Nietzsches übermensch en de Tweede wereldoorlog

[Sseb]

[[ Nee dit gaat niet over dat het concept van Nietzsches zijn übermensch de inspirator was voor de übermensch in de tweede wereld oorlog. En daarom een vreselijk filosoof zou zijn alles behalve van dat. Dit gaat over Nietzsches übermensch, de oplossing voor het menselijk lijden; dingen zoals oorlogen e.d.]]

Hoe meer ik over de mens weet, hoe meer ik haar veracht.

Hoe meer ik over haar te weten kom, hoe meer ik haar veracht.

Hoe meer ik haar wil veranderen! Iedere mens moet eerst verachten voordat het verandering wilt! Uit verachting ontstaat de wil tot verandering!

Doch dan moet ieder een individu zijn! Doch dan moet ieder voor zichzelf denken! Doch dan moet ieder zijn eigen ideeën hebben! Doch dan moet ieder mens durf hebben! Doch dan moet ieder mens wilskracht hebben! Doch is dit jammerlijk nauwelijks het geval.

De mens is thans een kuddedier, de kuddemens. De mens verschuilt zich in een kudde in een groep in een maatschappij. De mens verschuilt zich zo voor haar angsten, haar leugens en haar eigen corruptie. En dit is al eeuwen het geval.

De kuddemens speelt immers toneel! De mens moet zichzelf losmaken van dit toneel! Het toneel dat maatschappij heet. Ieder mens moet zich lostrekken uit de maatschappij! De mens moet zich losrukken uit zijn kudde, uit zijn groep, uit zijn maatschappij! Ieder mens moet zich losrukken uit zijn kudde, uit zijn groep uit zijn maatschappij!

Louter op deze manier kan een mens zich vormen tot een werkelijk individu! Zo zal het zich niet vormen naar een kudde, een groep of een maatschappij! Wanneer het werkelijk alleen is, wanneer het werkelijk vrij is van de ander, los staat van de ander. Dan kan het zichzelf werkelijk vormen! Louter naar zichzelf!

Zo ontstaat de werkelijke individu en ontstaan werkelijke ideeën! Louter op deze manier is het mogelijk om vooruitgang te verkrijgen. Louter op deze manier kan de mens een progressief wezen zijn! Louter op deze manier kan het opnieuw een progressief wezen worden! Louter op deze manier zal het wilskracht en durf vinden! Louter op deze manier kan het door deze ideeën, deze durf en wilskracht zichzelf overstijgen!

Hoe meer ik over de mens weet, hoe meer ik haar veracht! En daarom eis ik dat ieder mens zichzelf zal vormen, dat ieder mens zichzelf word! En zo zal de wereld automatisch veranderen. Zodat generaties over een duizend jaar met lof kan kijken naar de mensheid. En niet met deze verachting! Hoe meer ik over de mens weet. Hoe meer ik haar wil overwinnen!

"Ik leer u de übermensch. De mens is een wezen dat overwonnen moet worden.
-Friedrich Nietzsche

De zin, “hoe meer ik over de mens weet, hoe meer ik haar veracht” kwam op toen ik een documentaire keek over de holocaust in het oosten van Europa. Waar de SS iedere jood, doodschoot, “De holocaust door kogels”. En omdat het één voor één begraven te langzaam ging, werd er een ravijn gegraven. Dat ravijn moest gegraven worden door de joden zelf. En dezen wisten zelf al te goed dat ze in hun eigen gegraven ravijn dood geschoten zouden worden.

En het is ook werkelijk zo hoe meer ik over dit soort dingen komt te weten. En hoe meer ik van dit soort dingen kom te weten dat het niet enkele gevallen zijn, maar duizenden, miljoenen gevallen zijn. Niet alleen in de tweede wereld oorlog maar in de gehele menselijke geschiedenis kan ik louter met verachting naar de mens kijken.

En al wetend naar eigen filosofie en denken, en menig andere denkers weet ik dat de mens juist een geweldig wezen is. Maar hiervoor moet het zichzelf overwinnen. Zichzelf vormen in zelfontplooiing, zelfreflectie en zelfvertrouwen en zelfbeheersing creëren.


