verdwijnt het weer en rudimentair hebben wij nog een kanaaltje achter de voorste snijtanden. Een leuke anekdote voor de liefhebbers.

72. Hoe lang is de houdbaarheid van een zegen die uitgesproken wordt over een huwelijk, als het echtscheidingspercentage onder christenen hoger is dan onder atheïsten? (bron VS)

Nu scheiden christenen dat het een lieve lust is. De zegen heeft dus weinig effect. Maar wat schetst mijn verbazing. Ze gaan met regelmaat opnieuw een relatie aan en rennen weer naar de burgerlijke stand. Willen een leuke kerkdienst en de zegen komt weer in beeld. Zijn er geen predikanten die zeggen: “Kom je nou alweer de zegen bij mij bietsen, één keer is genoeg. Bij jou slaat het niet aan”!.

De evangelisten roepen met regelmaat tegen de gemeenteleden: “Mensen zullen zien dat jij anders bent, dat jij christen bent”. Na langdurig observeren herken ik gelovigen aan hun kleding. Hoe behoudender; hoe minder uitbundig. Het “ons soort mensen” is categorisch in te delen. Hiernaast heb je een categorie die nogal bedwelmend aanwezig is. Die in gesprekken aan een soort kritiekloze zelfoverschatting lijden. Zijn dit dan de verschillen waar ze het over hebben?

73. Wat is het nut van “Gij zult niet doodslaan". Als Christenen massaal naar oorlogsgebieden afreizen? In veel gemeenten wordt elke zondag geroepen “gedenk de Sabbath”. Is het niet een aanfluiting om hier zonder morren geen gehoor aan te geven?
74. Religieuze bewegingen zoals de Evangelische Omroep tonen een voorliefde in de richting van marketing strategieën en trucs. Ze manipuleren het beeld van de bijbel in iets cools met een hippe uitstraling. Met een slimme verpakking proberen ze het product aan de man te brengen. Succesverhalen voeren de boventoon. Het handhaven van een positief imago heeft een hogere prioriteit dan het verstrekken van een objectief en betrouwbaar beeld. Ze communiceren met boodschappen die zijn samengesteld door consumentenexperts. Ze haken in op films, popmuziek en zoeken naargeestig naar sporters die gelovig zijn en als idool kunnen fungeren. Is deze schijnwereld niet een vorm van “gij zult geen vals getuigenis afleggen tegen uw naaste”?
75. Waarom kun je met astma, eczeem en ms (psychologie van invloed op het ziektebeeld!!) goede resultaten behalen bij een gebedsgenezer.Maar heeft het geen zin om hier met een geamputeerde ledemaat naar binnen te stappen? Waarom bidden gelovigen hier trouwens niet voor? Zijn ze zelf al bij voorbaat overtuigd dat dit een "mission impossible" is? En blijven ze daarom uit de buurt van zaken die hun geloof zouden kunnen ondermijnen.

Een veelal vergeten onderliggende oorzaak van veel ziektebeelden is stress. De vecht- of vlucht reactie is bekend. De verhoogde uitstoot van catecholaminen kan veel lichaamsfuncties beïnvloeden. De negatieve impact op de innerlijke homeostase is een onderzoeksveld binnen de psychoneuroimmunologie. Stressoren kun je met een semipsychologische therapie aanpakken. Iemands hand vasthouden als de persoon bang is, denk maar een kind wat niet in de achtbaan durft. Kan heel effectief zijn. De gebedsgenezer doet het in zekere zin ook. Hij reduceert stress door suggestieve beïnvloeding. Deze invloed kan zichtbaar zijn op met name psychosomatische ziektebeelden.

De volgende uitspraak is wereldberoemd. Maar tevens legt het overduidelijk de vinger op de uitkomst van “wonderbaarlijke genezingen”.
Anatole France, upon seeing the discarded canes and crutches on a visit to Lourdes, said: "What, no wooden legs?"

76. Steeds duidelijker wordt dat religieuze emoties een anatomische basis hebben en dat het ook gemakkelijk is om “bovennatuurlijke ervaringen” op te wekken. Waarom een zoektocht buiten het hoofd als de verschijnselen op deze wijze zijn te verklaren?

Binnen de natuurwetenschappen is er veel aandacht voor “animal cognition” . Gemiddeld genomen is dit een lastig te omschrijven begrip. Ik vertaal het voor het gemak maar als bewustzijn. Dit roept weer de vraag op: “Wat is bewustzijn”?. En hoe vertaal je dit zich naar dieren toe. Laat ik het plaatsen tussen ethologie en behaviorisme (v.v. gedragspsychologie). Tevens wordt er gekeken naar de fylogenetische ouderdom van de hersenen. Recent is er een verklaring opgesteld die een moment opname weerspiegeld van de huidige stand van zaken. De Cambridge Verklaring. Waar gaat dit concreet over. Dat dieren net als de mens bewustzijn hebben. Dat lijkt me vanzelfsprekend. Niets nieuws onder de zon!! Met de vermelding dat structuren op pathologisch en biochemisch niveau overeenkomen met de menselijke soort. Ze hebben dezelfde basis en met het voortschrijden van de beschikbare informatie. Blijkt dat bewustzijn niet het exclusieve domein is van de mens. En als dierenvriend grijp ik dit tevens aan om te benadrukken dat we onze naaste verwanten serieus moeten nemen!!!

77. Waarom neemt religie het initiatief voor een moraal pleidooi? Terwijl godsdienst mensen eeuwen lang heeft tegengewerkt en belemmert in hun vrijheden. Sinds de verlichting is de positie van veel groepen structureel verbeterd.

Vilaine legde de klemtoon als volgt: "De moraal van theïsten (in Nederland) is merkwaardig genoeg gebaseerd op atheïstische moraal.
Zo kennen we "Gij zult niet doden", een gebod, dat in vele samenlevingen gold en geldt. Zo ook in Nederland. Zelfs de doodstraf hebben we niet meer. Enige uitzondering is nog extreem noodweer exces.
Als je de Nederlandse Moraal op de Bijbel zou berusten, dan zou je krijgen: "Gij zult niet doden", met uitzondering van overspeligen, homo's, opstandige zonen, werkenden op de sabbath, wie zijn ouders slaat of vervloekt, paranormalen, man en vrouw die elkaar bloot zien tijdens haar menstruatie en nog zo het een en ander".

78. Wat is het probleem als BDE (bijna dood ervaring) wordt veranderd in net nog levend. En alle argumenten die duiden op een natuurlijke oorzaak van deze gebeurtenis voorrang krijgen?

Een paar punten dan maar. Niet elke link hoeft geopend te worden.
Het is cultureel bepaald. Dus als iemand zijn hele leven tussen kabouters heeft gezeten, bestaat er dus een kans om kabouters te zien tijdens de BDE. Een simpel voorbeeld om aan te geven dat voorkennis medebepalend is.
Beschadigingen van de visuele cortex (blinden) geeft een tunnel met een gebrekkige structuur of geen tunnel. De fysieke component lijkt hier een rol te spelen.
Zuurstoftekort geeft een ruisachtige storing van de visuele cortex. Je ziet een helder licht in het centrum. Dit is niet gerelateerd aan het kijken met de ogen.
Er komen endorfinen vrij die geven een aangenaam gevoel. Deze stoffen geven een verhoogde kans op elektrische storingen in de temporaal kwab (epilepsie).
Epileptische aanvallen kunnen uittredingservaringen teweeg brengen.
In de studie van Van Lommel waar het gereanimeerde hartpatiënten bedroeg was de BDE incidentie 18%. Dus het is geen wetmatigheid. Hierbij is het niveau van de anoxie niet in kaart gebracht. Het is moeilijk om dan een conclusie te trekken.
Een vlak EEG zegt weinig over diepe subcorticale hersenstructuren.
Herinneringen wijzen er op dat de geheugenstructuren intact waren. En dat geldt ook voor valse herinneringen.

79. Hoe lukte het Mozes om zijn eigen dood te beschrijven?

Als jonge student was ik bij het college ‘Inleiding op het Oude Testament’, dat werd gegeven door een beroemde liberale deskundige op het gebied van het Oude Testament. Daar leerde ik op een goede dag, dat het zogenaamde vijfde boek van Mozes, het Deuteronomium, helemaal niet door Mozes was geschreven, hoewel het boek zelf verklaart dat het door Mozes is gezegd en zelfs neergeschreven. Het was daarentegen pas zeven eeuwen later opgesteld, met een nauw omschreven doel. Ik kwam uit een streng lutherse familie en was diep bewogen door wat ik had gehoord, want het had me overtuigd. Daarom bezocht ik nog dezelfde dag het spreekuur van mijn leraar, waar ik mij in verband met de oorsprong van Deuteronomium liet ontvallen: Daar staat het vijfde Boek van Mozes, dat een vervalsing wordt genoemd? Het antwoord luidde: “In Godsnaam! Dat kan wel zo zijn, maar zoiets kan men niet zeggen!” (Freidrich Delitz 1920: 5f – Gerd Lüdemann – Ketters blz 136)

80. Op verschillende plaatsen zijn tijdens opgravingen inscripties gevonden die Jahwe koppelen aan een vrouwelijke metgezel Asjerah. Waarom wordt hier niet serieus naar gekeken en blijft het verhaal beperkt tot eenzijdig monotheïsme?
81. In de biologie zie je sociale structuren met een basaal rechtvaardigheidgevoel. Zelfs onderlinge hulp en opoffering kom je tegen bij diverse soorten. Liggen hier niet onze wortels van onze menselijke moraal?

Morele intuïties kunnen ook door een geloof ontregeld worden. Christopher Hitchens beschrijft Moeder Teresa als volgt. Zij was geen vriendin van de armen. Ze was een vriendin van de armoede. Ze zei dat lijden een geschenk van God was. Haar hele leven heeft ze zich verzet tegen de enige remedie tegen armoede die we kennen, namelijk het mondig maken van vrouwen en hen bevrijden uit hun positie als fokvee dat tot voortplanting verplicht wordt. (Mommie dearest –Hitchens 2003).
In haar toespraak bij het aanvaarden van de Nobelprijs zei ze: “De grootste vernietiger van de vrede is abortus”…. “Want als een moeder haar eigen kind kan doden- wat verhindert dan nog dat ik u dood en u mij doodt-niets staat dat nog in de weg”.
Dat het weghalen van een foetus de diagnose is voor de grote problemen waarmee de samenleving mee worstelt . Is buiten de realiteit. Echter dit soort uitspraken veroorzaken tweedracht en zadelen vrouwen op met lichamelijke en geestelijke problemen. Denk maar aan illegale abortussen op plaatsen waar vrouwen belemmert worden in hun keuze. 20% van de zwangerschappen mondt trouwens uit in een spontane abortus. Misschien moet moeder Theresa eens nadenken over "de grootste aborteur". Als ze dit ook als een ingreep ziet van een opperwezen. Dit laatste is slechts hypothetisch, want ze leeft niet meer!

Er gaan ook geruchten dat ze in de bres is gesprongen voor een priester die aangeklaagd werd voor grootschalig kindermisbruik. En grote sommen geld heeft aangenomen van personen die het niet zo nauw namen met de mensenrechten. Bijvoorbeeld de Duvaliers uit Haiti.

We nemen duidelijk vaak impulsieve, diepgevoelde morele besluiten. Onze emoties beslissen, waarna onze verstandelijke vermogens achteraf een draai aan het besluit geven en met plausibele rechtvaardigingen komen. Deze bres in het primaat van de menselijke logica heeft de prekantiaanse benadering van de moraal weer actueel gemaakt. Die verankert de moraal in de zogenoemde “sentimenten”, een visie die goed aansluit op de evolutietheorie, de moderne neurowetenschap en het gedrag van onze naaste verwanten [i.e.mensapen]. (Frans de Waal- Een tijd voor empathie p.18)

Een citaat van Bonjour:
"Wat zegt het over je moraal als je het aanvaardbaar vindt dat het wezen dat je aanbidt, anderen eeuwig martelt"?

82. Religieuze bewegingen staan altijd vooraan als het gaat om zaken die te maken hebben met leven en dood (onsterfelijkheid). Terwijl men over het laatste geen enkel concreet bewijs kan leveren. Zijn het betrouwbare gesprekspartners?
83. El zit in psalm 82 temidden van goden. Wie waren deze goden en wat was hun functie tijdens de vergadering?

E.B Tylor (Primitive Culture, Researches into the Development of Mythologie, Philosophy, Religion, Art and customs uit 1872) beschrijft het monotheïsme als volgt; 1. Een van de polytheïstische goden wordt tot oppergod verheven. 2. Er wordt een soort pantheon gevormd naar het voorbeeld van een aardse politieke constitutie. 3. Men komt tot een leer, die het hele universum bezield ziet door een grote allesdoordringende godheid (anima mundi). Paul Schebesta –Oorsprong van de godsdienst -218)

Naast Genesis 6:2 en 6:4 waar gesproken wordt over zonen van goden, laat Psalm 82: 1-6 een stukje zien van de belevingswereld van een schrijver die aan de aandacht van de monotheïsten is ontstapt. Nu is het polytheïsme in deze vorm niet onbekend. In Mesopotamie stond Anoe bovenaan. Zijn vervanger was Enlil. De Amorieten kenden als hoogste god, de zonnegod Sjamasj, en hieronder speelde de maangod Sin een belangrijke rol. Zeus was bij de Grieken de belangrijkste god. Binnen de Kanaanitische mythologie stond de groep onder leiding van El. Binnen deze rangorde was Baal de uitvoerder (de dondergod). Jam, Haddad, Asjera, Anat, Sjapash e.a. behoorden ook tot deze groep. In navolging van de verering van Aton (Egypte) is het polytheïsme van de Hebreeërs langzaam verandert in het huidige monotheïsme. Met dien verstande dat de Jahwe 1 partij korte metten maakte met mensen die het polytheïsme niet opzij konden zetten.

“Bereshit bara Elohim et HaShamayim ve'et ha'arets”: Aldus de Hebreeuwse grondtekst. Die door moet gaan voor het origineel. Het interessante is het derde woord wat in het meervoud staat. Dit patroon herhaalt zich. Het betekent concreet goden. Echter hoeveel mensen zijn zich hiervan bewust als ze in hun Bijbel lezen” "In het begin schiep God de hemel en de aarde".


84. Waarom zette jouw god mensen op aarde; terwijl hij de terroristische engelen hier naar toe had gezonden. Hij wist toch dat dit fout zou lopen en de mensen beïnvloed zouden worden door Satan. Je zet toch ook geen kinderen in een kuil met slangen.
85. Gelijkheidbeginselen bijvoorbeeld tussen man en vrouw staan onder druk bij verschillende religies. Zijn boekgodsdiensten niet een bron van discriminatie?

Wanneer een vrouw een kind krijgt; en het is een jongen dan is zij zeven dagen onrein. Heeft zij een meisje ter wereld gebracht; dan is zij veertien dagen onrein (lev. 12)
De waarde van man en vrouw omgezet in geld (zilveren sikkels). Bijvoorbeeld tussen de 20 en 60 jaar. De verhouding was 50-30. (Lev. 27)
Een gelofte aan Jahwe; als zij gehuwd was, dan was een annulering het privilege van de man (Num 30). De link geeft nog meer voorbeelden.

Nog een anekdote die hierop aansluit in het kader van"What would Jesus do?"

Uit het evangelie van Thomas-114:
Simon Petrus zei tot hem: "Laat Maria van ons weggaan, want de vrouwen zijn het Leven niet waardig." Jezus sprak: "Ziet, ik zal haar leiden en haar tot man maken, opdat zij ook een levende geest worde, gelijk u mannen. Want iedere vrouw die zichzelf mannelijk zal maken zal het Koninkrijk der Hemelen ingaan."
Jezus kiest hier voor een praktische oplossing. Waar de gemiddelde vrouw niet aan moet denken.
Nu wordt deze tekst niet door christenen erkent. Apocriefe overleveringen vallen buiten het “goede nieuws” waar de gelovigen zo op hameren. Een vreemd criterium. Het is een verzameling spreuken zonder verrijzenis uit de dood, dag des oordeels of eeuwig leven. Jezus is ook geen zoon van een god . Sommigen zeggen dat dit een authentiek relaas is. Wat uit handen is gebleven van groeperingen die hun fantasie niet konden bedwingen.


86. Hij vertelt zijn volgelingen dat hij op aarde klaar is en hij stijgt op naar de hemel. ‘Toen hij dit gezegd had, werd hij voor hun ogen omhooggeheven en opgenomen in een wolk, zodat ze hem niet meer zagen”. Zit de hemel boven ons. Of ging Jezus in een Ufo?

Tempelberg, olijfberg, rotskoepel enz. Mohammed stijgt samen met zijn wonderpaard Boeraaq op naar de hemel. De deuk die het paard heeft veroorzaakt, valt nog ergens te bezichtigen. Maria stijgt op samen met een groepje engelen. Elia steeg op in een storm. Jezus stijgt ook omhoog naar de wolken. Gelukkig gingen ze niet allemaal tegelijk. Om botsingen te voorkomen. Maar of ze nu met paardenkracht gingen of met hulp van hulp(engel)raketten of op eigen kracht. Het blijven vreemde verhalen. Nu ben ik zelf gecharmeerd van de Griekse mythologie. Denk eens aan Selene met de prachtige witte paarden en zilveren wagen die door het hemelgewelf reed. Daar steken de opstijgende personen in Israel schraal bij af.

87. Cognitieve dissonantie is een psychologische term voor de onaangename spanning die ontstaat bij het in kennis nemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening, of bij gedrag dat strijdig is met iemands overtuiging. Deze ervaren onvrede leidt ertoe dat men één of meer meningen of attituden onbewust herziet om ze meer met elkaar in overeenstemming te brengen, consonant te maken. Gewoonlijk merken anderen zo'n verandering van mening of attitude eerder op dan de persoon zelf. Is dit van toepassing op de onwrikbaarheid van een religieuze overtuiging. Ook al zijn er voldoende argumenten voorhanden die het tegendeel bewijzen?

Cognitieve dissonantie gekoppeld aan de gelovige. In het persoonlijke leven, op het werk, studie of in tal van bezigheden maakt een christen gebruik van kritisch denken. Als iemand aan de deur komt met het verhaal dat hij blikken verkoopt met gezonde lucht uit de Ardennen. Zal scepsis opborrelen en hoogstwaarschijnlijk wordt het verhaal niet serieus genomen. Deze eigenschap zullen ze ook toepassen om hun geloof te bestuderen. Echter nu ontstaat de vreemde situatie als de Bijbelse onfeilbaarheid, opstanding, wonderen of andere doctrines onderuit worden gehaald. Dan verliezen ze plotsklaps hun interesse in kritisch denken. Ze keren vrijwel direct terug naar hun geloof. En argumenteren dat dit goed is en dat bewijs hiertegen niet relevant is. Ze negeren het bewijs om de cognitieve dissonantie op te heffen. Vaak heeft verder praten geen zin. Ze sluiten zich af. Je praat tegen dovemansoren. Een mogelijkheid om deze situatie te veranderen is door hen te vragen:" Wat een tijdgenoot van Jezus hiervan zou vinden"? Hiermee kun je soms de blokkade weer open breken gaan en verder gaan met je betoog. Je projecteert namelijk je eigen standpunten in de buurt van Jezus. En vaak laten ze dan de cognitieve dissonantie weer los.(Ross, Lelkes et al)

88. Jezus zegt in diverse teksten dat mensen hun bezittingen moeten weggeven en in armoede moeten leven. Waarom doen christenen dit niet? Wordt religie dan een kwestie van ontberingen lijden en is dit teveel gevraagd?

Naar inkomen en welvaartsniveau gekeken. Behoren de christelijke lezers van deze vragen bij de bovenste 5% van deze planeet. Rijdt u auto, bezit u een eigen huis, gaat u op wintersport, draagt u merkkleding. Op grond van de Bijbelse jurisdictie bent u de klos. Ook al kijkt u vroom en bent u doorlopend bezig om uw geloof in de etalage te zetten.
Mattheüs 6:19 Verzamel op aarde geen kostbaarheden, want die vergaan of worden gestolen.
Lucas 18:22. "Toch is er iets wat u nog niet hebt gedaan", zei Jezus. "Verkoop alles wat u hebt en geef het geld aan de armen. Daardoor krijgt u een schat in de hemel. Kom daarna terug en ga met Mij mee.
Mattheüs 19:24: “Wederom zeg Ik u, het is gemakkelijker, dat een kameel gaat door het oog van een naald dan dat een rijke het Koninkrijk Gods binnengaat”.

89. Is het wenselijk om kinderen religieus te trainen? En dit zeven dagen per week uit te voeren gedurende vele jaren. Wat is het verschil met de indoctrinatie die de communisten bedachten om het volk te plooien naar de opvattingen van de partij?

Intermezzo in het kader van geïndoctrineerde personen.
Alexander van Eenennaam maakte een verslag van een persconferentie van de Noord Koreaanse ploeg tijdens de Olympische spelen in Londen.
Rim Jong Sim (goud bij de vrouwen tot 69 kilo) kun je vertellen wat deze gouden medaille voor jou betekent?
“Ik heb onze grote leider, Kim Jong-un vreugde gebracht, dat is mij alles waard”.
Wat voelde je toen je de laatste halter omhoog hield?
“Alleen maar dankbaarheid voor onze gerespecteerde leider”
Vorig jaar tilde je 30 kilo minder dan nu, hoe komt het dat je zo vooruit bent gegaan?
“Ik heb tijdens de training gedacht aan de leider Kim Jong-un. Dat gaf mij kracht”.
Wat is jouw verklaring voor de sterke prestaties van jouw land?
“Dat we trainen en sporten voor onze leider Kim Jong-un, daardoor zijn we sterk”
Waar train je precies?
“Onder de vleugels van onze leider Kim Jong-un. Daar komen wij tot bloei. Ik zou nu het liefst naar hem toe rennen om de medaille te tonen”.
Kim Un Guk (kampioen bij de mannen tot 62 kilo), beschrijf je gevoel eens?
Ik had een rugblessure, maar dankzij onze leider Kim Jong-un was ik in staat die te overwinnen.
Om Yun-Chol (winnaar bij de mannen tot 56 kilo). Jij bent de eerste gewichtheffer die vanuit de B-groep Olympisch goud haalt. Hoe voelt dat?
Ik ben erg gelukkig en ben onze leider Kim Jong-un dankbaar dat hij mij de kracht geeft om zoveel te tillen.

90. Komt het de samenleving ten goede als kinderen in allerlei zuilen worden gestopt. En elke religieuze vleugel zijn eigen scholen kan stichten. Waar kinderen worden afgezonderd en slechts horen wat een kerk als belangrijk ziet.
91.Een vraag van Aton: "Waar is er in de Bijbel sprake van een hel ?"

In het jodendom kent men de Gehinnom (Hebreeuws: גהנום). De naam is afgeleid van de Gehennavallei die de Oude Stad van Jeruzalem, tezamen met een andere vallei, omringt. Het is een voorbode van de Olam Haba (de toekomstige wereld, vgl. hemel) waar men slechts tijdelijk (hooguit 12 maanden) verblijft en waar de ziel gezuiverd wordt van de zonden. Het betreft hier een spirituele zuivering: de duivel en fysieke pijn en lijden komen dan ook in het jodendom niet voor. ( wiki. )
Ook de evangelisten spreken enkel van de Gehenna en verwijst dus enkel naar het joodse begrip. Niks hel. (Bron: Aton)

92. Waarom is er zoveel adoratie voor hervormers. Terwijl het antisemieten zijn (Luther) of onverschillige moordenaars (Calvijn). Regelmatig kom je de kreet tegen dat ze vervuld waren van de heilige geest. Is de “heilige geest van God losgeslagen?

Het felle antisemitisme van de zestiende eeuwse kerkhervormer Maarten Luther was mede bepalend voor het klimaat waarin de nazi's 6 miljoen Joden vermoordden, aldus René Süss in zijn recente studie "Luthers theologisch testament".(1) Luthers jodenhaat vormde geen uitglijder, maar behoorde tot de kern van zijn reactionaire geloofsleer. Toch beschouwen velen hem ook nu nog als een van de grootste Duitse en christelijke helden aller tijden.

93. In Mattheus 27:51-53 kwamen heiligen uit hun graf tevoorschijn. Deze levende zombies werden door velen gezien. Tientallen jaren later neemt een niet ooggetuige de moeite om hier aandacht aan te schenken. Waar zijn ze trouwens gebleven? Zijn ze voor de tweede keer dood gegaan?

In de klassieke oudheid was het niet ongebruikelijk dat er na het overlijden van een markante persoonlijkheid allerhande bovennatuurlijke zaken plaatsvonden. Of het nu na de dood van Krisjna, Boeddha, Mohammed of anderen is, aardbevingen waren met regelmaat aanwezig in de beschrijvingen. Geen lange lijsten met opsommingen. Eentje schuif ik naar voren.
Julius Ceasar leefde van 100 - 44 v.c. In zijn boek "metamorfosen" beschrijft Ovidius (43 v.-17n.c.) de dramatische gebeurtenissen bij de dood van Ceasar. Lawaai van wapens en trompetten in de lucht, donkere wolken, regen die een mengeling was van water en bloed, wenende beelden, huilende honden, aardschokken in de stad en overal sombere schaduwen van de overledenen die begonnen rond te waren.
Ovidius - Metamorphosen XV, 680 - 804
Vergilius - Georgia I, 466 en vlg. en bij Tibilius - Elegieeen: 5, 73.

