basisverhaal

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15612
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: basisverhaal

Bericht door Rereformed » 01 aug 2010 14:16

Ik heb nu deel III van je betoog doorgelezen en ben daardoor aangenaam verrast. Je beschouwing over het monotheïsme vind ik knap gedaan en het voorgestelde UNESCOproject een zeer verrassende vondst. =D>
Als het resultaat van dat voorgestelde UNESCOproject het Grote Verhaal of IDEE is waar je het over hebt en wat je leven wil inblazen kan ik daar wel warm voor lopen.

PS De tegeltjeswijsheid in de eerste voetnoot vind ik geweldig 8*) :

"Niemand laat zich zijn geloof afpakken; wanneer dat geprobeerd wordt, ga je je alleen maar halsstarriger aan dat geloof vastklampen; geloof is als een warme jas: die hou je stevig om je heen wanneer iemand er aan trekt; maar hij kan je wel te warm worden en dan trek je hem vanzelf uit."
Born OK the first time

Gebruikersavatar
couw
Forum fan
Berichten: 158
Lid geworden op: 17 feb 2008 23:33

Re: basisverhaal

Bericht door couw » 01 aug 2010 23:24

@ Rereformed
Het stemt mij tot dankbaarheid. Volgens mij overtreft het aantal mensen die dat gepresteerd hebben niet het aantal vingers van een apenhand. Maar het stemt me tegelijk bedroefd dat ik ook jou niet heb weten te doordringen van het belang van het fenomeen 'verhaal' voor een talig wezen. Hoe kun je stellen dat Nietzsche 130 jaar geleden een nieuw Groot Verhaal geschreven heeft?
Ik merk trouwens ook niets van je gelezen hebben van Deel 2 "Ons Verhaal", het verhaal van hoe onze aapmensvoorouders tot talige wezens werden en wat dat met die dieren deed. Dat zijn wij nog steeds hoor, Reformed: talig geworden aapmensen, met alle zwakheden en tobberigheid van dien. In Deel 2 schets ik onze menselijke conditie. Dat kon Nietzsche nog niet: de menswetenschappen waren nog ver uit zicht. Wat hij wel aanvoelde was dat het verdampen van ons christelijke Verhaal (door hem metaforisch als "de dood van God" aangeduid) onheil inhield voor de mensen. Maar heeft Wikipedia ongelijk wanneer het zegt dat Nietzsche "zijn visie nergens samenhangend heeft weergegeven"? Dat "zijn stijl fragmentarisch" is en dat er "een afgerond geheel ontbreekt"?
Je hebt gelijk: ik heb niets van Nietzsche gelezen (nou ja, als gymnasiast ooit het Rohwohltboekje "Also sprach Zarathustra", vanwege de titel; maar zonder er iets van te snappen natuurlijk, ik kon het nog totaal niet plaatsen). Ik moet al zoveel vreselijke literatuur lezen, zoals gruwzame linguisten-artikelen; om ze te kunnen kritiseren natuurlijk, ik leer er weinig tot niets van, het zijn ook een soort filosofen, weten totaal niets van hoe mensen mensen geworden zijn.
Ik voel me wel enigszins aan Nietzsche verwant, qua theologische vooropleiding en gedreven betrokkenheid bij het menszijn; maar vanaf het begin heeft het bij mij gegaan om het kennisnemen van wat paleoantropologen en antropologen te melden hebben, niet om wat filosofen te melden hebben. De laatsten zijn voor mij steeds oninteressanter geworden. Ik betwijfel of Nietzsche, wanneer hij honderd jaar later geboren zou zijn, zich tot humanosoof zou hebben ontwikkeld; volgens mij zou hij filosoof gebleven zijn.
Ik ben zojuist vroegtijdig teruggekeerd van mijn portrettekenaarswerkplek op centerparcs De Kempervennen. Want ik moet morgen vroeg naar het ISVW in Leusden, omdat ik me tot mijn spijt in het voorjaar heb opgegeven voor de studieweek "Is homo sapiens gebouwd op het moderne leven?" Ik ben bang dat het een verloren week wordt, en ook nog eens midden in het 'hoogseizoen' (voor een portrettekenaar).
Omdat ik je mail goed wil beantwoorden, moet ik je een week laten wachten. Ik moet nu haastig spullen klaarmaken voor een week 'filosofische vakantie'.
It's a long way to Tipperary

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15612
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: basisverhaal

Bericht door Rereformed » 02 aug 2010 17:10

Couw schreef: Maar het stemt me tegelijk bedroefd dat ik ook jou niet heb weten te doordringen van het belang van het fenomeen 'verhaal' voor een talig wezen.

