Nietzsche en interpretaties van zijn werk

[Rereformed]

daar ik fan ben, ik heb van de conversatie genoten!

Daar wil ik ook mijn complimenten aan toevoegen.

[Frits]

Dank je wel
groet

[Frits]

daar ik fan ben, ik heb van de conversatie genoten!

Beste,
Dat is leuk om te horen, dank je wel. Als er onderwerpen (Nietzsche) zijn waar je over in gesprek wil dan hoor ik het graag. Ik worstel al jaren met deze filosoof, die ik bestudeer aan de hand van zijn boek over Zarathoestra. Het is een verslaving geworden.
groet

[Maria]

daar ik fan ben, ik heb van de conversatie genoten!

Beste,
Dat is leuk om te horen, dank je wel. Als er onderwerpen (Nietzsche) zijn waar je over in gesprek wil dan hoor ik het graag. Ik worstel al jaren met deze filosoof, die ik bestudeer aan de hand van zijn boek over Zarathoestra. Het is een verslaving geworden.
groet

Welkom terug Frits.
Jij moet een abonnement hebben op dit topic.
Nog steeds niet afgekickt?

[Frits]

daar ik fan ben, ik heb van de conversatie genoten!

Beste,
Dat is leuk om te horen, dank je wel. Als er onderwerpen (Nietzsche) zijn waar je over in gesprek wil dan hoor ik het graag. Ik worstel al jaren met deze filosoof, die ik bestudeer aan de hand van zijn boek over Zarathoestra. Het is een verslaving geworden.
groet

Welkom terug Frits.
Jij moet een abonnement hebben op dit topic.
Nog steeds niet afgekickt?

Dag Maria,
Dit is inderdaad mijn onderwerp.

[MaartenV]

Ik lees af en toe Nietzsche's Vrolijke Wetenschap om me te laten inspireren door zijn taalspel. Als filololoog of taalkundige vind ik Nietzsche buitengewoon goed. Daarin heb ik zijn gelijke nog niet gevonden. Maar Nietzsche als filosoof vraagt meer werk om uit te zoeken hoe hij precies kijkt naar de wereld. Ik heb de indruk dat het een reeks losse gedachten is die hij na elkaar schrijft. Poëtisch proza, zoals hij het zelf noemt. Maar wie zijn gehele werk grondig heeft bestudeerd overziet waarschijnlijk de grote thema's.

[Frits]

Ik heb de indruk dat het een reeks losse gedachten is die hij na elkaar schrijft. Poëtisch proza, zoals hij het zelf noemt. Maar wie zijn gehele werk grondig heeft bestudeerd overziet waarschijnlijk de grote thema's.

Beste Maarten,

Inderdaad vraagt het bestuderen van Nietzsche's filosofie meer werk, hoewel zijn taalspel onverbrekelijk deel uitmaakt van zijn werk. Hij is niet enkel filoloog, filosoof en psycholoog, maar ook een ongeëvenaard woordkunstenaar. Hij heeft zijn teksten voorzien van woordspelingen, allusies, metaforen, gelijkenissen en allegorieën. Die prachtige stijlfiguren lenen zich niet voor een oppervlakkige beoordeling.
Het bestuderen van Nietzsche’s werk zal nooit tot voltooiing leiden, omdat iedere lezing weer nieuwe inzichten oplevert. Hij heeft geen samenhangende systeemtheorie ontwikkeld, zoals dat bij andere filosofen gebruikelijk is. Integendeel, zijn werk is soms onsamenhangend en op onderdelen zelfs tegenstrijdig. Hij heeft echter maar één doel, en dat is om de lezers te ‘pakken’ en uit te dagen om zelf na te denken! Want zo zegt hij: "Wie niet zo denkt als ik, volge mij!"
Het werk van een filosoof is zijn leven, en zijn leven is zijn werk! Je kunt dat nooit los van elkaar zien. Zijn werk vormt dan ook zijn biografie. Het geeft uitdrukking aan zijn gevoelens van liefde, passie, frustratie, woede en onmacht uit. Al deze emoties komen samen in zijn beroemde epos Aldus sprak Zarathoestra, dat een spiegel is van zijn eigen spirituele ontwikkeling. Ik bestudeer dat boek al jaren en werk aan een uitvoerig commentaar. Via dit boek probeer ik mijn weg te vinden in het geniale gedachtegoed van Nietzsche.

Nietzsche breekt radicaal met de filosofische traditie vanaf de Grieken, zoals Socrates en Plato. De filosofen zochten altijd naar de waarheid, vanuit de veronderstelling dat die absolute waarde zou hebben. De christelijke filosofen waren van mening dat alle waarheid te herleiden was tot God en dat de moraal hierop gebaseerd was. Nietzsche heeft dat resoluut van de hand gewezen en leverde felle kritiek op het christendom en degenen die meenden over het enige waarheid te beschikken. Hij noemde ze bedrieglijk en schijnheilig.