En wat veroorzaakte de tweede wereld oorlog? Kuddemensen! Mensen die niet voor zichzelf dachten, zichzelf niet ontplooide, zichzelf niet reflecteerde en zichzelf niet beheersten. Maar door corrupte ideeën van één man die zichzelf niet beheerste, leugens van meerdere en hun eigen angsten! En dit zelfde geld voor menige religies! En deze gelden nog steeds voor religie!

Doordat de mens niet voor zichzelf dacht, kon Hitler zijn gang gaan. Niemand dacht laat ik het boek lezen. Niemand dacht wat is het raar wat deze man zegt. Nee ieder doet mee dus IK doe ook mee. En ik raak mijn baan kwijt, ik ben werkelijk bang dat ik mijn baan kwijt raak! IK doe mee met Hitler. Wie is de schuld hiervan de Jood. En het is natuurlijk een logische stap om joden te gaan verbannen. De kuddemens, een vreselijk mens!

En Hitler vervormde het idee van Nietzsche van de übermensch om tot iets vreselijks! De man met blond haar en blauwe ogen en met het bloed van het Germaanse volk. Dit is alles behalve wat de übermensch inhield: De man die zich onttrekt de gevestigde “waarheden”. En zichzelf ontplooide, zichzelf reflecteerde, zichzelf beheerste en zichzelf vertrouwde.

Ieder mens moet zich onttrekken uit het geheel, en zijn eigen geheel vormen!

Meer informatie over de werkelijke übermensch: http://home.kpn.nl/herakleitos/Ethiek/N ... acrone.htm

Dit ter nagedachtenis van de tweede wereld oorlog, geïnspireerd door de gebeurtenissen in de tweede wereld oorlog. Zodat gruwelen als deze nooit meer zullen gebeuren! Evenals de gruwelen die voor de tweede wereld afspeelde. En na de tweede wereld afspeelde!

[Ali]

thanx voor deze bijdrage

[CXT]

Aldus sprak Zarathoestra: een van de beste boeken die ik heb gelezen. Niet zozeer omdat het allemaal waar is wat Nietzsche zegt, maar omdat hij op dichterlijke wijze doet nadenken over onderwerpen als de rol van de mens en de maatschappij. Overigens zijn we nu niet beter dan de Duitser na 1918. De Duitser die zijn werk kwijt was, en nog belangrijker: zijn trots. Toen Duitsland nog meer in de problemen raakte door de recessie in de VS was het land helemaal verloren toen daar die charismatische politicus kwam die beloofde het land te herstellen in eer en glorie. Zou jij niet hebben geluisterd? Zou je niet het grijze uniform hebben aangetrokken om de landen die je zo hebben gekrenkt terug te pakken? Hitler was een potentiële Verlosser. Helaas heeft hij het voor zichzelf en miljoenen anderen finaal verpest.

We kunnen niet allemaal individuele overwinnaars zijn. Mensen zijn kuddedieren. Enkelen hebben de discipline om zichzelf boven de massa te verheffen, maar velen blijven grazen als schapen in de wei. En er valt hen niets kwalijk te nemen, want zo is hun natuur.

[Ali]

We kunnen niet allemaal individuele overwinnaars zijn. Mensen zijn kuddedieren. Enkelen hebben de discipline om zichzelf boven de massa te verheffen, maar velen blijven grazen als schapen in de wei. En er valt hen niets kwalijk te nemen, want zo is hun natuur.

Is dat een min of meer klunzige poging tot vrijpleiting van een iegelijks verantwoordelijkheid als zelf handelend personage?

[Kitty]

Mooi stuk Sseb, alleen denk ik dat de mens kuddedier zal blijven met maar enkelen die uit de kudde zullen durven treden. Dat neemt niet weg dat het streven naar kuddeloos denken natuurlijk altijd een aanbeveling zou moeten zijn. De uit de kudde treders maken inderdaad het verschil.

[Kitty]

We kunnen niet allemaal individuele overwinnaars zijn. Mensen zijn kuddedieren. Enkelen hebben de discipline om zichzelf boven de massa te verheffen, maar velen blijven grazen als schapen in de wei. En er valt hen niets kwalijk te nemen, want zo is hun natuur.

