Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Kritische maatschappij gerichte hersenspinselen...:)

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
PietV.
Moderator
Berichten: 14305
Lid geworden op: 21 sep 2004 20:45
Locatie: Rotterdam

Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door PietV. » 14 jun 2020 11:41

(Marc de Hond - i.m. is recent overleden. Hij was zeer uitgesproken in zijn atheïsme en heeft hier meerdere krachtige uitspraken over gedaan, een echte vrijdenker, nu zal hij waarschijnlijk niet in een hokje geplaatst willen worden, maar als pleitbezorger van seculiere standpunten stond hij dicht bij ons. Als eerbetoon aan een bijzonder iemand plaats ik dit stuk in maatschappijkritiek. Het had ook in religie kunnen staan)

‘Dat er in Nederland scholen zijn voor vrijwel elke religieuze windrichting, vond ik altijd een mooi gegeven. Ik woonde vlakbij het Maimonides. Mijn ouders lieten mij zelf kiezen toen ik elf was: naar deze Joodse middelbare school of naar een openbare scholengemeenschap. Ik koos uiteindelijk voor het openbaar onderwijs. Simpelweg omdat mijn beste vrienden daar ook heen gingen.
Achteraf ben ik blij dat ik op een school zat waar géén religie werd onderwezen. Sterker nog, ik vraag me zelfs af of het wel goed is dat er in Nederland scholen bestaan waar vanuit een religieuze visie wordt lesgegeven.

Voor mijn nieuwe theatervoorstelling verdiepte ik mij in de werking van ons brein. Ik wilde graag weten waarom mensen wereldwijd allemaal beschikken over ongeveer dezelfde herseninfrastructuur, maar dat we er compleet andere ideeën op na kunnen houden.
Nu blijkt dat het helemaal niet zo is dat ons brein eerst kijkt naar de objectieve feiten en daar vervolgens onze mening op afstemt. Het werkt juist precies andersom: we hebben een mening en vervolgens zoeken we daar de feiten bij die die onze mening bevestigt. Als we feiten tegenkomen die in tegenspraak zijn met onze mening, dan schrijven wij die af als “onbetrouwbaar” en neigen we ernaar deze niet te geloven.
Over kwantummechanica heeft u waarschijnlijk nog niet zoveel gehoord. Daarom is de kans groot dat u er nog voor open staat als ik u voorzie van nieuwe feiten over deze natuurkundige theorie. Over besnijdenis van Joodse jongens, over het eten van varkensvlees en over Zwarte Piet heeft u waarschijnlijk een veel sterkere mening – als ik hierover iets zeg waar u het vanuit uw reeds bestaande opvatting niet mee eens bent, zelfs als dit een objectieve waarheid zou zijn, zou uw brein hier toch tegen in verzet komen.
Een jong kind is een onbeschreven blad en heeft nog nergens een mening over. De verhalen die we in de beginjaren van ons leven meekrijgen over God en religie bepalen de manier waarop we in ons verdere leven de argumenten voor of tegen het bestaan van God zullen wegen. Het is geen toeval dat het overgrote deel van de mensen, als zij religieus zijn, geloven in dezelfde God als de God waar hun ouders in geloven. Doorgaans zullen ouders die werkelijk in God geloven, er van overtuigd zijn dat het voor hun kinderen ook belangrijk is om op dezelfde manier te geloven, en daarom hun kinderen hier van jongs af aan over vertellen. Een gelovige zal spreken over het doorgeven van een mooie levensopvatting en traditie. Een ongelovige zal spreken van indoctrinatie van jonge kinderen.

Zelf ben ik grootgebracht in een liberale familie waar Joodse tradities en feestdagen vooral een cultureel onderdeel waren van ons leven, maar waar het nauwgezette geloof in God niet centraal stond. De manier waarop met Pesach over de uittocht uit Egypte werd gesproken, gaf mij in mijn jongste jaren wel het gevoel dat dit allemaal letterlijk gebeurd was. Mijn grootouders leerden mij (gelukkig) dat niet alles dat waar voélt ook precies waar hoeft te zíjn, en dat ik vooral altijd zelf moet blijven nadenken. Mijn leraar op mijn openbare basisschool leerde mij eerst naar objectief bewijs te kijken en op basis daarvan te oordelen. In mijn opvoeding (zowel thuis als op school) bleek uiteindelijk voldoende ruimte om zonder dat dit voor de band met mijn familie negatieve consequenties had tot een eigen oordeel over mijn geloof te komen: in mijn beleving bestaat er geen alwetende schepper die mij voortdurend in de gaten houdt. De Tora is voor mij een boek waar ik inspiratie uit kan halen, zonder dat de verhalen die erin staan letterlijk gebeurd hoeven zijn.