Geen reden tot droefheid. Je begrijpt me verkeerd, hiervan was ik namelijk al doordrongen aangezien ik me er lang mee bezig heb gehouden, dus het was niet nodig om mij hiervan te overreden. Wat ik erover zei was enkel een kanttekening die het geheel wat je zegt niet wil tegenspreken. Een kanttekening die voortkomt uit mijn eigenaardige hobby in de ziel van de spreker/schrijver te willen kijken.
Couw schreef:Ik merk trouwens ook niets van je gelezen hebben van Deel 2 "Ons Verhaal", het verhaal van hoe onze aapmensvoorouders tot talige wezens werden en wat dat met die dieren deed. Dat zijn wij nog steeds hoor, Reformed: talig geworden aapmensen, met alle zwakheden en tobberigheid van dien.
Mijn zwijgen over deel II van jou is in de eerste plaats omdat ik er niet thuis genoeg in ben om over de gegeven details oordelen te vellen, en dat vind ik wijs tegenover iemand die zegt dat hij er al 15 jaar mee bezig is.
Iedere ideologie is altijd op een ‘groot verhaal’ gebaseerd, een verhaal dat vertelt hoe de wereld in elkaar zit, wat daar verkeerd aan is en hoe we dat kunnen verhelpen. Wat mij persoonlijk dan altijd het meest aanspreekt zijn die aspekten van het Grote Verhaal die de mens direct aanspreken op zijn huidige existentiële dilemma van zingeving. Voor zover het Grote Verhaal over zijn grijze en mistige herkomst/afkomst/genealogie vertelt zit ik vaak met een gaap (het zal wel zo wezen), af en toe met een glimlach ("...leefden noodgedwongen in hechte groepen. Dat maakt het aannemelijk dat ook bij hen de vrouwen de dominante sekse waren..." Neemt iemand zo'n argumentatie nu echt bloedserieus?) of zelfs met een schaterlach ("Mensenmannen hebben de grootste penissen van alle mensapen ... DUS...."). Verhalen over hoe taal, vuur, dansen, herhalen, geloven ontstonden doen me niets, net zoals Genesis vanaf Genesis 1:2 me zelfs in de tijd dat ik christen was nooit wat gedaan heeft.
Daarmee geef ik enkel voornamelijk mijn gebrek aan, oftewel mijn misschien overmatige scepsis aangaande veel van wat welk groot verhaal mij wijs probeert te maken over details aangaande de oorsprong, dus niet dat jouw deel II van geen belang is.

Iets anders wat parten speelde bij het doorlezen van deel I en II is dat ik bij menswetenschappen aan het geheel van alle niet exacte wetenschappen denk, en vanwege hoe het in mijn leven is gelopen meer aan psychologie, sociologie, filosofie, geschiedenis en zelfs linguistiek denk dan aan paleontologie en antropologie die mij vreemder zijn gebleven, alhoewel het me ooit wel mooi leek om culturele antropologie te gaan studeren.

