Bijbellezen voor afvalligen

[Kitty]

@Theoloog, Je moet je toch als christen in allerlei bochten wringen als je de Bijbel letterlijk neemt maar mijns inziens nog veel méér als je die niet letterlijk neemt. Want hoe bepaal je dan nog wat wel en wat niet waar is? Net hoe het je uitkomt? Hoe het het beste voelt? Dan ben je al bezig je eigen geloof samen te stellen en heeft de Bijbel niet veel nut meer. Dan maak je er inderdaad een spoorboekje van waar je alle kanten mee uit kan.

Het gaat erom hoe je de Bijbel ziet: als het Woord van God of als een boek door mensen met een bepaald primnitief godsbeeld uit oude tijden. Dat geeft het verschil in benadering aan. Maar als ik christenen zie die de Bijbel het Woord van God noemen en vervolgens veel zaken zeggen niet letterlijk te nemen, zie ik dat als een spagaat waar niet uit de komen is. Gooi dan die Bijbel aan de kant en geloof in God zonder daar een invulling aan te geven omdat je die invulling niet kent. Of stop met geloven.

Maar hard roepen dat Genesis en dus ook de zondeval symbolisch is en vervolgens wel gaan voor de kruisiging en de verlossing van zonden en de opstanding gaat er bij mij niet in. Welke verlossing dan? En waarvan dan? Die christenen zijn er dus. Genesis verwerpen als mythe maar wel kwijlen bij Jezus aan het kruis die ze verlost van hun zonden en zo de weg naar het hemelrijk voor ze vrijmaakt. Dat klopt toch van geen kant? Kun je jezelf dan gelovig of christen noemen?

Voor mij is er maar een logische volgorde als je gelooft en dat is schepping -> zondeval -> verlossing -> opstanding. Laat je één element hieruit weg, valt je christen-zijn als een baksteen in elkaar.

Het gaat mij dus om christenen die blijven hangen bij die verlossing en opstanding maar Genesis symboliseren. Dat kan volgens mij niet.

Je zou dan inderdaad als je zaken gaat verwerpen uit moeten komen in een geheel metaforisch beschouwen van de Bijbel, maar dat doen de meeste christenen dus niet, die behouden net dat wat ze goed uitkomt. En willen zich dan christenen blijven noemen.

[Achnaton]

Ik vraag me af in hoeverre gelovigen het oprecht geloven, ik weet me nog te herrineren dat ik als kind eigenlijk al besefde dat het een grote poppenkast was dat gedoe om god enzo, het kwam me allemaal erg onrealistisch over, toch werd er een "gelovige" van me gemaakt en het vreemdste was dat ik intern er op een bepaalde leeftijd moeite mee had simpelweg te erkennen dat ik niet geloofde, ik had allemaal onverklaarbare angsten in de zin van dat ik mischien wel allerlei vervelende dingen zou mee gaan maken als ik niet geloofde enzo.
Afijn, toen ook dat na een tijdje achter de rug was, was ik ook gelijk van die angsten af, op zich vind ik dat ergens wel het meest positieve aan het geloof achter je laten, voor mij heeft het prima gewerkt als therapie tegen onverklaarbare angsten.
Een ding vind ik wel vreemd, in feite ken ik ook dat hele angst gevoel niet meer, vrijwel alles is te relativeren, niet dat ik me ergens zorgen over kan maken maar angst is er niet meer bij, zo weet ik me te herinneren dat ik doodgaan als iets verschrikkelijks zag simpelweg omdat het daarna wel eens fout zou kunnen gaan, precies leven zoals het schrift van me verlangde zat er niet in, die bevrijding daarvan was op zich al een hele verademing, nu weet ik niet of iedere "gelovige" daar last van heeft, wel weet ik dat het op zich mensonterend is mensen met een geloof op te zadelen zouden ze daardoor de gevoelens hebben, die ik had toen ik nog geloofde.
In een notedop zou ik kunnen zeggen dat ik als atheist geboren ben gezien mijn aangeboren skepsis welke ik als kind voelde t.a.v. godsdienst langzaam gelovig werd waarbij ik last kreeg van allerlei angstgevoelens, totdat ik door het geheel te verwerpen ook daar vanaf raakte, ik zou haast zeggen godzijdank.
Ergens denk ik ook wel te weten waarom 'gelovigen" moeite hebben om te gaan met atheisten, zit hem volgens mij in die angstgevoelens, want het kan je laten nadenken over het idee dat er wel eens geen god zou kunnnen zijn, voor wie last heeft van angst niet bepaald een opkikker.
Maar ja dass war mal.

