‘Religie in Nederland zal uitsterven’

[lanier]

AMSTERDAM – Amerikaanse natuurkundigen voorspellen dat religie in Nederland zal uitsterven door een gebrek aan sociale motieven. De onderzoekers van de American Physical Society baseren hun voorspelling op een sterke stijging van het aantal Nederlanders dat beweert geen religieuze overtuiging te hebben.
Met behulp van een wiskundig model komen ze tot de conclusie dat deze stijging uiteindelijk zal leiden tot een samenleving waarin het aanhangen van een religie weinig of geen sociale voordelen meer met zich meebrengt. Daardoor zal religie in ons land uiteindelijk uitsterven, zo claimen de wetenschappers. Dat meldt BBC News.

Wisselwerking
Het zogenaamde non-lineaire model van de Amerikaanse natuurkundigen brengt de wisselwerking in kaart tussen het aantal aanhangers van een religie in een land en de sociale motieven die bijdragen aan de keuze om een godsdienst aan te hangen. Dit soort modellen worden ook vaak succesvol gebruikt om het uitsterven van bepaalde talen te voorspellen.
“Het idee is simpel”, verklaart hoofdonderzoeker Richard Wiener op BBC News. “Het model stelt dat het aantrekkelijk is om je aan te sluiten bij sociale groepen die veel leden hebben. Ook gaat het model ervan uit dat sociale groepen een bepaalde status hebben en nut met zich meebrengen.”

Peru
“Als het gaat om talen, ontlenen mensen in Peru bijvoorbeeld meer status aan het spreken van Spaans dan aan het beheersen van de uitstervende taal Quechua. Op dezelfde manier is er een bepaalde status verbonden aan het feit of je een aanhanger bent van een bepaalde religie of niet.”
De wetenschappers stelden hun model op voor negen landen waarin de bevolking steeds minder religieus wordt, waaronder Nederland. “In een groot aantal moderne seculiere samenlevingen, is er een trend dat het volk zich steeds meer identificeert als niet-religieus”, aldus Wiener. “In Nederland ligt het aantal niet-religieuzen op 40 procent. In Tsjechië ligt het aantal zelfs rond 60 procent.”

Suggestief
Op basis van deze aantallen laten de non-lineaire modellen van de wetenschappers zien dat het sociaal gezien steeds minder aantrekkelijk wordt om aanhanger te worden van een godsdienst. Daardoor zou religie uiteindelijk helemaal uit de samenleving kunnen verdwijnen.
Volgens Wiener moeten de resultaten van het onderzoek echter niet al te strikt worden geïnterpreteerd. “Ik denk dat de resultaten suggestief zijn”, verklaart hij. “Maar dit model kan wel een idee geven waar deze trend heengaat.”

Bron: http://www.nu.nl/wetenschap/2473966/rel ... rven-.html

[siger]

En niet alleen in Nederland!
zie ook
en http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 48#p256848
http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 00#p218200

En zullen we dat reli-gen nu maar op een donker plaatsje wegbergen?

[gerard_m]

Met het doortrekken van een trend, zit je er vaak naast. In dit voorbeeld: regionale talen leken ook hier te verdwijnen en zijn weer volop terug.

De sociale druk om religieus te zijn en in een kerk te gaan zitten, is op de meeste plaatsen verdwenen (de vraag is hoe religieus die kerkgangers echt waren. Of hoorde je het te zijn?). Maar hoe meet je religie? De groep die niet bij een "officiele" religie hoort groeit inderdaad, maar veel van die mensen geloven nog wel in "iets". Hoe reken je alternatieve geloven toe, New Age achtige stromingen, mensen die geloven in "de kosmos" en "het Licht"?

Je ziet trouwens ook een tegenbeweging van orthodox / evangelisch christendom en de islam. Wereldwijd groeit vooral de islam (door een hoog geboortecijfer) en is niet veel van een massale uitstroom te zien. In Nederland ook niet trouwens. Ik heb het idee dat religieuze invloed groeit, en niet de meest frisse variant ervan.

[Marinus]

Je ziet trouwens ook een tegenbeweging van orthodox / evangelisch christendom en de islam. Wereldwijd groeit vooral de islam (door een hoog geboortecijfer) en is niet veel van een massale uitstroom te zien. In Nederland ook niet trouwens. Ik heb het idee dat religieuze invloed groeit, en niet de meest frisse variant ervan.