Dus we bekeken de zaak vanuit heel verschillende perspectieven en uitgangspunten en dat veroorzaakt dat je al gauw langs elkaar heen praat.
Couw schreef:Hoe kun je stellen dat Nietzsche 130 jaar geleden een nieuw Groot Verhaal geschreven heeft?
Laat ik eerst opmerken dat het niet mijn bedoeling is om hier een Nietzsche onderwerp van te maken. Het verbaasde me enkel dat je in verband met 'een nieuw groot verhaal' hem achterwege liet in je beschouwingen, oftewel dat je hem ongelezen had.
Het antwoord op je bovenstaande vraag vind je uiteraard door die link te lezen die ik je gaf, waarin ik ( :o ) het uitleg.
Couw schreef: In Deel 2 schets ik onze menselijke conditie. Dat kon Nietzsche nog niet: de menswetenschappen waren nog ver uit zicht.
Aangezien Nietzsche zeer goed bezien kan worden als de psycholoog bij uitstek van de menselijke conditie zie ik hem meer als een expert op het gebied van de menswetenschappen dan iemand die de meest wezenlijke dingen nog niet kon zien. Nietzsche schreef overigens een heel boek over de herkomst van de menselijke conditie, genaamd de Genealogie van de Moraal.

Ik zie het eerder omgekeerd: wat de menswetenschappen waar jij aan refereert hebben opgeleverd zijn eerder kanttekeningen en gedetailleerde uitwerkingen van hoofdzaken zoals evolutie die in Nietzsches tijd al bekend waren dan wezenlijke nieuwe inzichten, terwijl Nietzsche met wezenlijk nieuwe inzichten kwam waarvoor een groot deel van de mensheid nog steeds geen rijpheid genoeg heeft om die te beseffen.
Maar wie weet zie ik dingen over het hoofd.
Couw schreef: Wat hij wel aanvoelde was dat het verdampen van ons christelijke Verhaal (door hem metaforisch als "de dood van God" aangeduid) onheil inhield voor de mensen. Maar heeft Wikipedia ongelijk wanneer het zegt dat Nietzsche "zijn visie nergens samenhangend heeft weergegeven"? Dat "zijn stijl fragmentarisch" is en dat er "een afgerond geheel ontbreekt"?
O zeker heeft Wikipedia hier zeer ongelijk als ze dat zegt. Nietzsche was niet alleen zijn tijd ver vooruit doordat hij als eerste zag dat het oude verhaal verdampt was, en wat het teweeg zou brengen, maar leverde in antwoord daarop ook meteen een nieuw groot verhaal af. Hij was bovendien zelf van mening dat dit boek Aldus sprak Zarathoestra het nieuwe grote verhaal van de mensheid van de toekomst zal worden en zijn visie tot in de puntjes uiteenzet en hij beschouwde het zelfs als het belangrijkste boek dat de mensheid ooit geschonken werd. Indien je hierop antwoordt dat deze uitspraak nogal megalomaan is dan zeg je natuurlijk niets anders dan wat ieder ander ook al opgemerkt zou hebben, maar ga je er wel aan voorbij dat Nietzsche bijzonder zeker van zijn zaak was op het moment dat hij op instorten stond (en die woorden opschreef) en die in zijn eigen ogen dus wel degelijk volledig afgewerkt was. Wat hij na Zarathoestra nog schreef in zijn leven waren verdere uitleggingen en verduidelijkingen van of commentaren op bepaalde aspecten van dat boek, niets nieuws meer. Voorzover men dan nog kan opmerken dat er dingen niet afgerond zijn is dat bij hem net zo’n vanzelfsprekendheid als wanneer in jouw Unescoproject het resultaat als vanzelfsprekendheid continu aan herziening/aanvulling/herwaardering blootstaat.
Couw schreef: Je hebt gelijk: ik heb niets van Nietzsche gelezen (nou ja, als gymnasiast ooit het Rohwohltboekje "Also sprach Zarathustra", vanwege de titel; maar zonder er iets van te snappen natuurlijk, ik kon het nog totaal niet plaatsen). Ik moet al zoveel vreselijke literatuur lezen, zoals gruwzame linguisten-artikelen; om ze te kunnen kritiseren natuurlijk, ik leer er weinig tot niets van, het zijn ook een soort filosofen, weten totaal niets van hoe mensen mensen geworden zijn.
Maar is in dit topic beloven nog een verhandeling te schrijven over hoe je Nietzsche ziet dan niet een veel te voorbarige zaak? En is zo’n reaktie op hem meteen gelijk te stellen aan ‘ik moet al zoveel vreselijke literatuur lezen’ ook niet geboren uit een weliswaar begrijpelijk moe worden van zoveel dingen, maar niettemin ongerechtvaardigd vooroordeel?
Iets waar je je ook schuldig aan maakte toen je Vollbehr tot een ‘mateloze bewonderaar van McTaggart’ uitriep, terwijl je Vollbehr in het geheel niet kent en hem niet nauwkeurig las.