94. Een stukje tekst uit de Statenvertaling: "En de HEERE God gebood den mens, zeggende: Van allen boom dezes hofs zult gij vrijelijk eten;Maar van den boom der kennis des goeds en des kwaads, daarvan zult gij niet eten; want ten dage, als gij daarvan eet, zult gij den dood sterven".

a. Maar hoe moesten zij weten wat verkeerd was zolang ze niet van die boom gegeten hadden, terwijl de een zei er niet van te eten (God) en de ander (de Duivel) zei dat ze er wél van moesten eten?Omdat ze het verschil tussen goed en kwaad niet kenden - ze hadden nog niet van de boom gegeten - konden ze ook niet weten wie van de twee - de eerste spreker of de tweede spreker - de waarheid sprak, ze wisten niet eens wat waarheid was. De schrijver van Genesis wist dat wel, maar hij vergat even dat Adam en Eva dat niet zouden kunnen weten zonder eerst van de 'Boom des Levens' gegeten te hebben. Er was dus geen sprake van een keuze voor Adam en Eva; ze waren gedoemd om het verkeerde te doen vanaf het moment dat God de boom des levens daar neerzette. Hoe praat een christen dit recht? (Dit deel van de vraag is van Fish)

b. De achterliggende gedachte is zonde en redding. Lijden en pijn als onderdeel van het plan van de christelijke god. De eerste mens zou eeuwig leven en verloor dit recht na het zondigen. En de hele natuur ging hier in mee. Dus alle planten en dieren gaan ook dood. Verpest de mens het voor iedereen of verpest hij het voor zichzelf. Hoe staan de erfzonde aanhangers hierin. Is het een god die gewoon alles kapot maakt of werkt hij selectief. Er wordt door gelovigen ook gewezen dat we meer lijden als gevolg van de erfzonde. Ik zou graag willen weten waar dit in te herkennen is.

95. Is het dogma rond de drie-eenheid in overeenstemming te brengen met de Bijbel? Waar staan de teksten? Dat hier drie in één zijn. Een vader, zoon en heilige geest kun je nog spreken van monotheïsme?

Bij dit soort vragen denk ik dus, waar ben ik eigenlijk aan begonnen. De gelovigen kunnen dit veel beter. Want het is tenslotte voor sommigen hun brood en hiernamaals. Ogenschijnlijk zitten ze met gekromde tenen toe te kijken hoe een buitenstaander er van door gaat met één van hun speerpunten. En bekende zondagse mantra. Het bekende vuurwerk bleef uit. Dus dan maar verder met de onderbouwing van mijn kant. Een paar punten die ik heb gevonden. Twaalf leken mij voorlopig wel genoeg. Het moet wel leuk blijven om de hobby van anderen te bekritiseren.
1. Hoor, Israël: de Here is onze God; de Here is één (Deuteronium 6);
2. Het woord drie-eenheid komt niet in de Bijbel voor;
3. Het trinitarisch dogma is een voortvloeisel uit controversen;
4. Er wordt geen persoonlijke naam voor de heilige geest gebruikt;
5. Mattheus 26. Als er niet twee onderscheiden personen zouden zijn zou dit gebed zinloos zijn;
6. Johannes 8:17. Jezus getuigt hier over twee aparte personen;
7. Mattheus 12:31 de H.Geest wordt hier boven de zoon geplaatst;
8. Joh. 14:28 de Vader is meer dan ik;
9. 1 Kor 8:5 één God de vader, en één Here Jezus.
10. Jesaja 43:11. Buiten Mij is er geen verlosser;
11. Titus 1: 3-4, God onze Heiland …..God den Vader en ….. Jezus onzen Heiland.
12. Jesaja 43:10 Voor mij is er geen god geformeerd en na Mij zal er geen zijn.


Voor de marathonlopers; nog een paar. 95 stellingen was de oorspronkelijke insteek om te correleren met de 95 stellingen tegen evolutie of de stellingen van Maarten Luther. Het getal is symbolisch en vergemakkelijkt het zoeken. Of het biedt aanknopingspunten om de juiste doelgroep te bereiken.

96.Een kleine rondwandeling door de Bijbel. Overleveringen uit de bronstijd. Geschiedkundig is het slechts een likje verf op de top van de Eiffeltoren. Een atheïst bekijkt dit geheel van een afstand en beantwoord de vragen met een zeker gemak. Het is voor hem/haar slechts bijgeloof. De antwoorden maken een vloeiende beweging richting mythologie. Waarom is een gelovige er zo op gebrand om met een kromme stok zaken recht te slaan?

Gespräch von Anno 33 von Schopenhauer:(vertaald)
AK: Heb je het laatste nieuws al gehoord?
TP: Nee, wat dan?
AK: De wereld is verlost!
TP: Wat zeg je me nou!
AK: Ja, onze lieve Heer is mens geworden en heeft zich in Jeruzalem laten kruisigen, en daardoor is de wereld verlost en de duivel gefopt.
TP: Nou dat is leuk zeg!


97.Uit onderzoek is gebleken dat bidden geen enkel effect heeft op patiënten. Het kan zelfs een negatief effect hebben als bijwerking. Is het daarom verstandig om het gebed niet aan de grote klok te hangen?

Epicurus: God verhoort geen gebeden, zou hij dit wel doen dan was de mensheid al lang te gronde gegaan. Want mensen wensen elkaar voortdurend het ergste toe in gebeden.


Bidden heeft geen waarneembaar effect. Dit kan verschillende oorzaken hebben.
1. God bestaat niet;
2. God bestaat, maar werkt selectief;
3. God bestaat, maar het is interesseert deze entiteit geen barst;
4. God bestaat, maar beantwoordt geen gebeden;
5. God bestaat, maar heeft niet de mogelijkheden om in te grijpen;
6. God bestaat, maar heeft hogere prioriteiten.
Laten we het scheermes van Ockham zijn werk doen. Dan kiezen we voor de meest voor de hand liggende verklaring. Namelijk God bestaat niet.



98.Hij was de middelaar tussen hemel en aarde, tussen god en mens. Uit de hemel afgedaald, bij zijn geboorte aanbeden door herders, die hem eerstelingen uit de kudde en vruchten brachten. Later is hij ten hemel gevaren en door de zonnegod op de troon verheven; diens almacht deelachtig geworden. Men geloofde dat hij eens terug zou keren om de doden op te wekken en de wereld te richten. De persoon was al drie eeuwen v.C. bekend in Egypte. Later verbreidde de cultuur zich razendsnel over delen van Afrika en West-Europa. De zondag en kerstfeest hebben we hier aan te danken. De cultus vertakte zich ook over het Romeinse rijk. Kende zeven sacramenten waaronder doop, bevestiging en communie. Op zondag werd door de celebrant heilige woorden uitgesproken over brood en water. Ze geloofden in de onsterfelijkheid van de ziel en opstanding des vleses. Uiteindelijk viel deze stroming onder het verbod van de katholieke keizers. Opmerkelijke parallellen die je ook tegenkomt bij Asklepios, Herakles en Dionysos. Het bovenstaande is niet van toepassing op Jezus maar op Mithras. Christenen wijzen vaak op het autonome karakter van hun verhalen. Maar waar komt dit verhaal dan vandaan en waarom zou een bestaande cultus elementen overnemen uit een religie in opkomst? Die ook nog in haar begintijd vervolgd werd. Ligt het niet meer voor de hand dat christenen leentjebuur speelden bij iets wat ze al kenden. Inclusief de verhalen waar ze in dit geval alleen een naam in hoefden te veranderen.

Waar liggen de wortels van Mithras. In 1907 werden in Boghazkoy, de voormalige hoofdstad van het Rijk der Hittieten, kleitabletten gevonden met de naam Mithra. Hij wordt tezamen met de hemelgod aangeroepen als de beschermer van een verdrag tussen de Chatti (de Hittieten) en een naburige stam de Mitanni. Deze tabletten zijn gedateerd op de 14de eeuw BCE. De laatste blijk van verering stamt uit de 5de eeuw CE. We treffen de verering van Mithras tevens aan in India en Iran. In de Vedische geschriften heet hij Mitra. En in Avesta (Perzen) is het Mithra. In Iran schaart Mithra zich naast Ahura Mazda als yazata (helper) tegen het kwaad, namelijk de machten van Ahriman, de god van de duisternis. Hij is een lichtgod, die in India reeds als de zon wordt opgevat. In de Homerische Helios ziet hij alles. En is hier een wreker van het onrecht en belichaamt het goede. In de tijd van Zarathustra (6de eeuw BCE) werd de invloed van Mithras minder. Het veelgodendom werd omgevormd tot monotheïsme. Volgens Plutarchus (1ste eeuw CE) maakten de Romeinen kennis met Mithras door zeerovers uit Cilicie. Een provincie uit Klein Azie. Hier zijn nog overblijfselen gevonden. Onder andere een altaar. We weten aan de hand van munten uit Tarsus (Gordianus III) dat Mithras hier ook werd vereerd. Volgens de overleveringen komt Paulus hier ook vandaan. (Franz Cumont-The Mysteries of Mithra; Vermaseren- Mithras- De geheimzinnige god).

99.De grootste zondaar, misdadiger kan op het allerlaatste moment om genade smeken en in de hemel terechtkomen. Zie de moordenaar aan het kruis. Dus Adolf Hitler, Stalin en Pol Pot kunnen met de juiste timing naar binnen wandelen. Echter de atheïst die zijn hele leven keihard werkt om het lot van anderen te verbeteren heeft geen kans. Is jouw god tamelijk hypocriet en meer met zichzelf bezig dan met onbaatzuchtige naastenliefde zonder geloof.

100.Het geluid dat Genesis gezien moet worden als een metafoor klinkt steeds harder. Aan evolutie valt niet te ontkomen zeggen inmiddels veel christenen. Ook de katholieke kerk heeft dit bevestigd. Het natuurlijke proces; waarbij gemeenschappelijke afstamming een sleutelrol speelt is inmiddels bewezen. Ook al zal de bewijslast bij sommigen geen ingang vinden. Echter het geeft wel een onoverkomelijk probleem. Als het verhaal rond Adam en Eva een symbolische waarde heeft, wat blijft er dan nog over van de erfzonde?

De band tussen nieuwe en oude testament is duidelijk. Denk maar aan Romeinen 5: 12-18. Waarin duidelijk gesteld wordt dat de zonde in de wereld is gekomen door één mens. En één mens lost dit weer op. Je kan hier een allegorie van maken door het probleem van de erfzonde evolutionair gezien wat bij te stellen. De theologische restschade moet dan met een ellenlang betoog terug gebracht worden. Waarin de genealogie van Genesis 5 ook een plaats moet vinden. De lijst met nakomelingen van Adam. Kan een metaforische man afstammelingen krijgen? Echter even terug naar af; de menselijke natuur komt voor uit de natuur. Dat er zoiets banaals is als een mens(achtige) die ooit een fout heeft gemaakt. Waardoor de mensheid belast wordt met een erfzonde is uiterst triviaal. Een darwinist die zich tevens christen noemt en bekend is met de natuurwetenschappen zou zich ernstig zorgen moeten maken om dit gegeven.

101.In vraag 37 wordt er al een link gelegd in de tegenstrijdigheid die Jezus omtrent geweld laat zien.
Nu geef ik drie voorbeelden. Waarbij het gaat om betrouwbaarheid. Het cijfer 0 is onbetrouwbaar en het cijfer 10 is zeer betrouwbaar. Alle tussenliggende mogelijkheden mogen natuurlijk ook gegeven worden.
Het eerste voorbeeld: Jezus roept om zwaarden als het uur U aanbreekt; op het moment dat zij de vijand tegemoet treden is hij ineens principieel tegen geweld. De confrontatie vindt plaats en Petrus slaat het oor van Malchus af. Jezus geneest dit en wordt gevangenen genomen. Petrus rent vervolgens de beulsknechten achterna en gaat op zijn gemak de discussie aan over deze gevangenneming. Stel dat jij een pistool afschiet tijdens de gevangenneming van een vriend. Hoe geloofwaardig is het gegeven dat jij als dader even later bij het arrestatieteam een pleidooi kan afsteken.
Wat ook bevreemdend is dat de degenen die zich verzetten tegen de arrestatie van Jezus vrijuit gaan.
Het tweede voorbeeld: Jezus maakt een zweep van touw en stormde het tempelplein op. De wachters deden niets. Alle kooplieden sloegen op de vlucht en hij liet niet toe dat iemand vat kreeg op het tempelplein. De volgende dag wandelde Jezus hier nog steeds rustig rond. De vergelijking kan gemaakt worden met een eenmansactie op de Amsterdamse Albert Cuyp. Hoe ver kom je met een zweep tegen waarschijnlijk stadswachten, beveiliging en honderden kooplieden. En zou het jou nog lukken om dit bezet te houden tot de volgende dag. En het gaat even niet om de ideologisch kwestie. Een al honderden jaren bestaande traditie. Die noodzakelijk was voor degenen die van ver kwamen en offerandes moesten aanschaffen.
Het derde voorbeeld: Volgens de evangeliën was Jezus in Jeruzalem welbekend, hij predikte er dagelijks in het openbaar. Ineens is hij zo onbekend dat er aanwijzingen van Judas (een kus) nodig zijn, om hem terug te vinden tussen zijn aanhangers. Het zou hetzelfde zijn als Pim Fortuin in Rotterdam een sticker opplakken om er zeker van te zijn dat de goede gearresteerd zou worden.


102.We moeten het doen met het christologisch concept van Paulus. Echter waarom heeft Jezus geen concrete zaken aangepakt. Een echte vernieuwer. Niet in herhaling vallen met uitspraken die Boeddha al uit ten treure heeft verkondigd. Dus een uitspraak als: “ Stop de slavernij”. Vrouwen zijn gelijkwaardig aan mannen met enkele vrouwelijke discipelen als levend voorbeeld. Stel dat de beschreven persoon had gezegd: “Het volk moet haar leiders kiezen, deze moeten dienstbaar zijn aan het volk”. Dus de basis voor democratie. Geen onzinnige bewering dat je alles moet weggeven aan de armen. Onpraktisch en het creëert weer nieuwe armen. Nee, even een stukje maatschappelijk inzicht. Dus geef elk jaar 5% van je bezittingen aan mensen die het minder hebben.

103.Vind je dit portret aangenaam? Dit is een meer authentieke afbeelding van iemand uit deze contreien. In 1 Korintiërs 11 staat dat het voor een man een oneer is om lang haar te dragen. Paulus had zijn christologisch tractaat hier vast niet mee opgezadeld als hij had geweten dat Jezus eruit zag als een hippie. Ook de huidskleur op de iconen is die van een blanke man. Een getinte versie is meer op zijn plaats. Want Jezus viel niet echt op in de zongebruinde massa. Volgens de niet-ooggetuigen moest hij nota bene aangewezen worden. Op basis van deze elementen en met huidige computergestuurde technieken voor aangezichtsreconstructie kwam dit naar voren als het meest voor de hand liggend beeld van een man uit deze omgeving. En mogen de gelovigen weleens gaan nadenken over een ander plaatje. Waar ze elke dag naar zitten te kijken.

Drie menselijke cubieten, volgens Harris (On the stature of our lord) kom je dan uit op 135 centimeter. Deze auteur refereert ook nog naar een andere bron die op 150 centimeter komt. Diverse beschrijvingen geven het beeld van een kleine, lelijke en misvormde man. Wederom niet de lange rijzige blanke verschijning die opduikt op afbeeldingen. Misschien was “the passion” het meest accuraat met Danny de Munck. Nu is dit geen lelijke en misvormde man. Hij is klein maar groter dan de nieuwtestamentische Jezus.


104.Deze vraag stamt uit een boekje van Jehova Getuigen. Hierin wordt gesteld dat de wijzen uit het oosten astrologen waren (Matth. 2:1-2). De beoefening wordt in de Bijbel ten zeerste afgekeurd (Deut 18:10-12). Hun vraag is: (zonder antwoord)”Zou God personen die dingen beoefenden, welke hij veroordeelde naar de pasgeboren Jezus hebben geleid”?

In openbaringen laat de auteur zijn fantasie even de vrije loop. Sommige science fiction schrijvers hebben dit concept volgens mij gebruikt in hun boeken. Even een interessante anekdote rond sprinkhanen zo groot als paarden die op de aarde 5 maanden oorlog gaan voeren.

En de gedaanten der sprinkhanen waren de paarden gelijk, die tot de oorlog bereid zijn; en op hun hoofden waren als kronen, het goud gelijk, en hun aangezichten als aangezichten van mensen.
8 En zij hadden haar als haar der vrouwen, en hun tanden waren als tanden der leeuwen.
9 En zij hadden borstwapenen als ijzeren borstwapenen; en het gedruis van hun vleugels was als een gedruis der wagens, wanneer vele paarden naar de strijd lopen.
10 En zij hadden staarten de schorpioenen gelijk, en er waren angels in hun staarten; en hun macht was de mensen te beschadigen vijf maanden.



105.Noem enkele voorbeelden waarin duidelijk wordt, dat er in de Bijbel sprake is van moderne wetenschap?

Onderstaande punten zijn van Tjerk Muller (oudtestamenticus) over Moderne Wetenschap in de Bijbel. Het veelbesproken boek van plagiator Ben Hobrink. De serie zou uitgebreid kunnen worden met Islamitische wetenschap. Het oude Egypte en hygiëne. Chinese geneeskunde, techniek en landbouwkunde in de oudheid. Maar Hobrink beperkt zich tot een klein deel van de wereld.
Hobrink stelt dat de Bijbel de wetenschap 3.500 jaar vooruit is. Zijn argument hiervoor is dat de bijbel regels bevat inzake voeding, hygiëne en quarantaine, die de wetenschap pas duizenden jaren later heeft ontdekt.

1. Voorbeeld van zo’n anachronistische interpretatie: volgens Hobrink mag je het vet van een dier niet eten omdat dit hart en vaatziekten veroorzaakt. Maar dat is niet wat de bijbel erover zegt. Daar is het ‘vette’ juist het beste deel van het dier (Gen. 41:2; 45:18; 49:20; Ez. 34:3). Jesaja 25:6 “Op deze berg richt de HEER (…) een feestmaal aan .. rijk aan merg en vet” is toch echt een aankondiging van zegen. Het vette deel moest als beste stuk dan ook aan de HEER worden gewijd (Lev. 3:16). We mogen toch aannemen dat de Bijbelschrijvers hun God geen hart- en vaatziekten toewensten.

2. Volgens Hobrink waren hazen en konijnen onrein omdat ze vreselijke ziekten konden overbrengen. Maar de bijbeltekst zegt heel iets anders: “Ook de haas, omdat die wel herkauwt, maar geen gespleten hoeven heeft; onrein zal die voor u zijn” (Lev. 11:6). Probleem is volgens de bijbel niet dat het diertje ziekten overbrengt, maar dat hij ‘niet uit één stuk’ is, net zoals het veld dat met tweeërlei zaad ingezaaid is en de jas uit twee verschillende soorten materialen dat niet zijn. Dat druist in tegen het zuiverheidideaal van de Levitische wetgeving.
Een kritische geest had Hobrink hiervoor kunnen behoeden. Wat moet je met een quarantainewet die volkomen ongevaarlijke psioriasispatiënten uitstoot (Lev. 13), maar tubercoloselijders niet?

3.Wat moet je met een hygiënewetgeving die het aanraken van een dode of een zaadlozing/geslachtsziekte tot taboe verklaart, maar niets zegt over het wassen van je handen wanneer je in contact komt met het bloed of braaksel van een patiënt? En nee, “enige vloeiing uit het vlees” (Lev. 15) omvat niet ook zweet, pus, braaksel, bloed en traanvocht, aangezien “vlees” hier een eufemisme is voor penis/ schede.
Het gaat om taboewetgeving waarin een magisch ontzag tot uitdrukking komt voor zaken die met leven en dood, voortplanting en sterven te maken hebben; niet om medische regels. Vandaar de ‘onreinheid’ bij menstruatie, geslachtsverkeer, zaadlozingen en uitscheidingen. Wat is bijvoorbeeld de medische reden dat een vrouw als ze een zoon baart zeven dagen onrein is, en als ze een dochter ter wereld brengt, veertien dagen? (Lev. 12:1-5).

Een beetje kritische geest zou de volgende vraag toch stellen: als het eenvoudig wassen van de handen voldoende was in het ziekenhuis van Semmelweis om de kraamsterfte uit te bannen; waarom dan een quarantaine van zeven dagen als je een dode muis hebt verwijderd? De uitvaartbranche kan wel stoppen als we de Levitische wetgeving gaan toepassen, evenals de milieudienst en het ziekenhuis. En als de bijbel de wetenschap werkelijk duizenden jaren vooruit is, waarom dan niet het recept voor zeep erin vermeld, en de kennis hoe je antibiotica maakt? Dat had werkelijk miljoenen doden gescheeld.

4. Maar feit is dat we in de bijbel helemaal geen medische wetenschap aantreffen: geen aanwijzingen hoe je zalfjes moet maken, hoe je een been spalkt, hoe je ziektebeelden moet herkennen en hoe je operaties moet uitvoeren. Wel vinden we in de bijbel wetten over huiduitslag, uitscheiding uit het geslachtsdeel en de lakmoesproef om een overspelige vrouw te herkennen: men neme wat stof van de vloer van het heiligdom; menge dat met water, en geve dat de vrouw te drinken. Als dan haar buik opzwelt is ze vreemdgegaan (Num. 5). Dat is het niveau van de ‘medische kennis’ van de bijbel.

Naast deze paar aanmerkingen van Tjerk Muller kun je jezelf nog afvragen waar de Bijbel echt iets laat zien wat in de 21ste eeuw tot technologische verbazing leidt. Dus niet mythologische verdwazing. En dan denk ik aan DNA, deeltjesversnellers, quantumfysica, kosmologie etc. Nee met onze huidige kennis kunnen we beter geen dingen vergelijken die een nomadenvolk naar voren schoof. Het meeste is intussen achterhaald.


106.Een paar Yec-vragen. (Young Earth Creationist tevens zondvloedaanhangers)
A. Het fossielen bestand bevindt zich in goed gesorteerde aardlagen, waarbij de primitieve soorten onderin liggen, dus geen slecht gesorteerde mengelmoes. Hoe verklaart de creationist dit?
B. Hoe verklaar je zoutafzettingen tussen de verschillende lagen;
C. Even een kleine intermezzo. Wat vind je trouwens van een recent onderzoek bij de Zwarte zee?
D. Er wordt vaak gesproken van een grote vloed (zondvloedtheorie); jaarringen van bomen gaan 10.000 jaar terug. Maar laten geen bewijs zien. Waarom niet?
E. Afzettingslagen van sneeuwval (warven) gaan 50.000 jaar terug maar ook hier kom je deze catastrofe niet tegen. Waarom niet?
F. In oude culturen (bv. Egypte) zijn geen sporen van een overstroming. De piramiden hebben nooit onder water gestaan. Waarom ontbreekt hier het bewijs?
G. Waarom hebben sommige walvissoorten een bekken en overblijfselen van achterpoten. Worden de jongen behaard geboren en zie je soms snorharen.
H. Wat is de functie van pilo-erectiele spieren, vomero-nasaal orgaan en apocriene klieren rond de anus?
I. Waarom zien we geen isotopen op aarde met een halfwaarde tijd van onder de 16 miljoen jaar?

Isotoop: Halfwaarde tijd: Komt het op aarde voor?

Vanadium 50 6,000,000,000,000,000 jaar Ja
Neodymium 144 2,400,000,000,000,000 jaar Ja
Hafnium 174 2,000,000,000,000,000 Jaar Ja
Platinum 192 1,000,000,000,000,000 Jaar Ja
Indium 115 600,000,000,000,000 Jaar Ja
Gadolinium 152 110,000,000,000,000 Jaar Ja
Tellurium 123 12,000,000,000,000 Jaar Ja
Platinum 190 690,000,000,000 Jaar Ja
Lanthanum 138 112,000,000,000 Jaar Ja
Samarium 147 106,000,000,000 Jaar Ja
Rubidium 87 48,800,000,000 Jaar Ja
Rhenium 187 43,000,000,000 Jaar Ja
Lutetium 176 35,000,000,000 Jaar Ja
Thorium 232 14,000,000,000 Jaar Ja
Uranium 238 4,470,000,000 Jaar Ja
Potassium 40 1,250,000,000 Jaar Ja
Uranium 235 704,000,000 Jaar Ja
Samarium 146 103,000,000 Jaar Ja
Curium 247 16,000,000 Jaar Nee
Lood 205 15,000,000 Jaar Nee
Hafnium 182 9,000,000 Jaar Nee
Palladium 107 7,000,000 Jaar Nee
Cesium 135 3,000,000 Jaar Nee
Technetium 97 3,000,000 Jaar Nee
Gadolinium 150 2,000,000 Jaar Nee
Zirconium 93 2,000,000 Jaar Nee
Technetium 98 2,000,000 Jaar Nee
Dysprosium 154 1,000,000 Jaar Nee


Nog een paar vragen voor de fans van Noach. Met dank aan Fish, Biemer, doctorwho en lostandnotfoundyet!.
1.Is er bewijs voorhanden dat een houten schip van deze afmetingen bestand is tegen de enorme druk; die een watermassa uitoefent tijdens een lange periode.
2.Veel diersoorten hebben een bepaald dieet nodig. Bijvoorbeeld een miereneter, koala of bamboebeer. Of eten uitsluitend nectar. Om maar een paar voorbeelden te noemen. Hoe werd dit geregeld?
3.Laat zien dat er een genetische bottleneck is geweest gedurende deze periode?
4.Hoe kwamen soorten uit bijvoorbeeld het amazone gebied, madagaskar of Australië op de ark terecht;
5.En hoe vermijd je dat aaseters zich na afloop direct het resterende deel van de populatie gingen storten. Het opbouwen van een gezonde kudde duurt jaren. Wat aten de leeuwen ondertussen? Wat aten de herkauwers nadat ze uit de boot kwamen, er was geen vegetatie meer, alle bomen, struiken en planten waren dood na een jaar onder water, bijen (als ze al op de boot waren) zouden uitsterven omdat het op zijn minst maanden zou duren voordat er weer nectar gevende bloemen zouden zijn?
Veel zaden zouden een jaar in het water niet overleven en zouden dus niet meer mogen bestaan (hoe verklaren we het feit dat ze er nog steeds zijn)?
6. Laat zien dat de Chinezen een terugval hadden in ontwikkeling. Op welk moment hadden de soemeriers een terugval in ontwikkeling. Laat dit zien dmv archeologische bewijs?
7.Hoe is het mogelijk dat grote bouwwerken bij de Azteken, Maya’s en in Egypte geen sporen vertonen van onderdompeling. Of hoe zat het met de arbeiders die allemaal verdronken. Waar vertoont de geschiedenis langdurige stagnatie. En moet er ondertussen weer een populatie worden opgebouwd.
8.Sommige diersoorten eten alleen vers voedsel; hoe werd dit bewaard;
9.Hoe kregen ze lichaamsbeweging tijdens deze lange periode;
10.Ventilatie en mestproblematiek; hoe werd dit opgelost;
11.Hoe kun je met 8 ongetrainde mensen een dierentuin met deze diversiteit runnen.
12.Hoe kan er zoveel water geweest zijn dat de hoogste bergen onderliepen. Meer water dan er op aarde is.
13.Hoeveel dagen regen zijn nodig om de aarde met meer dan acht kilometer diep water te bedekken? Waar is dit water vervolgens gebleven.
14. De familie Noach en beestenboel hebben het overleeft. Dit lijkt mij niet goed voor de genenpool qua inteelt en zo. Hoe kan het dat dit in het genetisch materiaal nu niet te vinden is?15.Waarom grijpt een oppermachtige god naar zo een omslachtig middel als regen terwijl een gedachte genoeg moet zijn om de toestand zo te laten zijn zo als het opperwezen het wenst. Desnoods compleet met herinnering aan een wereldwijde overstroming.
16.Waarom creëerde God een zondvloed om de hele mensheid op 8 na uit te roeien, terwijl hij wist dat de mensheid in dezelfde "verdorven" toestand weer terug zou komen? God is toch alwetendheid!! En Noach en zijn kinderen waren toch als "zondige" mensen geschapen, dus niet zo als Adam en Eva! God begaat zijn fout gewoon voor de tweede keer! Hoe kun je dan een almachtige en alwetende God zijn?