Is dat een min of meer klunzige poging tot vrijpleiting van een iegelijks verantwoordelijkheid als zelf handelend personage?

Verdomme Ali, kun jij ook eens iets anders doen dan welgemeende postings van anderen afzeiken? Of weet je het weer beter. CXT heeft gewoon gelijk! Kijk om je heen! En aanschouw de mens!

[Ali]

We kunnen niet allemaal individuele overwinnaars zijn. Mensen zijn kuddedieren. Enkelen hebben de discipline om zichzelf boven de massa te verheffen, maar velen blijven grazen als schapen in de wei. En er valt hen niets kwalijk te nemen, want zo is hun natuur.

Is dat een min of meer klunzige poging tot vrijpleiting van een iegelijks verantwoordelijkheid als zelf handelend personage?

Verdomme Ali, kun jij ook eens iets anders doen dan welgemeende postings van anderen afzeiken? Of weet je het weer beter. CXT heeft gewoon gelijk! Kijk om je heen! En aanschouw de mens!

Gaarne niet vloeken of schimpen juf K.

Laten wij toch aub svp op bespreekbare termen blijven zonder eenzijdig een gelijk ter zake af te dwingen cq te verordoneren.

[fred neerhoff]

Laten wij toch aub svp op bespreekbare termen blijven zonder eenzijdig een gelijk ter zake af te dwingen cq te verordoneren.

Héél grappig inderdaad!

[Sseb]

Overigens zijn we nu niet beter dan de Duitser na 1918. De Duitser die zijn werk kwijt was, en nog belangrijker: zijn trots. Toen Duitsland nog meer in de problemen raakte door de recessie in de VS was het land helemaal verloren toen daar die charismatische politicus kwam die beloofde het land te herstellen in eer en glorie. Zou jij niet hebben geluisterd? Zou je niet het grijze uniform hebben aangetrokken om de landen die je zo hebben gekrenkt terug te pakken? Hitler was een potentiële Verlosser. Helaas heeft hij het voor zichzelf en miljoenen anderen finaal verpest.

Je hebt gelijk. Maar juist dan zou het de kunst zijn om je boven de menigte te tillen. Om de boel te overzien, om na te gaan wat er werkelijk aan de hand is, wat andere alternatieven zijn. Hoe ieder zijn haat en weerzin moest beheersen.

Maar je hebt waarschijnlijk gelijk, het probleem is; het werd later gewelddadig. Eerst was het democratisch en leek het vredig en eerlijk opgelost. En kon er een democratische strijd ontstaan om Duitsland in haar waarde te herstellen. Maar dit was jammerlijk niet het geval, het ging over tot oorlog!

Waarschijnlijk had ik dit zelf ook niet zien aankomen. En was ikzelf ook bij de NSDAP aangesloten. En hier zoveel meer gefrustreerd geworden door groepsdruk en groeps ongenoegen. Dat een oorlog nog het enige rechtvaardige leek in mijn hoofd en ieders hoofd.

Of misschien is het juist dan de truck om boven de menigte te staan, de zaak te overzien en te concluderen dat dit niet de oplossing is. Maar waarschijnlijk was het dan inderdaad al te laat.

[Nietweten en Geweten]

Omdat dit topic meer reacties verdient...

Op de afgelopen dodenherdenking, bij de kranslegging waar ik was, werd een gedicht voorgelezen waarin het hoorbare plezier van een spelend kind aan de andere kant van het prikkeldraad symbool stond voor de bijna tastbare vrijheid die de gevangenen in het concentratiekamp zich pijnlijk herinnerden. Het triggerde ditmaal op 4 mei het aspect van mijn herinnering aan m'n bezoek aan Auschwitz/Birkenau, dat er Poolse gezinnen wonen in de voormalige nazi-huizen aan de andere kant van de afscheiding en dat ik met eigen verbaasde ogen had gezien dat er vlak naast het prikkeldraad nog kinderen spelen.

Nietzsche:

Hoe meer ik over de mens weet, hoe meer ik haar veracht!