Wat Nietzsche betreft liggen de zaken naar mijn mening zo: iemand die hem nooit serieus bestudeerd heeft zal voor het merendeel zaken die er niet toe doen over hem zeggen en met kort door de bocht genomen argumenten aankomen die er enkel toe dienen dat men hem ook nooit hoeft te lezen. Hier nog beter gezegd in de bewoording die ik las van Els op dit forum: “Ook Michel Onfray gaf in zijn Atheologie een overzicht van het effect van de antifilosofie. Het komt erop neer dat atheïstische denkers als ze niet echt werden vermoord een lasterlijke karaktermoord ondergingen die zo fel werd gevoerd dat niemand zich nog met die mensen durfde te associëren. Weinig nieuws onder de zon blijkbaar.” Ik beschouw iedereen die Nietzsche niet gelezen heeft als een slachtoffer daarvan.

Iemand die hem wél serieus neemt en er eens een jaar voor uittrekt om hoogte te krijgen van deze unieke persoonlijkheid met zoveel haken en ogen, zal zien dat je hem niet serieus genoeg kan nemen, alhoewel wat mij betreft best mag blijven staan dat je ook niet hard genoeg om hem kan lachen. Het eerste met het laatste goed te kunnen combineren is namelijk een kunst die je ervoor behoedt niet hetzelfde droevige lot van hem te ondergaan.
Een leuk opstapje voor deze persoonlijkheid die dacht de wereldgeschiedenis in tweeën te splijten, voor hem en na hem, is hier te belezen.
Couw schreef:Ik voel me wel enigszins aan Nietzsche verwant, qua theologische vooropleiding en gedreven betrokkenheid bij het menszijn; maar vanaf het begin heeft het bij mij gegaan om het kennisnemen van wat paleoantropologen en antropologen te melden hebben, niet om wat filosofen te melden hebben. De laatsten zijn voor mij steeds oninteressanter geworden.
Zeer interessant op te merken dat jouw insteek ‘vanaf het begin’ dan zo geheel anders geweest is dan de mijne. Maar dat wekt wel mijn belangstelling op, ook al omdat je verwantschap voelt via de theologie en het aspect van de gedrevenheid.
Vooral wat betreft de antropologie heb ik vaak gedacht dat ik er eens een paar jaar op zou moeten studeren.
Toen ik op het eind van mijn atheneumopleiding kwam moest ik bedenken wat er van mij zou moeten worden. Ik bladerde een universiteitsboekje met de mogelijkheden door en herinner me nog dat niets me zo erg inspireerde als de studie ‘culturele antropologie’. Maar ik legde het naast me neer met het gevoel dat het zoiets is als altijd op vakantie zijn en wanneer je terugkomt nooit goed zijn om een echte job uit te kunnen voeren. (Overigens ben ik toch in het buitenland terechtgekomen en is mijn hele leven dus culturele antropologie geworden en op vakantie zijn, en ik voer wel m'n hele leven een echte job uit maar geef dáár nooit iets om. :) ).
Couw schreef:Ik betwijfel of Nietzsche, ...
Eerst grondig Nietzsche gaan lezen Couw...daarna pas beschouwingen en beweringen over hem afgeven. Ik hoop niet dat je het me kwalijk neemt dit zo tegen je te schrijven.
Couw schreef:Ik ben zojuist vroegtijdig teruggekeerd van mijn portrettekenaarswerkplek op centerparcs De Kempervennen. Want ik moet morgen vroeg naar het ISVW in Leusden, omdat ik me tot mijn spijt in het voorjaar heb opgegeven voor de studieweek "Is homo sapiens gebouwd op het moderne leven?" Ik ben bang dat het een verloren week wordt, en ook nog eens midden in het 'hoogseizoen' (voor een portrettekenaar).
Omdat ik je mail goed wil beantwoorden, moet ik je een week laten wachten. Ik moet nu haastig spullen klaarmaken voor een week 'filosofische vakantie'.
Ik vind het geweldig iemand met grijze haren te zien die zo veelzijdig en energiek bezig is met dingen. Als ik iets hoop in m’n leven dan is het wel dat het me tijdens mijn pensioenjaren ook zo zal vergaan. Liever een verloren week over homo sapiens mijmeren dan uitgeblust zijn.
Born OK the first time

