Kopgeld

[FonsV]

Kopgeld (auteur: Ad van Liempt)

In de prestatiecontracten die de politie voor 2007 sluit met de regering staat een nieuwe bepaling: de politie gaat door intensieve controles proberen twaalfduizend illegalen op te pakken. Burgemeester Cohen van Amsterdam haastte zich te verklaren dat er géén jacht op illegalen zal losbreken, maar in een bijzin voegde hij er tegen Business News Radio wel aan toe dat deze bepaling in de contracten komt op uitdrukkelijk verzoek van minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie.

Daar staan we dan.

Het is sinds een jaar of vijf verboden om overheidsbeleid te vergelijken met wat er in Nederland in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Niet volgens de wet, maar wel van de spraakmakende gemeente. De toenmalige minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, Thom de Graaf, werd de woestijn ingestuurd nadat hij Anne Frank erbij had gehaald toen Pim Fortuyn artikel 1 van de Grondwet ter discussie stelde. Jan Pronk werd gedwongen het woord 'deportatie' terug te nemen dat hij gebruikte in het kader van het illegalenbeleid. Vandaar dat u nog nergens heeft gelezen dat een prestatiecontract voor de politie om illegalen op te pakken wel iets wegheeft van het premiesysteem dat de nazi’s in Nederland toepasten om de jacht op ondergedoken joden te intensiveren.

Toch waag ik het er maar op.

Eerst maar even de verschillen. Iedereen haast zich te verklaren dat het hier gaat om het uitvoeren van goedgekeurd regeringsbeleid dat de instemming heeft van het parlement. Voorzitter Bakker van de Raad van Hoofdcommissarissen zei het vorige week, toen hij voor de radio werd geïnterviewd, in elke zin: de regering beslist, de politie voert slechts uit.
Burgemeester Cohen noemde nog een andere nuance: de politie gaat jacht maken op criminele illegalen en als er dan (als ‘bijvangst’) ook nog een paar illegalen tussen zitten, is dat hooguit meegenomen. Ook dat is een verschil met 1943/44: toen werd dat onderscheid niet gemaakt.
En verder zei voorzitter Bakker grappenderwijs, dat het geld dat de politie extra kan verdienen met het oppakken van illegalen niet in de zakken van de korpschefs verdwijnt, maar aan nuttige projecten zal worden besteed. Ook dát is onmiskenbaar een verschil. Destijds mochten de jodenjagers de verdiende premies zelf houden, de meesten kochten er zwart drank en sigaretten van en gingen op ruimere voet leven.
Dus nuttige projecten: de beschaving schrijdt ontegenzeglijk voort.

Maar overeenkomsten zijn er ook. In maart 1943 stokten de deportaties van joden, waarna de nazi-top in Den Haag besloot om premies ter beschikking te stellen voor elke gearresteerde jood. Dat leidde ertoe dat het Bureau Joodsche Zaken van de Amsterdamse politie speciale formulieren kreeg waarop de agenten de gegevens van gearresteerde joden konden noteren. Bij inlevering van die formulieren werd ƒ 7,50 per joodse arrestant uitbetaald.
Het clubje agenten dat hiervoor in aanmerking kwam was inmiddels al losgeweekt uit het Amsterdamse korps en toegevoegd aan de Sicherheitspolizei. De premies werden de maanden daarna langzaam hoger; tegen de tijd dat de familie Frank uit het Achterhuis werd gehaald (augustus 1944) was het tarief al opgelopen tot ƒ 40,-.
Hoofdcommissaris Bakker spreekt natuurlijk niet van premies, laat staan van ‘kopgeld’ (de term die in de oorlog werd gebruikt), maar in het interview met Business News Radio noemde hij de extraatjes voor de politiekorpsen toch ‘een soort stimulans’. Ze moeten bewerkstelligen dat de politie actiever wordt bij het controleren van mensen die wel eens illegaal in Nederland kunnen zijn.
Het komt wel heel goed uit dat we op 1 januari 2005 juist de identificatieplicht hebben ingevoerd, waardoor die controles gemakkelijker en effectiever worden. Ook die wetswijziging haalde een enorme meerderheid in ons parlement en er is nauwelijks maatschappelijk verzet geweest.

Er is, kortom, weinig aan de hand. Het betreft de uitvoering van breed gesteund beleid.

Maar het is toch verdomd smakeloos, om niet te zeggen pervers om een financiële stimulans als beleidswapen in te zetten bij het verminderen van de illegaliteit in Nederland. De volgende stap ligt ook voor de hand: de illegalenjacht privatiseren en uitbesteden aan civiele organisaties in de veiligheidssfeer. Sorry voor de vergelijking, maar dat gebeurde in 1943 ook. De Colonne Henneicke arresteerde toen ongeveer 8500 joden in zes maanden – ook voor deze jodenjagers gold het premiesysteem. Met het inzetten van een nieuwe gespecialiseerde dienst moet die ‘target’ van twaalfduizend illegalen per jaar gemakkelijk haalbaar zijn.
Zou minister Verdonk deze geschiedenis kennen?

Tot zover Ad van Liempt in de Volkskrant en zijn conclusie luidt: Het inzetten van financiële prikkels als instrument om zo het aantal illegalen terug te dringen, is smakeloos en pervers.