In Nederland gaat maar liefst zeventig (!) procent van de leerlingen naar het bijzonder onderwijs. Dit zijn scholen met een godsdienstige of een levensbeschouwelijke grondslag. Dit zijn voornamelijk protestants-christelijke en Rooms-Katholieke scholen, maar ook Joodse en moslimscholen. Op veel scholen is anno 2018 “godsdienstles” slechts een apart vak; waar naast de eigen religie ook andere geloven worden onderwezen en daarbij (bijvoorbeeld) ook atheïsme aan bod komt. Maar er blijven voldoende scholen over waar vooral aandacht is voor de eigen religie, niet alleen tijdens de aparte godsdienstlessen, maar ook in meer of mindere mate tijdens de lessen in andere vakken.
In Nederland krijgen kinderen les op scholen waar de docent geschiedenis gelooft dat de Aarde slechts 5779 jaar geleden is geschapen in zeven dagen, waar de docent aardrijkskunde gelooft dat de huidige opwarming van de aarde niet (mede) door de mens wordt veroorzaakt omdat alléén God invloed kan hebben op het klimaat; en waar de docent biologie niet gelooft in evolutie. Het schoolbestuur, dat er dezelfde opvattingen op nahoudt, zal niet ingrijpen (of moedigt het zelfs aan) als er tijdens lessen zaken worden onderwezen vanuit het geloof, waarvoor dus geen wetenschappelijke basis is.
Op veel moslimscholen zijn er – zoals geregeld in het nieuws komt – problemen met het onderwijzen over de Holocaust.


Hoe kwalijk is dit? Onze voorouders hebben miljoenen jaren kunnen overleven in een wereld waarin geloof werd gehecht aan allerlei “feiten” waarvan wij inmiddels weten dat ze onwaar zijn. Mijn bet-overgroot-opa dacht nog dat de wereld plat was. Toch had hij een prima leven.

Dus wat kan het nou precies kwaad?
Het is gevaarlijk een democratie te hebben waarin kiezers massaal vatbaar zijn voor het geloof in onwaarheden. Ik ben ervan overtuigd dat het in een moderne wereld, waarin manipulatie door fake news aan de orde van de dag is, cruciaal is dat wij een volgende generatie Nederlanders opleiden tot kritische geesten. Tot burgers die het verschil weten tussen wat feitelijk en bewezen is en dat waar géén bewijs voor is. Ik betwijfel ten zeerste of dit op een geloofwaardige manier kan gebeuren op scholen waar vervolgens de Bijbel, Tora of Koran wordt opengeslagen als lesboek.
Bovendien sluiten scholen waarin groepen kinderen gesegregeerd van elkaar les krijgen niet aan op onze maatschappij waar culturen en religies door elkaar heen leven en werken.

Als ouders thuis hun kinderen willen wijsmaken dat God bestaat, of Allah, Jezus, Sinterklaas of Mickey Mouse, dan is dat hun eigen verantwoordelijkheid. Ik denk dat dit anno 2018 niet meer de taak is van scholen. We hebben in Nederland sinds 1795 een scheiding van kerk en staat. Bijna 225 jaar later wordt het wat mij betreft tijd voor scheiding van kerk en onderwijs.

De grootste uitdaging wordt om mensen hiervan overtuigen die hier anders over denken; en op basis daarvan bij voorkeur willen kijken naar feiten die deze reeds bestaande mening bevestigen.’
Is de leegte niet een weldaad, geeft stilte niet veel rust, waarom moet onder leiding van dominees, goeroes, therapeuten en anderen alles kapot gezingeeft worden?

BdO
Forum fan
Berichten: 175
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door BdO » 14 jun 2020 19:17

Marc de Hond schreef: Als ouders thuis hun kinderen willen wijsmaken dat God bestaat, of Allah, Jezus, Sinterklaas of Mickey Mouse, dan is dat hun eigen verantwoordelijkheid.
Zelfs daar valt nog wel wat op af te dingen. Verantwoordelijkheid zou zijn dat ze dat nou juist niet doen. Dat ze de ruimte hebben om de bevoegdheid van de voogdij te misbruiken doet daar niets aan af.
Marc de Hond schreef: Ik denk dat dit anno 2018 niet meer de taak is van scholen. We hebben in Nederland sinds 1795 een scheiding van kerk en staat. Bijna 225 jaar later wordt het wat mij betreft tijd voor scheiding van kerk en onderwijs.
Los van dit soort scheidingen gaat het er ook om wat onderwijs mag heten en wat niet. Verzinselen als feit presenteren is geen onderwijs.