107.Waarom blijven creationisten toch zo tegendraads. Op talk.origins waren de antwoorden op de 95 stellingen tegen evolutie op voorhand al te vinden. Ze zijn hier te lezen. En wat vind je van de slotconclusie die de makers van het blog maken?

Blueflame van skepp bracht nog een sterk staaltje creationistische bewijsvoering naar voren. Middels een ACE programma vertelt men aan jongeren dat dinosauriërs en mensen samen aanwezig waren. Dat Japanners onlangs een dinosauriër hebben gevangen en dat het monster van Loch Ness bestaat. Het ontbreekt aan bewijs, maar dat weerhoudt de creationisten er niet van om deze onjuiste informatie te verspreiden. Hier staat het!

108. Satan wordt in christelijke kringen vaak voorgesteld als een sluwe vos. Hij heeft ondertussen tijd genoeg gekregen om de openbaringen te lezen. En ziet miljarden mensen in zijn hel verschijnen. De meerderheid van de wereldbevolking. Wat belet deze slimmerik om deze enorme aantallen in te zetten voor de eindstrijd. Na een zware training is het toch een peulenschil om de softies uit de hemel voorgoed uit te schakelen. Dus is de uitkomst wel van tevoren bepaald?

Een opmerking van Daantje als aanvulling op deze vraag. “De angst om de hel snap ik sowieso niet. Want als de duivel in de hel zit. En de duivel vertegenwoordigd al het kwaad. Als je dan zoveel kwaad gedaan hebt in je leven en je gaat dood, dan zou de duivel toch blij met je moeten zijn. Ik bedoel, waarom zou hij je laten branden voor altijd en eeuwig? Hij zou je dan toch met open armen ontvangen? Een klopje op de schouder en een eeuwig leven in de meest geweldige zonden die je kunt bedenken”.

Wat mij nogal intrigeert is het volgende. Volgens een deel van de christenen krijg je er in de hel flink van langs. Vastgebonden worden en het hellekooksel over je heen gestort krijgen is nog maar het begin. Geslagen worden door demonen met brandende knuppels, je tong doorboort met gloeiende spijkers en lopen over gloeiende plavuizen is maar een klein inkijkje in de visioenen van degenen die zichzelf Heloloog mogen noemen. Maar aan de andere kant is de hel in theorie ook een plek van gelijkgestemden. Waar komen al die collaborateurs dan vandaan?

109. Ook op ons forum wemelt het van de morosofen die geloven in hemel en hel. En vanuit dit geloof hun opponenten bestoken met argumenten die de tegenstander moet overtuigen dat hij/zij maar beter een gelovige kan worden. Maar laten we één facet van deze denkbeeldige plaatsen eruit lichten. De temperatuur; waar is het nu heter?

Dit is een stukje satire. Wat laat zien dat je de Bijbel diepgaand kunt onderzoeken. Sommigen besteden hun hele leven aan een stukje tekst. Zonder dat het ook maar iets oplevert. Je kan er ook een aantal natuurkundigen op los laten. En dan krijg je dus interessante berekeningen. De resultaten vliegen je om de oren. Christenen vinden dit belachelijk. Liever een predikant die drie gedachten neerzet over een zin. En hier een uur over staat te orakelen. Dan kan het dus voorkomen dat de man thuis komt bij zijn afvallige vrouw. Die vraagt geïnteresseerd: “Waar ging de preek over”?. De man antwoordt: “Over de zonde”! De vrouw vraagt vervolgens: “En wat zei de dominee er over”? De man antwoordt: “Hij was er tegen”!

110. Jozua 23: 1-14. Na het uitroeien van vele volkeren kwam er nog een verheugend bericht. Geen gemengde relaties met diegenen die het hadden overleefd. Eigen volk eerst. Het nationalisme in volle glorie onder leiding van Jozua. Wat vind je van deze politiek? Zijn er overeenkomsten met het apartheidsbewind wat ooit de toon zette in Zuid-Afrika?

111. Waarom proberen creationisten de evolutieleer wetenschappelijk te weerleggen, terwijl de creationistische theorie op geen enkel punt wetenschappelijk verklaard kan worden. Valt dit niet onder de categorie meten met 2 maten en is het derhalve intellectueel oneerlijk.

112. 40 jaar om een stuk woestijn over te steken?
De afstand op het land tussen Caïro en Jeruzalem is 424 kilometer. Met de auto doe je hier 5 uur over. Met een vliegtuig een uur en als wandelaar met een gemiddelde afstand van 8 kilometer per dag; 53 dagen. Het kostte de Israëlieten veertig jaar, dat is 14.600 dagen om dit stuk te lopen. Dus de afstand die ze elke dag overbrugden besloeg enkele tientallen meters. Liepen ze in cirkels rond? Er duikt nog een stevige hobbel op; er wordt gesuggereerd dat het een volk van 2 miljoen was. Echter waar zijn de archeologische stukken die dit verhaal moeten bevestigen?

113.De biologische bevruchting van Jozef werd overgenomen door de Heilige Geest. De rol van de vader is dus uitgespeeld. Echter hoe kan Jezus dan een nakomeling van David zijn? (@Mattheus). Zijn er adoptiepapieren getekend? In Markus 6 staat geschreven dat Maria nog 6 kinderen heeft gebaard, zijn deze ook door de Heilige Geest verwekt. In het proto-evangelie van Jacobus staat dat Salomé haar vinger bij Maria naar binnen bracht om de gesteldheid te controleren. Kan iemand dit dogmatisch probleem oplossen?

Hoe ging het verder. De vroedvrouw bracht haar vinger naar binnen. Om een eind te maken aan het meningsverschil, rond de maagdelijkheid. Ze slaakte vervolgens een luide gil en riep dat haar hand verteerd werd door vuur. De hand viel eraf. Een engel verscheen en vertelde dat ze met haar hand Jezus aan moest raken en genezing zou haar ten deel zou vallen. Een kerststal met special effects zou dit mooi kunnen uitbeelden. Er zijn diverse kindsheidvertellingen. Zo is er een Arabische (oud Syrische) vertelling waarin Jozef en Maria in de woestijn werden overvallen. Door Titus en Dumachus. Het bleken best vriendelijke lui te zijn en ze lieten het gezin gaan, nadat ze hun onderlinge problemen hadden besproken. Het nawoord van de driejarige Jezus was:" Deze rovers zullen over dertig jaar samen met mij worden gekruisigd, Titus rechts van mij en Dumachus links".

114. Heeft de god Jahwe die door de christenen vaak genoemd wordt als de schepper een sterke voorkeur voor kevers? Want inmiddels zijn er 350.000 soorten bekend.

115. Er wordt weleens geroepen dat er sprake is van een intelligent ontwerp. Laat ik bij het begin starten. We hebben een staart, kieuwen en een complete vacht als embryo. Deze verdwijnen al spoedig. Uit evolutionair oogpunt goed te verklaren. Kijkt u maar om uw heen. De verwantschap is zichtbaar. Maar dan komt het punt intelligent ontwerp. Een paar zaken die terug moeten naar de tekentafel. Er is trouwens een ruwe schatting dat 90% van de oorspronkelijke soorten is uitgestorven. Een enorme verspilling die niet direct verwijst naar een intelligente ontwerper. Maar eerder naar een proces van trial and error.


Uit het water, in de bomen naar de savanne. De aanloop naar het primaten lichaam wat wij bezitten is lang, maar niet lang genoeg geweest. Als iemand bijvoorbeeld het leerboek chirurgie doorwandelt. Dan heeft eigenlijk elk specialisme evolutionaire problemen. En dan heb ik het niet over de bacterioloog c.q. viroloog die er in bezwijken. Ik loop een paar specialismen langs. Wat betekent het voor ons lichaam om rechtop te lopen. Wat zijn de consequenties? De orthopeed krijgt personen met lage rugklachten, slijtage aan de heupen, knieën en enkels. De neurochirurg heeft een wachtlijst met betrekking tot hernia operaties. De chirurg vult de helft van zijn programma met liesbreuken, aambeien, spataderen en rectum prolaps. De gynaecoloog kan met regelmaat zich bekommeren aan vaginale prolapsen. De cardioloog heeft het druk met mensen die bekend zijn met orthostatische hypotensie. De verticale houding heeft een domino effect op skelet en bloedsomloop. Het hart moet meer inspanning leveren en onze endocriene organen draaien met regelmaat op topsnelheid om te zorgen dat ons lichaam zich aanpast aan de tweebenigheid.

Neil Shubin is de auteur van: “De vis in ons” . Hij verwijst naar hernia’s in de hoedanigheid dat wij van vis tot zoogdier zijn geëvolueerd. Geslachtsklieren van vissen zitten hoog in het lichaam. Bijvoorbeeld bij de haaien zitten ze in de buurt van de lever. Embryonaal beginnen ze ook bij de primaten op deze plek. En dalen langzaam af. En komen uiteindelijk via een opening in de buikwand in het scrotum terecht. Op deze plek kan een uitwendige- of inwendige hernia ontstaan. Hier hebben vrouwen een duidelijk voordeel. Volgens het leerboek Chirurgie (blz.701) is de man 10 x zo vaak de klos. En komt de mediale breuk nagenoeg niet bij vrouwen voor.


116.Johannes 20:27 ... 'en daarna richtte hij zich tot Thomas: 'Leg je vingers hier en kijk naar mijn handen en leg je hand in mijn zij'. In dit verhaal probeert Jezus de ongelovigeThomas te overtuigen. Jezus kan na zijn "dood" dus aangeraakt worden. Een zombie of een spook met bovenmenselijke eigenschappen? Nu zitten we met nog een merkwaardig probleem. Dit kan te maken hebben met een verkeerde vertaling? Het lichaamsgewicht is te groot voor de handwortelbeentjes en de nagel werd tussen radius en ulna geplaatst. Crossan voegt in Jesus: A Revolutionary Biography nog een paar aspecten toe. De vele duizenden gekruisigden werden meestal in massagraven gegooid. Een andere bijkomendheid waren de talloze honden die zich tegoed deden aan de lijken. Dat een persoon in shock nog 7 kruiswoorden kan uitspreken; die een gelikte kopie zijn van psalm 22. Dat mag zeer bijzonder heten. Een vreemde optelsom. Of is Jezus de uitzondering op de enorme aantallen, die op deze wijze werden geëxecuteerd?

117. De hele wereld kwam naar Jozef om voedsel te kopen? (gen 41:57) > waar/niet waar
Staat de aarde vast? (Psalm 93:1 en 96:10) > waar/niet waar
Uit de voorraadschuren komt regen en sneeuw? (job38:22 en Jeremia 51:16) > waar/niet waar
Het land naderde het schip? (Handelingen27:27) > waar/niet waar
Sterft graan als het op land valt? ( Joh. 12:24; 1 Kor. 15:36). > waar/niet waar

Allegorie, metafoor of tijdgebonden inzichten. Een beperkt wereldbeeld etc. Zoeken naar de primaire bedoeling van de auteur. Om hogere waarheden te achterhalen. Wordt vaak door exegeten gesuggereerd. Bij deze vraag kun je dus gaan nadenken of hier sprake is van een beeldspraak of een beperkt wereldbeeld. Als u voor de eerste variant kiest. Dan is het natuurlijk prettig dat u even aangeeft waar de grens ligt? En op welke gronden u deze keuze maakt? Dat de paus in de 21ste eeuw verkondigt dat een kerststal met een ezel en een os flauwekul is. Dat wisten de vrijdenkers al vanaf het begin. Dus wat snelheid betreft is deze groep niet te evenaren.

118.Siger stelde de volgende vragen aan een katholiek. Het antwoord bleef afwezig.
Mocht er nog een rechtgeaarde katholiek meelezen en een goede onderbouwing weten.
Dan stelt de maker dit zeker op prijs.

Bewijs de heilige drievuldigheid.
Bewijs de onbevlekte ontvangenis.
Bewijs de maagdelijke geboorte van Jezus Christus.
Bewijs het lichamelijk naar de hemel vliegen van de moeder van Jezus.
Bewijs het lichamelijk naar de hemel vliegen van Jezus.

119. Kannibalisme lijkt in de 21ste eeuw verdwenen. Op een paar excessen na is het uitgebannen. Echter het ritueel blijkt echter levendig aanwezig in de katholieke kerk. Wel onder de noemer transubstantatia, waarbij brood en wijn veranderen in het lichaam en bloed van hun heiland. De verlichte versies zoals transsignificatie en transfinalisatie zijn ketterijen volgens de officiële leer. Dicht bij de bron blijven zegt de katholieke kerk. Hoe staat een katholiek tegenover de gedachte dat hij iets moet doen wat geassocieerd kan worden met kannibalisme?

120. Een vraag van @Vuurdoorn: "Waarom hebben christenen het altijd over de Vaderliefde, het Vaderhart, dat ze kinderen van God zijn, als in de bijbel zo duidelijk staat dat die Vader zijn eigen zoon laat martelen en kruisigen. Wat kun je van zo'n vader verwachten"?

De verzoeningsleer is gebaseerd op het primitieve systeem van offergaven, waarin de goden moesten worden behaagd door middel van het offeren van een kind of een dier. Het is irrationeel en getuigd van een laaghartige moraal.

121. Een gelovige die worstelt met een eeuwenoud dilemma. Maar liever niet bij naam wil worden genoemd. Kwam met de volgende vragen.
a. Waar komt Satan vandaan?
Ik heb hier eigenlijk nooit een goed antwoord op gekregen. Satan wordt uitgelegd als een gevallen engel, maar op grond van een OT tekst die over de koning van Babylon spreekt (Jesaja 14), dat is volgens mij niet pluis.
Ik heb nooit zo kunnen geloven in 1) dat Satan een letterlijke persoonlijkheid is en 2) dat hij hier op aarde de dienst uitmaakt.
b. Waaruit bestaat Satan?
Als ik het goed begrijp wordt Satan door de meeste christenen als een gevallen engel beschouwd. In ieder geval een geschapen schepsel. Hoe kan het dan dat hij toch enkel maar een geest is en als alomtegenwoordig wordt beschouwd? Hoe kan een gevallen engel nu 'de overste van de wereld' zijn? En zoveel macht hebben dat God het licht uitdoet op aarde? Dat lijkt voor mij teveel op aan Satan goddelijkheid te geven, en hem meer macht geven dan God heeft, want die zet je op de achtergrond. Het 'tijdelijk' komt op mij over als een uitvlucht voor God. En dat 'de wereld Hem niet wil kennen' komt op mij over als opeens weer de mens de schuld geven van het kwade, terwijl je net een zin ervoor hebt gezegd dat Satan allemaal gruwelijkheden veroorzaakt.
c. Welk geslacht heeft Satan?
Aangezien Satan een schepsel is moet hij ofwel seksloos zijn of anders is hij mannelijk.
Beide alternatieven vind ik eigenlijk te zot om te overdenken.
Kan hier iemand wat mee?
d.Waarom heeft de Satan de aarde tot zijn plaats gemaakt?
Ik heb nooit kunnen begrijpen wat Satan denkt dat het nut zou kunnen zijn om eeuwig tegenstander van God te zijn. Hoe kan een schepsel dat weet heeft van de almacht van God nu zoiets in zijn hoofd halen? Wetend dat hij tot in eeuwigheid verliest. En alsof er voor een engel iets te winnen zou zijn via het overhalen van mensen.
e. Waarom heeft Satan geen mensen nodig om zijn woord te verspreiden, waarom kan hij alles zelf? Komt op mij alweer over alsof hij machtiger is dan God.
Ik heb nog geprobeerd om 'Satan' te substitueren voor 'God', zoals je adviseerde te doen om 'gemakkelijk alle vragen te kunnen beantwoorden', maar dat lukte me niet.
Ik zit erg met die Satan in de knoop.

Waar komt de verbasterde hebreeuwse sawtawn, wat opponent betekent eigenlijk vandaan. Vermoedelijk is het afkomstig uit het zoroastrisme. Waarin het dualisme een grote rol speelt. Voor de liefhebber is er een online boek namelijk “Über den Einfluss des Parsismus auf das Judentum “(1898) vanaf blz. 198 wordt hier meer aandacht aan geschonken. Het jodendom/christendom hebben waarschijnlijk leentjebuur gespeeld en zijn er met deze gast vandoor gegaan. Die trouwens in afbeeldingen als een sater wordt voorgesteld. De losbandige halfgoden uit de Griekse mythologie. Dus van alles wat en dan heb je dus een duivel waar je de gemeenteleden bang mee kan maken.

122. In legends of the Jews (Ginzberg) wordt even naar de Talmud gerefereerd. De eerste vrouw van Adam was niet Eva maar Lilit. Lilit wou gelijkwaardig zijn aan Adam en dat pikte Adam niet. Ze vluchtte weg, verzwond in de lucht en werd een demon. Adam beklaagde zich bij God en deze stuurde drie engelen om haar te vangen. Sanoi, Samsanoi en Samnaglof. Ze vonden haar in de rode zee. De volgende keuze kreeg zij voorgelegd: "Terug naar Adam of er sterven dagelijks honderd van je demonische kinderen"!. Lilit verkoos deze straf en Adam bleef alleen in het paradijs. Waarna Eva werd geschapen om hem weer een nieuwe metgezel te geven. Lilit werd baldadig veranderde zichzelf in een slang en verleidde Eva. Ze verleidde Adam tot nieuwe geslachtsgemeenschappen en baarde een overvloed aan duivels. In Babylon werd zij de opvolger van Lamastu, de gevreesde duivelin. Ik laat dit verhaaltje maar even zien om de plek van de duivel in de Hebreeuwse context te plaatsen. Iets wat vaak ontbreekt in de verhalen. Moeten we Satan dus beschouwen als het equivalent van de geëmancipeerde vrouw? En zijn de Dolle Mina’s uit het Oude Testament de oorzaak van de inzet van Jezus?




123. Paulus (alias Saulus) is de grondlegger van het Christendom. De oprichter in kwestie heeft brieven geschreven, waarvan een aantal (Timotheus en Titus) als onecht worden beschouwd. Eichhorn constateerde dit al in 1812. Ik stel een paar punten op. Om deze reserve-apostel in een andere context te plaatsen. Mocht u het hier niet mee eens zijn, dan ben ik benieuwd naar uw motivatie?
1. De naam Judas ontbreekt in zijn brieven;
2. Geen enkel evangelie heeft hij gelezen;
3. Een cultuurhater die zich sterk afzet tegen filosofen;
4. Over de hemelvaart wordt niet gesproken;
5. Geen rechtstreekse informatie over Jezus; hij negeerde de historische Jezus;
6. Paulus schrijft zelf niets over zijn wonderlijke bekering;
7. Hij noemt het aantal van 500 getuigen; maar geen enkele naam;
8. Hij heeft zijn informatie uit visioenen (Gal. 1-11) en noemt God als zijn getuige.
9. Een oppervlakkige diagnose vertoont het beeld van een epilepticus. Zou dit verhaal rond TLE aan de basis kunnen liggen van zijn transformatie?

Een mooie beschrijving van temporale kwab epilepsie is hier voorhanden. Wat denkt u van een overtuigd atheïst die tijdens een epileptische aanval een hallucinatie kreeg waarin hij dood ging en naar de hel ging. Hij is niet religieus geworden, maar onderkent wel dat zijn ziektebeeld bepaalde bijwerkingen heeft. Een ander persoon genaamd Rudi, die een vrome katholiek is, kreeg tijdens haar bevalling een epileptische aanval. Ze dacht dat ze Maria was, haar man Jozef en het kind Jezus. Een vreemde aandoening maar het geeft wel een beeld hoe visies van mystici mogelijkerwijs zijn ontstaan.

De heiden apostel moest de visionaire ervaringen met veel pijn bekopen. Dus het beeld wat sommigen hebben van een ranke persoonlijkheid die droomt en een hippie ziet opduiken die zegt: “ En waar waren we gebleven?”; kan bijgesteld worden in een kleine kale man met kromme benen en ernstige gezondheidsklachten. In 2011 is iemand gepromoveerd op dit thema: „Doorn in zijn vlees” (2 Kor. 12:7b-10) namelijk J. P. de Vries in Kampen. De bredere context waar deze doctor op doelt, mondt uiteindelijk uit in een engel van satan die hem met vuisten slaat. Een les in genade levert het onderzoek op. En de bul kan in ontvangst worden genomen. En zo kun je op dit soort teksten een graad behalen. Even terug naar Paulus, die kampt met een terugkerend patroon. Hij bidt meerdere keren dat hij verlost wordt van “deze engel” die hem zoveel pijn bezorgd. Een klassiek patroon die ook nu nog terugkomt bij veel gelovigen. De ziekte en de kwellingen zijn van satan en de genezing komt door Jahwe. De skolops (doorn, staak) vertegenwoordigt een ziektebeeld waar deze persoon onder lijdt. Echter de kennis ontbrak over dit onderwerp en men drukte zich uit in metaforen. Naas TLE kan men in dit geval denken aan een trigeminus neuralgie. De lichtflitsen, fotofobie, steken en pulserende hoofdpijn passen uitstekend bij de beschrijving. Maar deze verklaring zal wel te simpel zijn voor de exegeten.

10. Het masochisme 1 maal gestenigd in lystra; drie schipbreuken; een adderbeet; vijf geselingen (39 slagen per keer);gevangenschap; ballingschap; ontsnappingen. Een sterke zelfhaat en een voorliefde voor vernederingen. Een lofzang aan bevel en autoriteit. Het vleien van de Romeinen en de keizer. Een sterke minachting voor vrouwen. Is deze persoon betrouwbaar genoeg om een religieuze beweging te beginnen? Paulinisme zou het moeten heten. Maar het gaat de geschiedenis in als Christendom.

De dramatisering van een mogelijkerwijs denkbeeldig persoon zit bij deze hysterische en conservatieve jood wel goed. Sommigen noemen Paulus een erotomaan, vrouwenhater en masochist. Tevens iemand die een hekel heeft aan de intelligentsia, met een lofzang op onderdanigheid ten aanzien van de machthebbers. Hij toont een kant die het judaïsme in diskrediet brengt. Goldhagen bracht het aantal antisemitische passages in kaart. Veertig bij Marcus, tachtig bij Matteus, honderddertig bij Johannes, honderdveertig in handelingen. Jezus zegt bijvoorbeeld tegen de Joden “uw vader is de duivel” (Johannes 8:44). Dit waren dus niet zijn naasten waar hij elders over sprak. (Bron atheologie – Onfray).
Nu ga ik zelf wel uit van een historisch personage die Saulus heet en uit Tarsus komt. Een tentenmaker van beroep. Maar er zijn ook personen die hier niet direct van uitgaan. Detering en Kenneth Humpreys zijn bijvoorbeeld extreem kritisch en gaan hier niet voetstoots vanuit. Het is een peulenschil om de 10 argumenten die hierboven staan met hun bijdragen verder uit te breiden. Echter dat mag u doen.


Nu zijn er ook positieve verhalen rond Paulus. Rechtstreeks uit de fanmail komt de volgende. Het stamt uit de tweede eeuw (apocriefe handelingen van Paulus). Paulus gaat met de weduwe Lemma en haar dochter Amnia naar Fenicië. Onderweg komen ze een leeuw tegen. Het beest dreigt hen aan te vallen en Paulus begint te bidden. De leeuw werpt zich vervolgens neder en begint te praten. Na dit gesprek gaat de leeuw mee naar de rivier en wordt daar drie keer door Paulus gedoopt. In een volgende episode wordt Paulus veroordeeld in Efeze tot een gevecht in de arena. En komt hier de leeuw weer tegen en samen weten ze te ontsnappen.


124. De ethiek van os en ezel in het boek van Maarten ’t Hart “De schrift betwist” gaat over de 10 geboden. De schrijver laat zijn kritische geest hier over heen gaan. Sam Harris schrijft er ook een stuk over in “Brief aan een christelijke natie”. Sam Harris: “Als u meent dat het onmogelijk is om de formulering van de moraal te verbeteren, bent u het aan uzelf verplicht ook een paar andere boeken te lezen. Ook nu hoeven we niet verder te zoeken dan de jainisten: Mahariva, de grondlegger van het jainisme, overtrof de moraal van de Bijbel in één enkele zin: ‘Verwond, misbruik, onderdruk, knecht, beledig, treiter, martel of dood geen enkel schepsel of levend wezen’. Stel u voor hoe anders onze wereld eruit zou zien wanneer dit als centraal voorschrift in de Bijbel zou staan. Christenen hebben eeuwenlang mensen misbruikt, onderdrukt, geknecht, beledigd, getreiterd, gemarteld en gedood in de naam van hun god, op grond van een theologische en verdedigbare interpretatie van de Bijbel”. Hoe kunt u volhouden dat de Bijbel de duidelijkste formulering van de moraal verschaft die de wereld ooit heeft gekend?