Moskeebezoek is ook hard aan het dalen. Abrahamitisme moet het vooral hebben van dwang, en nu dat goeddeels is weggevallen zal het moeilijk worden om de gelovigen vast te houden.

[Jagang]

Ik vind het vooral vreemd dat men niet-deterministische systemen proberen te vatten in een deterministisch model.

Ik wacht op een rapport van sociologen, en niet van natuurkundigen.

[PietV.]

http://scienceblogs.com/pharyngula/2011 ... erical.php

PZ Myers geeft zijn mening hierover op zijn blog.

[siger]

Maar hoe meet je religie? De groep die niet bij een "officiele" religie hoort groeit inderdaad, maar veel van die mensen geloven nog wel in "iets". Hoe reken je alternatieve geloven toe, New Age achtige stromingen, mensen die geloven in "de kosmos" en "het Licht"?

Ik vind nauwkeurige metingen in dit geval overbodig. Als de trend keert, keert ook de nauwkeurig gemeten trend.

Maar dat de groei van moderniteit samenvalt met de ondergang van religie is voor mij al lang meer dan overduidelijk. Twee eeuwen geleden was iedereen gelovig of dood, vandaag is zowat de helft
ongelovig (minder bij opiniepeilingen, meer als je telt aan de kerkpoort.)

Het is een graagverspreide misvatting dat NewAge en dergelijke een compensatie vormen voor de kerken. Bijgeloof en volksmagie etc... heeft altijd bestaan. Ook al is het dit keer geloof in draken en de andere keer in spiritisme, volks bijgeloof (waar ik "de kosmos" en "het Licht" en alle "ietsismes" bijreken) is in zijn totaal net zoveel achteruitgegaan als het officiele geloof.

[MNb]

Ik wacht op een rapport van sociologen, en niet van natuurkundigen.

Natuurkundigen zijn wiskundig vrij goed onderlegd.

Het onderzoek toont volgens de wetenschappers aan dat de trend al lange tijd zichtbaar is. Zij baseerden hun conclusies op informatie die in sommige gevallen periodes van meer dan honderd jaar besloegen.

(Dit komt van een grotendeels overeenkomend artikel op de Trouwsite)

[gerard_m]

Ook al is het dit keer geloof in draken en de andere keer in spiritisme, volks bijgeloof (waar ik "de kosmos" en "het Licht" en alle "ietsismes" bijreken) is in zijn totaal net zoveel achteruitgegaan als het officiele geloof.

Als een religieus instituut voorschrijft wat je wel en niet mag geloven, is er weinig ruimte meer voor alternatieve geloven. Zodra de rol van die instituten wegvalt, leidt dat (logischerwijs, en ook zichtbaar) tot een opleving van andere vormen van spiritualiteit. Maar misschien heb je onderzoeken o.i.d. waaruit iets anders blijkt?

Verder is het verband tussen moderniteit en verdwijnen van religie in Nederland misschien wel zichtbaar, maar op veel plaatsen in de wereld totaal niet, bijv. zuidoost Azie of gemoderniseerde golfstaten.

[siger]

Ook al is het dit keer geloof in draken en de andere keer in spiritisme, volks bijgeloof (waar ik "de kosmos" en "het Licht" en alle "ietsismes" bijreken) is in zijn totaal net zoveel achteruitgegaan als het officiele geloof.

Als een religieus instituut voorschrijft wat je wel en niet mag geloven, is er weinig ruimte meer voor alternatieve geloven.

Dat hangt er natuurlijk helemaal van af of zo'n religieus instituut middelen kan aanwenden om alle andere ideeën uit te roeien. Daar kon men van dromen in de twintigste eeuw (en gedeeltelijk uitvoeren) maar tot dan was de methode angst zaaien en hopen dat het werkte. Het werkte dus niet zo goed. Het volstaat een aantal goede historische werken te lezen. Ik denk in dit verband aan Keith Thomas, Emmanuel Le Roy Ladurie etc...

Het kan een beetje verwarring zaaien dat bekleders van officiele religie daarnaast ook nog gewone mensen waren, en zoals bijna iedereen zowel (officieel) gelovig waren én bijgelovig. Andere bijgeloven werden te vuur en te zwaard bestreden. Heksenvervolging bijvoorbeeld toont aan, dat de grote meerderheid van de bevolking geloofde in magische krachten van heksen, alleszins in een mate die de huidige Wicca's en NewAge magie ver overtreft, en dat zelfs de hoostgeplaatsten in de kerk in het gevaar geloofden.