Gebruikersavatar
couw
Forum fan
Berichten: 158
Lid geworden op: 17 feb 2008 23:33

Re: basisverhaal

Bericht door couw » 11 aug 2010 00:14

@ Rereformed
Eindelijk kan ik je dan weer, na de stapel kranten (ik houd er drie bij) en weekbladen doorgewerkt te hebben, aan mijn (groot)vaderlijke plichten voldaan te hebben en twee omgevallen vrienden overeind geholpen te hebben, te woord staan.
Je schrijft vanuit Finland, begrijp ik (ik heb eerst onze hele discussie uitgeprint en doorgelezen en nu valt me dat pas op), net als Vollbrecht. Heb je ook Fins moeten leren? Petje af!

Ik ben nog het meest geschokt door
Verhalen over hoe taal, vuur, dansen, herhalen, geloven ontstonden doen me niets
, minstens zo perplex als jij vanwege mijn niet-lezen van Nietzsche. Je hebt dus #-o geen enkele belangstelling voor hoe wij mensen vanuit ons prehistoriche verleden in elkaar zitten. Daarmee toon je je een volmaakte filosoof. Die hebben ook geen flauw idee van de menselijke natuur (ja, behalve dan van wat de oude filosofen daarover te berde hebben gebracht). Geen wonder dat je Nietzsche zo kunt bewonderen.
Maar dan zitten we eindeloos langs elkaar heen te praten, zoals je zelf al opmerkte (ik durf geen citaat meer op te halen want dan ben ik al mijn geschrevene weer kwijt! Er is iets mis met de forumsite...).
En je betwijfelt ook het zinnige wat ik over Nietzsche zeg zolang ik weiger om zijn werken te bestuderen. Ja, daar zit wat in. Ik ga er gewoon van uit dat Nietzsche, hoezeer ik ook met zijn betrokkenheid en gedrevenheid sympatiseer, ons niets meer te melden heeft omdat hij eenvoudigweg niet over de gegevens kon beschikken waarover wij vandaag volop kunnen beschikken wanneer we ons niet tot de oude filosofen willen beperken. Wanneer Nietzsche een handzaam inzicht gebracht had, iets waarmee we vandaag onze mensheid mee vooruit zouden kunnen helpen, dan zouden zijn 'fans' dat al lang rondgebazuind hebben. Dan zou daar bijvoorbeeld de zojuist overleden Tony Judt zijn Ill fares the land mee bekroond hebben.
Ik wacht met angst en beven :oops: je reactie af.
It's a long way to Tipperary

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15612
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: basisverhaal

Bericht door Rereformed » 11 aug 2010 13:00

couw schreef:@ Rereformed
Je schrijft vanuit Finland, begrijp ik (ik heb eerst onze hele discussie uitgeprint en doorgelezen en nu valt me dat pas op), net als Vollbehr. Heb je ook Fins moeten leren? Petje af!
Beste Couw, bekijk deze links nu nog eens:

viewtopic.php?f=33&t=6993 en vergelijk die eens met:
http://www.kolumbus.fi/volwassengeloof/wright.htm" onclick="window.open(this.href);return false;

http://www.kolumbus.fi/volwassengeloof/" onclick="window.open(this.href);return false; ... lindex.htm en vergelijk die nu eens met:
viewtopic.php?f=17&t=5064

Tot slot kun je nog wat doorlezen in het verhaal van Rereformed om de benodigde duidelijkheid te krijgen. we hebben precies altijd op dezelfde plek gewoond en staan zelfs iedere dag op om dezelfde tijd. En voor het laatste nieuws dat beiden betreft: viewtopic.php?f=39&t=7968.