De 10 geboden staan op gespannen voet met de Bijbel. Het gebod niet te doden wordt gevolgd door de legitimatie voor het uitroeien van een heel volk. Leon Trotzki brengt nog een ander argument naar voren in zijn boek: "Hun moraal en de onze". De 10 geboden zijn een lokale, sektarische variant. Tussen de regels door staat er: “Jij Jood pleegt geen moord op een andere Jood”. Jahwe spreekt tot zijn volk en heeft geen respect voor andere volken. Wat in het bovenstaande voorbeeld al duidelijk wordt.



125. De wonderen van Jezus. Zijn deze historisch betrouwbaar of niet? Mocht het antwoord ja zijn. Dan zou ik graag willen weten op welke gronden.

Joh 1. Water veranderd in wijn.

Commentaar: Jezus had ook kunnen zeggen, dan gaat men maar water drinken. Genoeg is genoeg. Tientallen getuigen echter slechts beschreven door één van de synoptici.
Klassiekers:
Ellis (3de eeuw v.C) door pseudo-Aristoteles;
Teos (90- 20 v.C) door Diodorus van Sicilie
Talloze wijnwonderen van Dionysus

Het vermenigvuldigen van brood(alle evangelisten in verschillende varianten)

Motieven: Psalm 104; 2 Kon 4, 32-44. Evangelische broodvermenigvuldigingen waarvan Elisa de bekendste is. Beide verhalen vertonen treffende overeenkomsten.
Klassiekers:
Talmud de verhalen rond rabbi Jehuda, rabbi Simon, rabbi Rad. Het ging over de vermenigvuldiging van komkommers, graan, vijgen, brood etc.
Perdikas (7de eeuw v.C) de koek die grote proporties aannam;
Boeddha; diverse verhalen, de verhalen rond de koopman Maccharokosiya en de bruiloft in Dzjamboenada zijn het bekendst.
Mohammed; huwelijksfeest met Zainab, voedselschaarste in Medina etc
Eulogiewonderen binnen de katholieke kerk; teveel om op te noemen.

De overvloedige visvangst

Duikt bij Lucas op, waarna Johannes er nog een schepje boven op deed en met het bijzondere getal 153 aan kwam zetten. Waarom niet afgerond 100, 120 of 150?
Het vreemde is dat dit kerygma pas later opduikt. De “ontzetting die zich meester maakte” volgens Lucas; was niet groot genoeg om direct op te duiken in de eerste verhalen.
Rond Pythagoras schijnt ook een legende over een visvangst te zijn. Pythagoros aanschouwt vissers die een net binnen halen. Plotseling noemt hij het aantal vissen. De vissers lachen hem uit en zeggen: “Als het klopt, dan gooien we de vissen terug”. Het getal klopte en dit verhaal kwam terecht in de prediking rond Pythagoras. (529 v.C)

Vis met inhoud.

Over de wonderbaarlijke visvangst bleef het tientallen jaren stil. Echter Matheus kwam al snel met het volgende verhaal. In Matheus 17 geeft Jezus instructies om te vissen. Als Simon de eerste vis vangt moet hij de bek openen en met het muntstuk kan hij de tempelbelasting betalen.
Iets vinden in een vis was niet ongewoon in de oudheid. In de Babylonische talmud kent men het verhaal van de parel van Jozef. Die hij terug vond in een vis. De ring van Polycrates en Salomo werden terug gevonden in een vis. Parels, ringen en geld zijn geliefkoosde onderwerpen in de ingewanden van vissen. Vele “heiligen” hebben dit meegemaakt. (Ambrosius, Atillanus, Egwin etc).

Over water lopen

Jahwe liep in Job 9 vers 8 al over de golven en in psalm 77 doet hij het nog eens dunnetjes over. De verhalen van Jezus zijn watermanagement begonnen al bij Marcus. En breiden zich uit bij Mattheus. Nu zit er een spanningsveld tussen alle verhalen. De een stuurt de boot naar Kafernaum en de ander naar Betsaida.
In de boeddhistische literatuur zijn vele voorbeelden van het lopen over water te vinden. Denk maar aan Bhagavata of de boedhistische heilige Sura Acharya. In de Rig Veda (1500 v. C.) staat het verhaal rond Bharata. Koning Dilipa en Vainya.
In Egypte kennen we de god Khnoem. Die op sandalen over water loopt. De lijst is nog langer te maken. Maar deze voorbeelden lijken mij genoeg.

Het gat in het dak

Waarschijnlijk kent iedereen het verhaal van de man die op vrijdagmiddag door het raam zijn huis betreedt, omdat het weekend voor de deur staat. Nu bestaat er dus een oud Indiaas exorcisme ritueel. De exorcist zit in een huis te wachten op het slachtoffer. Er wordt een gat in het dak gemaakt en de baar met de bezeten patiënt laat men zakken. De exorcist drijft de demon uit. Deze vlucht via het dak naar buiten en men maakt het gat weer dicht. De weg is afgesloten. Zou de demon via de voordeur vluchten, dan kwam hij weer terug. De evangelisten brengen dit "gat in het dak" verhaal in meerdere varianten. (Math 9, Lucas 5 en Marcus 2). Voor hun was dit een oplossing om de mensen menigte te omzeilen. Het dak was onderling verschillend. In dit geval vlechtwerk of pannen. Een Palestijns of Grieks-Romeins dak. Matteus weet trouwens niets van een gat. (Hedvig Jahnow – Bultman – Verhoeven verwijzen naar Hiranyakeshin Grhyasutra en Apastamba Ghryasutra).

Jezus en speeksel

Het wonder in Effata (Marcus 7 : 32-35) hier speelde speeksel een rol. Vervolgens naar Betsaida waar een blinde met speeksel werd genezen (Marcus 8, 22-25) en de blinde die speeksel op zijn ogen kreeg en zich daarna moest wassen in de vijver bij Siloam (joh. 9).
Dit maal een uitstapje naar de Inca’s . Waar Virococha met speeksel wonderen verrichte. In Griekenland gebruikte Epidaurus speeksel van heilige honden en slangen. Het wonder van Lysion van Hermione waar een blinde jongen weer kon zien met speeksel van een heilige hond. En Aegina genas iemand van een gezwel met speeksel. Rudolf Herzog heeft een boek geschreven over deze wonderbaarlijke genezingen van Epidaurus. Tibullus schreef dat Vespasianus met speeksel een blinde in Alexandrië weer liet zien. En Plinius was dol op speeksel. In Naturalis Historia VII, 2 en 13 promoot hij speeksel voor tal van aandoeningen. En in elke uithoek is speekseltherapie bekend. Mohammed schijnt het ook veelvuldig te hebben gebruikt. In Khaibar genas hij zijn neef met speeksel vaneen oogontsteking.

Jezus en duivels

Paul Verhoeven wijst al naar het vermeende exorcisme in de Bijbel. De apostelen waren hier erg actief in. In Handelingen is het lopende band werk. Onder het motto 10 duivels halen 1 betalen. Paulus, Philippus en Stephanus waren goed op dreef. In de apocriefen gaat het nog een tijdje door. En ook heden ten dage schijnt het nog te gebeuren. In de Talmud is Hanina ben Dosa de grote exorcist. Jezus staat vooral bekend om een kudde zwijnen met dit probleem (duivels) op te zadelen.
In de Joodse oorlog (Flavius Josephus) is het Rabbi Eleazar die met een magische ring duivels te lijf ging. In de Griekse literatuur is het Apollonius van Tyrana die gevreesd werd onder de duivels. En zo heeft elke streek wel een exorcist. Die duivels of djinns (Mohamed) kon bestrijden.
Nu zitten we met een probleem. Duivels werden vaak gekoppeld aan ziektebeelden of lichamelijke aandoeningen. Iemand met epilepsie wordt tegenwoordig niet doorgestuurd naar een exorcist, maar krijgt medicatie om het probleem te verhelpen. Vaak is dit voldoende. In de oudheid had men over het algemeen geen benul van de achtergrond van aandoeningen.

Dus men zocht het elders.
Naam van de Duivel Kwaal Beschrijving (voornamelijk Talmud)
Ruah Tezazit krankzinnigheid Pesik; Parah 40
Ruah Zeradah spierstoornissen Pesik 111b, Hul, 105 b, Git 68 b.
Beth Horin blindheid Bek. 44b, Schab 109 a

De lijsten zijn lang. Volgens Strack Billerbeck was Rabbi Hillel goed onderlegt in de kennis van Duivels en de bijbehorende ziektebeelden. Iets wat in de oudheid zonder een geneeskunde faculteit onontbeerlijk was om het gebrek aan kennis te compenseren. Bijgeloof dus als geneesmiddel.
De informatie over exorcisme en geneeskunde komt van Dr. Ernest Maes.

Jezus daalt neder ter helle oftewel bezoek aan de onderwereld.
Wie deden dat ook.
Osiris , Dionysus, Heracles, Hermes, Adonis, Orpheus, Persephone, Odysseus, Gilgamesj, Baldr, Hermod , Helreið Brynhildar etc.

Tussen alle dubieuze en minder dubieuze overleveringen zat nog deze:

Zalmoxis ( Salmoxis of Gebele’izis) de Thracische god is begraven, opgewekt en vergoddelijkt. Hij vertelde aan zijn volgelingen dat hij zou worden opgewekt in drie jaar. Woonde al die tijd in een verborgen woning. Zijn onvermijdelijke opstanding leidde tot zijn vergoddelijking en het ontstaan van een religie. Hij preekt hemelse onsterfelijkheid. (5de de eeuw BCE door Herodotus 4, 94-96 en de 4de eeuw BCE door Plato in Charmides (156D-158B). Ik zet deze erbij om slechts aan te geven dat het fictieve begrip opstanding iemands imago fors kon verbeteren. Ook al zit je gewoon een paar jaar te wachten om de hoek tot het moment daar is.



Wordt vervolgd.




Nb. De klassieke gelovige staat grotendeels centraal. De veelal zelfbenoemde “kaft tot kaft gelovige”. Post-theïsten die na de zondagse kerkgang hun godsbeeld in een dikke mist optrekken. En onduidelijke stellingen poneren rond zingeving en transcendente mysteries. Komen minder aan bod. Voor deze doelgroep komen nieuwe vragen.(t.p-2010)


Vragen aan gelovigen die een rationele blik werpen op de Bijbel en een theologisch traktaat schrijven wat voldoet aan hun persoonlijke behoeften.

1. Hominiden; het hoofdstuk “becoming human”. Er zijn gelovigen die veronderstellen dat er binnen de menselijke stamboom een adam is geweest. Die de eerste aanzet is geweest tot datgene wat nu in de Bijbel staat. Het gaat nu dus niet over de speculatieve vraag: “Wanneer dit dan heeft plaatsgevonden”?. Maar om de hypothese “fine tuning”. Waarom is de homo religiosis, als ik hem zo mag noemen. Zo richtingloos en ligt de focus niet eendimensionaal op het christendom. Wat duidelijk zou maken dat religie een duidelijk joods-christelijke stroming is. En evolutionair te traceren is in een voortgaande lijn die uitmondt in de Bijbel.

Homo religiosis is een veelgehoorde uitspraak, die ik maar overgenomen heb. Het zou gemakshalve ook homo mythologis kunnen zijn. De geschiedenis van de mensheid laat een bepaald patroon zien. Vooroudercultus en de angst voor geesten en demonen spelen hier een belangrijke rol in. In samenhang met natuurgodsdiensten. Geloofsystemen zijn zichtbaar in rituelen en mythes. Om religie te doorgronden is het verstandig om naar de natuurgodsdiensten te kijken. De oorsprong van godsdienst bevindt zich niet ergens in het Midden Oosten. Maar in de rituelen van de primitieve mens en zijn wereld.

2. Als religie evolueert volgens de uitgangspunten van sommige christenen. Die de mens steeds dichter bij een god zien komen. Waarom zien we dan het omgekeerde gebeuren. De ontmanteling van heilige boeken. Door de archeologie, tekstkritisch onderzoek en binnen de natuurwetenschappen. Er is een vaak onzichtbare trend die wijst op atheïsme.

De uittocht (Een bijdrage van Fish)

Toen David Ben Goerion in 1948 de baas werd in Israël, gaf hij archeologen opdracht om, met de Bijbel als historisch document, bewijzen te vinden voor de joodse claim op Israël.
Nu 60 jaar later moeten die wetenschappers toegeven dat dit niet mogelijk is,
Om bij de uittocht te blijven, uitgebreid en intensief zoeken met de bijbel in de hand op die plaatsen waar het joodse volk langere tijd verbleven zou hebben tijdens de veertigjarige tocht door de woestijn leverde wel wat op maar niet wat men had verwacht.
Wat wel werd gevonden waren overblijfselen van kleine groepjes rondtrekkende herders en reizigers van lang voor tot lang na de tijd van de uittocht, maar niets dat wees op een heel volk. Het is wishful thinking om te denken dat de duidelijke sporen die er zouden moeten zijn door de wetenschappers (vooral Joodse) over het hoofd gezien zijn.
Ook in Egypte werd geen enkele aanwijzing gevonden voor plagen of voor de uittocht van een heel volk. Dat alleen is al vreemd omdat de Egyptenaren verder alles beschreven.
Ook zou het verdwijnen van meer dan 2 miljoen mensen met hun dieren op een geschat inwonertal van tussen de 4 en de 6 miljoen de economie van dat land doen instorten en ook daarvan is geen spoor van een bewijs te vinden.
Verder zijn er restanten van Egyptische forten gevonden langs de handelswegen waarlangs het joodse volk getrokken zou zijn, van die forten zijn verslagen, maar geen verslag wijst op een grote uittocht.
Prof Zev Herzog, een archeoloog verbonden aan de Universiteit van Tel Aviv, publiceerde in november 1999 een artikel in de Maariv, waarin hij schreef dat vijftig jaar onderzoek in Israël geen bewijs heeft opgeleverd dat de verhalen in de Bijbel ondersteunt. Hij meent dat Abraham, Izaäk en Ismaël als legendarische figuren moeten worden opgevat.
Ook de verhalen over Abraham en de Filistijnen zijn aantoonbaar onjuist omdat bewezen is dat de Filistijnen pas eeuwen later in het gebied aankwamen. De schrijvers van de bijbel verhalen (+/- 600 vc) konden dat natuurlijk niet weten, er was toen nog geen archeologie.

Lees ook 'De bijbel als Mythe' van de joodse geleerden Finkelstein & Silberman.

3. Degenen die de macht uitoefenen door middel van de verspreiding van een geloof hebben weinig tot geen tolerantie voor degenen die twijfelen, vooral als die twijfel in het openbaar wordt uitgedrukt in de vorm van sceptische vraagstellingen. Is de comfortabele gedachte van religie in overeenstemming te brengen met de grondgedachte van elke wetenschapper dat hij dingen toetst en onderzoekt. Ook als de uitkomsten tegenvallen.


Er bestaan hoogleraren wiskunde die in de Drie-eenheid geloven, zoals er ook medische wetenschappers zijn die belijden dat Jezus uit de doden is opgestaan, en zoals sommige natuurkundigen de transsubstantiatie voor waar houden. Voltaire zinspeelde nog op een Arabier, die een betrouwbaar astronoom en geleerd scheikundige is, die desondanks gelooft dat Mohammed de helft van de maan in zijn mouw heeft gestopt. Op basis van een legende. Ieder mens betrapt zich er weleens op dat hij of zij tegen beter weten in ergens in gelooft of ergens op hoopt. Deze tijdelijke zwakheid is bij hen niet meer dan een vlekje op hun intelligentie dat zij onmiddellijk proberen weg te poetsen als zij het opmerken. Anderen wier hersenen even goed functioneren, verkiezen de roes van een prettig waanidee boven de inspanning die het verwerven van reëel aards geluk vergt. Wat als een vlek is begonnen, loopt bij hen uit tot een lange ader van irrationalisme in het marmer van hun intelligentie. Uit dit verschijnsel blijkt dat karakter de werking van het verstand beïnvloedt, iets wat nooit openlijk wordt toegegeven, maar soms wel omwonden. Wie zegt ‘angst is een slechte raadgever’ deelt eigenlijk mee dat angst tot krom denken kan leiden. Hoe ongelukkiger een mens is, hoe groter zijn neiging in een hiernamaals te geloven, waar hij alsnog gelukkig wordt. (Samenvatting uit "praktisch verstand" - Theo Kars)

4. Is een samenleving die doordrongen is van twijfel over geloof en geloven niet de beste waarborg tegen de negatieve aspecten van een geloof?


Feitelijk bestaat er geen verschil tussen geloof en bijgeloof: alle geloof is bijgeloof. Het enige onderscheid is dat het woord ‘bijgeloof’ voor apocriefe opvattingen wordt gebruikt, en met ‘geloof’ officieel aanvaarde onzinnige ideeën worden aangeduid. Dit onderscheid is ook nog betrekkelijk en verschilt van cultuur tot cultuur. Zo worden in het Westen voodoopraktijken als bijgeloof gezien, terwijl ze op bepaalde Caribische eilanden algemeen aanvaarde godsdienstige gebruiken zijn. (Theo Kars- Praktisch verstand – blz 70).

5. Kan een pluralistische seculiere maatschappij niet de beste uitgangspositie zijn voor elk individu? In plaats van een samenleving met een overwegend religieuze ondergrond?

Hoewel geloofsfanatici het niet toegeven, en nooit zullen toegeven, worden zij verteerd door afgunst en onzekerheid. Zij ergeren zich aan de aardse genietingen van degenen die niet geloven, en laten zich denigrerend over deze genoegens uit. Zij noemen ze “ijdel” en “onbevredigend” wat op schelden neerkomt. Als door een samenloop van omstandigheden in een land het aantal officiële aanhangers van een godsdienst zo sterk groeit dat het politiek de overhand krijgt, tonen de fanatici hun ware gezicht. Zij nemen de leiding en leggen zich erop toe hun opvattingen wettelijk voor te schrijven aan anderen; iedereen moet dan leven zoals zij wensen. Als zij daarin slagen, hebben zij minder reden tot afgunst en valt het hun gemakkelijker in de juistheid van hun eigen speculatieve verwachtingen te geloven. Zij stoppen andersdenkenden een prop in de mond en vleien zich vervolgens met de illusie dat hun opvattingen onaanvechtbaar zijn omdat ze niet worden aangevochten. (Theo Kars –Praktisch verstand – blz. 106).

6. Er is een strijd tussen de “geest” van vrij onderzoek en de “geest” van fundamentalistisch denken. Welke stroming heeft de voorkeur en zou je er mee kunnen leven dat eerstgenoemde religie ontmanteld?

Een van de meest verbazingwekkende en verwarrende kenmerken die opvallen bij de belangrijkste groeperingen uit het christendom. Is dat theologie studenten leren om de historisch-kritische methode te gebruiken. Ze leren over de verschillen en tegenstellingen, ze ontdekken historische fouten en vergissingen. Ze komen erachter dat het moeilijk is om te weten of Mozes echt bestond of wat Jezus werkelijk zei en deed. Dat veel boeken onder pseudoniem zijn geschreven, dus in naam van een apostel. Dat er andere boeken zijn die op een bepaald moment opzij werden gezet omdat ze niet aan een bepaald verwachtingspatroon voldeden. Dat we geen originele boeken hebben, maar slechts kopieën die eeuwen later zijn gemaakt. Ze leren dit alles en nog meer kritische zaken. Maar op het moment dat ze predikant worden, dan leggen ze dit allemaal terug op de plank. (Aangepaste vertaling uit Jesus Interrupted van prof. Bart Ehrman)

7. Teleologische godsbewijzen blijven uit. De onderzoeksresultaten vertonen een significant autonoom karakter. Autokatalyse, zelfreplicatie en symbiogenese. Maar er komen ook steeds meer bewijzen dat de invloed van geïntegreerde virussen groter is dan verwacht. Bestaat er in het paradigma nog ruimte voor een inbreng van een onzichtbare entiteit. (noot: empirische wetenschap staat centraal)

Steven Weinberg theoretisch fysicus en Nobelprijswinnaar deed de volgende uitspraak.
Wetenschap maakt het niet zozeer onmogelijk om te geloven in God; wetenschap maakt het mogelijk om niet meer te geloven in God.


8. Omschrijf je godsbeeld en geef in duidelijke taal weer, dat het meer is dan een gevoelskwestie.

Een god met een lange witte baard die in een hemel woont en zit op een troon. Daar moet je niet mee aankomen bij de moderne gelovige. Want hun god heeft geen stoffelijk lichaam en zit niet in een Jan des Bouvrie- achtige omgeving te luisteren naar een eeuwigdurend koor. De atheïst speelt met een achterhaalde karikatuur. Via de google zoekfunctie heb ik god ingevoerd en gekeken naar afbeeldingen. En het opvallende is dat de baard prominent aanwezig. In de belevingswereld van christelijke kunstenaars uit heden en verleden. Echter wat is er eigenlijk mis met de equivalent van Sinterklaas en de Kerstman. Geneert men zich voor een almachtige baarddrager. Wil men graag voor vol worden aangezien?

9. Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem (Ockham's scheermes). Een belangrijk filosofisch criterium. Wat gebeurd er als we dit analogon toepassen op de Bijbel?

Een paar citaten van Bas Haring uit God of noppes.

Het mooie van God is immers dat hij niet bestaat. Dat is een hele slimme truc. Als je op zoek bent naar een externe objectiviteitwaarborg, naar de verpersoonlijking van iets dat eeuwig en altijd waar is, dan is het heel handig dat God niet bestaat, want dan kun je immers ook nooit weerleggen dat hij bestaat. ,,,,,,,,, De truc van de goden is juist dat ze onaantoonbaar zijn. Dat is ook de reden waarom mensen er zo lang in blijven geloven. Als ze wel aantoonbaar zouden zijn, zou je er snel niet meer in geloven.

Nog zo’n claim van godsdiensten is het eeuwige leven. In hoeverre is die geloofwaardig?

Het spijt me voor de mensen die hierop vertrouwen, maar je bent echt wel heel erg dom als je hierin gelooft. Dat gaat vele malen verder dan de beloften van mensen die je een verkeerde hypotheek verkopen. Het is een heel slimme truc omdat je iets belooft dat onmogelijk weerlegd kan worden. Het tegendeel kan nooit bewezen worden. Je zou meer hebben aan de concrete belofte dat je heel je leven voldoende te eten zult hebben als je maar gelooft. Maar dan heb je wel een probleem als je erachter komt dat het een loze belofte is. Dan val je van je geloof.

10. Bertrand Russell schreef: “Er is iets zwaks en verachtelijks aan een mens die niet opgewassen is tegen de gevaren van het leven zonder de hulp van troostrijke mythen". Hoe sta jij tegenover deze bewering?

Ik ben niet uit op vernietiging van religie:; iedereen mag natuurlijk hoop putten waaruit hij maar wil. Ik ben wel uit op vernietiging van het irrationele dat zo gemakkelijk uit religie voortkomt. Irrationaliteit is gevaarlijk en contraproductief. Alleen het wetenschappelijke wereldbeeld kan tot een betere wereld leiden. Je moet mensen desnoods provoceren om ze zich dat te laten realiseren. -Lawrence Kraus-

11.Hoe sta je tegenover de logoi spermatikoi? Als dit positief is, kun je dan ook uitleggen waar dit filosofisch concept zijn invloed voor het eerst laat gelden en op welke wijze. Is de beweerde oorspronkelijkheid hiermee gered?

Komt oorspronkelijk uit de stoïcijnse school. Een theologische interpretatie hoe soorten tot expressie komen. Inmiddels achterhaald door de evolutie theorie. Persoonlijk vind ik de moderne tegenhanger leuker. Epigenetische inprinting. En het verhaal rond TET eiwitten en de omzetting van de gemethyleerde vorm van cytosine. Je kan hiermee een gen weer aanzetten. De ontwikkelingsbiologie is in opkomst.

12.Is het Oude Testament noodlottig voor het christendom? De verhalen van ongehoorde wreedheid soms gepaard gaande met obsceniteiten. Is de tegenstelling dusdanig groot dat men deze verhalen gemakshalve maar overslaat? Past de wrekende god wel bij het liefhebben van vijanden. Staat de blijde boodschap niet op gespannen voet met de wraakzuchtige joodse god.

Sommige gelovigen opteren de uitspraak: “De Bijbel is een liefdesverklaring”. Wat is hier liefdevol aan:
1 Sam 27. Telkens wanneer David het land overviel liet hij man nog vrouw in leven;
Mooi verbeeld in het verhaal rond de bevolking van Rabba; hij legde de bevolking onder zagen, ijzeren bijlen en ijzeren pinnen; ook liet hij hen overbrengen naar de tichelwerken.
(Hitlers methoden?)
Voor degenen die smullen van dit soort verhalen. Die vaak ontbreken op de kansel. Is het altijd mogelijk om deze link te openen. U bent gewaarschuwd.


13. Uitspraak Ralf Bodelier: "Nu ben ik niet alleen atheïst. Ik ben ook theoloog. Al zeg ik liever: ik studéérde theologie. Bovendien doceerde ik het jarenlang aan een hogeschool. Vrijwel wekelijks mocht ik de vraag van studenten en collega’s beantwoorden hoe een theoloog in godsnaam atheïst kan zijn. Mijn antwoord was onbeschoft en van retorische aard, hoewel ik nog steeds denk de spijker op zijn kop te treffen. Het luidde ongeveer als volgt.
‘Dat je dat verbaast! Je hoeft toch ook niet aan kanker te lijden om oncoloog te worden? Er valt zelfs veel voor te zeggen om bijzonder sceptisch te staan tegenover theologen die in God geloven. Zoals een oncoloog niet meer in staat is om nuchtere diagnoses te stellen als hij wordt getergd door helse pijnen, kun je van een theoloog geen afgewogen oordeel verwachten als hij zijn denken laat vertroebelen door religieuze mist".

