nieuwsfeit niet onthouden: Bron: Reformatorisch Dagblad:
Kijk ik ben in geen enkel opzicht Oranjefan, maar ik zou als atheist toch bijna zeggen dat het "godsgeklaagd" is dat zo'n krant wil bepalen wat (in dit geval) de Oranjes wel of niet mogen/moeten doen op zondag. Religie en dus ook zondagsrust is idd zoals de RVD zegt een privé aangelegenheid en daar moeten het reformatorische en ander religieus deel van de bevolking, alsmede (de vooral plaatselijke) politiek maar eens diep over na gaan denken.15-10-2010 22:03 | Wim Hulsman
Oranjes vaker actief op zondag.
De zondagsrust staat in Nederland onder druk. Ook leden van de koninklijke familie zijn steeds vaker op zondag in touw. De Rijksvoorlichtingsdienst spreekt tegen dat er dit jaar een wissel is omgezet. Een vergelijking van de agenda van dit jaar met die van voorgaande jaren bewijst het tegendeel.
Koningin Beatrix is altijd voorzichtig geweest met publieke optredens op zondag. Niet dat ze nooit op pad gaat op die dag. Een staatshoofd lijkt niet aan verplichtingen op de eerste dag van de week te kunnen ontkomen.
Wat opvalt is dat de activiteiten op zondag waar de koningin naartoe gaat veelal een bezinnend karakter hebben. Zo ging zij dit jaar op zondagmiddag 16 mei naar Tegelen voor de Passiespelen waarbij de lijdensgeschiedenis van Jezus Christus werd opgevoerd. Op zondag 30 mei woonde de koningin de herdenking bij ter gelegenheid van Memorial Day op de Amerikaanse erebegraafplaats in het Limburgse Margraten. Zondagmiddag 15 augustus was de vorstin bij de herdenking van de capitulatie van Japan in 1945. En op zondagmiddag 7 november gaat de koningin naar de Raw Aron Schuster Synagoge in Amsterdam vanwege een herdenking. De 4 meiherdenkingen op zondagen, op de Dam in Amsterdam, zijn in hetzelfde rijtje te plaatsen.
Ander karakter
Drie zondagse publieke activiteit dit jaar hadden een minder bezinnend karakter. Koningin Beatrix ging op zondag 10 januari in Wenen naar een diner van het Trilateral Academic Centre for European Studies. Op zondag 13 juni was zij samen met prinses Máxima in Theater Carré in Amsterdam aanwezig voor de uitvoering van een dansopera.
En op zondag 22 augustus nam prins Willem-Alexander vanaf het koninklijke zeilschip De Groene Draeck de vlootschouw af van SAIL Amsterdam, maar aan boord waren ook de koningin en prinses Máxima. De aanwezigheid van de laatste twee was niet officieel aangekondigd en zou onder het kopje privéactiviteiten te plaatsen zijn, maar in deze officiële setting, waarbij alle camera’s op De Groene Draeck gericht waren, zou dat camouflage zijn.
Vrijer
Bij de jongere generatie verandert er iets ten opzichte van de lijn van koningin Beatrix. Prins Willem-Alexander en prinses Máxima gaan vrijer om met activiteiten op zondag. De aanwezigheid van prinses Máxima vorige week zondag bij de uitreiking van de Edisonprijzen voor popmuziek is daar een voorbeeld van.
De zondagsheiliging is voor het prinselijk paar duidelijk geen groot thema. Een inventarisatie bewijst dat. Zo was prinses Máxima vorige week niet alleen op zondag bij de uitreiking van popmuziekprijzen, maar volgde ’s maandags ook de aankondiging van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) dat prins Willem-Alexander samen met Máxima op zondagmiddag 31 oktober –Hervormingsdag– aanwezig is op de openingsdag van de internationale conferentie Landbouw, Voedselzekerheid en Klimaatverandering in Den Haag.
Die twee gevallen staan in een reeks van zondagse optredens. Zo deed de prins op zondag 18 april mee aan een hardloopwedstrijd in Amsterdam en reisde prinses Máxima op zondag 4 juli naar Venetië om er het cruiseschip Nieuw Amsterdam van de Holland America Line zijn naam te geven. Verder woonde de prins op zondag 29 augustus de inwijding bij van de nieuwe synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam.