[Tsjok45]

dat ik als atheist geboren ben

dat is nu juist het punt ;
zijn er ook mensen die als boreling reeds theist waren ?

toch werd er een "gelovige" van me gemaakt

zou hetknen dat van een theistische boreling een "atheîst"werd gemaakt


m.a.w.
is een a-theistische aanleg , de " default" positie bij pasgeborenen ?

[podocnemis]

@Kitty

Naar aanleiding van jouw opmerking:

Ik kan me eigenlijk nauwelijks voorstellen dat er mensen zijn die écht alles woord voor woord oprecht en totaal geloven wat in de Bijbel staat.

bijgaand enkele links met quotes waaruit helaas duidelijk het tegendeel blijkt van wat jij je (ook in 2009) eigenlijk nauwelijks nog kan voorstellen, geldt echter niet alleen voor de
bijbel, maar daarbij ook nog de zogeheten drie formulieren van eenheid bestaande uit
Dordtse leerregels, Heidelbergse catechismus en Nederlandse geloofsbelijdenis.

Waarschuwing: het is mijns inziens soms "taaie kost"!!!

De links zijn naar www.eeninwaarheid.nl en www.gereformeerdblijven.nl; de eerste
is een website van verontruste gelovigen, de tweede van verontruste predikanten
van de gereformeerde kerk vrijgemaakt. Dit kerkgenootschap telde (in Nederland) eind
2007 ca. 125.000 leden; de hierbovenaangehaalde verontrusten claimen dat zij ca. 25%
van deze 125.000 leden vertegenwoordigen. Sinds 2004 speelt er de kwestie Kampen-
Noord, welke mogelijkerwijs opnieuw een afscheiding in de gkv kan veroorzaken.

titel: Openingsartikel
link: http://www.eeninwaarheid.nl/index.php?cat=10&item=22, waaruit:

In de bundel Woord op schrift, wordt de mogelijkheid verdedigd dat elementen in het bijbelse geschiedverhaal, niet letterlijk, maar metaforisch zouden kunnen worden opgevat.

In het artikel wordt de metaforische opvatting bestreden en de letterlijke opvatting
"gepromoot", waarbij de predikanten die wel een metaforische opvatting huldigen,
zacht uitgedrukt, fors worden bekritiseerd.

en

titel: Geloof in miljarden scheppingsjaren onaanvaardbaar
link: http://www.eeninwaarheid.nl/index.php?cat=16&item=213, waaruit

de volgende quotes:

De Kerk belijdt dat de Auteur van de Schrift eeuwig en onfeilbaar is.

Dan is ook het Woord eeuwig en onfeilbaar.

Het onfeilbare Woord leert ons te geloven in zes dagen. Wij hebben geen recht de historiciteit en feitelijkheid van Gods handelen in Zijn openbaring en in de geschiedenis in twijfel te trekken. Onze roeping is onvoorwaardelijk te buigen voor het gezag van Gods Woord.

Voorts kan ik je uit eigen ervaring verzekeren dat ook anno 2009 er mensen zijn die
echt alles woord voor woord oprecht en totaal geloven wat in de bijbel en de drie for-
mulieren van eenheid staat. Er zijn er zelfs bij die, indien zij de "macht" zouden hebben,
dit ook zouden toegepast wensen te zien. Ik heb met zulke mensen moeten werken en
dat ging niet altijd goed!

[Achnaton]

dat ik als atheist geboren ben

dat is nu juist het punt ;
zijn er ook mensen die als boreling reeds theist waren ?

toch werd er een "gelovige" van me gemaakt

zou hetknen dat van een theistische boreling een "atheîst"werd gemaakt


m.a.w.
is een a-theistische aanleg , de " default" positie bij pasgeborenen ?

