davidt2014 schreef:Misschien stond hij er al tussen maar lees hier nog niks over Bart Ehrman die juist voor de historische jezus pleit.
Toegegeven, het is een lang topic.
Bart Ehrman is in dit topic wel voorbij gekomen. JHN schreef er dit over:
JHN schreef:En welke auteurs bespreken de historische Jezus dan, als je met bespreken verdedigen bedoelt? Voor vrijwel allemaal is de historische JC simpelweg hun werkhypothese. Een axioma. Hun paradigma. Elk willekeurig probleem dat zich aandient, waar dan ook wanneer dan ook met betrekking tot wat dan ook, wordt benaderd vanuit dat paradigma. Het paradigma als zodanig staat simpelweg nooit ter discussie.
Men heeft de opkomst van het mythicisme lang simpelweg genegeerd. Of als men ermee geconfronteerd werd reageerde men vaak met de houding van iemand die voor het eerst een auto ziet staan en na één korte blik onder de motorkap laat weten dat zoiets nooit kan werken. Dus toen Bart Ehrman, die zoals ik al eerder zei best wel hoog had staan, met veel tamtam begon aan te kondigen dat hij wel even zou afreken met dat mythicisme, heb ik vol verwachting uitgekeken naar zijn boek. Want het werd nu toch wel tijd dat iemand nu eens logisch en gestructureerd op een rijtje zou zetten waarop die brede consensus nu precies gebaseerd was. Want zelfs de inhoudelijke kritiek op Carotta of Murdock komt eerder uit de kring van mythicisten zelf dan uit de hoek van de apologeten, die vaak niet veel verder komen dan kwaadaardige retoriek. Maar ook al had ik wel zien aankomen dat hij zijn hand een beetje aan het overspelen was, werd zijn boek, toen het eindelijk uitkwam, voor mij toch wel een beetje een anticlimax. Als dit het beste is wat de historicisten kunnen produceren, dan verkeert de nieuwtestamentische industrie kennelijk in een diepe crisis. Er zijn genoeg kritieken geschreven op dat boek dus ik hoef dat niet nog eens dunnetjes over te doen. De link naar de respons van Doherty zelf heb ik al eerder gegeven. Het is niet alleen dat hij zijn eigen integriteit ermee in vraag gesteld heeft, in feite heeft hij, gegeven dat dit het beste is dat men kennelijk kan produceren, de integriteit van de hele dicipline in vraag gesteld... wat het boek van Ehrman betreft, gegeven wat ik hiervoor al zei over auteurs in het algemeen, zal het voor menig niet deskundige lezer best overtuigend zijn. Ook omdat de wereld nu eenmaal zo in elkaar zit dat het grootste deel van het potentiële publiek voor het boek van Ehrman bestaat uit mensen die het boek van Doherty niet gelezen hebben. Maar al met al is het boek van Ehrman voor niet specialisten in feite ronduit misleidend. Dus misschien is het wel beter als men dat niet leest.
JHNs kritiek op Bart Ehrman wordt algemeen gedeeld. Sterker nog, zelden heeft een theologisch boek zo'n golf van kritiek opgewekt. We hebben hier ooit een topic over gehad:
http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 31&t=11582" onclick="window.open(this.href);return false;
In de tijd daarna hebben de mythicisten zelfs twee
boekwerken vol vernietigende oordelen over Ehrmans boek geproduceerd:
Bart Ehrman and the Quest for the Historical Jesus en Earl Doherty's
The End of an Illusion: How Bart Ehrman's "Did Jesus Exist?" Has Laid the Case for an Historical Jesus to Rest (te lezen op het blog van Neil Godfrey:
http://vridar.org/other-authors/earl-do ... sus-exist/" onclick="window.open(this.href);return false;).
Het eerste boek behoudt jammergenoeg niet altijd een vriendelijke en zakelijke stijl. Hoewel er vreselijk veel terechte kritiek in staat is het niet prettig om te lezen. Doherty is echter altijd de gentleman, en zoals JHN ooit opmerkte wordt Ehrman door Doherty eenvoudig afgeserveerd; op bijkans ieder argument afgetroefd.