Er bestaan natuurlijk geen statistieken die toelaten superstitie doorheen de eeuwen te vergelijken, maar ik zie niet goed hoe men met de geschiedenis voor zich kan beweren dat er bvb. in de middeleeuwen en de vroege moderne tijd niet veel meer volksgeloof en magie bestond dan vandaag, alle Newage en spiritisten ten spijt. Ik kan me bijvoorbeeld niet voorstellen dat een vrouw vandaag nog een man tracht te verleiden door hem een vis te bakken die ze eerst een nacht in haar vagina heeft bewaard, of dat een kantonrechter de verdachte schuldig verklaart omdat hij in een overvliegende vleermuis een jonge duivel herkent. En hoeveel mensen geloven nog in het boze oog?

Zodra de rol van die instituten wegvalt, leidt dat (logischerwijs, en ook zichtbaar) tot een opleving van andere vormen van spiritualiteit. Maar misschien heb je onderzoeken o.i.d. waaruit iets anders blijkt?

Uit mijn lectuur blijkt het tegenovergestelde. Zoals gezegd, statistieken bestaan niet in de ene zin of in de andere.

Verder is het verband tussen moderniteit en verdwijnen van religie in Nederland misschien wel zichtbaar, maar op veel plaatsen in de wereld totaal niet, bijv. zuidoost Azie of gemoderniseerde golfstaten.

Het is maar wat je moderniteit noemt. Dat is nog wel wat anders dan wolkenkrabbers en jachthavens. Een essentieel onderdeel van moderniteit is groeiende kennis bij de brede bevolking en een plurale levensbeschouwing met individuele mensenrechten. Zon' samenleving vecht met bijgeloof van welke aard ook.

[gerard_m]

@ Siger':
Het kennisniveau van onze samenleving is verandert, en daarmee ook het bijgeloof. De vis in de vagina is vervangen door placebo medicatie of sessies van Jomanda. Of het meer of minder is, weten we niet.

Het is maar wat je moderniteit noemt. Dat is nog wel wat anders dan wolkenkrabbers en jachthavens. Een essentieel onderdeel van moderniteit is groeiende kennis bij de brede bevolking en een plurale levensbeschouwing met individuele mensenrechten. Zon' samenleving vecht met bijgeloof van welke aard ook.

Dat klopt, maar nu definieer je "moderniteit" ongeveer zoals de west-europese samenleving eruit ziet. Dat vind ik een beperkte definitie. Waarom is onze samenleving daar wel model voor, en niet de hypermoderne samenleving in Zuidoost Azie? Qua wereldwijde invloed (en opleiding) ziet het er niet naar uit dat West-Europa zal gaan domineren.

[BadAssChick]

wat mij opvalt dat heel veel mensen zo tegen en/of rond kersttijd wel weer religieus worden,al doen ze er de rest van het jaar niks aan ,dan staat het stalletje er weer compleet gevuld,en dan gaan er ook heel veel naar de nachtmis en ook op de lagere scholen<groep 1 t/m 8> wordt er weer van alles mee gedaan, het lijkt mij toch dat sommige mensen er op een of andere manier niet helemaal buiten kunnen

[siger]

wat mij opvalt dat heel veel mensen zo tegen en/of rond kersttijd wel weer religieus worden,al doen ze er de rest van het jaar niks aan ,dan staat het stalletje er weer compleet gevuld,en dan gaan er ook heel veel naar de nachtmis en ook op de lagere scholen<groep 1 t/m 8> wordt er weer van alles mee gedaan, het lijkt mij toch dat sommige mensen er op een of andere manier niet helemaal buiten kunnen

Toch vraag ik me af, BAC, waar folklore eindigt en religie begint. De Heilige Sinterklaas wordt ook stilaan vervangen door de onchristelijke kerstman, terwijl we vrolijk verder feesten. En ik hoop maar dat feesten nooit uitsterft....