Nee niet echt uiteraard, alleen vraag je je dingen af of niet, bijvoorbeeld verderop een topic "Jonas en de vis" zoiets kwam ter sprake en uiteraard werd verteld dat zoiets alleen kan door god enzo je voelt dan instinctief dat er iets niet klopt, maar wat? Je zou er gek van kunnen worden, hoe slaat een kind zich daar doorheen? Dat is de vraag.

Hoewel mischien zijn sommige wel geboren met de aanleg te geloven, wie zal het zeggen, ik had dat talent niet dus ik werd er gestoord van , mischien wat voor een dna-test voor geloofsaanleg, als een kind het niet heeft, niet lastig vallen met geloof je maakt hem gek!

[Tsjok45]

mischien wat voor een dna-test voor geloofsaanleg, als een kind het niet heeft, niet lastig vallen met geloof je maakt hem gek!

Ja , zoiets bedoelde ik ook wel
Ik vraag me bovendien ook af hoeveel kinderen er dagelijks worden gek gemaakt

Er zijn er ook een pak die van nature gek zijn ...Je vraagt je af wat het "evolutionaire "
voordeel is van gekheid ...of is het een defect dat steeds opnieuw voorkom...misschien is het wel een begeleidend verschijnsel van menselijke hersenontwikkeling..de prijs voor de mentale eigenschappen van onze soort

[Fish]

Kan je je ook afvragen wat betreft homosexualiteit.
Plant zich niet voort maar blijft wel terugkomen?

[Erik]

Dit gaat niet echt meer over Knevel.

Edit: Bedankt voor de afsplitsing Sararje.

[Rereformed]

Toch vind ik dat de kaft tot kaft gelovigen gelijk hebben. Je kan de Bijbel mijns inziens niet maar een beetje geloven. Óf je gelooft het en dan ook letterlijk, óf je gelooft het niet, maar dan ook helemaal niet en dan ben je dus geen christen.
Het is óf het totale en ware Woord van God, óf het is dat totaal niet. Elke tussenweg maakt je tot een hypocriet, elk volledig geloven maakt je tot iemand die in het absurde gelooft, maar de Bijbel ís ook absurd.

Daar ben ik het dan weer niet mee eens. Er zit namelijk de vooronderstelling in dat de bijbel bestaat uit batterijen aan feitelijke proposities, waar je het mee eens moet zijn of niet.

Maar dit is helemaal geen tegenargument, want iedereen weet dat het christelijk geloof inderdaad staat of valt met 'feitelijke proposities', namelijk bepaalde historische gebeurtenissen waar je in moet geloven. Neem de historische basis weg en christelijk geloof verdampt tot volstrekt niets meer.

Volgens mij is dat de reden waarom überhaupt atheïsme in Europa ontstond: met het wegvallen van de geloofwaardigheid van de bijbel bleef er van de hele religie niets meer over, zo diep is het christelijke geloof verankerd in 'feiten'. Geheel anders ging het bijvoorbeeld in het verre oosten; daar werden god en de goden ook door vele intelligente (boeddhistische) gelovigen ontmaskerd, maar de religie kan daar ook verder zonder het idee god.

Maar een boek als 'De Gebroeders Karamazov' of als 'Die Verwandlung' (Kafka) hoeft toch niet werkelijk gebeurd te zijn om waarheid uit te spreken? Waarom zou de bijbel dan geen fictieve literatuur kunnen bevatten? Omdat het er niet expliciet boven die boekjes staat (Jona, bijvoorbeeld)? Maar er staat vóór in 'De Gebroeders Karamazov' toch ook niet 'Let op, dit boek beschrijft fictieve gebeurtenissen!'? Dat herkennen we aan het genre. Waarom zou dit in de bijbel dan anders moeten zijn?

Natuurlijk kan dat, maar dan moet het genre wel te herkennen zijn. Het geven van genealogieën in de bijbel vanaf de eerste mens tot Abraham, of de verwijzing naar 6 dagen in de tien geboden, zit wel danig in de weg.