Aldus Ralf Bodelier kun je jezelf iets voorstellen bij dit antwoord?

Het aantal atheïstische theologen zou snel moeten toenemen. Misschien wordt het tijd voor positieve discriminatie. Elders toegepast om vrouwen en minderheden meer kansen te bieden. Nu hangt er een waas van pseudo-wetenschap rond theologie. Kennis experts die je iets kunnen vertellen over een onzichtbare entiteit. Maar gemiddeld genomen geen enkel bewijs hebben voor bovennatuurlijke zaken. Een enkele keer doen ze geloofsuitspraken die begeleid worden met een academische titel. Dit is onwetenschappelijk en zit in dezelfde hoek als een arts die beweerd dat homeopathie echt werkt. Maar verder geen deugdelijke argumenten kan weerleggen. Het is het overschrijden van een denkbeeldige grens. Die ideologisch gekleurd is. Maar niets te maken heeft met het universitaire karakter van deze richting. Meer atheïstische theologen zou het onafhankelijke karakter van deze studie kunnen versterken.

Een paar citaten van Tjerk Muller, die theoloog is en er niet voor terugdeinst om de vinger op de zere plek te leggen. Iemand die de beroepsgroep niet vertroetelt. Om daarmee de theologische cohesie in stand te houden.

Kortom, het enige waar theologen het over eens zijn, zijn voorgegeven geloofswaarheden waar geen controverse over is binnen de christelijke geloofsgemeenschap. God is goed, Jezus is toppiejoppie, dopen hoort erbij, etcetera. Maar zodra er een dispuut ontstaat over een geloofskwestie, dan zijn theologen helemaal niet in staat om de waarheid aan het licht te brengen. Een deel van hen besluit in de regel gewoon dat het zus of zo zit, en dan wordt iedereen die er anders over denkt voor ketter verklaard.

Theologie (en dan heb ik het over theologie in eigenlijke zin, niet over allerlei subdisciplines die onder letteren en geschiedenis vallen) daarentegen verklaart niks. De uitgangspunten zijn speculatief, over de methoden is geen overeenstemming, en de conclusies zijn sterk afhankelijk van de persoonlijke voorkeuren van de desbetreffende theoloog.


14. Een vliegtuig stort neer en van de 450 inzittenden overleeft slechts één persoon. “Een wonder wordt er door bepaalde personen geroepen met als slotwoord de kreet dankt de heer”. Wat doen we met de overige 449 personen.

Het bovenstaande zou ik persoonlijk een gelukkige toevalstreffer noemen. Opmerkelijk dat christenen hier spelen met een machtige en onzichtbare hand. Het is trouwens een dilemma voor hen. Want sluit je dit uit, dan verdwijnt de uitspraak dat elk haar op ons hoofd geteld is, en dat er geen mus van het dak valt zonder dat hun god dat wil? En is het leven gebaseerd op kansberekening. Of botweg toeval. Namelijk mensen komen vaak in situaties terecht waar ze niet om hebben gevraagd. Dus de 11 jarige jongen heeft niet gevraagd om verkracht te worden door een priester. De kinderen in Ethiopië zijn ongevraagd slachtoffer van droogte. De kwaliteit van het wonder laat trouwens ernstig te wensen over. Honderden mensen moeten sterven, duizenden nabestaanden geslachtofferd om er een eerbetoon aan een opperwezen uit te halen. Even een hemelse prioriteit stellen om iets duidelijk te maken. En het is mij nog steeds niet duidelijk. Maar ogenschijnlijk sta ik hier niet open voor.

15. De factor taal in religie. Woorden kunnen waar, onwaar of onzinnig zijn. Is taal van wezenlijk belang voor religie? Gebeurt er iets na het gebruik van woorden? Wordt de functie van taal niet zwaar overdreven?
16. Zijn semantische woordspelletjes een probaat middel om anderen te overtuigen van je eigen religieuze gelijk?

Nu worden er diverse manieren gebruikt om sceptici te bekeren. Tim Keller is een bekende apologeet die hier veel aandacht aan schenkt. Zijn boeken zitten vol met honingzoete woorden. Cirkelredeneringen die slechts de conclusie, die van te voren vastligt, volgen. Argumenten als scepticisme is ook een geloof. Niet wedden op een god is een sprong in het duister. Jezus heeft het meest geleden. Kwaad bestaat om het goede te leren kennen. Het christendom was van oorsprong moreler dan haar omgeving. Er is geen bewijs tegen de waarheid van het christendom. Moeten de lezer proberen te overtuigen. Met een kleine steekproef extrapoleert hij bijvoorbeeld de stelling dat je eigenlijk een christen moet zijn om echt gelukkig te worden. Hiernaast stelt hij dat overtuigingen die gebaseerd zijn op een geloof gelijkwaardig zijn aan overtuigingen die voortvloeien uit de rede. Hij geeft simplistische antwoorden op argumenten van bijvoorbeeld Sam Harris en Daniel Dennett. Zijn weerleggingen zijn over het algemeen oppervlakkig en lui. Hij bekritiseert Dan Brown (fictie schrijver) en geniet ervan als hij dit “intellectuele hoogstandje” heeft afgerond. Hij gedraagt zich van tijd tot tijd als een louche autohandelaar. Die zijn product met veel retorische trucjes probeert te verkopen. De oplettende lezer herkent dit patroon al na een paar bladzijden.

17. Is ontologische bewijsvoering valide? Zo ja, noem een succesvol voorbeeld?


Ik kreeg een reactie. Waarin dogmatische leerstellingen de overhand hadden. Om vervolgens een rationeel betoog af te steken wat doorspekt is met empirische bewijslast lijkt nutteloos. Als iets gelooft wordt zonder verifieerbare argumenten, dan kan dit niet weerlegt worden. Hubert Schleichert heeft hier een boek aan besteed. Met een te lange titel. Hij balanceert tussen het serieus nemen van de tegenstander en diens argumenten ontmantelen tot op elk detail. Of subversief te werk gaan en de zaak belachelijk maken. Dit laatste kom je al tegen bij Voltaire. Die zijn tegenstanders de volgende vraag stelde: “Bent u van mening dat de zielen van Pythagoras, Confucius, Socrates, Cicero, Epictetus en Marcus Aurelius geplakt zijn op een stok en worden gebakken in de eeuwigheid door duivels”? En zelfs dit kan serieus worden genomen. Denk maar aan de scholastiek in de middeleeuwen die zich bezig hielden met de vraag: “Hoeveel engelen er op de punt van een speld kunnen dansen”? . Maar na deze anekdotes ga ik maar verder voor degenen die het serieuze werk niet schuwen. Voor deze personen is er een boekje getiteld "irreligion" van John Allen Paulos. Een wiskundige die in 12 hoofdstukken argumenten analyseert. In hoofdstuk 5 vindt u het ontologische argument. Als intro zet hij een conversatie uit Plato’s Euthydemus. Hij gebruikt deze als voorbeeld ter ondersteuning van het abacadabra argument.
Dionysodorus: You say you have a dog?
Ctesippus: Yes, a villain of one.
Dionysodorus: And he has puppies?
Ctesippus: Yes, and they are very like himself...
Dionysodorus: And the dog is not yours?
Ctesippus: To be sure he is mine.
Dionysodorus: Then he is a father, and he is yours; therefore, he is your father, and the puppies are your brothers.
Een absurd voorbeeld. Echter ontologische godsbewijzen zijn soms zo verfijnd dat de lezer wel door heeft dat ze niet deugen, maar moeite heeft om precies te zeggen wat er niet aan deugd. Aldus Bertrand Russell.

18. Waarom is atheïsme de dominante levensbeschouwing onder Nobelprijswinnaars?

Ik heb het niet over de Nobelprijswinnaars binnen de sectie literatuur of vrede. Maar over hedendaagse natuurwetenschappers die bijgedragen hebben aan fundamenteel onderzoek. Gekscherend wordt er wel eens gezegd. Stel dat alle atheïstische hoogleraren en onderzoekers zouden stoppen. Wat zou dat betekenen voor een universiteit? In de VS is in 1998 een onderzoek geweest. Meer dan 70% gelooft niet. Iets meer dan 20% noemt zich agnostisch en minder 10% zegt religieus te zijn. Het onderzoek is gehouden onder natuurwetenschappers. Je zou gemakshalve kunnen concluderen dat de natuurwetenschappen kennis oplevert die een goed tegenwicht vormt t.o.v. niet te onderbouwen mythes.

"Leading Scientists Still Reject God." Nature, 1998; 394, 313.

19.Onterecht denken wij vaak dat anderen onze mening delen. Dit is kenmerkend voor ons sociaal inlevingsvermogen. Je zou God een product noemen van het inlevingsvermogen van iemand. Als je dit concept doortrekt dan kun je verwachten dat Zijn mening overeenkomt met degene die gelooft. Nicholas Epley heeft hier onderzoek naar gedaan. In morele kwesties bleek dit te kloppen. Tijdens het onderzoek werd de mening van de proefpersonen op slinkse wijze bijgesteld. Het bleek dat “God’ ook meedraaide. Een soort kompas wat gerelateerd is ons eigen sociaal inlevingsvermogen. Waait deze god dus met alle winden mee?

Elke opkomende religieuze behoefte zoekt naar expressiemateriaal uit de christologie, hoe sneller de behoeften elkaar opvolgen des te vlugger hebben we een nieuwe Jezus, en hoe simultaner ze optreden, des te groter het veelvoud van Jezus beelden. Die uitwaaiering kan eindeloos doorgaan.
(H.M.Kuitert – Jezus nalatenschap van het christendom; blz.141)


20.“Waarom vragen”; spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van een kind. Het is een "teleologische" manier van denken. Het is uitermate nuttig voor hun persoonlijke ontwikkeling. Ze leren onbewust hierdoor veel dingen. Intuïtief gezien kennen kleuters bijvoorbeeld geen grenzen. Voor elk probleem een passende oplossing. Ze zijn hierin ongeremd. Intuïtief denken heeft bij hen de voorkeur boven een rationele verklaring. Echter iemands cognitieve ontwikkeling zet zich voort en de ratio neemt steeds meer de overhand. Zijn volwassenen die schermen met een teleologische verklaring eigenlijk in hun kleutertijd blijven steken?

21.Mijn soulmate heeft op zijn site een prachtig stukje proza staan. Het gaat over de Israëlische psycholoog George Tamarin. Hij deed van 1966 tot 1973 een onderzoek naar het effect van "niet-kritisch Bijbelonderwijs op het vormen van vooroordelen". Het onderzoek strekte zich uit over 1066 Israëlische kinderen van 8 tot 14 jaar. De kinderen werd het verhaal van de val van Jericho en het uitmoorden van alles wat daar leefde voorgelezen (Jozua 6). Daarna werden de kinderen de vraag gesteld "Denk je dat Jozua en de Israëlieten juist handelden of niet?" De antwoorden verdeelden zich als volgt: Volledig juist 66%, Volledig onjuist 26%, Noch geheel juist, noch geheel onjuist 8%. Als redenen voor goedkeuring werden genoemd Gods belofte het land te schenken, Gods opdracht dit te doen, het gevaar van vermenging met slechte andere culturen en godsdiensten. Van de 8% kinderen die bedenkingen hadden werden er oa redenen gegeven als: "Jozua was dom om ook de dieren uit te roeien, hij had ze beter zelf kunnen gebruiken", "De stad en al de goederen hadden niet vernietigd hoeven worden".
Er was geen verschil in percentages tussen meisjes en jongens.

Als controlegroep kregen 168 kinderen hetzelfde verhaal voorgelezen met 'Generaal Lin' in plaats van Jozua als held en 'Het Chinese Koninkrijk van 3000 jaar geleden' in plaats van het volk Israël als hoofdrolspelers. Generaal Lin kreeg maar 7% goedkeuring, 18% gedeeltelijke goedkeuring, en een overweldigend percentage van 75% keurde de zaak volledig af.

Spreekt hier niet overduidelijk uit dat opvoeding beeldvorming kleurt? En dat de menselijke moraal meedraait met Bijbelteksten. Is deze dubbele moraal wenselijk?


22. Het scheppingsverhaal wordt steeds vaker als een metafoor weergegeven. In verschillende varianten. Ik voeg er nog een aspect aan toe. Namelijk het Stanford Marshmallow Experiment. De uitkomsten laten zien dat verleiding iemand enorm kan beheersen. De psychologische druk om even van het snoepje (of appel) te eten is enorm. Uiteindelijk bezwijkt men. Een schepper met enig psychologisch inzicht weet dat natuurlijk. Een paar fimpjes als toegift.
Wat denk je zullen we deze toevoegen aan de reeks?

23.Is Pascal's wager (gambit-gok)een serieus te noemen argument of een wanhoopskreet? Kan je trouwens op een god (welke) gokken? En houdt deze specifieke god wel van mensen die op hem gokken?

Marcus Aurelius was een vertegenwoordiger van de stoïcijnse traditie. In zekere zin stond het humanisme bij hem centraal. Hij worstelde zijn hele leven om een evenwicht te vinden in de rol van keizer en zijn zucht naar filosofie. Hij heeft een aantal uitspraken op zijn naam staan. Die vaak de opdracht hebben om op eigen benen te staan en jezelf te ontwikkelen. Deze kwam ik onlangs tegen. “Leef een goed leven, als er goden zijn en ze zijn normaal, dan zullen ze zich niet bekommeren om uw vroomheid, maar u beoordelen op basis van deugdzaamheid. Als er echter onrechtvaardige goden zijn, dan moet je ze niet aanbidden. Als er geen goden zijn dan ben je weg, maar er zal een prettige herinnering achterblijven bij je dierbaren”.

24.Een vraag aan fideïsten: Waarom zouden we minder strikte criteria gebruiken voor de toetsing van geloofszaken dan bij de toetsing van andere beweringen? Steunt gematigd fideïsme op antirationalisme? Is blind geloven trouwens een domme manier van geloven? Waarbij elke vorm van dogmatische tegenstelling gewoon opzij wordt gezet.

Ja, ik geloof, geef me nog maar een biertje! Maar waarom gelooft u? Omdat ik geloof? Zo zijn allerhande varianten mogelijk. Waarom gaat u linksaf, omdat ik linksaf ga. Echter wat is nu de essentie van dit soort geloven. Is het ergens op gebaseerd, wordt het gevoed door een diepliggende overtuiging. Of is het een wapen tegen de ellende die iemand meemaakt. Is het niet kunnen verantwoorden van een keuze een rationele beslissing of gewoon de weg van de minste weerstand. Onwetendheid kan ook een overtuiging zijn. En het wapen hiertegen is het antwoord: “Ik geloof”. En deze kreet doet de harten sneller kloppen van medegelovigen. Het heeft iets wonderlijks. De automatische piloot. Voorwaarts mars. Maar de scepticus zal vermoedelijk iets verder denken. De gok van Pascal speelt hier een belangrijke rol, omgevingsfactoren en de afkeer van zelfonderzoek. Lekker in de comfortzone. Want als je de boel na zoveel jaar heel economisch hebt opgeslagen en de scotofobinen en chromodiopsinen liggen er lekker bij. Waarom zou je de moeite doen om ze weer te verplaatsen!

25. Als er sprake is van een “eerste oorzaak” (kosmologisch argument) verteld dit ons iets over de eigenschappen van deze “ eerste oorzaak”. Kan Jahwe (of elke andere god) hierin opboksen tegen het begrip probabilistische causaliteit?


26.De vrome dooddoener “afwezigheid van bewijs is geen bewijs van afwezigheid”. Dat kan in bepaalde omstandigheden waar zijn en in andere gelegenheden dus niet. Bijvoorbeeld in het rioolstelsel van Amsterdam zwerven leeuwen rond; slechts zichtbaar voor degenen die zich begeven in het riool en hiervoor open staan. De gemiddelde lezer zal gelijk beamen dat dit niet mogelijk is en trekt op voorhand de conclusie dat het niet waar is. Waarom zou een “opzettelijk verborgen entiteit” zich wel onder bovenstaande definitie mogen scharen?


Het volgende citaat van Planoudes (Skepp) voeg ik hier nog aan toe. "Hoe meer bewijs ontbreekt, hoe onwaarschijnlijker de bewering. Hoe onwaarschijnlijker een bewering, hoe groter de nood aan bewijs. Hoe hoger de nood aan bewijs, en hoe meer bewijs ontbreekt, des te onwaarschijnlijker is de bewering.
Een bewering die het bestaan van iets postuleert noemen we een positieve bewering. Positieve beweringen hebben altijd de bewijslast, aangezien er altijd een mate van onwaarschijnlijkheid aan verbonden is".

1.Voor alle p geldt dat als p noodzakelijk onkenbaar is, dan is p noodzakelijk onwaar
2. De propositie ‘spoken bestaan niet’ is noodzakelijk onkenbaar
3. Ergo: ‘spoken bestaan niet’ is noodzakelijk onwaar
4. Ergo: het is noodzakelijk waar dat spoken bestaan
Het is een lange traditie om argumenten te zoeken die het bestaan van spoken bewijzen. Als de wereld inderdaad ten diepste kenbaar is, dan kunnen wij op grond daarvan beargumenteren dat spoken bestaan.’ Op zichzelf is het bovenstaande argument daarvoor misschien ontoereikend. Maar het draagt wel bij aan de waarschijnlijkheid dat mensen die in spoken geloven serieus genomen moeten worden. Het is fijn dat er weer nieuwe rationele argumenten voor het bestaan van spoken zijn gekomen. De ontwikkelingen gaan in met name de Verenigde Staten op dit gebied heel snel.
Dit is een persiflage in het kader van analytische spookargumenten.

Van mijn kant een stukje satire. Echter promotor René van Woudenberg en promovendus Emanuel Rutten zijn lichtelijk bevooroordeeld als gelovige wetenschappers. Want volgens hen is er in dit geval geen gelijke kenwaarde. Als er een god bestaat, weet tenminste deze god zelf dat hij bestaat. Nu valt u direct achterover. Als u bijgekomen bent, kunnen we verder gaan. Want er is een cirkelredenering nodig om p’ te upgraden. Om de balans in het voordeel van de theïst te krijgen. Door de christelijke denktraditie vast te maken aan p is natuurlijk prachtig. Maar wat bewijst het eigenlijk??? De religieuzen zijn eufoor. Echter het staat en valt met de verbeelding dat er een god moet bestaan en ook nog dat deze god er ook nog zelf van overtuigd moet zijn dat hij bestaat. Toch maar een jaartje studeren bij Krauss om het “kosmologisch godsbewijs’ verder te ontwikkelen. Anders krijgen we weer een opzienbarende mededeling. Een subjectieve vorm van geloofsalgebra om een propositie kloppend te maken. Tot nu noem ik het een taalkundige vondst. Ook knap natuurlijk.




27.We kunnen doelen nastreven die objectief de moeite waard zijn. We kunnen zin bij onszelf vinden. We beleven als sociaal dier genoegen aan het gezelschap van anderen en leven mee met het leed van anderen. Godsdiensten verordonneren de waarden van primitieve stammen; liefde voor de eigen stam, haat jegens andere stammen, een geloof wat de geest afsluit en kruiperige gezagsaanbidding. Wat voor zingeving kunnen we uit religie halen? Is de mens die zegt: “Als God niet bestaat heeft het leven geen zin”. Niet slechts een verwend individu die nooit met compassie naar zijn medemens heeft gekeken?

28. Paul Davies denkt dat er misschien een levensbeginsel in natuurwetten is verwerkt. Maar waar vinden we dan een levensbeginsel in de natuur-scheikunde of biologie? Hij suggereert dat er ergens een niet onderkende holistische en teleologische natuurwet is. Het niet-reductieve fysicalisme is voor sommigen een denkwijze. Echter kan een levensprincipe niet een emergent principe zijn van de chaos- en complexiteitstheorie. Een natuurlijk product van puur lokale wisselwerking van materiedeeltjes. Ingewikkelde dingen ontstaan uit eenvoudige. Maakt dit een alomvattende op het geheel werkende besturing niet overbodig?

29. Het antropisch principe draai ik om. Als een god een universum zou hebben geschapen wat afgestemd is op menselijk leven, dan zou je toch kunnen verwachten dat overal menselijk leven gemakkelijk zou kunnen ontstaan. Waarom is het heelal dan zo troosteloos onherbergzaam en vindt er een ontzaglijke verspilling van materie en energie plaats?

Om kort te gaan, als God het heelal schiep als een speciale plaats voor de mensheid, dan heeft hij wel heel veel ruimte verspild waar nooit een mens zal komen. Hij verknoeide ook heel wat tijd. In plaats van alles in zes dagen klaar te maken, nam hij eerst negen miljard om de aarde te maken, toen misschien wel een miljard jaar om leven te maken, en toen nog vier miljard jaar om de mens te maken. De tijd die mensen op aarde hebben rondgelopen is minder dan 0,01 procent van de geschiedenis van de aarde. Nou ik er zo over denk, waarom zou een oneindige machtige God er eigenlijk zes dagen over gedaan hebben? Had hij het niet allemaal in een enkele flits kunnen doen? En waarom moest hij eigenlijk rusten toen hij klaar was? (blz146 – God een onhoudbare hypothese- Victor Stenger)

De natuurkundige Victor Stenger heeft in zijn boek “God een onhoudbare hypothese” effectief afgerekend met het antropisch argument . Echter het schijnt een lucratieve bezigheid te zijn om steeds nieuwe varianten te ontwikkelen. Aangemoedigd door de Templeton prijs. Een instituut wat opgericht is om wetenschap en religie compatibel te maken. Deze steenrijke instelling lijkt slechts te bestaan om hun god te promoten. Ze doen dat door wetenschappers en journalisten een zak met geld voor te houden. Het levert niets op. Maar het principe dat mensen voor geld best even aardig willen zijn en de schijn van verzoening willen suggereren is het uithangbord waar ze graag mee te koop lopen.

Het antropisch principe stelt dat het heelal is zoals het is omdat wij er anders niet waren om ons erover te verbazen (Govert Schilling)

30. Er zijn genoeg theologen die de evolutie theorie als vaststaand feit beschouwen. Maar moeite hebben met de schijnbaar toevallige evolutie van de menselijke soort. Ze denken dat er toch ergens geduwd werd. Maar dan praat je toch over intelligent design en laat je het natuurlijk proces wat gebaseerd is op toeval los? Ook al zou het slechts één keer gebeuren.

Natuurlijke selectie vergt tijd. De mutatiesnelheid, de heritabiliteit en de selectiedifferentieel bepalen samen hoe snel een kenmerk kan evolueren. Tijdsgebrek lijkt een futiel argument om de imperfectie van kenmerken te verklaren, gegeven de immense tijd waarover organismen geëvolueerd zijn. Toch lijken een aantal ‘maladaptaties’ hierdoor te verklaard te kunnen worden. (citaat van Raoul van Damme)

31. "Ofwel heeft men criteria om aan het christendom en de bijbel geheel of gedeeltelijk een geprivilegieerd statuut toe te kennen; dan moet men in staat zijn die criteria voor te leggen; ofwel heeft men die criteria niet, maar dan zijn alle godsdiensten en sekten en hun Openbaringen op het gebied van waarheidsaanspraken evenveel waard".
Aldus etiennevermeersch. Waar zijn de desbetreffende criteria?

Wie spreekt over een hypothese moet op een of andere manier zin kunnen geven aan de mogelijkheid van weerlegging. Dat wil zeggen dat de gelovige, voor zover hij zich binnen het geschetste perspectief bevindt, zin moet kunnen geven aan de gedachte dat zijn godsdienst weleens op illusie zou kunnen zijn gebaseerd. Meer concreet betekent dat; dat hij een conflict tussen geloof en wetenschap misschien wel onwaarschijnlijk acht, maar niet als onzinnig kan uitsluiten. Want zodra hij zijn geloofsinhoud als een verdedigbare, waarschijnlijke hypothese voorstelt, moet hij onvermijdelijk kunnen denken aan termen van empirische toetsing. Hij kan niet beweren dat het bestaan van een bepaalde entiteit hem waarschijnlijk lijkt, zonder daarmee gedachten te verbinden aan empirische gegevens die zijn gegevens zouden kunnen steunen; en hij kan niet aan dergelijke confirmatie denken zonder ook te denken aan de mogelijkheid dat de confirmatie niet komt, omdat gegevens die aanvankelijk een steun leken te geven aan de hypothese blijkbaar in een andere zin moeten worden geïnterpreteerd. En aangezien alles wat met empirische confirmatie of tegenspraak te maken heeft, zich bevindt op het terrein waar de wetenschap opereert, moeten we aannemen dat het godsdienstige geloof zoals het gewoonlijk wordt opgevat, niet immuun kan zijn voor wetenschappelijke kritiek. Men beweert weleens dat de bovennatuurlijke werkelijkheid waarover het in religie gaat, helemaal niets te maken heeft met de empirische toetsing en dat de wetenschap er bijgevolg niets over kan zeggen. Maar die stelling valt moeilijk te verdedigen. Hoe zou men kunnen beweren dat God waarschijnlijk bestaat zonder daarbij te denken aan concreet aanwijsbare fenomenen waarin God zich lijkt te openbaren? En hoe zouden die concrete fenomenen zich kunnen onttrekken aan elke wetenschappelijke benadering? (Het neefje van de aap – blz.323 – Flip. G.Droste)

32. Atheïsten worden vaak beschuldigt dat ze ook geloven. Enkele theïsten hebben de volgende verklaring bedacht. In atheïsme zit het woord theïsme. Zeer ludiek en uiterst origineel. De filosoof Herman Philipse stelt in zijn Atheïstisch Manifest dat alle gelovigen in feite "semantisch atheïsten" zijn, omdat elke beschrijving die aan de entiteit God wordt gegeven, beperkt blijft tot woorden. Ook spitsvondig, maar raakt het ook een diepere kern?