[lanier]

wat mij opvalt dat heel veel mensen zo tegen en/of rond kersttijd wel weer religieus worden,al doen ze er de rest van het jaar niks aan ,dan staat het stalletje er weer compleet gevuld,en dan gaan er ook heel veel naar de nachtmis en ook op de lagere scholen<groep 1 t/m 8> wordt er weer van alles mee gedaan, het lijkt mij toch dat sommige mensen er op een of andere manier niet helemaal buiten kunnen

De kerstboom, sinterklaas, kerstman en alles erom heen heeft niets te maken met religie. Zelfs 25 december heeft niets met het christendom te maken, datwas oorsronkelijk de geboortedag van de Romeinse God Mithras. De Romeinse bevolking werd overgehaald om dan de geboorte van Jezus te vieren, zo konden ze dezelfde feestdag aanhouden. Kerst valt niet voor niets in de winter, het is de donkerste periode (met de kortste dag) en we vieren dan eigenlijk dat we weer richting de lente gaan en het ergste hebben gehad. Mensen willen graag in de winter samen zijn, ook al wonen we nu in moderne huizen. Men wil graag even terugblikken op het afgelopen jaar en samen zijn met de familie. Ook denk je dan terug aan vroeger toen je zelf een kind was. Verreweg de meeste mensen die dan naar de kerk gaan doen dat omdat of ze het vroeger ook deden of het geeft een gevoel van saamhorigheid. Het is een traditie en twee dagen later denkt men er niet meer over na. Dat kun je m.i. niet iets religieus noemen.

[siger]

Of het meer of minder is, weten we niet.

Dat weten we als we het willen weten. Religie en superstitie steunen allebei op het geloof in buitennatuurlijke krachten, en als dat geloof verdwijnt, verdwijnen zowel geloven als superstitie. Het volstaat sociale geschiedenis te bestuderen om de gevolgen te zien.

Omstreeks 1500 geloofden meer dan negen op tien Europeanen in het christendom, en ongeveer evenveel in magie. Vandaag zijn beide dingen samen herleid tot minderheden. Bijgeloof vermindert in de moderne wereld even snel als de officiele religies.

Dat de secularisatiethesis ontmaskerd is, is even onzinnig als de bewering dat dank zij christenen de slavernij is afgeschaft of de wetenschap tot ontplooiing is gekomen, en even onzinnig als de toekomstige beweringen dat religie voor homorechten en geboortebeperking heeft gezorgd. Allemaal krampachtige rehabilitatiepogingen. Onzin.

Het is maar wat je moderniteit noemt. Dat is nog wel wat anders dan wolkenkrabbers en jachthavens. Een essentieel onderdeel van moderniteit is groeiende kennis bij de brede bevolking en een plurale levensbeschouwing met individuele mensenrechten. Zon' samenleving vecht met bijgeloof van welke aard ook.

Dat klopt, maar nu definieer je "moderniteit" ongeveer zoals de west-europese samenleving eruit ziet. Dat vind ik een beperkte definitie.

Nee, moderniteit valt niet zo of zo te definieren. Er is maar één soort moderniteit. Verdedigers van moderniteit in het Oosten zijn noodzakelijk verdedigers van pluralisme en individuele mensenrechten. Als je in het Oosten een land vindt dat op die principes gesteund is, zal het zo zeker als wat zijn model uit West-Europa gehaald hebben.

Waarom is onze samenleving daar wel model voor, en niet de hypermoderne samenleving in Zuidoost Azie? Qua wereldwijde invloed (en opleiding) ziet het er niet naar uit dat West-Europa zal gaan domineren.

Domineren heeft niets met moderniteit te maken.
Toevallig is moderniteit het meest gerealiseerd in West-Europa. Met toevallig bedoel ik dat de geschiedenis zo gelopen is. Het is geen kwestie van een hogere cultuur of een beter ras, want mensen zijn grossomode hetzelfde onder dezelfde omstandigheden. Europeanen die daar anders over denken zouden zich moeten herinneren dat alle belangrijke verwezenlijkingen van elders komen: schrift, ijzerontginning, wiskunde, zeevaart, vuurwapens, pokkeninenting, etc.... etc... komen allemaal van elders. De sprong naar moderniteit (de plurale wereld waarin verwezenlijkingen uit alle werelddelen geabsorbeerd kunnen worden) is veroorzaakt door primitieve accumulatie gevolgd door verval, grensoverschrijding, informatieuitwisseling.... de kookpot voor moderne wetenschap en techniek is net de individuele mens in een wereld zonder grenzen of beperkingen. Alleen al daarom bestaan er geen lokale varianten van moderniteit.