Maar het probleem ligt veel dieper: zelfs indien de allegorische opvatting van Genesis geheel legitiem is, dan nog zit je met de enorme kloof tot de werkelijkheid (die de wetenschap via evolutionisme invult). De allegorische invulling van het zondevalverhaal bijvoorbeeld -om maar een paar zaken te noemen: de mens en niet God is de schuldige voor hoe de wereld die we kennen in elkaar zit; de mens is de kroon van Gods schepping en dus het brandpunt van al Gods handelen - is volslagen absurd.

In dat geloof kun je dan een vorm van 'geïnspireerdheid' zien, maar dat is er dan wel één waarvan het meeste aan de kant van de mensen zit. Er zal wellicht een vonk van Boven aan te pas komen, maar de omvang van die vonk moet je dan - als je intellectueel eerlijk bent - minimaliseren, terwijl je het effect ervan - als je gelovig wilt blijven - moet maximaliseren. Dat brengt een spanning met zich mee; een spanning die groter wordt naarmate je meer van wat in de bijbel staat naar beneden gaat schuiven, in het domein van het menselijke.

Hoe meer je naar 'onder' plaatst, hoe minder monolithisch-goddelijk het boek wordt. Kijk maar naar het verschil waarmee Johan de Arkebouwer over de bijbel praat en waarmee W.J. Ouweneel inmiddels over de bijbel spreekt. En wanneer je die weg consequent aflegt, houdt je - zo is mijn ervaring - op zeker moment niets anders meer over dan (1) het verlangen naar iets, dat maakt dat het zin heeft dat wij bestaan, en waarvan je het gevoel hebt dat 'daarbuiten' Iets aan dat verlangen moet beantwoorden, en (2) je eigen gehechtheid aan de levensbeschouwelijke tak waarop je zit.

Maar niet iedereen zit hetzelfde in elkaar en niet iedereen legt die weg zo rigoreus, tot het einde toe af.

In dit betoog toon je aan dat het menselijke opzoeken in de bijbel uiteindelijk geen grenzen kent; het hangt enkel van je intelligentie en moed af om het pad tot het eind te belopen. En wanneer je het doet dan valt de bijbel in zijn geheel weg. Alweer laat je dus impliciet zien dat de fundamentalisten geheel gelijk hebben: ga een beetje sleutelen aan de bijbel omdat jouw rede iets niet zint, dan zit je op de glijbaan waar geen eind aan komt en heb je je geloof in wezen al opgegeven.

Feuerbach zei het zo: enkel iemand die nog kan bidden met een geloof in de kracht van wonderen kan nog een authentiek gelovige genoemd worden. Iemand die geloof in wonderen heeft opgegeven heeft ook religie opgegeven, of hij het nu beseft of niet.

De geestelijkheid heeft niet voor niets alle eeuwen door de rede als de grootste vijand van het geloof aangeduid.

[Rereformed]

Ik denk een gematigde christen het kan afdingen:

God maakt een (programeer) fout wat door Jezus gepatched wordt, noem het christendom 2.1

Dit is inderdaad waar het moderne weten je op af kan laten stevenen. Ik kreeg ook deze gedachte toen ik bezig was steeds meer afstand te nemen van mijn geloof en af en toe keek wat ik nog in m'n hand hield. Het lot van de gelovige mens verwoordde ik in eerste instantie zo:

Het enige zinnige antwoord dat ik vanuit mijn godsdienstige verleden nog onder woorden kan brengen is dat in het leven van Jezus op een goddelijke manier wordt laten zien hoe God het kwaad gebruikt, om een hoger goed te bereiken. Het is het middel, dat Hij gebruikt om zijn schepping uit de neutrale onverschilligheid tot een actieve en innige beantwoording van zijn liefde te brengen. En zelfs al zou ik of iemand anders er niet in geloven, God bereikt er toch zijn hoger doel mee. Dat is de zin van lijden van een ieder van ons in het leven. De zin van elk lijden in alle tijden. En met die gedachte erachteraan verdwijnt de uniekheid van het christendom. Het blijft slechts als verhaal, als symbolische vorm voor het begrijpen en aanvaarden van het leven. Alleen in die zin is de boodschap uniek.