Kritiek is er op zo ongeveer alles waar hij mee aankomt, van zijn arrogante houding (hij verklaart dat er geen serieuze onderzoekers zijn die de historiciteit betwijfelen) tot aan blunders die zo groot zijn dat men de conclusie heeft getrokken dat Ehrman zo met de pet gooide naar het schrijven van dit boek dat het er wel op lijkt dat sommige passages door studenten geschreven zijn. Richard Carrier laat in eerstgenoemd boek weten dat hij letterlijk honderden fouten is tegengekomen (dwz tenminste één op iedere bladzijde), iets wat hem verbaast aangezien Ehrmans andere boeken altijd doordacht waren en accuraat in detail. Doherty's boek haalt Ehrman zo door de mangel, dat hij kan concluderen dat indien Ehrmans boek serieus genomen zou worden het het einde betekent van de hele queeste voor de historische Jezus aangezien de logica ervan op vele punten lachwekkend is. Carrier geeft een voorbeeld:
Richard Carrier in een hoofdstuk genaamd
How Not to Defend Historicity:
"Zelfs zijn aanname (nooit verdedigd, maar toch voortdurend als argument naar voren gehaald) dat er 'een Aramese bron ten grondslag zou kunnen liggen oftewel een bron geschreven in Judea omstreeks het jaar 30' is al een onlogische gevolgtrekking, een schoolvoorbeeld van de fout van de bevestiging van wat men juist moet bewijzen. Aramees werd overal gesproken, van delen van Syrië tot aan Klein-Azië en Egypte, en voor een deel in de gehele diaspora, en wel eeuwenlang. "Een Aramese bron
dus Judese bron geschreven in de dertiger jaren" is eenvoudig een belachelijke gevolgtrekking. En toch steunt Ehrman herhaaldelijk op dit argument. Hij argumenteert dat sommige verloren bronnen in het Aramees geschreven moeten zijn (dat is dus al een dubbele aanname: dat er bronnen zijn die verloren zijn gegaan en dat ze in de Aramese taal geschreven waren), en dus moeten die uit Judea afkomstig zijn en uit de dertiger jaren. Waarom? Omdat in de dertiger jaren in Judea Aramees gesproken werd. Ehrman geeft geen enkele andere reden. Dat is dus volkomen onlogisch:
Indien P dan Q: Indien een bron geschreven werd in de dertiger jaren in Judea dan zou het waarschijnlijk in het Aramees zijn. (Vergelijk: Indien een hond je huiswerk opat, dan kun je je huiswerk niet inleveren)
Q : De evangelieschrijvers gebruikten verloren gegane bronnen geschreven in het Aramees (Vergelijk: Je hebt geen huiswerk om in te leveren)
Hieruit volgt P: Daarom waren die bronnen waarschijnlijk geschreven in Judea in de dertiger jaren (vergelijk: Daarom at de hond je huiswerk)."
Thomas L. Brodie heeft in zijn recente boek
Beyond the Quest for the Historical Jesus een kleine evaluatie van Ehrmans boek gegeven. Zijn grootste bezwaar tegen Ehrman is dat hij geen kennis heeft genomen van de ontwikkelingen in het Jezus-onderzoek sinds de zeventiger jaren. Daarvóór schermden de theologen en historici altijd met hun uit de goochelhoed getoverde 'orale traditie' waarop alles gebaseerd zou zijn. Sinds de laatste veertig jaar, en vooral de laatste tien jaar, zijn de ogen van veel onderzoekers opengegaan voor het feit dat de evangeliën
literaire creaties zijn, en bijgevolg níet het resultaat zijn van het optekenen en redigeren van bestaande orale tradities.
Dit is voor mij persoonlijk een zwaarwegend, zo niet beslissend bezwaar, aangezien het aantonen van literaire achtergrond van de evangeliën en Handelingen het hele beeld onherroepelijk omdraait in het voordeel van de mythicisten. Toevallig schreef ik recentelijk ook over hoe bijvoorbeeld Brodie het voorkomen van Arameïsmen interpreteert:
Rereformed schreef:Wat betreft de arameïsmen kun je dat nalezen in de epiloog van het boek Beyond the Quest for the Historical Jesus, van Thomas L. Brodie. Net voordat dat boek gepubliceerd werd kwam het boek Did Jesus exist van Ehrman uit. Brodie zag zich genoodzaakt om het boek door te lezen, er een samenvatting van te geven en het beknopt te evalueren in een epiloog. Hij merkt daar op dat Ehrman op bladzijden 87-92 van zijn boek uit enkele sporen van het Aramees die we in sommige evangeliën tegenkomen, de conclusie trekt dat dit verklaard kan worden vanuit een achtergrond van orale traditie die in het Aramees begon.