Voor veel Nederlanders die de zondagsrust in ere willen houden, was het aangrijpend om te horen dat de prins en zijn vrouw, samen met minister-president Balkenende, op zondag 11 juli in Zuid-Afrika de finale van het wereldkampioenschap voetbal bijwoonden. Ook tijdens de Olympische Spelen in Vancouver –die niet op zondag stilliggen– waren de prins en prinses met hun kinderen aanwezig op de tribunes.
Blikveld
Welke activiteiten zich buiten het blikveld van het publiek afspelen, maar die wel samenhangen met publieke optredens is moeilijk vast te stellen. Zeker is dat voor verschillende (buitenlandse) verplichtingen door het prinselijk paar op zondag gereisd of gewerkt moet worden.
Twee voorbeelden uit eerdere jaren. In 2009 bezochten de prins en prinses Oman en de Verenigde Arabische Emiraten. In dat programma van 17 tot en met 20 januari zat ook een zondag met een gevuld programma voor het paar. En in oktober 2007 bezochten zij in aansluiting op het staatsbezoek van koningin Beatrix aan India het Himalayaland Bhutan. De vlucht vanuit India naar Bhutan vond evenals het eerste deel van het bezoek op zondag plaats. Omdat de verslaggevers, fotografen en cameramensen van de Nederlandse media die dag met het prinselijk paar in hetzelfde vliegtuig moesten meevliegen –er is maar een beperkt aantal vluchten tussen India en Bhutan–, moest de verslaggever van deze krant afzien van deelname aan het bezoek aan Bhutan.
Positief punt is de zomer- en winterfotosessie van het prinselijk paar en hun drie dochters niet meer op zondag plaatsvonden. De fotomomenten zijn verschoven naar de maandag. Zo hebben alle media de gelegenheid foto’s te maken en te publiceren.
Positief is ook dat Koninginnedag nog altijd naar de zaterdag wordt geschoven als 30 april op een zondag valt. En als een van de leden van het Koninklijk Huis op een zondag of christelijke feestdag jarig is, wordt er een dag later gevlagd, zo luidt de officiële vlaginstructie zoals die is afgekondigd door de minister-president.
Andere prinsen
Ook andere prinsen en prinsessen respecteren de zondag niet als dag waarop er niet wordt gewerkt. Zo reikte prins Constantijn op zondag 2 mei in Amsterdam de prijs voor de World Press Photo van het Jaar 2009 uit. De prijsuitreiking vindt altijd op zondag plaats.
Prinses Laurentien was op zondag 6 juni in Hilversum om de Majoor Bosshardt Prijs 2010 in ontvangst te nemen en op zondag 25 juli in Salzburg om als president van de European Cultural Foundation een prijs van het Herbert-Batliner-Europa-instituut in ontvangst te nemen in Salzburg.
Verder was prinses Margriet van donderdag 11 tot en met maandag 15 maart in Vancouver ter gelegenheid van de Paralympische Winterspelen. In dat programma viel ook een zondag. En de slotdag van het officiële bezoek dat zij met haar man, prof. mr. Pieter van Vollenhoven, van 10 tot 16 mei aan Canada bracht, was een zondag met daarop activiteiten in Calgary. Ook nam prinses Margriet op zondag 9 mei de nationale parade van veteranen tijdens het Liberation Festival in Apeldoorn af. Op zaterdag 25 en zondag 26 september woonde de prinses in Sjanghai het Donor Partnership Forum van de Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maanverenigingen bij.
Haar schoondochter prinses Annette, de echtgenote van prins Bernhard, ging op zondag 13 juni naar een jongerenworkshop van het Rode Kruis in Breda. Regelmatig valt ook te lezen dat zonen van prinses Margriet met hun snelle auto’s op zondag actief zijn op het racecircuit in Zandvoort. Een privéactiviteit, maar wel een die de pers zelden ontgaat.
Agenda’s
Een vergelijking van de agenda’s van de koninklijke familie in 2008, 2009 en 2010 –te vinden op de site koninklijkhuis.nl– toont aan dat er dit jaar een wissel is omgezet. Gingen de Oranjes voorgaande jaren een beperkt aantal keer op zondag op pad –slecht een enkele maal, met een maximum van vijf keer– dit jaar is er sprake van een flinke lijst van meer dan twintig zondagen waarop een of meer leden van de koninklijke familie actief waren.
Geven de koningin en haar familie een statement af? Of telt de zondag bij de jongere generatie Oranjes –net als bij veel Nederlanders– niet meer als een meer dan bijzondere dag?