Marc de Hond schreef: De grootste uitdaging wordt om mensen hiervan overtuigen die hier anders over denken; en op basis daarvan bij voorkeur willen kijken naar feiten die deze reeds bestaande mening bevestigen.’
Mooi voorbeeld natuurlijk is dat voorvechter van de Vrijheid van Onderwijs Arie Slob - zelf zijn carrière begonnen in het gereformeerd onderwijs - de onderwijsinspectie misbruikt om Islamitische school Cornelius Haga te sluiten. Daar zie je hoe oneerlijk dit soort voorvechters er in kunnen staan. Is de onderwijsinspectie geroepen om het rapport uit te leggen aan de ouders, dan vragen die ouders wat er mis zou zijn met salifistische invloeden in het onderwijs. De inspecteur moet dan toegeven dat dit er niet had mogen staan. (De hypocrisie van Arie: Je zou je toch voor de grap eens even moeten indenken hoe Arie Slob als schoolbestuurder zou reageren als hij weg zou moeten op een school vanwege een inspectierapport dat rept van gereformeerde invloeden, terwijl daar alle reden voor zou zijn als je bijvoorbeeld kijkt hoe homo-emancipatie jarenlang is tegengewerkt via de enkele-feitconstructie).

Dát is dus vrijheid van onderwijs, bij misstanden die de menselijke gelijkwaardigheid aantasten sta je als overheid met lege handen. In de basis is religie ook niets anders dan een ontkenning van menselijke gelijkwaardigheid, en bescherming van religie in een grondwet opnemen is net zoiets als bescherming van voorwaarden voor discriminatie in je grondwet opnemen. De Middeleeeuwen zijn nog lang niet voorbij.
Laatst gewijzigd door BdO op 14 jun 2020 20:00, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
PietV.
Moderator
Berichten: 14305
Lid geworden op: 21 sep 2004 20:45
Locatie: Rotterdam

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door PietV. » 14 jun 2020 19:53

BdO het stuk is geschreven door Marc de Hond. Dus het quoten is leuk maar het verdedigen van zinsneden is nu een aparte gewaarwording.
Onderschrijf wel zijn visie.
Is de leegte niet een weldaad, geeft stilte niet veel rust, waarom moet onder leiding van dominees, goeroes, therapeuten en anderen alles kapot gezingeeft worden?

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 12262
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door dikkemick » 14 jun 2020 19:58

Heel herkenbaar! Hij snijdt een bekend 'probleem' aan. Onderwijs is om te onderwijzen. Om (feitelijke) kennis over te dragen, een breed beeld van de huidige maatschappij te ontwikkelen en wat mij betreft begrip te leren tonen voor anders denkenden. Niet om 1 bepaalde geloofsrichting te promoten.

Wie weet legt dit eenzelfde lange moeizame weg af, als racisme en verbazen we ons er over 30 jaar over dat er ooit religieuze scholen waren.
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

BdO
Forum fan
Berichten: 175
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door BdO » 14 jun 2020 20:00

PietV. schreef:
14 jun 2020 19:53
BdO het stuk is geschreven door Marc de Hond. Dus het quoten is leuk maar het verdedigen van zinsneden is nu een aparte gewaarwording.
Onderschrijf wel zijn visie.
Ja sorry. Ik heb het aangepast. Beter zo?

BdO
Forum fan
Berichten: 175
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door BdO » 14 jun 2020 20:02

dikkemick schreef:
14 jun 2020 19:58
Heel herkenbaar! Hij snijdt een bekend 'probleem' aan. Onderwijs is om te onderwijzen. Om (feitelijke) kennis over te dragen, een breed beeld van de huidige maatschappij te ontwikkelen en wat mij betreft begrip te leren tonen voor anders denkenden. Niet om 1 bepaalde geloofsrichting te promoten.

Wie weet legt dit eenzelfde lange moeizame weg af, als racisme en verbazen we ons er over 30 jaar over dat er ooit religieuze scholen waren.
Ook los van religie is het belangrijk om heel helder te houden wat niet geweten wordt wil onderwijs ook echt onderwijs mogen heten.

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 12262
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door dikkemick » 14 jun 2020 20:06

BdO schreef:
14 jun 2020 20:02
dikkemick schreef:
14 jun 2020 19:58
Heel herkenbaar! Hij snijdt een bekend 'probleem' aan. Onderwijs is om te onderwijzen. Om (feitelijke) kennis over te dragen, een breed beeld van de huidige maatschappij te ontwikkelen en wat mij betreft begrip te leren tonen voor anders denkenden. Niet om 1 bepaalde geloofsrichting te promoten.