Sinds ik in een (trein)reisgezelschap van drie (wegens omstandigheden) met beide reisgenoten elk de busreis vanaf Krakau heb gemaakt en de rest van de dag tot sluitingstijd heb rondgedoold in Birkenau en Auschwitz, gaan mijn gedachten tijdens de twee minuten stilte vanzelf terug naar het verachtelijke dat ik tijdens die twee hete zomerdagen met eigen ogen aanschouwde.
de poort met het beroemde opschrift
de plek daar vlakbij waar het gevangenenorkest de dwangarbeiders muzikaal terug 'verwelkomde'
de kogelgaten in de muur waar gevangen werden geëxecuteerd
de treinrails naar de plek waar werd beslist over 'leven' of dood
de gaskamer
de precieze administratie van 'gewonnen' materiële bezittingen
de berg(top) jodenbrilletjes op manshoogte
de exacte administratie van 'gewonnen' organen (op bestelling) door kampartsen tbv hun onderzoek
het kleed gemaakt van mensenhaar
...
Nooit meer zo'n 'menschentiere'-vernietigingsindustrie van racistische 'übermenschen'

Nietzsche:

En daarom eis ik dat ieder mens zichzelf zal vormen, dat ieder mens zichzelf wordt! En zo zal de wereld automatisch veranderen. Zodat generaties over een duizend jaar met lof kan kijken naar de mensheid. En niet met deze verachting! Hoe meer ik over de mens weet. Hoe meer ik haar wil overwinnen!
Ik leer u de übermensch. De mens is een wezen dat overwonnen moet worden.

CXT & Kitty hebben gelijk: niet ieder mens zal aan de eis kunnen voldoen om uit de massa te treden en onafhankelijk te leren denken - als Nietzsche's werkelijke übermensch die de massamens heeft overwonnen en vormgever is van zichzelf. Precies daarom blijft de nationale dodenherdenking, op de dag voorafgaand aan bevrijdingsdag, van groot belang! Opdat toekomstige generaties dankzij hun historisch bewustzijn van de grootse fouten vòòr en in WO-II in hun actualiteit in staat blijven om ervan te leren en paraat blijven om treurige herhalingen te voorkomen.

Wat denk jij tijdens de twee minuten stilte?

[Victor Onrust]

Om een of andere reden leek me dit wel relevant:
Milan Kundera, De kunst van de Roman pagina 25:

Het zoeken naar het ik is altijd geëindigd en zal altijd eindigen in een paradoxale onbevredigbaar-heid. Ik zeg niet een mislukking. Want de roman kan de grenzen van zijn eigen mogelijkheden niet overschrijden en het aan het licht brengen van die grenzen is al een geweldige ontdekking, een geweldige cognitieve krachttoer. Dat neemt niet weg dat de grote romanschrijvers, nadat ze tot op de bodem gekomen waren als gevolg van het gedetailleerde onderzoek naar het innerlijke leven van het ik, bewust of onbewust begonnen te zoeken naar een nieuwe richting. Er wordt vaak gesproken over de heilige drieëenheid van de moderne roman: Proust,Joyce, Kafka. Toch is Kafka, in mijn persoonlijke geschiedenis van de roman, degene die de nieuwe richting aangeeft: de post-proustiaanse richting. De wijze waarop hij het ik concipieert, is totaal onverwacht. Waardoor wordt K. gedefinieerd als uniek wezen? Niet door zijn fysieke verschijning (daarover weten we niets), niet door zijn levensbeschrijving (die kennen we niet), niet door zijn naam (die heeft hij niet) en niet door zijn herinneringen, zijn neigingen, zijn complexen. Door zijn gedrag dan? De vrije ruimte voor zijn handelen is beklagenswaardig beperkt. Door zijn gedachten-leven?Ja, Kafka volgt de gedachten van K. voortdurend, maar deze zijn uitsluitend gericht op de zich voordoende situatie: wat moetje nu onmiddellijk doen? Naar het verhoor gaan of je uit de voeten maken? Gehoorzamen aan de oproep van de priester of niet? Het gehele innerlijke leven van K. wordt geabsorbeerd door de situatie waarin hij verstrikt zit en niets van wat deze situatie te boven zou kunnen gaan (de herinneringen van K., zijn metafysische gedachten, zijn mening over de anderen) wordt ons onthuld. Voor Proust vormde de innerlijke wereld van de mens een verbijsterend wonder, een oneindigheid die ons bleef verbazen. Maar daarin schuilt niet Kafka's verbazing. Hij vraagt zich niet af welke innerlijke motieven het gedrag van de mens bepalen. Hij stelt een volstrekt andere vraag: welke mogelijkheden blijven de mens nog in een wereld waarin de uitwendige beslissingen zo verpletterend geworden zijn, dat de innerlijke drijfveren geen gewicht meer in de schaal leggen? Want inderdaad, wat zou er aan het lot en de houding van K. hebben kunnen veranderen, als hij verborgen homoseksuele driften had gehad, of een pijnlijke liefdesgeschiedenis achter zich? Niets.

