Freethinker.nl

Zwart gat geeft geluid

Geluidsgolven zijn opgevangen uit een zwart gat in het Perseus cluster?
Het gaat om geluidsgolven 57octaven lager dan de 'centrale C'.

Astronomers using NASA's Chandra X-ray Observatory have found, for the first time, sound waves from a supermassive black hole. The "note" is the deepest ever detected from any object in our Universe. The tremendous amounts of energy carried by these sound waves may solve a longstanding problem in astrophysics.

The black hole resides in the Perseus cluster of galaxies located 250 million light years from Earth. In 2002, astronomers obtained a deep Chandra observation that shows ripples in the gas filling the cluster. These ripples are evidence for sound waves that have traveled hundreds of thousands of light years away from the cluster's central black hole.

Zwarte gat stoot energie (gasbel) uit

Astronomen uit Nederland, Engeland en Amerika hebben een enome gasbel ontdekt rond een zwart gat in ons sterrestelsel (Melkweg). Deze gasbel word geblazen door een jetstream (straalstroom), afkomstig van het zwarte gat.

Deze ontdekking geeft aan dat zwarte gaten niet alleen alles opslokken maar ook grote hoeveel energie weer terugpompen in het heelal. Deze ontdekking word gepubliceerd op 11 Augustus in Nature.

De bel werd ontdekt in radio-astronimisch waarnemingen met de Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT) van ASTRON. Deze röntgen waarnemingen werden gedaan in de dubbelster Cygnus X1, waarin zich dus een zwart gat bevindt.

De bel heeft een diameter van ongeveer 10 lichtjaar, en dijt naar voorspellingen uit met honderd kilometer per seconden. Het lijkt er op dat de bel gevormd is in 1 miljoen jaar. De energie waarmee de deeltjes uit het zwarte gat komen is ongeveer gelijk aan de snelheid van het lichtl.

Een zwart gat is een gestorven ster, zoals ooit onze zon ook word. Zwarte gaten zoals Cygnus X1 komen veel voor in ons sterrenstelsel. De jetstream uit het zwarte gat die de gasbel veroorzaakt, heeft naar schatting meer dan 100.000 maal de energie dan de hoeveelheid energie die de zon uitstraalt.

De Kosmos eindigt misschien toch niet als één groot zwart gat. Nu weten we dat zwarte gaten energie weer teruggeven.

Ik snap dit nog niet helemaal, of misschien helemaal niet.

Een zwart gat heeft een enorme massa, dus ook een enorme zwaartekracht volgen S Hawking, hoe kan dan vanuit zo'n enorme zwaarte kracht gas ontsnappen? Moet ik dan denken aan een soort overloopventiel?

Inderdaad. Misschien is het juist wel de andere kant op, en zijn de bellen, van gas een soort buffer voordat het zwarte gat de kans heeft om het op de zuigen als een afvoer in een badkuip die ook niet instaat is alles in een keer op te zuiken wanneer de stop er uit getrokken wordt.

MOODY BLUE schreef:Ik snap dit nog niet helemaal, of misschien helemaal niet.

Een zwart gat heeft een enorme massa, dus ook een enorme zwaartekracht volgen S Hawking, hoe kan dan vanuit zo'n enorme zwaarte kracht gas ontsnappen? Moet ik dan denken aan een soort overloopventiel?

Nee, je moet het anders zien: een zwart gat slurpt idd alles op in zijn omgeving, om het exacter te zeggen: het heeft een aantrekkingskracht die zorgt voor een ontsnappingssnelheid groter dan de snelheid van licht op straal R (Schwarzschild radius). Omdat in de algemene natuurkunde wordt aangenomen dat niets sneller gaat dan licht, wordt alles binnen de Schwarzschildradius dus aangetrokken en kunnen daar geen stabiele banen plaatsvinden. Daarbuiten kan licht nog ontsnappen maar bijv. een ruimteschip zal wel extreem veel vermogen nodig hebben om niet binnen die straal terecht te komen.
Tot zover de algemene beschrijving van een zwart gat. Nu wat algemene natuurkunde er weer tegenaan. Men kan bewijzen dat een bepaalde klassen van een zwart gat moet roteren (zgn. Kerr zwarte gaten). Aangenomen dat een zwart gat roteert (zie bepaalde metingen) dan kan men bewijzen dat de zwaartekracht niet overal gelijk is, om precies te zijn: op de "evenaar" is de zwaartekracht het sterkst en op de "polen" is die het zwakst (op aarde kan je iets vergelijkbaars zien). Zo kan een zwartgat ontstaan waar aan de polen materie toch kan ontsnappen ondanks dat een zwart gat de materie aantrekt.
Dit is al gefotografeerd trouwens...
http://imgsrc.hubblesite.org/hu/db/2000 ... ts/web.jpg

Bedankt Sararje

Animal schreef: Een zwart gat is een gestorven ster, zoals ooit onze zon ook word.

Was de zon niet te licht om een zwart gat te worden ? Ik dacht dat
alleen hele zware sterren zwarte gaten werden.

Klopt, de Zon heeft een massa lager dan de Chasandrekhar limiet (1.4 zonsmassa) en wordt dus een witte dwerg.