http://www.kolumbus.fi/volwassengeloof/16.htm

Even later ging ik nog een stap verder:
De logica eist dat God de verantwoordelijkheid voor zijn gehele schepping opneemt. Het liep allemaal fout, dus God zelf moet boeten voor wat Hij gedaan heeft, en moet daarom mens worden en lijden.
Dit is dan geen 'afdingen' meer, maar een volledige omkering van heel je denken, het exact omgekeerde van alles wat ooit christelijk heette. Jezus wordt dan het zoenoffer dat jou, mens, genoegdoening schenkt en er voor zorgt dat je weer met God op goede voet kan staan:

De waarheid is precies het omgekeerde van wat de traditioneel gelovige ons voorschotelt: wij mensen zijn veelal ongelofelijk goed, maar de realiteit waarin God ons geplaatst heeft, die God geschapen heeft, is vaak onmenselijk, beangstigend en benauwend. Hij heeft ons -die tenslotte Zijn maaksels zijn- weinig of niets te vergeven, God is namelijk zelf verantwoordelijk voor alles. Zoals David Hume al 250 jaar geleden uitsprak:

"Er is geen enkele reden om uit het menselijk bestaan en de toestand waarin hij zich bevindt af te leiden dat God een moreel wezen is, of die ons rechtvaardigt de conclusie te trekken dat God oneindig goed is, en oneindige macht en wijsheid heeft. Zo iets kan men slechts in blind geloof geloven."

In werkelijkheid staat alles er dus precies omgekeerd voor als we vanwege eeuwenlange christelijke prediking gewend zijn te denken: godsdienst is juist dat wij Hem vergeven, dat wij uitspreken: "Alzo lief heb ik God gehad dat ik mijzelf ondanks de wrede natuur, ondanks mijn eniggeboren nietige zelf, ondanks mijn moeizaam voortsukkelende leven en droeve dood, toch geheel aan de liefde en het goede heb overgegeven, opdat temidden van deze gruwelijke dingen waar God voor verantwoordelijk is, toch nog Gods eer gered worde, en Zijn gezicht niet verloren ga."

http://www.kolumbus.fi/volwassengeloof/kuitert.htm

Maar je kunt hier inderdaad een emoticon 'twisted' achter zetten. Het is exact de omgekeerde wereld, oftewel bij uitstek de leer van wat christenen de Antichrist noemen. Maar voor mij is het de meest geloofwaardige vorm van religie. Twisted evil vind ik het christelijk geloof, want dat staat gelijk aan de belastering van het menszijn en het door het slijk halen van het aardse leven.

[Rereformed]

Ik vraag me af in hoeverre gelovigen het oprecht geloven, ik weet me nog te herrineren dat ik als kind eigenlijk al besefde dat het een grote poppenkast was dat gedoe om god enzo, het kwam me allemaal erg onrealistisch over, toch werd er een "gelovige" van me gemaakt en het vreemdste was dat ik intern er op een bepaalde leeftijd moeite mee had simpelweg te erkennen dat ik niet geloofde, ik had allemaal onverklaarbare angsten in de zin van dat ik mischien wel allerlei vervelende dingen zou mee gaan maken als ik niet geloofde enzo.
Afijn, toen ook dat na een tijdje achter de rug was, was ik ook gelijk van die angsten af, op zich vind ik dat ergens wel het meest positieve aan het geloof achter je laten, voor mij heeft het prima gewerkt als therapie tegen onverklaarbare angsten.
Een ding vind ik wel vreemd, in feite ken ik ook dat hele angst gevoel niet meer, vrijwel alles is te relativeren, niet dat ik me ergens zorgen over kan maken maar angst is er niet meer bij, zo weet ik me te herinneren dat ik doodgaan als iets verschrikkelijks zag simpelweg omdat het daarna wel eens fout zou kunnen gaan, precies leven zoals het schrift van me verlangde zat er niet in, die bevrijding daarvan was op zich al een hele verademing, nu weet ik niet of iedere "gelovige" daar last van heeft, wel weet ik dat het op zich mensonterend is mensen met een geloof op te zadelen zouden ze daardoor de gevoelens hebben, die ik had toen ik nog geloofde.
In een notedop zou ik kunnen zeggen dat ik als atheist geboren ben gezien mijn aangeboren skepsis welke ik als kind voelde t.a.v. godsdienst langzaam gelovig werd waarbij ik last kreeg van allerlei angstgevoelens, totdat ik door het geheel te verwerpen ook daar vanaf raakte, ik zou haast zeggen godzijdank.
Ergens denk ik ook wel te weten waarom 'gelovigen" moeite hebben om te gaan met atheisten, zit hem volgens mij in die angstgevoelens, want het kan je laten nadenken over het idee dat er wel eens geen god zou kunnnen zijn, voor wie last heeft van angst niet bepaald een opkikker.
Maar ja dass war mal.