[MNb]

Ah, Nietzsche, de man die onmogelijk valt te weerleggen. Wie het probeert loopt grote kans verstrikt te raken in zijn eigen logica. Ik spreek uit ervaring.
Wat mij tegenstaat is de strijd van allen tegen allen, die het de übermensch mogelijk maakt zich boven de massa te verheffen. Zodra we erkennen dat die massa eveneens uit individuen bestaat sluipt er hoe dan ook een element van ongelijkwaardigheidsdenken in Nietzsche's ethiek. De SS heeft dat slechts tot in het extreme doorgevoerd. Het is wel een aardige observatie dat de leden ervan zich eveneens als kuddedieren gedroegen. Dat zou wel eens een falsificatie van Nietzsche's filosofie kunnen zijn, maar daar moet ik nog eens goed over nadenken.
Voorlopig houd ik me dus bij Russell's strategie, die Nietzsche tegenover Buddha plaatst en vervolgens schrijft: "Ik moet niets van Nietzsche hebben, omdat hij zich verblijdt in de aanblik van pijn en de verwaandheid tot plicht verheft; omdat de mensen die hij het meeste verwondert, veroveraars zijn, wier roem neerkomt op handigheid om de mensen te doen sterven. Maar ik meen, dat het beslissende argument tegen zijn filosofie, evenals tegen iedere onaangename, maar op zichzelf consequente ethiek, niet is gelegen in een beroep op de feiten, maar in één op gevoel. Nietzsche minacht de universele liefde, terwijl ik daar de stuwkracht in zie van alles, wat ik voor deze wereld wens."
Kortom, het aanhangen van Nietzsche is een existentiële keus, net als geloof/niet-geloof. Met Russell verkies ik Nietzsche te verwerpen. En u?

[Ali]

Nietzsche is niets en Russell dus wel.

[Rereformed]

Mooi stukje Sseb! Vooral dat de lezer bij het zien van de topictitel iets geheel anders verwacht dan waar je deze lezer op tracteerde!

Toevallig lees ik op dit moment Mein Kampf voor het eerst. Ik woon in Finland en daar was het in de kelder van een grote stadsbibliotheek, waar je achter komt door er op de database van de bibliotheek op te zoeken. Een hele mooie uitgave van deel 1 en 2 bijeengebonden in leer, in het Fins, van 1941.

Ik moet zeggen dat het boek van Hitler goed geschreven is en degelijk in elkaar zit. Ik kan me heel goed voorstellen dat menigeen de indruk kreeg dat hier nu eindelijk een stem was die de zaken allemaal goed op een rijtje had staan en we deze man nodig hebben om orde op zaken te stellen en de glorie van het volk te herstellen. Op de jodenhaat na echter, die extreem is en daarom belachelijk aandoet. Maar dan moet je je weer proberen te verplaatsen in het antisemitistische klimaat wat er in Oostenrijk en Duitsland al heerste.
Je hebt ook gelijk dat een hoop wat komen ging er eigenlijk al in staat, hoewel Hitler in zijn boek voorstelt dat Engeland en Duitsland eigenlijk broedervolken zijn, en ze de wereld goed zouden konden verdelen onder elkaar; de Engelsen zouden zich het beste kunnen concentreren op hun overzeese gebieden en zeevaart, en Azië kon overgelaten worden aan de Duitsers, die van nature naar het oosten trekken.
Maar ik denk dat als ik via dit boek verleid zou zijn tot zijn beweging ik toch niet had kunnen dromen dat het allemaal zo erg zou worden. Maar later zit een mens of mensheid op een gegeven moment opgesloten in een soort machine die maar voortraast en die niet meer stop te zetten is.