Brodie heeft uitgebreide kritiek op de veronderstelling van een orale traditie aan de basis voor de evangeliën. Hij laat in zijn eigen onderzoek zien dat er geen orale traditie noodzakelijk is om de boeken van het NT te produceren en dat sinds de zeventiger jaren meer en meer onderzoeken hebben aangetoond dat de boeken een geheel literaire achtergrond hebben en oudere literatuur, vooral het OT, als onderliggende bronnen hebben. Het nieuwe testament ontstond via een literaire bezigheid, de herschrijving van oude OT-teksten, en weer verdere herschrijving van al eerder ontstane NT teksten. Wat dat laatste betreft herformuleert een volgend NT-geschrift weer een vorige, zonder uit te zijn op volledige harmonie, maar telkens uitmondend in een onafhankelijke eigen kijk op het geloof. Deze keten van geschriften die uit elkaar ontstaan is met Brodie's woorden "incomparably clearer and more verifiable than its dependence on any oral tradition". Brodie bekritiseert Ehrmann door erop te wijzen dat laatstgenoemde enkel onderzoekscriteria in ogenschouw neemt die in de vijftiger jaren in zwang waren, terwijl hij geen enkele aandacht schenkt aan het nieuwe onderzoek dat vooral sinds 1980 voortdurend de literaire afhankelijkheid heeft aangetoond en nieuwe criteria heeft ontworpen. "So it cannot deal adequately with Price and Thompson, and shows little awareness that - whatever some of their opinions - their work has a place in a central new field of biblical research"
Van hieruit maakt Brodie zijn opmerking over de arameïsmen:
"It is such studies that help to give an alternative explanation to many of the features in the New Testament. For instance occasional use of Aramaic fits the literary technique of archaism and also the biblical literary tradition of inserting Aramaic into Hebrew (see Ezra-Nehemiah, later imitated in Daniel)."
Wat de argumentatie van Ehrman betreft blijft men zijn wenkbrauwen ophalen. Neem eens dit voorbeeld: Wanneer Ehrman zijn boek begint neemt hij eerst Acharya S. (de schrijversnaam van D.M. Murdock) beet, en laat hij zich in alle toonaarden uit over hoe amateuristisch en foutief het boek is. Nogal gemakkelijk om te doen, iedere theologie- of geschiedenisstudent zou zoiets kunnen doen! Maar lees dan wat hij
meteen erachteraan ertegenover stelt in de laatste zin:
Bart Ehrman schreef:Christianity, in Acharya’s view, started out as an astrotheological religion in which this sun-god Jesus was transformed into a historical Jew by a group of Jewish Syro-Samaritan Gnostic sons of Zadok, who were also Gnostics and Therapeutae (a sectarian group of Jews) in Alexandria, Egypt, after the failed revolt of the Jews against Rome in 135 CE. The Jews had failed to establish themselves as an independent state in the Promised Land and so naturally were deeply disappointed. They invented this Jesus in order to bring salvation to those who were shatteredby the collapse of their nationalistic dreams. The Bible itself is an astrotheological text with hidden meanings that need to be unpacked by understanding their astrological symbolism.
Later we will see that all of Acharya’s major points are in fact wrong. Jesus was not invented in Alexandria, Egypt, in the middle of the second Christian century. He was known already in the 30s of the first century, in Jewish circles of Palestine. He was not originally a sun-god (as if that equals Son-God!); in fact, in the earliest traditions we have about him, he was not known as a divine being at all.
Wat beschouwt hij als "de oudste traditie die we hebben"? Blijkbaar weer die orale traditie die theologen sinds 1901 uit hun mouw geschud hebben. Iedereen weet echter dat de enige oudste tradities waar wij
werkelijk weet van hebben de zeven brieven van Paulus zijn, waar Jezus juist als een 'divine being' neergezet wordt!
Het ergst vind ik hoe hij zijn episode over Acharya S. eindigt:
[quote="Bart Ehrman""]In short, if there is any conspiracy here, it is not on the part of the ancient Christians who made up Jesus but on the part of modern authors who make up stories about the ancient Christians and what they believed about Jesus.[/quote]
Hij neemt dus een boek dat als een schoolvoorbeeld kan gelden voor hoe je mythicisme
niet moet verdedigen, en grijpt dat aan om daarmee een oordeel te vellen over alle moderne boeken die met mythicisme aankomen.