Prachtig gezegd. Ik herken alles wat je hier zegt uit mijn eigen leven. Ik zou slechts de ene zin over het atheïsme zo verwoorden: "In een notedop zou ik kunnen zeggen dat ik als rationeel mens geboren ben gezien mijn aangeboren skepsis, welke ik als kind al voelde en welke ik altijd meedroeg als mijn eerste en grootste kenmerk van mijn menszijn; het rationele wilde altijd aan een langer touw trekken dan alle gemakkelijk aan de oppervlakte opkomende en om overheersing schreeuwende emoties en angsten".

[PietV.]

Nee niet echt uiteraard, alleen vraag je je dingen af of niet, bijvoorbeeld verderop een topic "Jonas en de vis" zoiets kwam ter sprake en uiteraard werd verteld dat zoiets alleen kan door god enzo je voelt dan instinctief dat er iets niet klopt, maar wat? Je zou er gek van kunnen worden, hoe slaat een kind zich daar doorheen? Dat is de vraag.

Hoewel mischien zijn sommige wel geboren met de aanleg te geloven, wie zal het zeggen, ik had dat talent niet dus ik werd er gestoord van , mischien wat voor een dna-test voor geloofsaanleg, als een kind het niet heeft, niet lastig vallen met geloof je maakt hem gek!

De genetische basis van het geloof is een sterk discussiepunt. Ik noemde al het vmat2-gen. Tsjok heeft hier in zijn databank ook aandacht aan geschonken. Het stikt hier van de ervaringsdeskundigen. Maar hoe kijkt een kind naar verhalen over Jona. Nu kijk ik even naar mijn eigen kinderen. Ze vinden het spannend. Het is voor hun een groot avontuur. Eigenlijk is Jona een held. Maar wanneer stopt die heldenverering en worden ze kritisch. Kitty is elders bezig en komt dit verhaal als gespreksonderwerp tegen bij volwassenen. Tenminste hier ga ik vanuit. Als iemand een bericht schrijft op 23.40 uur en een woordenschat heeft die duidt op enkele jaren voortgezet onderwijs.
Nu in deze groep zit een harde kern die er oprecht in gelooft. Geen greintje twijfel. Hoe kan dat? Op het moment dat ik zo iemand tegen kom en hem vertel dat ik aangevallen ben door een lila-kabouter. Dan wordt ik uitgelachen en zegt deze dat ik me na moet laten kijken. Maar nu is er een verhaal opgeschreven door een onbekende auteur in een ver verleden. Een stukje proza wat baarlijke nonsens is. Even vanuit het gezichtsveld van een objectief iemand. En men is niet te overtuigen, het lijkt of elk argument langs hun heen vliegt. Cognitieve dissonantie roepen sommigen dan. Maar is dit een aangeleerd instrument of heeft het een genetische basis. Er zijn trouwens onderzoeken geweest met beeldvormende apparatuur die de hersencentra hebben doorgelicht waar logisch redeneren plaatsvindt. De uitkomsten in bepaalde doelgroepen wezen op inactiviteit zodra er informatie binnenstroomde die een zekere overtuiging ondermijnde. Hieruit werd een voorzichtige conclusie geformuleerd.
Dat zodra we een standpunt hebben bepaald en ons emotioneel aan een zaak verbinden, dan laat ons verstand het afweten. Eigenlijk kun je zeggen dat onze hersenen geen ongerijmdheden tolereren maar moeiteloos recht buigen wat krom is. Ik zie hier ook een uitspraak van Kuitert in terug. Die in de theologie een houding tegenkwam van "God slaat met een kromme staf zaken recht". Ik heb nog geen goede link gevonden die naar het bovenstaande verwijst. Alleen de namen van sociaal psycholoog Lee Ross en een leerling van Festinger, Jack Brehm kwam ik tegen.

