Hier is de kern van de zaak die ons aangegeven wordt. Oftewel de dominee heeft weet van wat Digit ook al zei en geeft toe dat het bijbelverhaal ons dus geen beschrijving geeft van waar gebeurde geschiedenis. Maar hij blijft volhouden dat het kan fungeren als een soort terapie voor machtelozen en door het leven tot op het bot gefrustreerde mensen:Ynte de Groot schreef:Het boek Jozua behandelt niet de ‘bijbelse geschiedenis’ (zoals dat in mijn jeugd heette), maar het wil een bepaalde visie op de geschiedenis geven. Jozua werd geschreven ten tijde van de ballingschap. Toen het Beloofde Land Verloren Land was. Precies zoals de Jenny van Brecht haar machteloosheid en woede afreageert met haar droom, zo reageert Israël in Babylon de frustraties af en de teleurstelling over de ballingschap met profetische verhalen als over de val van Jericho.
Nu vraag ik Ynte: wat in vredesnaam is de reden voor dat automatische 'maar'? Wie ontgaat het niet dat een machteloos, ontheemd en kapotgeslagen mens zijn gevoelens van wraak nog enkel kan omzetten op de minst geloofwaardige manier: door zich een toekomstige wraak te fantaseren. Hoe fataal is zo'n manier van leven:Ynte de Groot schreef:"Wij zijn wel geknecht en machteloos, maar eigenlijk zijn we het volk van God.
Nietzsche schreef:De moraal is het beste middel om de mensheid bij de neus te nemen! De realiteit is dat hier de meest bewuste eigenwaan der uitverkorenen de rol speelt van bescheidenheid: men heeft zich zelf, de 'gemeente', de 'goeden en rechtvaardigen' eens en voor altijd een plaats gegeven aan de ene kant, die van de 'waarheid' - en de rest, de 'wereld', aan de andere... In deze meest fatale grootheidswaan eigent men zich de begrippen 'god', 'waarheid', 'licht', 'geest', 'liefde', 'wijsheid', en 'leven' toe, als synoniemen als het ware voor zichzelf.
Hoe zo'n ziekelijk wereldbeeld ontstaat is iets wat Nietzsche heel scherp uit de doeken deed, toen hij uitlegde dat het leven een spektakel is van tegen elkaar botsende krachten, waar de minder sterke kracht altijd moet gehoorzamen aan de sterkere. Het gevolg hiervan is dat de zwakste kracht een manier uitvindt waarmee hij de sterkste probeert de baas te zijn. Hij doet het door een religieus spel op te voeren. De religieuze waan, de fantasie van de verliezer, roept de zwakste, de lijdende, de verliezer uit tot de lieveling van God.
Via dezelfde waan wordt even later in het het christendom alles wat sterk en machtig en gezond is in het leven uitgemaakt voor vuil en goed voor toekomstige straf.
Het religieuze wereldbeeld heeft dus ressentiment en waan als basis. Met andere woorden, een uiterst ongezonde basis.
Deze passage is ten eerste niet erg eerlijk. Eerst geeft de Groot toe dat de Israëlieten zich oorspronkelijk vreedzaam in het land Kanaän nederzetten, maar aan de andere kant blijft hij volhouden dat er rondom Jericho wel wat gebeurd moet zijn. Oftewel hij spaart de kool en de geit: het eerste heeft hij nodig omdat hij gehoor wil geven aan de wetenschappelijke kijk op de zaak, het ander heeft hij nodig om niet te hoeven toegeven dat het Jerichoverhaal voor 100% uit de duim gezogen is.Ynte de Groot schreef:Want ken je wel het verhaal van Jericho? Zo zal ooit ook Babel vallen. Tot de laatste man. Elke schoen die nu nog dreunend stampt en elke mantel in bloed gewenteld zal verbrand worden, een prooi zijn van het vuur! Het zal gedaan zijn met de geweldenaar!" (Jesaja 9)
En al vertellend wordt het verleden - waarin Israël in werkelijkheid tamelijk vreedzaam Kanaän is binnengetrokken (archeologen hebben nauwelijks een spoor kunnen ontdekken van al het geweld waar de verhalen uit Jozua van vertellen, het is onduidelijk wat zich eigenlijk heeft afgespeeld rond Jericho) - al vertellend wordt het verleden omgetoverd tot een droom over de toekomst. Het boek Jozua geeft geen geschiedenisles, maar wil het volk in Ballingschap troost en uitzicht bieden.
Ook dat het ooit gedaan zal zijn met de geweldenaar is een loze kreet, want de geweldenaar die ten onder gaat doet dat als gevolg van het optreden van weer een andere geweldenaar.
En wat is de troost indien het Jerichoverhaal geen historie is maar een opgemaakt verhaal? De troost en het uitzicht dat aangeboden wordt verschilt in dat geval niet van een sprookje zoals Assepoester of Sneeuwwitje: de wereld moge vol zitten met lelijke stiefmoeders, zusters en boze heksen, maar uiteindelijk zul je de koningin worden.
Zeer zeker.Ynte de Groot schreef:Primitief?
Ik ook niet, maar om een geheel andere reden: in plaats van naar het Nieuwe Testament te verwijzen als beter zeg ik dat het Nieuwe Testament al even primitief is, enkel op een nieuwe manier. Het 'de andere wang toekeren' is eenvoudig een poging de religieuze waan meer geloofwaardigheid te proberen te geven. Indien de droom ooit het machtigste volk op aarde te zijn niet uitkomt, dan maar de waan naar een hiernamaals overhevelen.Ynte de Groot schreef:Er zijn mensen die zulke dromen over bloed en geweld onbehoorlijk vinden. “Typisch primitief denken van het Oude Testament, dat moreel veel lager staat dan het Nieuwe met de 'andere wang' “ zeggen ze. Ik weet nog zo net niet of ik het daar wel mee eens ben.
Via een methode het lijden van het slachtoffer tot het uiterste te vergroten kan de gelover gemakkelijker de waan onderhouden dat hij/zij de toekomstige hemelse beloning van God zal ontvangen. Men creëert de waan dat de toekomstige zaligheid des te groter en zekerder is naarmate de ellende in dit leven des te groter ervaren wordt.
In werkelijkheid levert deze nieuwe truc van de religie enorme psychische schade op voor de gelover. http://www.kolumbus.fi/volwassengeloof/" onclick="window.open(this.href);return false; ... gsteethiek
Begrijpelijk zijn al deze gevoelens en wanen als antwoord erop uiteraard wel. Maar het is en blijft primitief.Ynte de Groot schreef:Ouderen vertellen wel eens hoe ze in de oorlog met een diep gevoel van voldoening Engelse bommenwerpers hoorden overvliegen op weg naar Duitsland. En in Japanse gevangenkampen werd God gedankt voor de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Er zijn omstandigheden waarin dromen en fantasieën van geweld de laatste strohalm zijn om niet ten onder te gaan aan je frustraties. Soms hebben mensen geen ander middel over dan cynische, zieke grappen om het laatste restje geestelijke gezondheid en menselijke waardigheid te kunnen koesteren.