Zwarte gaten stralen wel degelijk aangenomen dat de huidige theorieën kloppen.
Deze straling is vernoemd naar Hawking en heet dan ook hawking radiation.

Maar deze straling is van een heel andere orde!
Hoe groter het zwart gat hoe lager de straling.
Kleine zwarte gaten (ter grootte van de omvang van een atoom) stralen in een korte periode met een ontstellende hoeveelheid energie.

Zie o.a.: http://casa.colorado.edu/~ajsh/hawk.html en ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Hawking_radiation e.d.


MvG, Wim.

geluid in de ruimte ?

alle SF tenspijt in de ruimte is geen lucht (gas) dus ook geen geluid

Animal schreef:Zwart gat geeft geluid

Geluidsgolven zijn opgevangen uit een zwart gat in het Perseus cluster?
Het gaat om geluidsgolven 57octaven lager dan de 'centrale C'.

Astronomers using NASA's Chandra X-ray Observatory have found, for the first time, sound waves from a supermassive black hole. The "note" is the deepest ever detected from any object in our Universe. The tremendous amounts of energy carried by these sound waves may solve a longstanding problem in astrophysics.

The black hole resides in the Perseus cluster of galaxies located 250 million light years from Earth. In 2002, astronomers obtained a deep Chandra observation that shows ripples in the gas filling the cluster. These ripples are evidence for sound waves that have traveled hundreds of thousands of light years away from the cluster's central black hole.

Vind het niet zo vreemd dat ze geluid maken, heeft hier wel eens iemand geprobeert te slurpen zondere geluid te maken............

Raven schreef:geluid in de ruimte ?

alle SF tenspijt in de ruimte is geen lucht (gas) dus ook geen geluid

...behalve dan als er een concentratie is van gas die meetbare schokgolven kan propageren.
Dit is ook het geval met de zon die verscheidene harmonische trillingen heeft waarvan de energie verantwoordelijk is voor pulsen van uitscheidende gasconcentraties.

Er bestaat o.a. al lange tijd het vermoeden dat de stabiliteit van spiraalnevels verklaard kan worden door regelmatige schokgolven.

Vrij recent is ontdekt dat de kern van (waarschijnlijk) iedere galactie bestaat uit een supermasief zwaar gat. Voorheen werden de schokgolven o.a. toegedicht aan periodieke supernova's (zie o.a. de literatuur van ex-professor de Jager). Ik kan me zo voorstellen dat andere effecten rond een superzwaar zwart gat ontdekt zijn (en worden) die ook een plausibele verklaring zijn voor spiraalnevels (en andere kosmische fenomenen).

Met nadruk: Dit zijn mijn aannames! Ik heb geen kennis (dan uitsluitend en alleen een oppervlakige kennis) van dit soort zaken.


MvG, Wim.

Raven: je hebt weer eens de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt. Hoe dacht jij dat geluid zich voortplantte in vloeistoffen (bijv. water)? geluid is (algemeen) gedefinieerd als een systeem van periodieke verdichtingen in een materiaal dat zich vaak isentropisch voortplant. Dat dit in gassen het beste gaat omdat de dichtheid daar het laagst is, moge duidelijk zijn, maar geluid kan zich ook in vaste stoffen verplaatsen. Het gaat alleen heel traag. In de ruimte is bijna geen materie dus is er ook geen medium om zich in voort te planten vandaar dat er geen geluid mogelijk is.

Wim: je theorie is niet onmogelijk. Even een paar verbeteringen. onderscheid ajb de volgende dingen: een galaxie is een Anglicisme van galaxy maar er bestaat een uitstekend Nederlands equivalent voor: sterrenstelsel. Een spiraalnevel is een verouderde term (al een jaar of 78, ontdekkingen van Edwin Hubble) voor Hubble dacht men dat alle spiraalvormige nevels zich in ons melkwegstelsel bevonden en dat ze dus gewoon een speciale vorm nevel waren. Tegenwoordig weten we beter en weten we dat het geen nevels (gaswolken) zijn maar dat het aparte sterrenstelsel zijn. Betere benaming is dus spiraalstelsel.

Sararje schreef:Raven: je hebt weer eens de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt. Hoe dacht jij dat geluid zich voortplantte in vloeistoffen (bijv. water)? geluid is (algemeen) gedefinieerd als een systeem van periodieke verdichtingen in een materiaal dat zich vaak isentropisch voortplant. Dat dit in gassen het beste gaat omdat de dichtheid daar het laagst is, moge duidelijk zijn, maar geluid kan zich ook in vaste stoffen verplaatsen. Het gaat alleen heel traag. In de ruimte is bijna geen materie dus is er ook geen medium om zich in voort te planten vandaar dat er geen geluid mogelijk is.

Ik noemde lucht (gas) als VOORBEELD. Ik neem aan dat het basiskennis is dat geluid zich ook in andere media kan voortplanten. Maar niet als er geen medium is.
Overigens gaat dit in gassen nieteens het beste. Zoals iedereen met enige kennis van zaken zal weten.
gooi dus niet teveel met je eigen naamkaartjes

Nee Raven, nu moet je niet jokken. Je zegt zelf letterlijk: "alle SF tenspijt in de ruimte is geen lucht (gas) dus ook geen geluid Laughing" Ik zie nergens "bijvoorbeeld" staan.