[Fish]

Nu in deze groep zit een harde kern die er oprecht in gelooft. Geen greintje twijfel. Hoe kan dat? Op het moment dat ik zo iemand tegen kom en hem vertel dat ik aangevallen ben door een lila-kabouter. Dan wordt ik uitgelachen en zegt deze dat ik me na moet laten kijken. Maar nu is er een verhaal opgeschreven door een onbekende auteur in een ver verleden. Een stukje proza wat baarlijke nonsens is. Even vanuit het gezichtsveld van een objectief iemand. En men is niet te overtuigen, het lijkt of elk argument langs hun heen vliegt. Cognitieve dissonantie roepen sommigen dan. Maar is dit een aangeleerd instrument of heeft het een genetische basis. Er zijn trouwens onderzoeken geweest met beeldvormende apparatuur die de hersencentra hebben doorgelicht waar logisch redeneren plaatsvindt. De uitkomsten in bepaalde doelgroepen wezen op inactiviteit zodra er informatie binnenstroomde die een zekere overtuiging ondermijnde. Hieruit werd een voorzichtige conclusie geformuleerd.
Dat zodra we een standpunt hebben bepaald en ons emotioneel aan een zaak verbinden, dan laat ons verstand het afweten. Eigenlijk kun je zeggen dat onze hersenen geen ongerijmdheden tolereren maar moeiteloos recht buigen wat krom is. Ik zie hier ook een uitspraak van Kuitert in terug. Die in de theologie een houding tegenkwam van "God slaat met een kromme staf zaken recht". Ik heb nog geen goede link gevonden die naar het bovenstaande verwijst. Alleen de namen van sociaal psycholoog Lee Ross en een leerling van Festinger, Jack Brehm kwam ik tegen.

Ik denk dat als dit een genetische oorzaak zou hebben er een statistisch equivalent onder atheisten gevonden zou worden.

[PietV.]

Ik denk dat als dit een genetische oorzaak zou hebben er een statistisch equivalent onder atheisten gevonden zou worden.

Die mogelijkheid zit er in. Misschien missen wij iets. Dat wil nog niet zeggen dat ik me aanmeld voor gentechnologie. Maar het zou iets kunnen verklaren. Newberg en d'aquili hebben ooit een boek geschreven over de relatie neurotransmitters en godsbeelden. Zij hebben voornamelijk gekeken naar het orientatie- en associatiegebied. Met radioactieve vloeistof werd de hersenactiviteit gemeten tijdens mediteren. Deze activiteit werd daarna langs biochemische en elektronische weg nagebootst. Uit de experimenten kwam naar voren dat de gewaarwordingen tijdens deze experimenten een religieus karakter hadden. We weten allemaal dat religie zich afspeelt in ons hoofd. Misschien kun je hier de dikke duim aan toevoegen Voordat iemand weer drie keer iets ga roepen, loop ik snel door. Als je dit soort gegevens inventariseert dan is religie een toestand in het menselijke brein. Maar heeft het ooit een overlevingswaarde gehad. Wat is het evolutionaire voordeel hiervan.

[Fish]

Ik heb daar ook wel eens over zitten denken, evolutiair voordeel van religie, wat zou dat kunnen zijn.
Voorlopig zoek ik het saamhorigheid. Toen mensen begonnen met het houden en domestiseren van dieren en het verbouwen van granen werd het mogelijk om in grote groepen samen te wonen.
De leider van de groep kon het zaakje niet meer managen.
De aanleg tot religieuze gevoelens (misschien een bij product van de evoluerende hersenen) kon toen gebruikt worden om de groep door middel van regels opgelegd door een denkbeeldig iemand - god/goden, werkbaar/leefbaar te maken.