Mee eens of mee oneens?

Groeten.

Fons.

[appelfflap]

Mee eens of mee oneens?

gedeeltelijk wel al besef ik hoe moeilijk het is.
het heeft tenslotte weinig zin om heeldere asielprocedures op te starten en wetgeving te organiseren als je ze nadien niet in de praktijk brengt.
anderzijds is het zuiver humaan gezien lastig om zuivere opsporingsacties te ondernemen tegen mensen die doorgaans enkel een beter leven zoeken en daarnaast weinig/niets mispeuteren.
vergelijkingen met Nazi's zijn volgens mij wel ambetant. ze sluiten nl heel wat deuren in de discussie en maken een inhoudelijk discours moeilijk tot onmogelijk.

de methode om premies uit te loven voor elke binnengebrachte illegaal is er wel serieus over me dunkt.

[Kitty]

Absoluut niet mee eens. Weet je wat ik schokkend en pervers vind? Om de Joden in de oorlog te vergelijken met criminele illegalen en illigalen op zich. Dit lijkt me al walgelijk genoeg om dit hele stuk om zeep te helpen.

Groet,

Kitty

[FonsV]

gedeeltelijk wel al besef ik hoe moeilijk het is.

Dat klinkt in ieder geval genuanceerd. ‘Er is geen dwaasheid zo groot of er zit wel een tikkeltje waarheid in’.

het heeft tenslotte weinig zin om heeldere asielprocedures op te starten en wetgeving te organiseren als je ze nadien niet in de praktijk brengt.

Ja, en dat gebeurt nogal eens. Denk maar aan de brand op Schiphol.

anderzijds is het zuiver humaan gezien lastig om zuivere opsporingsacties te ondernemen tegen mensen die doorgaans enkel een beter leven zoeken en daarnaast weinig/niets mispeuteren.

Dat is inderdaad een moeilijke opdracht. De ene illegaal is de andere niet maar geld is geld.

vergelijkingen met Nazi's zijn volgens mij wel ambetant. ze sluiten nl heel wat deuren in de discussie en maken een inhoudelijk discours moeilijk tot onmogelijk.

Daar geef ik je volledig gelijk in. Zo gaat het wel meer: een van de partijen komt met wat al té forse beweringen in de ring en dan kun je een luisterend oor bij de andere partij wel vergeten.

de methode om premies uit te loven voor elke binnengebrachte illegaal is er wel serieus over me dunkt.

Bedoel je met 'er serieus over zijn’ dat dat wat al te ver of 'over de schreef' gaat? Ik schat zo in dat dat de kern van het betoog is.

Absoluut niet mee eens

Dat laat aan duidelijkheid niets te wensen over.

Weet je wat ik schokkend en pervers vind? Om de Joden in de oorlog te vergelijken met criminele illegalen en illigalen op zich.

En ik vond de tekst van Cohen, laat ik zeggen, ‘errug wazig’: ‘de politie gaat jacht maken op criminele illegalen’. Dat zou de suggestie kunnen wekken dat illegalen crimineel zijn. Zijn criminelen dan ook illegaal? Volgens mij dient de politie te jagen op criminelen, punt – uit!
En verder: ‘als er dan (als ‘bijvangst’) ook nog een paar illegalen tussen zitten, is dat hooguit meegenomen’. Veronderstel dat die bijvangst wordt gevormd door een gezin, al zes jaar of langer in Nederland, nog steeds geen verblijfsvergunning en nog steeds geen mogelijkheid tot terugsturen want de betreffende ambassade weigert medewerking? Ik heb er geen fundamenteel inzicht in, maar er doen voldoende verhalen de ronde. En doorgaans zit in elk verhaal wat 'iets'.

De ene groep individuen vergelijken met de andere groep individuen vind ik sowieso al heikel en riskant, zeker wanneer ‘vergelijken’ onterecht als ‘gelijkstellen’ wordt verstaan. Ik zie b.v. niet het kwaad van ‘appels met peren vergelijken’. Als men maar niet probeert me 'knollen voor citroenen te verkopen'.

‘Schokkend’ en ‘pervers’ vind ik wat al te krachtige termen, als die op het artikel van van Liempt slaan. Hij heeft blijkbaar bedenkingen tegen het geldelijk belonen van het aanbrengen van n’import welke ‘illegaal’. Daar kan ik me nog iets bij voorstellen.
Mogelijk of waarschijnlijk ziet hij met zijn privatisering wat teveel ‘beren op de weg’.
Ook van mij had hij zijn bedenkingen tegen die financiële beloning wat genuanceerder mogen verwoorden, maar voorlopig ga ik er nog van uit dat hij daarin niet pervers was maar dat hij sprak uit mededogen, zowel met de joden als met de illegalen.

Het is me wat!

Groeten.

Fons.

[sjun]

De term kopgeld is eveneens afkomstig uit de haven. Wim Kok en Paul Rosenmöller zouden je daarover wat kunnen bijpraten. Sneu genoeg voor Ad van L:iempt verkoopt hij daar zijn boekje niet mee terwijl hij door sentimentalisering van het politieke debat daar wèl de nodige media-aandacht voor genereert.