(Overigens bleek "the story about the bronze sculpture hidden in the Vatican treasure of the penis-nosed cock” niet verzonnen te zijn).
Ehrman vervolgt zijn introductie om de positie van het mythicisme te beschrijven met commentaar op een tweede boek dat geen enkele aanspraak kan doen op wetenschappelijk verantwoord onderzoek: Freke & Gandy. Alweer een gemakkelijk doelwit om af te kraken. De schrijvers komen zelfs niet aan met bronnen voor hun beweringen, of wanneer ze dat wel doen zijn de bronnen eenvoudig 19e eeuwse figuren die hetzelfde ook al zonder bronverwijzing beweren.
Maar waarom ging Ehrman niet van meet af aan in debat met de serieuze mythicisten, Doherty, Wells, Price, Brodie, Carrier, Thompson? Sensatieboeken en boeken die voor hun beweringen geeneens bronnen geven kunnen uiteraard geheel overgeslagen worden.
In plaats van met het resultaat van onderzoek aan te komen, houdt Ehrman eenvoudig de preek die je in tal van artikelen en boeken over 'de historische Jezus' kunt lezen. Zo komt hij op de eerste bladzijden al aan met een verhaal over de briefwisseling van Plinius de Jongere met keizer Trajanus, waarin melding wordt gemaakt van mensen die bijeenkomen en ene Christus vereren met zingen. Een Romeinse getuige die er in iedere verdediging van de historische Jezus altijd bij wordt gehaald terwijl er totaal niets mee bewezen wordt, want iedereen die Paulus ooit las weet dat er zestig jaar eerder al Christus-freaks waren en dat geen mysticist dat ontkent. Het enige wat men uit Ehrmans verhaal kan concluderen is dat hij de briefwisseling blijkbaar niet zelf gelezen heeft, want hij geeft een foutieve bronvermelding en beweert dat er in die brief ook over de brandweer gediscussieerd werd.
Al met al heeft Ehrman voor velen (ook voor mij) een hoop vertrouwen verloren. Ehrman heeft zich nooit erg verdiept in de positie van serieus te nemen mythicisten (tot voor kort was hij bijvoorbeeld volkomen onbekend met iemand als Robert M. Price), en hij heeft veel te snel geconcludeerd dat mythicisme gelijk staat aan zoiets als creationisme. Zoals hij in zijn boek schrijft:
The (sometime) atheist opinion of the Bible as nonhistorical is no better than the (typical) fundamentalist opinion. Mythicisme vat hij op als een ongeïnformeerde opinie die de typische atheïst neerzet om het christelijk geloof tegen te staan. Hij heeft jammergenoeg niet de moeite gedaan om het mythicistische kaf (waarover veel mythicisten zelf ook klagen!) van het koren te scheiden, waardoor hij enerzijds overkomt als iemand die een karikatuur maakt van de tegenstander (Zijn favoriete woorden om mysticisme te beschrijven zijn
sensationalist claims that are so extravagant, so wrongheaded and amateurish, hoewel hij uitzondering maakt voor Wells en Price), en anderszijds als iemand die zich niet genoeg heeft ingelezen en dus niet bekwaam is om in deze zaak als expert uitspraken te doen.
Ehrman heeft gedacht via zijn boek respect te verdienen uit de hoek waar hij altijd veel kritiek van kreeg, iets wat hij zelf in zijn boek laat weten. Hij dacht er zijn reputatie mee op te bouwen, er mee te bewijzen dat hij een neutrale, dus objectieve scholar was:
Bart Ehrman schreef:I AM EXPECTING TO GET a very different reaction from this book than from others I have written over the years. Typically, but to my honest surprise, I get accused—or thanked, depending on who is writing me—of being anti-Christian because of the things I say in my books. I find this surprising because I don’t consider myself anti-Christian. When I tell people this, I often get a disbelieving response: of course you’re anti-Christian. Look at all the ways you attack Christianity
Maar omdat hij het mysticisme niet serieus heeft onderzocht en beantwoord heeft hij jammergenoeg veel reputatie verloren waar hij het tevoren juist had.
De geleerde Thomas Brodie, waar Ehrman blijkbaar geen weet van heeft, aangezien hij Brodie in zijn boek niet eens noemt (!), eindigt zijn evaluatie toch met heel vriendelijke woorden:
"Ehrman's book is to be welcomed. Despite its ill-founded version of history it helps bring the issues of Jesus' historical existence and other important issues about the nature of belief and religion to the centre of discussion."