Wie weet legt dit eenzelfde lange moeizame weg af, als racisme en verbazen we ons er over 30 jaar over dat er ooit religieuze scholen waren.
Ook los van religie is het belangrijk om heel helder te houden wat niet geweten wordt wil onderwijs ook echt onderwijs mogen heten.
Er valt absoluut nog heel wat af te dingen aan onderwijs. Voortschrijdend inzicht is belangrijk. Een enerverend gebeuren dus.
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Gebruikersavatar
PietV.
Moderator
Berichten: 14305
Lid geworden op: 21 sep 2004 20:45
Locatie: Rotterdam

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door PietV. » 15 jun 2020 11:09

BdO schreef:
14 jun 2020 20:00
Ja sorry. Ik heb het aangepast. Beter zo?

Geweldig :D
Is de leegte niet een weldaad, geeft stilte niet veel rust, waarom moet onder leiding van dominees, goeroes, therapeuten en anderen alles kapot gezingeeft worden?

Gebruikersavatar
Ronaldus67
Forum fan
Berichten: 204
Lid geworden op: 05 dec 2017 19:01
Locatie: Vlissingen

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door Ronaldus67 » 15 jun 2020 18:08

Marc de Hond was een indrukwekkend en inspirerend persoon.
Graag onderschrijf ik zijn visie op de scheiding van kerk en staat (onderwijs).

Toch doet zich in Nederland een merkwaardig fenomeen voor.
Ondanks de ontkerkelijking doen veel ongelovige ouders om uiteenlopende redenen evenwel hun kind bewust op christelijk onderwijs. Zelfs als de christelijke en openbare school in hun buurt letterlijk naast elkaar staan.

Er zijn dus blijkbaar ongelovige ouders die er geen bezwaar tegen maken dat hun kind bijzonder onderwijs geniet.

Hoe kijken jullie hier tegenaan?
I sat by the ocean.

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 12262
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door dikkemick » 15 jun 2020 18:17

Ronaldus67 schreef:
15 jun 2020 18:08
Marc de Hond was een indrukwekkend en inspirerend persoon.
Graag onderschrijf ik zijn visie op de scheiding van kerk en staat (onderwijs).

Toch doet zich in Nederland een merkwaardig fenomeen voor.
Ondanks de ontkerkelijking doen veel ongelovige ouders om uiteenlopende redenen evenwel hun kind bewust op christelijk onderwijs. Zelfs als de christelijke en openbare school in hun buurt letterlijk naast elkaar staan.

Er zijn dus blijkbaar ongelovige ouders die er geen bezwaar tegen maken dat hun kind bijzonder onderwijs geniet.

Hoe kijken jullie hier tegenaan?
Misschien mag ik dat niet hardop denken, maar heeft dat niet met de samenstelling van de populatie te maken? M.a.w. Discriminatie op christelijke scholen omdat doorgaans de allochtone buurtbewoners niet christelijk zijn, maar wel terecht kunnen op de openbare scholen?
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

BdO
Forum fan
Berichten: 175
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Scheiding van kerk en staat – column Marc de Hond i.m.

Bericht door BdO » 16 jun 2020 11:37

dikkemick schreef:
15 jun 2020 18:17
Ronaldus67 schreef:
15 jun 2020 18:08
Marc de Hond was een indrukwekkend en inspirerend persoon.
Graag onderschrijf ik zijn visie op de scheiding van kerk en staat (onderwijs).

Toch doet zich in Nederland een merkwaardig fenomeen voor.
Ondanks de ontkerkelijking doen veel ongelovige ouders om uiteenlopende redenen evenwel hun kind bewust op christelijk onderwijs. Zelfs als de christelijke en openbare school in hun buurt letterlijk naast elkaar staan.

Er zijn dus blijkbaar ongelovige ouders die er geen bezwaar tegen maken dat hun kind bijzonder onderwijs geniet.

Hoe kijken jullie hier tegenaan?
Misschien mag ik dat niet hardop denken, maar heeft dat niet met de samenstelling van de populatie te maken? M.a.w. Discriminatie op christelijke scholen omdat doorgaans de allochtone buurtbewoners niet christelijk zijn, maar wel terecht kunnen op de openbare scholen?
Moslims kiezen net zo makkelijk voor een christelijke school als voor een openbare. Aan de ene kant is het niet het goede geloof voor ze, maar aan de andere kant hebben ze soms toch liever één "boekgeloof" verderop dan helemaal geen geloof.

Het zou wel kunnen dat bij de striktere christelijke scholen ouders zich iets streng-christelijker voordoen dan ze zijn zodat ze hun kind naar een christelijke school kunnen sturen die iets te streng is voor moslims. Maar die vallen daarmee in ieder geval formeel niet in de categorie van ongelovige ouders, en staan dus los van bovenstaand verhaal.

Plaats reactie