Het blijkt vaak verwarrend om het geloof in zorgvuldige procedures en het verzamelen van bewijs te vergelijken met de opstanding van Jezus of een leven na de dood. In het eerste geval spreken we over onderdelen van de wetenschappelijke methode, waar het gaat om empirische bewijslast. Het laatste deel is een geloof. Wat een onderdeel is van het rollenspel wat gelovigen spelen.


33. Een bekende internetpersoonlijkheid schermt constant met de uitspraak: “Alle geleerden zijn het eens”!. En u raadt het al, het gaat om Jezus. Of het nu argumentum ad populum of argumentum ad verecundiam is, laat ik in het midden. Het inzicht dat het evangelie slechts geringe historische waarde heeft en men slechts met behulp van de brandstapel meer dan 1000 jaar kunnen onderdrukken. Is de ultima ratio theologorum volgens Schopenhauer. De leerstellingen van de katholieke theologie worden overgeslagen, omdat de onderzoekers daarvan niet in staat zijn tot vrij onderzoek. De pausen hebben hun theologen gebonden door dogmata, alles loopt uit op contrarationele en bovennatuurlijke absurditeiten. In 1910 is nog de antimodernisten eed ingevoerd. De theologen moeten zich neerleggen bij de beslissingen van de pauselijke Bijbelcommissie. Hier bovenop komt nog het beginsel dat “testimonia pro domo” te verzamelen. Geen beschrijving van historische feiten maar de dogmatische tendentie moet worden nagegaan. Er zijn genoeg theologen die tegen deze stroom oproeien. Het merendeel is protestants. Bultmann deelt zijn conclusies in zijn “Geschichte der synoptischen Tradition”. De uitkomst zal menigeen niet verbazen. Het oude en nieuwe testament vallen onder de definitie sprookjes uit de wereldliteratuur. Nu laat ik de vele tientallen namen van dissidente theologen maar liggen. Waarvan Schweitzer, Dibelius. Schneider, von Soden etc. belangrijke opponenten van zijn, maar achterwege.

Maar wat zullen we met bovenstaande uitspraak doen. Een kanttekening bij plaatsen of gelijk doorsturen naar de prullenbak?


Tijdens de research voor mijn boek over religie, “Breaking the Spell”, kwam ik veel geestelijken tegen die me in vertrouwen vertelden, dat ze totaal niet meer geloofden. Geestelijken zijn vaak belezen en intelligent. Het zou vreemd zijn als ze immuun zouden zijn voor de twijfels die naar atheïsme leiden. Maar ze zitten in een kwetsbare positie. Hun leven is verweven met de kerk. Velen zitten gevangen in een leven van systematische hypocrisie waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Ik vermoed dat juist de geestelijken die niet geloven heel actief zijn en zich inzetten voor andere mensen, als boetedoening voor hun hypocrisie. De lui die echt geloven staan op de golfbaan.

Maar uiteindelijk kunnen ze toch breken met de kerk?

Onmogelijk is het niet, maar het is net als bij schaken; in principe kun je alle zetten doen. Maar sommige zetten zijn vrijwel ondenkbaar, doordat ze zo in je nadeel zijn. Toch zijn er een paar geestelijken uit het project die vanaf de kansel hebben verkondigd dat ze niet meer geloven. Dat hebben ze uiteraard zwaar moeten bekopen. Ze werden ter plekke ontslagen en binnen de kortste keren uit hun huis gezet. (Uit een interview met Daniel Dennett – Volkskrant 17 november 2012 die momenteel in Nederland is voor de ontvangst van de Erasmus prijs)


34.Het ontbreken van religie heeft volgens de onderzoeker van Der Spiegel sterke invloed op de moraal. „Mensen zonder religie verzetten zich meer dan gemiddeld tegen oorlog, doodstraf en discriminatie. Daarnaast hebben ze minder bedenkingen ten opzichte van buitenlanders, homoseksualiteit en drugs.” De moraal van de religielozen kenmerkt zich dus door humanisme en tolerantie, waarden die zij sterker uitdragen dan gelovigen.

Afkomstig uit het reformatorisch dagblad.. In een discussie met een gelovige kwam het volgende naar boven drijven. “Niks hemel, hel en eeuwige verdoemenis, onze dominee preekt elke zondag over naastenliefde”! Prachtig natuurlijk om dat wekelijks te horen, maar is één keer niet genoeg? En wat blijft er over van deze naastenliefde als de naaste met iemand wil trouwen van hetzelfde geslacht, zijn leven wil laten beëindigen, zijn foetus weg wil laten halen, de voorkeur geeft voor een ander geloof of geen geloof , op zondag lekker winkelt. Hoopt dat de wetenschap het defect in een gen kan oplossen. Graag naar houseparty’s gaat en zijn kinderen niet wil indoctrineren met teksten uit de bronstijd.


Het antwoord van een gelovige was duidelijk: “Wij hebben inderdaad een andere naastenliefde”. Er zit een bittere smaak van witte boorden naastenliefde achter. Iedereen krijgt soep, maar niet iedereen wordt geaccepteerd. Hiernaast hangt er bij veel evangelische organisaties steevast een waas van bekering rond het verhaal. Hoeveel overhead wordt er gestopt in de pogingen om iemand te bekeren en wat blijft er over voor echte naastenliefde. Die zuiver onbaatzuchtig is en niet iemands persoonlijke keuzes aanvecht. Gelukkig zien veel gelovigen in dat ze de maatschappelijke boot missen door hun verzet. De huidige humanistische tendensen, daar zijn ze niet tegen opgewassen. Wat rest is de zoveelste herinterpretatie van de bijbel of zoals een bandlid zei tegen Gordon in Gordon zoekt God: “ Als je hier problemen mee hebt, dan sla je dit deel toch over”!. Cherry picking is de trend geworden. Misschien heb ik hier toch enige problemen mee. Om persoonlijke standpunten met een antiek boek in de hand te rechtvaardigen is al vreemd. Maar om ondertussen ook nog eens te lijden aan selectieve onwetendheid is nog vreemder. En dan ook nog lichtelijk obstinaat worden als de niet gelovige hen hier op wijst. Dat gaat soms echt te ver. Als deze verhalen niet functioneren en je belemmeren op het zicht van de werkelijkheid. Doe dan iets wat je al langer had moeten doen!!.

Volgens een studie die in de Engelse media, The Independent en The Telegraph is besproken, is het overduidelijk: "Heb uw naaste lief, maar alleen als hij een van ons is, zo lijkt de boodschap". The Telegraph: "Religie zorgt er niet voor dat je je naaste liefhebt”!!!

35.De woorden van Jezus in Johannes 49: “ Uw voorvaders aten manna in de wildernis. Ze zijn echter gestorven.” Inmiddels heeft de archeologie de exodus bestempelt als mythe. De ene mythe gelooft in de andere? Geldt dat ook voor de teksten in Matteüs 24:37-39; en Lucas 17:26, “En zoals het eraan toe ging in de dagen van Noach, zo zal het ook zijn in de dagen van de Mensenzoon: 27ze aten, ze dronken, ze huwden, ze werden uitgehuwelijkt, tot aan de dag waarop Noach de ark binnenging en de vloed kwam die iedereen verzwolg. 28Of zoals het eraan toe ging in de dagen van Lot: ze aten, ze dronken, ze kochten, ze verkochten, ze plantten, ze bouwden; 29 maar op de dag waarop Lot wegtrok uit Sodom, regende het vuur en zwavel uit de hemel en kwamen allen om”.

Een enkele keer komt de beschuldiging bovendrijven dat atheïsten fundamentalisten zijn. Die de Bijbel lezen op een verkeerde manier. De stelling wordt dan neergezet dat de verhalen in de Bijbel niet echt zijn gebeurd. Het zijn symbolische verhalen die in de antieke oudheid een figuurlijke betekenis hadden. Gemiddeld kan de atheïst beamen dat ze niet waar zijn. Dus op dit punt is er overeenstemming. Echter het grote culturele dilemma dat deze verhalen circuleerden als allegorie, daar kun je kanttekeningen bij plaatsen. Ook al is iets historisch onjuist is dan nog kan de tijdgeest neigen naar een letterlijke variant. Kwestie van inleven in de cultuur waarin dit ontstond. En dan komt misschien de verbetering die de atheïst aanbrengt. Hij plaatst zichzelf dichter bij de oorspronkelijke insteek. Uit historisch perspectief kiest hij voor de fundamentalistische benadering die past bij de klassieke oudheid. En gaat even voorbij aan de huidige tendens om een oplossing te vinden voor zaken die de moderne gelovige moeilijk kan verdragen. Omdat ze in tegenspraak zijn met het gezonde verstand en wetenschappelijke inzichten rond deze mythes.
Deze link die ik heb gevonden, dankzij Rereformed, laat een stukje van de belevingswereld zien rond het verhaal van Noach. Er bestond unanieme overeenstemming tussen Joodse en vroegchristelijke schrijvers dat er een wereldwijde overstroming heeft plaatsgevonden . Ook latere kerkvaders volgden deze trend. Dus geen lokaal gebeuren, maar alomvattend zoals de Bijbel heeft omschreven. Ook de details rond dit gebeuren nam men serieus. Of het nu de locatie was waar de Ark zou liggen of de dronkenschap van Noach. Niks figuurlijks, men geloofde in de feiten die de Bijbel verstrekte zonder dat men zich afvroeg of het gewoon een verhaal voor de leuk was, waar de boodschap uit gefilterd moest worden. Wat deze dan ook mag zijn.


36. Religies zijn uiterst conservatief. Veel denkbeelden zijn inmiddels weerlegt. Echter men koestert ze en probeert ze nog lang te bewaren. En meestal zijn de aanhangers erg gevoelig voor kritiek. Ligt hier niet de basis voor de intolerantie en vijandigheid die ze atheïsten verwijten; als deze argumenten inbrengen die stroken met hun overtuiging?

“Het graf van Jezus was niet leeg, maar gevuld, en zijn lichaam is niet opgestaan, maar vergaan”. In de theologische wetenschap komt het terrein van de dogmatiek onder andere de taak toe, om onder veranderde omstandigheden de christelijke geloofsinhoud te onderzoeken op zijn bepaald-zijn door de tijd, en waar nodig te corrigeren, resp. te actualiseren. Zo is ook in dit speciale geval van de “opstanding van Jezus” de dogmatiek geroepen, om uit de veranderde situaties consequenties te trekken. (Uit De opstanding van Jezus – Nieuwtestamenticus Prof. Gerd Ludeman –blz.184).

37. Maak de wereld religieus en de vrede is nabij. Voor de mensen een welbehagen. Nu gaat het niet over de hemelse variant, maar de aardse aangelegenheid. Iran, Afghanistan, Verenigde Staten en Soedan om er maar een paar te noemen. Met qua populatie een schrikbarend aantal gelovigen. Vergelijk de mate van geweld eens met Finland, Nederland en Zweden. Met getalsmatig weinig gelovigen. Kijk ook eens naar de verdraagzaamheid naar homosexuelen of de zwakkeren in de samenleving. Is deze kreet gebaseerd op “wishfull thinking”?

De geschiedenis bewijst het: miljoenen doden in alle werelddelen, eeuwenlang, in naam van God, met de bijbel in de ene hand en het zwaard in de andere: inquisitie, marteling, foltering, kruistochten, slachtingen, plunderingen, verkrachtingen, ophangingen, uitroeiingen, slavenhandel, vernedering, uitbuiting, lijfeigenschap,handel in mannen, vrouwen en kinderen; genocide, etnocide door de zeer christelijke conquistadores, dat wel, maar ook onlangs nog de uitroeiende Hutu’s met Rwandese clerus aan hun zijde; het partnerschap met alle fascisten van de twintigste eeuw – Mussolini, Petain, Franco, Hitler, Pinochet, Salazar, de Griekse kolonels, de dictators in Zuid Amerika enzovoort. Duizenden doden uit naastenliefde. (blz 205- Atheologie- Michel Onfray).

Het probleem is dat de monotheïstische religies zowel liefde prediken als oorlog verklaren aan on- of andersgelovigen. Dan zou je hopen dat dit elkaar compenseert, maar helaas is dat niet zo. Wanneer een terrorist in de Schrift kan lezen dat hij de ongelovigen moet uitroeien en in een andere passage dat hij de wezen en weduwen moet verzorgen, dan kan hij dat allebei doen. Dus goed zijn voor de wezen en weduwen maar ook de ongelovigen vermoorden, omdat hij denkt dat dit Gods zegen heeft. Dat is iets wat velen die religie verdedigen telkens missen. Wanneer je hen wijst op een passage die geweld legitimeert tegenover ongelovigen, dan gaan zij wijzen op andere passages waarin liefde wordt gepredikt. Dat mag zo zijn, maar het is niet relevant. Voor een terrorist die voor de eer van God wil opkomen door een ketter of een godslasteraar te doden, geldt alleen wat hij over godslastering ziet staan in zijn heilige boek. (Paul Cliteur –God of noppes; vraag vooraf weggelaten).

38. In welk jaar is Jezus geboren? Er zijn verschillende versies die meer dan 10 jaar verschil aanduiden?

Of het nieuwe testament loopt van Jezus naar Christus is niet te bewijzen. Het geboortejaar en de plaats daar is ook geen eenduidigheid over. Er zit tussen Mattheus en Lucas 10 jaar. Voor iemand die rond zijn dertigste geëxecuteerd werd is dat een tamelijk groot leeftijdsverschil. Het tekent maar weer de kennis die de schrijvers hebben over de persoon in kwestie. De stamboom levert ook bij de schrijvers problemen op. De grootvader is bij de één Eli en bij de ander Jacob. Je kan de genealogie niet echt doorgronden. Want volgens de Bijbel is zijn echte vader God. In de vorm van een duif. Midas Dekkers schrijft in het boek “Lief Dier” hele verhandelingen over de omgang van mens met dieren. De hemelse duif komt hier ook naar voren. “Gelijk ene duive”: leert Mattheus. Hetzelfde komt terug bij Lucas. Bij de doop van Jezus komt de duif weer terug. De uitleg van de kerkvaders Ambrosius, Gregorius of van marialoog Suarez laat ik maar even liggen. Het is voor mij te ingewikkeld. Tegenwoordig komt er een groeiend bewustzijn dat je niet expliciet het jaar o rond een persoon moet vastleggen. De neutrale versie is in opkomst. Before Common Era en Common Era. Want ook het verhaal christus speelt zich binnen de gelederen van de eerste christenen pas tientallen jaren later af. Dus het oogt alles behalve correct.

39.De Bijbel wordt in discussies gebruikt als bron van autoriteit. Zijn de schrijvers van dit boek kennisexperts die goed gevalideerde kennismethoden hebben gebruikt of werden ze geïnspireerd door een alwetende godheid. Wat is de uitkomst van eeuwenlang Bijbelonderzoek rond deze kwestie. Als de uitkomst negatief is. Moeten we dan de Bijbel maar wegstrepen als bron van autoriteit?

Eeuwenlang Bijbelonderzoek in de praktijk:

Het Hebreeuwse werkwoord bara’ (in Gen. 1:1 en elders) moet niet met ‘scheppen’ worden vertaald, maar met ‘scheiden’. De stelling werd gebracht door de Nijmeegse hoogleraar theologie Ellen van Wolde voorafgaand aan haar oratie (9 okt. 2009). De wereld der theologie veerde op. Breaking news.

Echter op bladzijde 16 van Christianity Unveiled geschreven door de atheïstische baron d' Paul Henri Thiry Holbach in 1763 staat het volgende.

Ex nihilo nihil fit, was considered as an axiom by ancient
philosophers. The creation, as admitted by the Christians of
the present day, that is to say, the eduction of all things
from nothing, is a theological invention, not, indeed, of
very remote date. The word Barah, which is used in Genesis,
signifies to compote, arranges to dispose matter already
existing.


40.Interpretatie is een manier om er achter te komen wat iemand met een tekst bedoeld. Een logische consequentheid die binnen de wetenschap wordt gehanteerd. Is het toekennen van een nieuwe betekenis bij een tekst die onaanvaardbaar is geworden. Niet onwetenschappelijk? Hoort deze methodische willekeur wel thuis op universiteit. Op welke gronden kan theologie afwijken van de consensus dat je teksten moet beoordelen binnen hun historische context? Is het een soort joy-riding door een antieke tekst te overgieten met de wensgedachte van de hedendaagse lezer?


41. Is het niet ironisch dat christenen die geloven in een oneindig en onkenbaar wezen, dezelfde entiteit vastleggen in gesloten systemen en rigide doctrines?

Sommige doctrines verwateren of er rust zelfs een taboe op. In evangelische kringen is de goddelijke toorn uit zicht geraakt. Honderden keren in het Oude Testament, krachtig aanwezig in het Nieuwe Testament. Het lijkt op een formele erkenning van deze ontkenning. De predestinatieleer is ook naar de achtergrond gegaan. Hierin verkiest de god van de Bijbel zelf wie er uitverkoren zijn. De keuzes liggen al vast. Ook dit is bijgesteld door bijvoorbeeld de Arminianen. Sommige zijn nog prominent aanwezig. Zoals de drie-eenheid, de Bijbel als woord van God, opstanding uit de dood, laatste oordeelsvorming. Een entiteit die perfect is, alwetend, alomtegenwoordig, almachtig etc. Twijfel over een essentieel leerstuk van het christelijk geloof, heeft ook effect op overige doctrines. De cohesie moet blijven om het domino effect uit de weg te laten gaan. Dus dergelijke scepsis moet worden afgewend of uitgehongerd. Maar stel dat een plotselinge, onaangekondigde twijfel over de “christelijke realiteit” overgaat in een sceptische aanval. Welke doctrine zou het eerst bij u verdwijnen?

42.Hebreeën 11 geeft een verhandeling over geloof. Talloze aspecten komen aan de orde. De doortocht door de rode zee, de ark van Noach, de zwangerschap van Sarah etc. Alles valt of staat met het geloof . Is dit hele hoofdstuk te vereenzelvigen met iemand die metaforisch denkt. Staat het niet op gespannen voet met bijvoorbeeld inzichten uit de archeologie.


43.Vele eeuwen voor Jezus was er de gulden regel een uitspraak die tal van grootheden bezigden. Boeddha, confucius en Mencis hadden het al over morele waarden eeuwen ver voor de komst van het Christendom. Inmiddels zijn we er achter dat goedheid ingebakken zit in bepaalde hersengebieden. Deze vind je ook bij diersoorten. De aanleg voor moraal wordt cultureel verfijnd of afgestompt. Gaan Christenen met de inboedel van Moeder natuur en de wijzen die al eeuwen voor hun beweging naastenliefde en verdraagzaamheid promoten, aan de haal. Tegenwoordig hebben Christenen op menselijke waarden hun etiket gezet; echter is dit niet een staaltje geschiedvervalsing?

Een paar voorbeelden:

Christendom: “Behandel de ander zoals jij zelf ook behandeld zou willen worden”.Lucas 6:31
Confucianisme: “Dit het uiterste van vriendelijkheid en liefde. Doe niets bij de ander waarvan je niet wilt dat het bij jezelf gebeurt” Analects XV, 23
Bahaí: “Pas op dat u uzelf niet boven uw buurman plaatst”. Baha u Ilah
Boeddhisme:”Doe de ander geen pijn op een manier die je ook zelf pijnlijk zou vinden”. Undana-varqu: 5.18
Zoroastrianisme: “Dat natuur alleen goed is als het niets doet bij een ander, dat het zelf niet zou willen ondergaan”! Dadistan-I Dinik 94:5
Islam: “Niemand van jullie is een gelovige als je niet voor je broeder hetzelfde wenst als voor jezelf”! Sunnah.
Jodendom: “Wat je zelf als haat ervaart, doe dat de ander niet aan. Dat is de enige wet”. Talmoed, Shabbat 31 a.
Hindoeïsme: “Dit is de optelling van al het rechtvaardige; behandel anderen zoals jezelf ook behandeld zou willen worden. Doe niets bij uw buurman waarvan u het zelf niet wilt”. De Mahabharata.


44.Stel dat alle sporen van religie worden weggevaagd en er kan niets meer doorgegeven worden. Dan zal het niet meer in de originele vorm terugkomen. Er komt iets anders voor in de plaats, maar niet datgene wat er eerst was. Als alle kennis over wetenschap verdwijnt, dan zal er ooit weer iemand komen die het allemaal gaat uitzoeken. En keert het in de oorspronkelijke vorm terug. Dit is een licht aangepaste versie van een eerdere uitspraak van Penn Jillette. Maar heeft Penn Jillette in essentie gelijk met zijn observatie?

Sommige natuurwetten komen weer spontaan bovendrijven. Er zal zeker weer een slimmerik opstaan die merkt dat je met meer kracht een bal verder weg schopt. Of dat je nat wordt als je door de regen loopt. Als je aan een tak hangt en loslaat naar beneden valt. Ook eb en vloed zullen op den duur weer verklaard worden. Gewoon een kwestie van tijd. Sommige natuurwetten vloeien voort uit alledaagse zaken. En op het moment dat iemand hierover na gaat denken dan komen ze weer terug. En worden ze vastgelegd in formules. Deze definities ontstaan onafhankelijk van de aard van de persoon die deze ontwikkeld. De gevolgtrekkingen zijn niet van levensbeschouwelijke aard. Maar zijn gebaseerd op afleidingen die de werkelijkheid beschrijven. Deze regelmaat wordt vastgelegd in wetten. Het zijn theoretische concepten die toetsbaar zijn. En bijgesteld kunnen worden als er nieuwe inzichten ontstaan.

45.In Misquoting Jesus geeft professor Bart Ehrman (nieuwtestamenticus) aan dat verschillende passages uit het nieuwe testament zijn veranderd of toegevoegd. Een mooi voorbeeld is het verhaal rond de overspelige vrouw (Johannes 7: 53-8-12). Waarin Jezus zegt: “Laat iemand zonder zonde de eerste steen gooien”. Dit verhaal is niet gevonden in de oudste manuscripten van het Evangelie van Johannes. Zijn dit zaken die belangrijk zijn om te weten?


46. Jezus geloofde dat het Oude Testament betrouwbaar was (Mattheüs26:54), zonder fouten (Lukas 16:17) en dat het zijn kracht behoudt (Johannes 10:35). Grote uitspraken die inmiddels onderhevig zijn aan inflatie. Denk maar aan de archeologisch inzichten, Gilgamesj of onze hedendaagse kijk op het ontstaan van de wereld. Zit Jezus er naast en heeft de werkelijkheid hem op dit punt ingehaald?.

47.Iedereen die zich bevindt binnen een religieuze stroming of sekte kan een "paranormale" religieuze ervaring claimen. Echter hoe kan een derde partij controleren of deze claim op waarheid berust en niet is gebaseerd op een waan? Verslaat een subjectieve ervaring het beginsel dat er sprake moet zijn van objectieve bewijslast. Draagt een subjectieve ervaring meer gewicht dan objectief bewijs?

Iedereen die denkt dat hij of zij het bovennatuurlijke kan bewijzen kan bij dit instituut terecht. Er staat een bedrag open van 1 miljoen dollar voor degene die een bovennatuurlijke claim waar kan maken. Onder vooraf besproken condities. Het is nog nooit iemand gelukt om ook maar de schijn te wekken dat er meer is tussen hemel en aarde.

Pareidolia is het illusoire fenomeen wat ontstaat in dat deel van de cortex waar neuronale perceptie plaatsvindt. Zet ergens twee stippen neer met een horizontale lijn eronder en het brein maakt er een gezicht van. De één heeft hier meer last van de ander. Onlangs is er een onderzoek geweest onder religieuzen, aanhangers van het paranormale, atheïsten en sceptici. Ze kregen allemaal foto's te zien. Dat konden rotswanden zijn maar ook foto's van meubilair. De deelnemers moesten hierin gezichten trachten te herkennen. De groep religieuzen, paranormaal gelovigen scoorde beduidend hoger dan de atheïsten en sceptici. De uitkomst zou een indicatie kunnen zijn dat bepaalde groepen sneller een vertekend beeld van de werkelijkheid hebben. Kan dit evolutionair verklaard worden. Een mogelijkheid is dat het een voordeel bood in de tijd dat wij als jagers/verzamelaars rondtrokken. Wild of eetbare zaken opsporen is een complexe opgave. Binnen de natuurlijke omgeving vallen sommige soorten nagenoeg niet op. Het geeft een voordeel als je in deze omstandigheden. De mogelijke prooi kan traceren. Kleine afwijkende details kan een knaagdier zijn in het struikgewas. Echter in onze hedendaagse samenleving levert het weinig op. Het kan een illusie opwekken. Je ziet dingen die er niet zijn.


“Dat gedoe met die eerste letters van namen van overledenen, waarom zouden geesten via een soort Lingo communiceren”. (Uitspraak Gili in een interview met de Volkskrant)

48. Evolueert de god van het oude testament; als er sprake is van een verbeterd moreel besef na de komst van Jezus. Volgens christenen dan. Kan een god zichzelf verbeteren. Is hier sprake van een imperfectie die met voortschrijdende openbaring opgelost moet worden?