:)

En ja, Fins heb ik exact net als Vollbehr met pijn en moeite moeten leren: viewtopic.php?f=50&t=5481
Ik ben nog het meest geschokt door
Verhalen over hoe taal, vuur, dansen, herhalen, geloven ontstonden doen me niets
, minstens zo perplex als jij vanwege mijn niet-lezen van Nietzsche. Je hebt dus #-o geen enkele belangstelling voor hoe wij mensen vanuit ons prehistoriche verleden in elkaar zitten. Daarmee toon je je een volmaakte filosoof. Die hebben ook geen flauw idee van de menselijke natuur (ja, behalve dan van wat de oude filosofen daarover te berde hebben gebracht). Geen wonder dat je Nietzsche zo kunt bewonderen.
Maar dan zitten we eindeloos langs elkaar heen te praten, zoals je zelf al opmerkte (ik durf geen citaat meer op te halen want dan ben ik al mijn geschrevene weer kwijt! Er is iets mis met de forumsite...).
En je betwijfelt ook het zinnige wat ik over Nietzsche zeg zolang ik weiger om zijn werken te bestuderen. Ja, daar zit wat in. Ik ga er gewoon van uit dat Nietzsche, hoezeer ik ook met zijn betrokkenheid en gedrevenheid sympatiseer, ons niets meer te melden heeft omdat hij eenvoudigweg niet over de gegevens kon beschikken waarover wij vandaag volop kunnen beschikken wanneer we ons niet tot de oude filosofen willen beperken.
We lijden dus aan dezelfde kwaal! Oftewel doe jij nou wat ik je aanraadde, en ik zal dan achter m'n oren knopen wat jij mij aanraad te gaan lezen. Ik zou graag een lijstje met de allerbelangrijkste boeken van je willen krijgen die me nieuw licht zullen schenken en mijn vooroordelen als sneeuw voor de zon zullen laten wegsmelten.
Wanneer Nietzsche een handzaam inzicht gebracht had, iets waarmee we vandaag onze mensheid mee vooruit zouden kunnen helpen, dan zouden zijn 'fans' dat al lang rondgebazuind hebben. Dan zou daar bijvoorbeeld de zojuist overleden Tony Judt zijn Ill fares the land mee bekroond hebben.
Tja, Nietzsche was als de dood dat de massa hem zou vinden. Hij schreef al van te voren dat dat op een ramp zou uitlopen. Hij zei bewust enkel voor de fijnste oren te schrijven. :)

Ik wacht met angst en beven :oops: je reactie af.
Ach, nog even dan ben ik ook een grijsaard. Opa ben ik al drie jaar.
Born OK the first time

Gebruikersavatar
couw
Forum fan
Berichten: 158
Lid geworden op: 17 feb 2008 23:33

Re: basisverhaal

Bericht door couw » 14 aug 2010 00:12

@ Rereformed
Tjonge, je zadelt me met nogal wat werk op! Maar je eerste uitgeprinte nummer is al interessant. Hoe je atheist werd. En de bespreking van Vollbehr van de stellintgen van de christelijke apologeet Wright . Tussen de verzorging van mijn twee 'omgevallen' vrienden door smul ik van Vollbehhr's fileren van de evangelien. (Sorry, de spellingcorrectie werkt ook al niet meer!). Ik ga hem citeren in mijn boek 'Bestaat God?': ik kan een paar dingen van hem gebruiken. Nou word ik ook benieuwd naar de rest.
Welke boeken ik opgeef voor mijn cursus voor jou?
- Frans de Waal -- Chimpansee politiek ( Becht, 1982)
-- Van nature goed ( Contact, 1996)
- Roger Fouts -- Van mens tot mens (Bruna, 1997)
- Ad Borsboom -- De clan van de Wilde Honing (Becht, 1996)
(etc. etc.)
It's a long way to Tipperary

Plaats reactie