Het is goed om hiermee bezig te zijn in je individuele gedachten, oftewel steeds bezig te zijn een individu te worden, geen kuddedier.

[Rereformed]

Ah, Nietzsche, de man die onmogelijk valt te weerleggen...
Voorlopig houd ik me dus bij Russell's strategie, die Nietzsche tegenover Buddha plaatst en vervolgens schrijft: "Ik moet niets van Nietzsche hebben, omdat hij zich verblijdt in de aanblik van pijn en de verwaandheid tot plicht verheft; omdat de mensen die hij het meeste bewondert, veroveraars zijn, wier roem neerkomt op handigheid om de mensen te doen sterven.
Met Russell verkies ik Nietzsche te verwerpen. En u?

Volgens mij klopt er iets niet. Je eerste zin houdt toch ook in dat Russell hem niet weerlegt. Je moet er dan enkel maar een beetje werk voor gaan doen en aantonen dat Russell verkoos hem zeer oppervlakkig en eenzijdig te kenschetsen.
Nietzsche zegt zoveel. Zo zegt Zarathoestra inderdaad dat hij de mensheid veracht. Maar op een andere bladzijde zegt hij dat hij de mensheid liefheeft. En op weer een andere bladzijde dat hij de walging overwonnen heeft! Ze kunnen aan elkaar geknoopt worden, zoals ook Sseb doet in zijn artikel. Sterker nog, ze móeten aan elkaar geknoopt worden bij zo'n ongelooflijk diepe denker en levenskunstenaar als Nietzsche.

Wat de tegenstelling Nietzsche en Boeddha betreft, die is zo gek nog niet. De tegenstelling komt vooral hier op neer dat Boeddha van het leven wil wegsterven, en de negatie van het leven voorstaat, oftewel de vermoeidheid van het leven representeert, maar Nietzsche een volop ja tegen het aardse leven voorstaat en een motto heeft: "Was dit het leven? Welaan, nog een keer!!", oftewel een bruisende (ook wel Dionysische genoemd) levenskracht voorstaat. Maar meteen wanneer je denkt dan zo'n duidelijke tegenstelling gevonden te hebben hoor je Nietzsche opeens weer zeggen hoezeer het Boeddhisme honderdvoudig koeler en realistischer is dan het christendom, en zijn kritiek op het christendom niet zomaar ook op het boeddhisme moet worden gezet. Nietzsche is de man van honderd en één nuances. En dat ontbreekt nu schromelijk in Russells kenschetsing.

Van de mensen die Nietzsche het meest bewonderde heeft Russell Goethe en Spinoza weggeknipt en welke specifieke eigenschappen hij in die veroveraars nu zo bewonderde (bepaald niet hun handigheid om mensen te doen sterven). Wat zijn blijdschap over pijn betreft (waar staat dat overigens? of doelt hij op Nietzsches uitspraak "Wat me niet doodt, maakt me sterker"?) laat hij weg dat Nietzsche deze overgevoelige kant heeft: "Hem heb ik lief wiens ziel diep is, ook in de verwonding, en die aan een klein gebeuren te gronde kan gaan." Wat mij bijstaat is juist een passage in de Genealogie van de Moraal waarin Nietzsche het feestvieren van de mens om pijn en straf en wraaklust te zien aan de kaak stelt en als ziek aanduidt, iets wat tot de chimpanzee voorouders behoort.
Laat ik de uitspraak "die de verwaandheid tot plicht verheft" maar zonder commentaar laten. Indien Russell de draak wil steken met iemand mag hij dat doen, maar dan is het gevolg wel dat hij op dat moment een conferencier wordt, en niet iemand die men geheel serieus moet nemen.
Kortom, Russell heeft zijn Nietzsche nooit goed gelezen.