Oorspronkelijk verscheen de god Jahwe antropomorf in beeld. Bepaalde details werden daarbij niet geschuwd. Hij had een neus waarmee hij zijn offers rook. In Ezechiël 1:27 mag de toeschouwer een blik werpen op zijn lendenen. In Exodus 24 wordt gesproken over voeten. We gaan voor handen en vingers naar exodus 31 en het hoofd van Jahwe komen we tenslotte in Exodus 33 tegen. En dan zijn we er nog niet, want in Genesis 1 is er sprake van een god die even bijkomt en zich in Exodus 31 opfrist. En al eerder genoemd in een ander deel van deze vragen; Jahwe gaat af en toe op reis om zaken te verifiëren. Tussendoor worstelt hij een potje en zijn begerig oog valt op een bejaard vrouwtje. Hij eet pannenkoeken bij Sarah en is voortdurend mensen aan het testen of verlangt hulp bij het oplossen van problemen (Richteren 5 en 1 Koningen 22). Jahwe heeft ook een scala aan huisdieren paraat met mythische proporties. Zeemonsters, draken en vierkoppige monsters. In Numeri 16 laat hij mensen opslokken door de aarde. Levend vertrekken ze naar het dodenrijk. Opvallend genoeg verricht hij onderzoek naar iemands betrouwbaarheid door hart en nieren te bestuderen (Jeremia 17). De historiciteit van Noach, Daniël en Job worden in Ezechiel 14 door Jahwe bevestigt. Wat voor de modernisten niet altijd prettig is. Zit je te praten over een metafoor. Wordt dit door Jahwe zelf weerlegt. En zo kunnen we nog een tijdje door gaan. Een tastbare, aanraakbare en wispelturige persoonlijkheid die op den duur verdwijnt. Ingehaald door de werkelijkheid. Althans een verbeterde versie duikt op bij de filosofen. Deze entiteit wordt buiten de werkelijkheid geplaatst. Is transcendent, metafysisch en als er over gesproken wordt dan gaat dit gepaard met een geheimzinnig woordenspel. Je wordt door hen op sleeptouw genomen van het zintuiglijk-naar het buitenzintuiglijk bereik. Deze laatste stap heeft geen empirische grondslag. Het gevoelselement speelt hierin een belangrijke rol. En het grenzeloze zit nog steeds binnen het menselijk bewustzijn. De meeste christenen geloven tegenwoordig in de geavanceerde versie die bedacht is door filosofen. Een verbeterde versie die voldoet aan de moderne tijd. Uit het zicht van de rationele blik van de kritische toeschouwer. Maar als de god van de bijbel niet voldoet is het dan zinvol om iets nieuws te bedenken?

49. Onfray beschreef Jezus als volgt: "De Messias heeft geen honger of dorst, hij slaapt nooit, kent geen stoelgang, copuleert niet en lacht niet". En dan voeg ik er nog aan toe; er worden wonderen aan hem toegeschreven en woorden in zijn mond gelegd. Haal je dus alles weg, dan blijft er niets over. Hebben de mensen die het bestaan van Jezus betwisten niet in zekere zin gelijk? Is de zoektocht naar de historiciteit van een persoon niet een kwestie van afstrepen?

Er is een snel groeiende stroming ontstaan; namelijk de “mythicists”. Een beweging die bestaat uit tal van experts die niet het bestaan van Jezus van Nazareth trachten te weerleggen en er een ander persoon voor in de plaats willen zetten. Maar op logische, rationele en wetenschappelijke gronden willen aantonen dat de figuur “Jezus Christus” uit het Nieuwe Testament een fictief samengesteld personage is. Een literair en mythologische karakterschets. Hierbij wordt gekeken naar “heidense godsdiensten” uit deze periode. Raakvlakken met het boeddhisme. De verspreiding van de Egyptische cultuur over de Grieks-Romeinse wereld. Invloeden van filosofische stromingen en antieke teksten zoals gevonden bij Ras Sjamra. Alle schillen van de ui bladeren ze af. Tot ongenoegen van tal van apologeten. Die soms denken dat het gebrek aan bewijs genoeg is om een punt te maken. En verder rond een flartje historische mist hun dagen vullen. Deze groep wil ook de mist laten verdwijnen en kijken of de legpuzzel valt te verklaren met een breed georiënteerde studie.

50. De Heer is uw herder, behalve als u een moeilijke puzzel maakt. Mensen die analytisch denken , zijn daarna minder geneigd om in een god te geloven. Ook hardnekkige gelovigen blijken na experimenten minder gelovig te zijn. De suggestie is dat er twee denksystemen bestaan. Een onderbuiksgevoel voor godsdienst en een meer analyserende manier van denken. Analytische denkstrategieën zijn een krachtige bron van ongeloof. Zorgvuldig nadenken schakelt een god uit. Herkent u dit fenomeen of opereert u voornamelijk vanuit een intuïtief gevoel?

51.De vroegste teksten zelf onthullen een lang verhaal dat uitgevonden, verzameld, ontleend, vervalst en eindeloos gereviseerd werd. Alle bewijzen zijn het eens: het Nieuwe Testament werd door menselijke, geen goddelijke handen gemaakt en uitsluitend voor menselijke doeleinden. Er is geen originele Bijbel die we kunnen bekijken, en zelfs geen vroege Bijbel die we kunnen lezen. Bestaat de Bijbel eigenlijk wel?

52. Godsdienst verdeelt; het verhoogt de inzet van conflicten. Mensen vermoorden elkaar omdat ze denken dat hun schepper dit van hen vraagt. Of men raakt in conflict, omdat ze hun morele gemeenschap definiëren in termen van hun godsdienst. Het fanatisme en haat die gemeenschappen verdeelt houden zijn vaak het product van hun godsdienstige identiteit. Is het beeld van een vreedzame religie een sprookje als je de geschiedenisboeken erbij pakt of de kranten openslaat?


Een aantal opmerkingen van Joe Haiden (JHN) die het overdenken waard zijn.

1. Het Christendom heeft prachtige bouwwerken opgeleverd. Echter er zijn duizenden mensen omgekomen tijdens de bouw. De bevolking is uitgezogen om de boel te financieren.
2. Als het Christendom er niet was geweest, dan hadden kunstenaars andere bronnen gebruikt om hun fantasie te stillen en hun talenten te ontplooien. Andere religies zijn ook evenzeer de inspiratie geweest tot grootse kunstwerken.
3. Heksenverbrandingen en kettervervolgingen hebben echter in het geheel geen andere motieven dan religieuze. Vele conflicten zijn ook zonder religie niet eens mogelijk. Noord Ierland bijvoorbeeld.
4. Feit is dat de opkomst van het christendom de beschaving duizend jaar of meer heeft teruggeworpen.
5. Als het christendom morgen zou worden opgeheven, wie zou daar een boterham minder om eten behalve dominee en meneer pastoor? Als de moderne wetenschap en technologie morgen verloren gaan, maak je geen illusies, dan gaan we allemaal dood.
6. Men kan erover discussiëren of het christendom veel meer dan een miljard slachtoffers op zijn geweten heeft of dat het er net onder blijft. Het precieze aantal zal nooit achterhaald worden en is deels ook een kwestie van opvattingen. Dát het christendom zeer vele slachtoffers op zijn geweten heeft valt echter met geen mogelijkheid te ontkennen.
7. Volgens mij was Hitler wel gelovig maar hield hij er een aantal vreemde afwijkende religieuze opvattingen op na. Dat kan op zichzelf voor andere christenen al een reden zijn om hem niet als christen te beschouwen maar dergelijke haarkloverijen hebben evenmin relevantie. Al was hij atheïst, atheïsme an sich bevat niets waaraan hij een motief voor de Holocaust zou hebben kunnen ontlenen. Er is in de menselijke geschiedenis nog nooit één atheïst geweest die dacht: “Kom, het is mooi weer vandaag en ik ben tenslotte atheïst dus laat ik eens een jood van het zebrapad af rijden. In het geval van Hitler is het beslissende punt dat het geen toeval kan zijn dat de Holocaust zich voltrok in een land dat in verpletterende meerderheid hetzij rooms katholiek, hetzij protestants christelijk was. Een land dat in zeer hoge mate beïnvloed was door de tot goddelijke proporties opgeblazen profeet en hervormer, waarvan voor deze ene keer de historiciteit vast staat, de heer M. Luther, de grootste antisemiet die de wereld ooit gezien heeft en die een boek geschreven had met de titel “Over de joden en hun leugens”, waarin zo’n beetje het hele latere NAZI-programma al terug te vinden is.
8. Het kan niet het atheïsme zelf zijn dat huftergedrag motiveert omdat atheïsme an sich niets bevat dat zich daarvoor leent. Dat kun je van religie lang niet altijd zeggen.
9. Het is natuurlijk waar dat de moderne potenrammer niet typisch een refo is. Maar wat maakt nu eigenlijk dat de homoseksueel door de atheïstische potenrammer gezien kan worden als een geschikt slachtoffer? Atheïsme an sich geeft daarvoor geen handvaten en het antwoord is voor de schuldvraag even simpel als beslissend. Dat antwoord ligt in de dominante invloed van het christendom in het verleden.
10. Het moet helaas echter wel gezegd worden dat bij kerkelijke initiatieven meestal het principe ‘eigen volk eerst’ wordt gehanteerd. Hoezo ‘alle mensen zijn gelijk?’ In die enkele gevallen waar dat niet zo is liggen er andere motieven aan ten grondslag en staat de zorgverlening op zijn best op de tweede plaats. En alle goede bedoelingen ten spijt zijn vele kerkelijke vrijwilligers op dit gebied hopeloos ondeskundig. Als we dat kerkelijke welzijnswerk zouden laten organiseren door de overheid en zouden overlaten aan professionele deskundigen en één en ander zouden financieren uit een kerkbelasting of stopzetten van subsidiëring van kerkelijke organisaties, zouden we als samenleving een stuk goedkoper uit zijn en zouden de mensen die genoodzaakt zijn een beroep te doen op dat welzijnswerk een stuk beter geholpen zijn.


53.Dennus schreef het volgende: Nu kun je dat kaboutersconcept vanuit verschillende invalshoeken bestuderen: sociologisch, psychologisch, historisch, filologisch, linguïstisch, wijsgerig, en zelfs cognitiepsychologisch (…)Mijn eigen kabouterologische specialisme begeeft zich op het grensvlak van systematische kabouterologie en kabouterfilosofie. De systematisch kabouteroloog probeert een ordening en structuur in de resultaten van de voorheen genoemde wetenschappelijke onderzoekingen te ontdekken of eventueel aan te brengen. De Kabouterfilosoof onderzoekt (…).” Is dit een correcte weergave van theologie? Zou het in beginsel verstandig zijn om alle theologiefaculteiten om te vormen tot volledig seculiere faculteiten der godsdienstwetenschappen. Omdat het geloof in een god irrelevant is voor deze studie.

Lawrence Kraus heeft theologen uitgedaagd met de volgende stelling: “Sinds de dageraad van de wetenschap, minstens 500 jaar geleden, heeft theologie niets bijgedragen aan onze kennis”. Het enige weerwoord wat hij gekregen heeft is: "Wat hij specifiek onder kennis verstaat"? (Blz.182 – Universum uit het niets)

54.Een enkele keer wordt door gelovigen gewezen op het homogene karakter van de papyri. Er zijn 92 stukken en stukjes specifieke christelijke papyri. Genummerd van 1 tot 92. Van moeilijk leesbaar tot aan enkele centimeters groot. Echter kunnen deze schamele restanten representatief zijn voor al die stromingen die zich ontwikkelden. Met al hun locale varianten en theologische theorieën. Met vijftig verschillende evangeliën. Met geretoucheerde teksten, divergerende teksten, ketterijen en het totaal ontbreken van centraal gezag. Is dit op voorhand niet een onmogelijke opgave?

55. Een vader die zijn zoon laat executeren voor door anderen begane misdrijven en wandaden teneinde de werkelijke schuldigen straffeloosheid te bezorgen, zou overal ter wereld gerechtelijk worden vervolgd als zijn daad aan het licht kwam. Iedereen zou er schande over spreken. Toch vormt een dergelijke primitieve, wrede, onredelijke misdaad de grond van het christelijk geloof. Nu zal dit in de belevingswereld van de gelovige een afwijkende mening zijn. Echter hoe kijkt de mens achter de gelovige naar dit voorbeeld?

Dit is een mengelmoes waar de gelovige graag om heen loopt. Dus er ontstaat ontwijkinggedrag en “blame the interviewer” . Want de vragensteller heeft een verkeerd beeld van de gelovige. Het echte antwoord blijft uit. Zijn individuele geweten vertoont een professionele beslissing. Die voortvloeit uit de gedachte dat hij de entiteit waar hij of zij in gelooft in bescherming moet nemen. Dus ondubbelzinnig veroordelen van geweld is paradoxaal niet mogelijk. Het welzijn van zijn geloof staat voorop.

Een ander probleem waar de gelovige ogenschijnlijk het verstand laat zegevieren. Stel ik zou het volgende dilemma bij een gelovige neerleggen. Namelijk: “Jouw god geeft jou de opdracht om mij te vermoorden”! Wat zou je doen? Het geloof in een god versus de morele bagage die de meeste mensen bezitten.
Als ze bevestigend antwoorden dan kun je gerust stellen dat iemand psychopathische trekjes heeft. Een stem kan hun veranderen in een moordenaar. Dit komt soms voor en deze mensen belanden in een inrichting. Of men antwoord ontkennend omdat ze een innerlijke moraal hebben die niet gerelateerd is aan een geloof. Het geweten gaat hier tegen in. Men pleegt subordinatie tegen een denkbeeldige entiteit. In het oude testament was dit geen kwestie. Men joeg gewoon hele volksstammen over de kling. Hypothetisch gesteld dan.


56.Als religieuze mensen het gevoel hebben dat het waar is, zonder bewijs dan noemen ze dit een openbaring. Dat kan ook na “rijp” beraad, waarbij men zich afsluit en lang nadenkt tot het gevoel sterk genoeg is om de vaak voor de hand liggende conclusie als een openbaring te zien. Voor sommigen is het de voornaamste reden om vast te houden aan hun geloof. Zijn louter innerlijke gevoelens een goede graadmeter?


Montherlant: “Ik heb een behoorlijk aantal werken gelezen over de grote mystici. Die werken hebben mij er niet van overtuigd dat mystieke vervoering van een hoger gehalte is dan duizeligheid of zeeziekte”!


57.Er zijn mensen die een filmster stalken omdat ze denken dat deze persoon van hen houdt. Ze gaan zelfs zover dat alles in het teken staat van hun idool. Hoe sta je tegenover iemand die denkt dat iemand van hem of haar houdt zonder die persoon ooit ontmoet te hebben? Of uit eigen mond een liefdesverklaring te hebben ontvangen. Toch is dit een speerpunt bij veel religieuzen.

58.Wint een verhaal aan waarheid door het eeuwenlang over te dragen. Want hoe ouder een traditie; hoe meer waarde er vaak aan gehecht wordt. Echter is dit voldoende gezaghebbend?

Ook een eeuwenoude traditie is de atheïstisch-humanistische levenshouding. Al sinds de klassieke oudheid wordt bijvoorbeeld het vrijdenken naar voren gebracht. Waarbij in beginsel mensen zich trachten te ontworstelen aan het denkbeeldige gezag van goden. En waar later bepaalde uitgangspunten aan toe zijn gevoegd. Een paar grondslagen zet ik hier neer.
Rationeel denken en onderzoeken van de werkelijkheid daarbij strevend naar:
- bevrijding van dogmatisme, vooroordeel en onwetenschappelijke houding
- vasthouden aan principes van toetsing en bewijsvoering
Moreel handelen vanuit het besef van;
- eigen verantwoordelijkheid voor gedachten en daden
- menselijke waarde
- solidariteit met de medemens, de natuur en het milieu
- de eindigheid en onherhaalbaarheid van het individuele leven (Bron: De Vrijdenker 2010 nr.7)


59.Zet tientallen kinderen uit alle windstreken bij elkaar. Vraag of ze hun religieuze overtuiging bekend maken. Wat blijkt vaak. Ze vertellen hetzelfde als hun ouders. Het is een traditionele overtuiging. Mensen vertellen hun kinderen wat ze moeten geloven. Alle sprookjes kunnen geloofwaardig worden als de ouders hier in geloven. Bent u behept met een vicieus cirkel geloof?

Bij van Kooten en de Bie was ooit een jeugdsocioloog uit Blaricum. Een van de vele typetjes die passeerden. Als deze man dit had gehoord, had hij waarschijnlijk gezegd dat dit een vorm van socialisatie is. Iemand beantwoordt aan de verwachtingen als groepslid. Hun normen en waarden neemt hij of zij over. En leert de wereld op deze wijze interpreteren. Er is sprake van manipulatief denken. Ze nemen het beeld van anderen over als hun referentiekader. In dit geval één van de vele godsdiensten. Zelfs de beleving kan per situatie verschillend zijn. Als ouders met hun handen op hun knieën een vroom gezicht trekken, dan kan het gebeuren dat kinderen dit ook doen.

Idee 1233 van Multatuli.
“het kind doet een stap in de maatschappy zonder iets van dien God te vernemen. ’t Is dus ouders en opvoeders onmogelyk deze spokery uit te roeien door onthouding. Als handelswijze beveelt hij aan: “Men vulle het kind met kennis, men make hem gewoon aan begrypen, en weldra zal ’t hem stuiten iets aan te nemen dat, met z’n weten en begrip in stryd, zowel ’n miskenning van z’n oordeel wezen zal, als ’n belediging van z’n smaak”.


60.Is het nodig om je opponent zo ver mogelijk tegemoet te komen. De politiek van agnostische verzoening. Grenst het niet aan het toppunt van belachelijkheid. Dat elke drogreden serieus moet worden genomen. Bijvoorbeeld: Geen bewijs is ook bewijs, iets wat niet valt te bewijzen kun je ook niet weerleggen etc. Is een toenadering die zich bevindt op dit terrein niet een exercitie in intellectuele oneerlijkheid?

Van oudsher is er met regelmaat gezocht naar iets wat op agnostische verzoening lijkt. Denk maar aan het experiment van Gould: “Noma “! Om niet in culinaire sferen terecht te komen, schrijf ik het even voluit: "non-overlapping magisteria". Dit is vrij vertaald, schoenmaker blijf bij je leest. Het zou betekenen dat de wetenschapper het terrein van religie heel opzichtig of niet moet benaderen. Bijvoorbeeld bij vragen over de oorsprong van het heelal. Echter godsdienstige uitspraken zijn met regelmaat wetenschappelijke uitspraken. Of moeten hier voor doorgaan. Wonderen vallen binnen de godsdienstige propaganda. Maar zijn tevens een wetenschappelijke bewering. Bijvoorbeeld iemand staat na enkele dagen op uit de dood. We betreden hiermee het terrein van de patholoog anatoom. Het is derhalve verstandig dat een wetenschapper een uitspraak doet over deze kwestie. Als er dus geldige redenen zijn om af te wijken van het natuurlijke proces dan zullen deze onderbouwt moeten worden. Geen agnostische verzoening maar de bewijslast rond deze bewering moet rond gemaakt worden.


61. Omdat een ieder geboren wordt in een omgeving en de daarbij behorende geloofsovertuiging die het beste bij zijn natuur past, is bekering volgens het hindoeïsme niet nodig. Het kan zelfs tot verwarring of ontworteling leiden. In hun ogen is bekeren volstrekt achterhaald? Is het fanatisme die sommige christelijke groeperingen aan de dag leggen in bepaalde streken niet vaak de voorbode van toekomstige religieuze conflicten?


"Nooit meer evangeliseren": schrijft de evangelist Mark de Boer. Kijk naar de postmoderne samenleving. En bouw een vertrouwensrelatie op met mensen die je wil bekeren. Laat mensen vragen stellen en toon belangstelling. En dan zijn er vanzelf mogelijkheden dat je kan vertellen en laten zien dat je een christen bent. Kortom het is gewoon evangeliseren maar dan verpakt in een eigentijds jasje. Persoonlijk zou ik niet eens een relatie willen met iemand die via de achterdeur naar binnen sluipt. Dan liever de klassieke evangelist die op de voordeur klopt en vertelt : “Dat Jezus ook voor mij is gestorven”. Dan weet je onmiddellijk waar je aan toe bent en kun je de zaak formeel afhandelen. Zonder dat je terecht bent gekomen in een ingewikkelde relationele soap. En dit moet proberen te ontwarren. Zou Mark de Boer ook echt vragen willen of is het slechts een onderdeel van het rollenspel wat hij via zijn boek probeert te slijten. Want voor concrete antwoorden moet je niet bij een gelovige zijn.


62. Twee stellingen die ik met een knipoog naar Klaas Hendrikse hier neer zet.
1. Kun je geloven in een god die niet bestaat;
2. Intelligent Design is keukenhoftheologie.
Is het mogelijk om je als atheïst de allure te geven van een vrijzinnig gelovige. Waarbij de samenleving door een doolhof moet, om jou te bereiken?

“De geboorteverhalen van Mattheus en Lukas vormen samen de basis voor latere belijdenissen, volgens welke Jezus “maagdelijk” i s geboren. Mythologisch is het een koud kunstje om een vrouw met een normaal seksleven met terugwerkende kracht tot maagd uit te roepen”.

Het nieuwe testament begint met vier evangeliën, de brieven van Paulus komen daarna. Chronologisch is het andersom; toen Paulus stierf moesten de evangeliën nog geschreven worden. Iets uitgebreider. Jezus stierf in 33, Paulus in 65. Markus schreef in 66, Mattheus en Lukas in 71. Johannes in 95. Hoe de onderlinge lijnen hebben gelopen en waar ze verstrengeld of in de knoop zijn geraakt, is niet nauwkeurig te reconstrueren.

In kerkelijke kringen is het gebruikelijk om te spreken van “Jezus Christus”. Die twee woorden worden ook wel door elkaar (Christus Jezus) en apart (bidden in Jezus naam,Christus navolgen) gebruikt. Dat wekt de indruk dat het om een en dezelfde persoon gaat. Ten onrechte: Jezus van Nazareth was een mens van vlees en bloed, Christus is een mythologische figuur die door het christendom aan Jezus werd vastgelijmd.

Een paar citaten door Klaas Hendrikse. U kunt ze vinden in “God bestaat niet en Jezus is zijn zoon”. De teksten zijn niet uit hun verband gerukt. Lees het boek en u ziet de uitleg die hier bij past.





63. Vaak werpen mensen de vraag op: “ Wat was er voor de “ Big Bang”. Wat ligt het meest voor de hand?

1. Optie we weten het niet;
2. Niets is "onstabiel";

Een lege ruimte met nul energie kan overgaan in een ruimte vol materie en zwaartekracht, waarin de totale energie per saldo nog steeds nul is. Maar onderverdeeld is in positieve en negatieve energie. Als je de uitgestrektheid van het heelal in ogenschouw neemt, dan is er alle ruimte voor zeldzame gebeurtenissen.

3. 1 van de duizenden goden of godinnen (of een samenwerkingsverband);
4. Een eerder universum;
5. Parallelle universa;
5. Het "no boundary"model van Hawking;
6. subkwantum krachten die nog ontdekt moeten worden;
7. Een explosieve uitvergroting van de quantummechanische oersoep;
8. Hypotheses die nog niet genoemd zijn.

64. Een vraag van HenkM: "Deze god van de liefde, in de persoon van paus Innocentius III, bestond het een heel dorp (Béziers) uit te laten moorden, waarbij de uitvoerder, abt Arnaud Amaury (als bevelhebber van de Albigenzische Kruistochten) het volgende bevel gaf:
Doodt ze allemaal. God herkent de 'zijnen' wel (aan gene zijde)".
Dat was toen de militaire bevelhebbers een probleem hadden om de Katharen te onderscheiden van de 'gewone' katholieken.
Deze kruistochten telden een miljoen slachtoffers (vnl in Zuid Frankrijk), waaronder veel 'onschuldigen'.
Noem je dit, als gelovige, een daad van liefde? Van erbarmen?
Zie ook deze online informatie over de Katharen!

Een spoor van bloed heeft de katholieke kerk getrokken door de geschiedenis. Er wordt tevens met regelmaat gerefereerd naar de bedenkelijke rol die deze stroming vervulde tijdens de Tweede Wereldoorlog. Echter men vergeet gemakshalve dat de evangelische christenen, hun steun aan Adolf Hitler niet onder stoelen en banken staken. De gemachtigden en dan denk ik aan het trio Kapler, Marahrens en Hesse gaven blijk van sympathie met de Fuhrer. En in gebeden werd onwankelbare trouw en offerbereidheid gevraagd. (Deschner- Kriminalgeschichte)

65. “De Heer zei”. Een cliché waar veel gelovigen nogal veel waarde aan hechten. De Bijbelwetenschappers Marjo Korpel en Johannes de Moor hebben in een originele studie laten zien dat dit een stijlicoon is. Woorden kwamen nooit direct uit de hemel , maar werden via een lang en ingewikkeld proces geanalyseerd. Het volk, schrijvers en de koningen moesten er maar achter zien te komen of boodschappen wel of niet van goddelijke oorsprong waren. Ze gingen op de tast de profeten langs en hun boodschappen. Geen wonderspeeltuin, maar een tamelijk machteloze poging rond een zwijgende god. Of een fictief godsbeeld. Is dit de zoveelste onttovering van de Bijbel?


Naast dit verhaal rond profeten waren er ook nog andere intermediairen. Men aanbad beelden bijvoorbeeld “het gouden kalf” en vroeg ze tevens om raad. In Ezechiel 21, Daniel 3, 2 Kronieken 14 werden sieraden, poppen (terafim) en atsabim (houten voorwerpen) geraadpleegd. Profeten zou je ook kunnen vergelijken met de orakels in Griekenland. Als je kijkt naar de wat jongere Bijbelboeken dan valt het op dat er een bepaalde onzekerheidsfactor optreedt. Amos komt zelfverzekerd over en Prediker aarzelt en is meer een filosoof. Die niet zeker van zijn zaak lijkt te zijn. De vrijdenker is in aantocht zullen we maar zeggen. Echter de Griekse filosofen moesten het echte werk verrichten. Wel met een zekere klasse moet ik toegeven. Er ontstonden bewegingen die hun opvattingen gingen vastleggen en onderwijzen. Denk maar aan het Epicureanisme en het Pyrrhonisme. In de vijfde eeuw werden er talloze processen gevoerd om deze stromingen een kopje kleiner te maken. Later kwamen de donkere middeleeuwen en de kerk probeerde dit in hun ogen ketterse verzet uit te roeien.