De RVD stelt in een reactie dat er niets is veranderd: „Van een gewijzigd beleid is geen sprake. De leden van het Koninklijk Huis houden in hun doen en laten zo veel mogelijk rekening met de gevoelens en wensen van alle Nederlanders. Tegen deze achtergrond wordt ten aanzien van officiële activiteiten op zondag een terughoudend beleid gevoerd. Wel moet deze algemene beleidslijn steeds worden afgewogen tegen het belang van de betrokken activiteit.”
Gesprek
Het is opmerkelijk dat de geconstateerde verschuiving zich voordoet in het jaar nadat bestuursleden van de Nederlandse Vereniging tot Bevordering van de Zondagsrust en de Zondagsheiliging een gesprek hadden met prins Willem-Alexander en prinses Máxima. Vorig jaar september ontving het prinselijk paar het bestuur op Villa Eikenhorst in Wassenaar.
De bestuursdelegatie heeft het prinselijk paar tijdens het onderhoud gewezen op de Bijbelse opdracht om de zondag te eerbiedigen, bevestigde voorzitter D. van der Sluis destijds.
Het bestuur vroeg april 2009 een gesprek aan. „Reeds enkele dagen later” ontving de vereniging een brief waarin de prins en prinses meldden dat zij het bestuur „graag voor een gesprek willen ontvangen.”
Het bestuur had een een „goed” gesprek en de prins en prinses toonden „oprechte” belangstelling voor het werk van de vereniging, zo vertelde voorzitter Van der Sluis later.
Het gesprek was een ‘vervolg’ op het bezoek van de toenmalig voorzitter van de vereniging, de oud gereformeerde predikant ds. J. van Prooijen, en toenmalig penningmeester J. E. van den Brandhof aan prinses Beatrix en prins Claus op 15 september 1977. Voor het gesprek op Kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche stond destijds tien minuten gepland. Het werd een gesprek van een uur. „We zagen er geweldig tegenop. Maar het viel ontzettend mee. De ontvangst was erg hartelijk”, vertelde de predikant in 1979 in deze krant.
Naar de kerk
Een ander pijnpunt voor veel kerkgangers in Nederland is dat er officieel niets bekend is over het kerkbezoek van de leden van de koninklijke familie. Alleen bij doopplechtigheden –meestal in Apeldoorn– horen Nederlanders officieel van de kerkgang van Oranjes.
Van koningin Beatrix is officieus bekend dat zij met enige regelmaat de Kloosterkerk in Den Haag bezoekt op zondag, maar of het prinselijk paar zondags naar de kerk gaat, hoort Nederland niet. Evenmin is bekend of de prins en zijn vrouw actief zijn binnen de gemeente van de Dorpskerk in Wassenaar waarvan zij lid zijn.
Uit geen enkele bron blijkt dat het gezin van prins Willem-Alexander en prinses Máxima op zondag de kerk met enige regelmaat vanbinnen ziet. De prins is „gelovig, niet kerkelijk” zei zijn vertrouweling ds. Carel ter Linden begin dit jaar.
Ook navraag bij de RVD schept geen helderheid. Onder het mom ”privézaken” doet de RVD daar geen mededelingen over. Zelfs op de vraag of de koninklijke familie op de zondag na de aanslag op de Oranjes in Apeldoorn in 2009, naar de kerk was geweest, wilde de RVD om dezelfde reden geen antwoord geven.
Ook deze keer wil de RVD niets over het onderwerp zeggen: „Wij begrijpen heel goed dat kerkgang een belangrijk onderdeel is van het privéleven van heel veel Nederlanders. Ook voor de Prins van Oranje en Prinses Máxima is dit een privé-aangelegenheid.” De RVD verklaart daarmee officieel dat religie en kerkgang door de koninklijke familie tot het privédomein worden gerekend.
Ook de met het onderwerp samenhangende vraag hoe het staat met de door prinses Máxima bij haar verloving beloofde „oriëntatie op het protestantisme” laat de RVD onbeantwoord, daarbij eveneens verwijzend naar het privékarakter ervan. Geen antwoord op de vraag waar die oriëntatie uit bestaat of heeft bestaan? Geen antwoord op de vraag wie de prinses daarbij begeleiden of hebben begeleid. Of de „oriëntatie op het protestantisme” überhaupt wel heeft plaatsgevonden blijft de vraag.