66.Kan alleen twijfelachtige en oncontroleerbare kennis dienen als bouwsel voor een religieuze ideologie. Discussie zou twijfel kunnen wegnemen. Waarom verstrekt godsdienst niet aan iedereen controleerbare en toegankelijke waarheden. En stappen ze af van de eenvoudige vooroordelen over de werkelijkheid die zekerheid moet verschaffen. Is religie een presentationalistische beweging die denkt dat de werkelijkheid zich voegt naar haar ideeën?

Kent u trouwens die sketch uit Monty Python, “The Funniest Joke in the World”? Deze gaat over het Engelse leger dat een mop bedenkt die zo grappig is dat iedereen die hem leest zich letterlijk doodlacht. Voor de veiligheid wordt de mop zin voor zin in het Duits vertaald zodat niemand de mop helemaal leest en slachtoffer wordt. Een leuke anekdote maar hebben de religieuzen hier ook niet een octrooi op. Ze vertellen heel gedoseerd aan hun omgeving wat er allemaal aan de bijbel schort. Opdat er geen slachtoffers vallen. Ik laat deze reserves weg en geef zoveel mogelijk openheid van zaken.

67.Faust: “Waar toe is al dat scheppen goed als ieder schepsel weer in het niet verdwijnen moet”? Een interessante stelling in het licht van de ongelooflijke verkwisting van soorten. Er wordt gesproken over de teloorgang van 100 miljoen soorten. In de loop van de evolutie. Het aantal individuele exemplaren is natuurlijk niet te schatten. De "ontwerpafdeling" draaide op volle toeren als ik de visie van een christen even hier neerzet. Echter natuurlijke selectie is een bloederig spel waarbij een orgie van geweld medebepalend is voor de richting van een soort. De gelovige zet hier graag een ontwerper neer. Kunnen zij dan niet beter spreken over een immorele ontwerp(er)?

Intelligent Design is trouwens weggedoken. Ze zullen eerstdaags wel weer eens tevoorschijn komen. Met een nieuwe bewering. De stollingcascade, ruggenmerg of ogen daar valt geen eer meer aan te behalen. Iedereen die basiskennis zoölogie krijgt, ziet dit in een primitieve vorm terugkomen. De tussenstappen wijzen zich vanzelf. De uitwisseling van genetisch materiaal tussen soorten is een belangrijk facet om evolutie goed te begrijpen. Zaniken over een puntmutatie is prachtig. Maar bekijk eens hoe elegant een transposon zich beweegt. Een transpositie is terug te vinden op chromosoom 2. Wat een fusie is. Dubbel aantal centromeren en telomeren. Dit verklaart ook waarom wij 23 chromosomen hebben en overige primaten 24. Bij ons zijn er in de loop van de evolutie gewoon 2 gefuseerd. En zitten nu samen op plek 2. Of bestudeer de amplificatie van plasmiden. HGT heeft onze kennis van evolutie verveelvoudigd. En wat doen al die virale componenten in ons DNA. Virale genen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan onze evolutie. Nergens een intelligente ontwerper. Een samenspel tussen soorten.

68.De dood werd door ons ontdekt en ontkent. Er bestaan verschillende pogingen om de sterfelijkheid niet onder ogen te zien. Godsdiensten praten over reïncarnatie, waardoor het lijden zin heeft. Of ze propageren een heilstaat waar geen plaats is voor ongeluk, dood en verderf. Een leven lang worden wij achtervolgt door het noodlot van de dood. Moeten wij de lagere primaat niet benijden die enkele minuten doodsangst kent en daarna is alles voorbij. Zijn de bezweringsformules niet eerder een last dan een lust?

69.Mensen met hogere scores op de Autisme Spectrum Quotiënt. Waarin een grotere fascinatie voor getallen en meer moeite met sociale situaties naar voren komen. Hebben statistisch gezien een zwakker geloof of ze geloven helemaal niet. Het biedt een mogelijke verklaring waarom mannen over het algemeen minder gelovig zijn dan vrouwen. Deze kant is bij hen sterker aanwezig. Antropomorfiseren heeft dus een neurologische basis. Die verschillende gradaties kent. Autisten hebben deze eigenschap maar ten dele of helemaal niet. Magisch denken of een teleologisch patroon volgen is waarschijnlijk een natuurlijke uitbreiding van ons alledaagse denken. Bestaat een god dus bij de empathie van de persoon die hier meer aanleg voor heeft? Het bovenstaande biedt slechts ten dele een verklaring voor iemands ongeloof. Naast bijvoorbeeld; culturele en educatieve aspecten die aan de basis kunnen liggen van iemands atheïsme.

70. Ga met 4 mensen op een plein staan en kijk omhoog. Tientallen zullen volgen. Doe het met 50 en honderden mensen doen hetzelfde. Veel publiek trekt publiek. Een verschijnsel wat sociale validatie heet. Het geeft een misleidende suggestie. Het doet er namelijk niet meer toe of het zinnig is of echt iets voorstelt. Denk daar eens aan op de EO-jongerendag of flevofestival. Bent u ook iemand die hetzelfde doet als de rest? En legitimatie voor het standpunt ziet bij het op de been brengen van grote mensenmassa’s?

71. Een kwestie van oefenen en je beheerst tongentaal of glossolalie. Taalachtige klanken zonder betekenis. Ook kleine kinderen en sommige schizofrenen bedenken soms hun eigen taaltje; en allemaal klinken ze als dialecten van een en dezelfde ‘internationale taal van de betekenisloosheid’. Die taal lijkt maar vijf klinkers te hebben: ie, oe, aa, ee, oo. Alle lettergrepen lijken te eindigen op een klinker of, soms, een n, een l, of een r. Andere medeklinkers worden weinig gebruikt. Het verschijnsel komt verder onder andere voor bij de Inuit, Saami, verschillende sjamaanse culturen en in de voodoo-cultuur. Ook in het christendom komt het terug bij een aantal groeperingen en kerken (vooral die van de pinkster- en charismatische beweging). In The Psychology of Speaking in Tongues beschreef John Kildahl nog een opvallende overeenkomst. De glossalisten schijnen volgens Kildahl meer behoefte te hebben aan autoriteitsfiguren en hebben vaker een crisis in hun leven doorgemaakt dan de controlegroep (bron:wikipedia). Zullen we het gebeuren maar met een zekere skepsis bekijken?

72. Dat u aan uw omgeving meedeelt dat eenhoorns niet bestaan, zal waarschijnlijk geen opwinding veroorzaken. Echter u kunt na een zorgvuldige afweging tot het besef komen dat er waarschijnlijk geen god bestaat. En dat de grondslag voor een geloof wegvalt. Wat is de grootste drempel om de laatste stap te nemen.

a. De psychologische aanpassing van deze nieuwe situatie kunt u niet in kaart brengen;
b. Emotionele gronden weerhouden u hiervan;
c. Sociale structuren zitten u dwars;
d. Religie geeft u status en financiële armslag;
e. U bent bang dat anderen hun mening over u veranderen in negatieve zin;
f. De enorme hoeveelheid tijd en energie die u heeft gestoken in een geloofssysteem belemmeren u om er afstand van te nemen;
g. Indoctrinatie en geïndoctrineerd worden is uw grootste hobby;
h. Elke andere reden of combinatie die alleen u kan bedenken. Gezien het persoonlijke aspect van deze toch ingrijpende beslissing.

Op zekere dag ontstaat er scepsis rond het bestaan van een god. De twijfel uit zich voornamelijk emotioneel. Er ontstaat onverschilligheid ten aanzien van het geloofsleven. De kritiek richt zich vervolgens op de bijbel. U gaat twijfelen aan gebeurtenissen die zich hierin afspelen. De ijver om anderen te overtuigen van het religieuze gelijk wordt snel minder. Tijdens de kerkelijke bijeenkomsten bent u aan het observeren en met uw gedachten elders. Een soort innerlijke klaagzang ontstaat. De eigenschappen van deze god veranderen in negatieve zin. Hoe u het went of keert. U bent aan het seculariseren. Een bijna onomkeerbaar proces wat goede begeleiding verdient. Het is jammer dat deze ruimte vaak ontbreekt. En het vaak gepaard gaat met een worsteling die tientallen jaren duurt. Maar waarvan de uitkomst van te voren vaststaat.

73. De messiaans acapolyptische stroming is al actief ver voor het begin van de jaartelling. Wat blijkt uit teksten uit de Dode Zee rollen. Visioenen van Daniel en een eschatologisch geschrift waarin de priester Melchizedek voorkomt, laten een eindstrijd zien. De persoon Jezus was een Jood en wandelde in deze tradities. Hij deed acapolyptische uitspraken en legde de nadruk op dat het einde nabij was. (Naherwartung). Binnen een generatie was de teneur. Nu zijn we 2000 jaar verder en het lijkt er op dat Jezus de Harold Camping was van de bronstijd. Waarom geloven nog zoveel christenen in een wederkomst, die alsmaar verder wegschuift. Moeten we Jezus niet gewoon zien als een valse profeet? Een van de velen die inmiddels ontmaskerd zijn.

Marcus 8: 38.Verder zei hij ook nog»: ‘Ik verzeker jullie: sommigen die hier aanwezig zijn zullen niet sterven» voordat ze de komst van het koninkrijk van God in al zijn kracht hebben meegemaakt.’
Matteüs16: 28. Ik verzeker jullie: er staan hier mensen die niet zullen sterven voordat ze de Mensenzoon als koning hebben zien komen.’
Matteüs 24:34. Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker nog niet verdwenen zijn wanneer al die dingen gebeuren.
Lucas 21:32 Ik verzeker jullie: deze generatie zal zeker niet verdwenen zijn wanneer dit alles gebeurt.

En denk eens aan de ongeduldige gemeente van Tessalonica. Die zaten te wachten op de spoedige wederkomst. Die maar uitbleef. Waarop Paulus nogmaals benadrukte dat het er aan zat te komen.

1 Tessalonicenzen 4:17-18. En daarna zullen wij, die nog in leven zijn, samen met hen op de wolken worden weggevoerd en gaan we in de lucht de Heer tegemoet. Dan zullen we altijd bij hem zijn.

Nog meer zaken die hier mee te maken hebben.

Johannes 21: 23 Op grond van deze uitspraak hebben sommige broeders en zusters gedacht dat deze leerling niet zou sterven, maar Jezus had niet gezegd: ‘Hij zal niet sterven,’ maar: ‘Het is niet jouw zaak of hij in leven blijft totdat ik kom.’
2 Petrus 3. Met beide wil ik u tot een helder inzicht brengen, 2 en wel door u te herinneren aan de woorden die de heilige profeten destijds hebben gesproken en aan het gebod van onze Heer en redder dat uw apostelen u hebben doorgegeven. 3 Vergeet vooral niet dat er aan het einde van de tijd spotters zullen komen, die hun eigen begeerte volgen en smalend 4 vragen: ‘Waar blijft hij nu? Hij had toch beloofd te komen?
15 Bedenk dat het geduld van onze Heer uw redding is. Dat heeft ook onze geliefde broeder Paulus u geschreven met de wijsheid die hem is geschonken. 16 Hij schrijft dit overigens in alle brieven waarin hij dit onderwerp ter sprake brengt. Daarin staat een en ander dat moeilijk te begrijpen is en dat door onwetende en onstandvastige mensen, tot hun eigen ondergang, wordt verdraaid; dat doen ze trouwens ook met de overige geschriften.

Een kleine blik op de eindtijdverwachtingen die leefden onder de aanhangers. En de uitspraken die gebezigd werden. De frustratie druipt er bijna van af.

Volgens 1 Tess. 4: 13 ev. vindt de parousia op korte termijn plaats. In 2 Tessalonica wordt dit weer tegengesproken. Naar antieke maatstaven zou je kunnen zeggen dat 2 Tessalonica een vervalsing is. Men past iets aan om niet in verlegenheid te geraken.



74.Wat is het principiële verschil tussen een geloof enerzijds en de mening van de ietsist of atheïst anderzijds? Waarom moet er voor een religieus standpunt een uitzondering gemaakt worden?

Ook geseculariseerde mensen lijken vaak nog te denken dat religieuze overtuigingen meer respect verdienen dan andere opvattingen. Zo zijn bijvoorbeeld op vrijwel alle Nederlandse scholen petjes en baseballcaps verboden, maar mogen moslimmeisjes wel een hoofddoek dragen. Deze ongelijke behandeling van jongens en meisjes kan alleen verklaard worden uit een neiging om religieuze overtuigingen met meer respect te behandelen dan seculiere opvattingen. Het verlangen van moslimmeisjes om op school een hoofddoek te dragen zou dieper gaan en daardoor meer legitimiteit bezitten dan het verlangen van identiteitszoekende maar ongelovige jongens om een baseballpet te dragen. Maar een seculiere overheid ontbreekt het aan een criterium om tussen deze verlangens onderscheid te maken; vanuit een neutraal-rationeel standpunt is een (religieuze) geloofsovertuiging niet respectabeler dan een seculiere mening. (Martin Slagter –Volkskrant 03-10-12). Op een gemeentehuis lopen ambtenaren rond die tot taak hebben de wet uit te voeren. Echter sommige ambtenaren zijn tegen het homohuwelijk. Met succes doen zij een beroep op hun religieuze overtuiging. En de overheid creëert een uitzonderingspositie. Als een atheïstisch ambtenaar bezwaar zou maken tegen het in de echt verbinden van een paar van het gelijke geslacht, dan volgt er een aanklacht wegens discriminatie en ontslag volgt. In artikel 6 wordt gesproken over godsdienstvrijheid. Een stap verder in artikel 7 staat de vrijheid van meningsuiting. De gelovige heeft twee wetten tot zijn beschikking. En vaak tot frustratie van de maatschappij ontlopen ze de gevolgen van hun uitspraken door een beroep te doen op nummer 6. In het wetboek van strafrecht komen we 147 en 147a tegen. Smalende godslastering is strafbaar. Hier gaat men voetstoots uit van een god. Iemand die niet in een god gelooft kan geen god beledigen. De uitzonderingspositie is weer zichtbaar. Een gelovige die zich opwindt over de grove belediging van zijn of haar godsbeeld. Kan de vrijheid van meningsuiting hiermee neutraliseren. De aanhangers van de islam kennen deze wetten ook. De dagelijkse oproepen tot gebed vanaf de Moskee worden met artikel 6 in de hand verdedigt. Als ik luidkeels vanaf het dak van mijn huis mijn dagelijkse boodschappen naar buiten breng, dan krijg ik een aanklacht wegens geluidsoverlast.





75. Als wonderen als metafoor moeten worden gezien. Engelen, Satan, demonen en de hel ook als metafoor bekeken dient te worden. De zondeval idem dito, en de opstanding van Jezus. Als metaforen de leidraad vormen in je geloof. Wanneer komt dan het inzicht dat God ook een metafoor is. En als God een metafoor is, dan ben je toch een atheïst?

Nog even dit:


Nu zijn er gelovigen die na al deze vragen tegen mij zeggen: “Ik geloof lekker door”!. Dat mag natuurlijk, geen enkel probleem. Verlaat de logica, negeer bewijs, geloof in tegenstrijdigheden en onmogelijkheden. En onderwijs uzelf en anderen dat er ergens een god klaar zit om deze planeet te vernietigen. En overwin op deze wijze de angst voor uw eigen of andermans dood. Maar zoekt u een levensbeschouwing zonder god. Met geschriften die bol staan van diepere wijsheden. Die de rede en wetenschap omarmen, progressief respect hebben voor de mensenrechten van iedereen. Die wel de voordelen hebben, maar niet de nadelen.
Dan is het boeddhisme van Pali geschikt. Ook het taoïsme van Lao Tzu of ChuangTzu. Een andere invalshoek is pantheisme, Richard Dawkins omschreef dit als “sexed-up atheïsme."
Een positief en eerbiedig gevoel voor onze planeet. Respect voor wetenschap en logica. Geen geloof in bovennatuurlijke wezens of krachten. De natuur wordt gebruikt als basis voor het omgaan met stress, verdriet en rouw. Dit klinkt heel indrukwekkend, maar atheïsme met een lidmaatschap van het Wereld Natuur Fonds komt bijna op hetzelfde neer.





Met dank aan allen die mij direct en indirect sturen naar vragen. De talloze auteurs van boeken, maar ook degenen die hier actief zijn op het forum. De link mag u gebruiken; de vragen slechts in overleg met mij!!! Even zijdelings: “Het geheel staat constant in de steigers”! Wat u vandaag leest kan morgen weer verandert zijn! (copyright tjeerdo)

[PietV.]

Deel afgesplitst.

[Thalitakoem]

Wat ben ik zo ontzettend blij dat ik de antwoorden op de 200 vragen niet weet.
Als ik alle antwoorden zou weten dan was ik gelijk aan god en dat ben ik niet.
Wat ik wel weet is, dat ik ben gemaakt naar gods evenbeeld, zoals het zo mooi opgetekend staat.
Ik zit ook met heel veel vragen, waarop ik toch nog toe geen antwoord heb gekregen.
Ik houd mij niet meer bezig met wat ik niet kan begrijpen of snappen met mijn kersenpit of pinda verstand.

Wat ik belangrijk vind, is dat ik net genoeg weet wat ik moet weten, en wat ik niet weet of niet hoef te weten, is voor mij verborgen.
Als ik mij bezig zou houden met de 200 vragen, zou ik slapeloze nachten hebben en depressief geraken.
Waar ik mij aan erger is dat er ook christenen zijn die moeite doen om antwoorden te krijgen op allerlei levensvragen.
In plaats dat zij zich berusten in wat zij wel weten, doen ze er alles aan om achter antwoorden te komen. Zij kopen allerlei christelijke boeken om hun kennis te verrijken.
Maar kennis zit niet altijd in boeken. Kennis van zaken is goed, maar openbaringen zijn beter.

Ik hoef niets te bewijzen, en ik hoef niemand van iets te overtuigen.

Ik kan niet bewijzen dat ik hersens heb, maar die heb ik wel.
Ik kan mijn hersens niet zien, maar ze zitten wel op de juiste plaats.

Er staat geschreven in Deuteronium 29 vers 29.

29 De verborgen dingen zijn voor de HERE, onze God, maar de geopenbaarde zijn voor ons en onze kinderen voor altijd, opdat wij al de woorden dezer wet volbrengen.

[Jin]

Ik zou mijn pc buiten zetten, met jouw instelling zaten we nu nog stenen tafelen te hakken.

[kiks]

Wat ik wel weet is, dat ik ben gemaakt naar gods evenbeeld, zoals het zo mooi opgetekend staat.

Hoe weet je dat? Omdat het "opgetekend" staat, volstaat hier niet. Als ik morgen in mijn achterzak een "opgetekend" briefje heb zitten met de tekst: "kiks is god" wil dat niet zeggen dat dat ook zo is.
Ik ben dus zeer benieuwd hoe jij aan die wetenschap komt.

Groet

kiks

[Erik]

Het enige wat ik zie is iemand die geen zin meer had om na te denken, een intellectuele luiwammes!
En dan is een "mijn onzichtbare vriendje die alles voor mij regelt en weet"-houding natuurlijk een uitkomst.
Ik persoonlijk zal geen moeite doen om je op de ongelooflijke miskleun te wijzen die je begaat, dat is zinloos bij iemand in jou state of mind.
Jij kan alleen nog wakker worden door gigantisch met je kop tegen de dogmatische muur te lopen.

Je verblijf op dit forum gaat dan ook helemaal nergens over!

[PietV.]

Wat ben ik zo ontzettend blij dat ik de antwoorden op de 200 vragen niet weet.
Als ik alle antwoorden zou weten dan was ik gelijk aan god en dat ben ik niet.

Je kan tamelijk opgelucht zijn dat kennis ontbreekt. Maar doe eens een poging om iets meer van jezelf te laten zien dan een paar nietszeggende slogans. Begin eens met vraag 1. Als je de helft van de vragen kunt beantwoorden dan ben je niet gelijk aan een god, maar heb je een zekere algemene ontwikkeling meegemaakt. Hier zit niets goddelijks aan. Kwestie van een paar boeken lezen en misschien af en toe even nadenken over het verhaal wel voldoende steekhoudend is.

[Karl_Pilkington]

Ik kan niet bewijzen dat ik hersens heb, maar die heb ik wel.
Ik kan mijn hersens niet zien, maar ze zitten wel op de juiste plaats.

Wait... what???

[Henry II]

Thalitakoem schreef "Ik kan niet bewijzen dat ik hersens heb, maar die heb ik wel. "

Uit deze opmerking kunnen we inderdaad niet concluderen of je hersens hebt, maar we kunnen wel vermoeden dat je er op zijn minst niet optimaal gebruik van maakt. Maar ik heb goede hoop dat je uiteindelijk je hersens wel zal gaan gebruiken en tot bekering zal komen.

[PietV.]

Op de site van Peter van Montfoort staat een brief van Dan Barker. Hierin zijn de volgende vragen te vinden.

- Bestaat er een hoger oordeel over waarheid dan de rede?

- Waarom is uw brein plotseling gezegend met de ware manier van denken, na eeuwenlange bittere religieuze strijd?

- Wat is moraal, en is die mogelijk zonder een godheid?

- Is de gewelddadige geschiedenis van de Kerk consistent met een boodschap van liefde?


- Wat is een contradictie, en wat zou de Bijbel moeten zeggen om tegenstrijdig te zijn?

- Waarom schiep uw god het kwaad? (Jesaja 45:7)

- Is er iets verkeerds aan scepticisme?

- Waarom zou een innerlijke religieuze ervaring wijzen op iets buiten het brein?

- Historici moeten aannemen dat het natuurlijke zich door de tijd handhaaft, dus hoe kan de Bijbel compleet historisch zijn als die wonderen bevat die onnatuurlijk zijn?

- Wat is een god precies, en waarom denkt u dat er een bestaat?

Wat zou er over het christendom gezegd kunnen worden dat als het waar is, het ontkracht? Als u die vraag niet kunt beantwoorden, dan kunnen uw conclusies op iets anders dan eerlijkheid gebaseerd zijn. U kunt niet van mij verwachten dat ik met respect naar u luister als u zich afsluit voor volledig eerlijk onderzoek – als u niet bereid bent toe te geven dat u het, theoretisch althans, verkeerd zou kunnen hebben. Ik ben onbevooroordeeld, en bereid mijn standpunt te wijzigen als daar aanleiding toe bestaat. Kunt u ook eerlijk genoeg zijn de feiten te volgen, waar die ook toe leiden?

Veel ongelovigen hebben deze vragen zorgvuldig overwogen, misschien zelfs wel dieper dan u dat heeft. En sommigen van ons waren eens net zo religieus als u nu bent. Na eerlijk onderzoek ben ik er van overtuigd geraakt dat de Bijbel primitieve mythologie is, dat er geen bewijs voor een god bestaat, dat christenen niet meer moreel of tolerant zijn dan atheïsten, en dat religie meer kwaad dan goed heeft verricht. Waarom zouden mijn conclusies minder waard zijn dan de uwe?

U bent van mening dat de complexiteit van het leven een ontwerper vereist; maar de geest van een dergelijk wezen zou minstens net zo complex zijn als de rest van de natuur, zou die dan niet zelf een ontwerper nodig hebben? Als alles een oorzaak moet hebben, kan er geen eerste oorzaak zijn; en als u niettemin een Eerste Oorzaak stelt, dan wil ik u vragen hoe u weet (of aanneemt) dat er geen niet-veroorzaakte oorzaak kan zijn. Als een godheid eeuwig kan zijn, dan kan het universum dat ook. Godsgeloof beantwoordt geen vragen; het vervangt alleen een mysterie met een ander mysterie; als god alles heeft gemaakt, wie heeft dan god gemaakt?

Als de geest van een god de maatstaf voor moraal is, dan bestaat er geen manier om te beoordelen of gods daden “goed” zijn. De moorddadige, seksistische, onverdraagzame activiteiten van de bijbelse godheid en de aanwezigheid van chaos, lelijkheid en pijn in het universum beelden uw “opperste” god af als opperst immoreel, naar mijn normen. Ik zou een aardiger god dan deze kunnen verzinnen, en u ook.

[mirzap]

Beste Piet,

Als atheïst ben ik het helemaal met jouw vragen / stellingen eens! Alleen wat mij betreft had je je vragenlijst iets korter mogen houden hoor...

[Jin]

Welkom op ons forum, welkom thuis misschien....



Dienstmededeling,
Deze link geeft in het kort het gedrag van het forum weer voor newbies.
De uitgebreide regels vind U hier

FreeThinker op Facebook

[mirzap]

klein aanvullinkje op jouw lijst.

Anno 2013 is het ook lastig om een nieuwe messias op te laten staan.
Deze zou namelijk in een gesloten inrichting geplaatst worden.

En nog een leuke:

Stel dat Jezus toendertijd dmv een electrische stoel was omgebracht, was dan het christelijke symbool een electrische stoel geweest?

[PietV.]

En nog een leuke:

Stel dat Jezus toendertijd dmv een electrische stoel was omgebracht, was dan het christelijke symbool een electrische stoel geweest?

Een variant die Ronald Giphart in één van zijn boeken naar voren bracht. Als Jezus was verdronken dan hadden de mensen een aquarium boven de deur hangen.

[Bonjour]

Ik las onlangs Marcus 16:17-18.
Die is leuk voor als er weer eens Jehova's aan de deur staan.
Vraag: Vertrouwt u op Jezus?
Als het antwoord 'Ja' is (en wat kunnen ze anders zeggen.) Dan zeg je. Sorry, ik heb even geen slang bij de hand, maar ik pak even wat uit het gootsteenkastje. Wil wel weten of jullie echt tot het geloof zijn gekomen.

17 Degenen die tot geloof zijn gekomen, zullen herkenbaar zijn aan de volgende tekenen: in mijn naam zullen ze demonen uitdrijven, ze zullen spreken in onbekende talen, 18 met hun handen zullen ze slangen oppakken en als ze een dodelijk gif drinken zal dat hun niet deren, en ze zullen zieken weer gezond maken door hun de handen op te leggen.’

Waarom gaan ze nog naar een arts?
Daar moet toch ook een vraag uit te halen zijn?