Nietzsche provoceert zijn lezers en slaat bestaande opvattingen meedogenloos aan stukken. Hij wordt daarom ook wel de ‘filosoof met de hamer’ genoemd; een hamer die hij overigens met chirurgische precisie weet te hanteren. Hij neemt je mee in een rijke stroom van wijsheid en inzichten.
Het lezen van Nietzsche is als het inschepen op het vlot van Medusa schrijft Safranski; 'eenmaal op weg kan je het vlot niet meer verlaten, en ben je overgeleverd aan de woeste elementen!' Dat is mij ruim 6 jaar geleden overkomen. Nietzsche wekte mij uit een diepe slaap! Dat roept een uitspraak in herinnering van Zarathoestra:

“Ik ben jouw haan en ochtendkrieken, slaapdronken worm: op! Op! Mijn stem zal jou wel wakker kraaien! Maak de boeien los van je oren: luister!"

Nietzsche drukt zich op een andere wijze uit dan we gewend zijn. Hij gebruikt een taal van beweging, beeldspraak en het lichaam. In zijn filosofisch denken staat het lichaam centraal. Hij stelt dat de mens een wezen is dat primair handelt vanuit zijn driften. Zoals het gedrag van dieren driftmatig verloopt, zo handelt ook de mens driftmatig. Hij gebruikt in plaats van driften ook wel de termen kracht, gemoedsbeweging en instinct. Het menselijk handelen is vooral gericht op het bevredigen van deze driften, in een voortdurende interactie met de buitenwereld.
Het lichaam is volgens hem de oorsprong van alle hartstochten en drager van de scheppende levenskrachten. Als de mens ‘echt’ wil leven, zal hij deze krachten moeten ontketenen. Zodra ze niet langer gegijzeld worden door meer dan tweeduizend jaar oude christelijke censuur, dan kunnen de levenskrachten zich een weg uit het lichaam naar buiten zoeken!
Nietzsche heeft met deze visie een nieuw mensbeeld geïntroduceerd. Hij beschouwt de mens als een bundel energie, en van zichzelf zegt hij: “Ik ben dynamiet.” De werkelijkheid bestaat uit een hoeveelheid vitale energie en de mens is een bundel met kracht en driften. Kortom: een veld van energie. Met zijn standpunt staat Nietzsche kritisch tegenover de gangbare opvattingen in de geschiedenis van het westerse denken. Hij heeft als eerste filosoof aansluiting gezocht bij het onbewuste van de mens, dat gelegen is op het niveau van zijn driften.

Bibliografie in drie fasen
Het denken van Nietzsche is een voortdurende herwaardering van zijn voorafgaande gedachten. Hij is bereid om zijn standpunten telkens weer aan een kritische beschouwing te onderwerpen en zo nodig te herzien. In zijn werk kunnen bij benadering drie opeenvolgende perioden worden onderscheiden. Deze ontwikkeling verklaart de schijnbare tegenstellingen in zijn denken.

In zijn eerste periode schrijft Nietzsche De geboorte van de tragedie en Oneigentijdse beschouwingen. Hij is kritisch over de westerse cultuur en beschaving en bewondert zijn leermeester Schopenhauer. In Wagner ziet hij een belofte voor de heropbloei van de Duitse en West-Europese cultuur. De kunst en cultuur van de oude Grieken dienen hem als voorbeeld en hij introduceert de mythologische begrippen apollinisch en dionysisch, die een belangrijke rol in zijn filosofie zullen gaan vervullen. Vooral het dionysische aspect beschouwt hij als een illustratie van zijn eigen leven en hij noemt zich de leerling van Dionysus.

In zijn tweede periode breekt hij met het Wagneriaanse wereldbeeld en keert zich tegen zijn voorgaande idealen. Hij plaatst zich in de traditie van de verlichting en schrijft de boeken Menselijk, al te menselijk, Morgenrood en De vrolijke wetenschap. Hij beschouwt de wereld vanuit een positivistisch perspectief en noemt de metafysica, kunst en religie een verraad aan het werkelijke leven.

In zijn derde periode ontwikkelt Nietzsche zijn gedachten over deugd en waarden, en neemt weer afstand van het positivisme. Hij schrijft zijn epos Aldus sprak Zarathoestra, dat volgens mij een weerslag is van zijn eigen spirituele ontwikkeling. Zarathoestra is het alterego van Nietzsche. Hij overdenkt de gevolgen over de dood van God en introduceert zijn leer over de ‘wil tot macht’ en de ‘eeuwige wederkeer van hetzelfde’. Zijn latere boeken bevatten niet alleen een verdere uitwerking van zijn ideeën maar ook een felle aanklacht tegen het christendom.

Tot zover een beperkt overzicht van Nietzsches werk. Ik hoop dat het je kan inspireren om meer van hem te gaan lezen. Als je wilt kan ik je een overzicht geven met een korte toelichting op de belangrijkste gedachten van Nietzsche. God is dood ben je al tegen gekomen in De vrolijke wetenschap, aforisme 125. Een gedachte met verstrekkende consequenties die Nietzsche's leven en denken ingrijpend heeft beïnvloed.

groet Frits

[MaartenV]

Bedankt Frits. Uw tekst stelt me in staat Nietzsche's werk beter te begrijpen. Nu kan ik het tenminste kaderen binnen één van zijn drie perioden. Want soms vond ik teksten terug over de waarheid als schijn, als leugen. En soms vond ik teksten terug die de wetenschap als streng oog op de dingen als iets voor voorname geesten voorbehouden bij Nietzsche. Ik begreep het niet goed; Ik las tegenstrijdige goed verwoorde zinnen. Nu kan ik het zien binnen één van de perioden die je aangaf.

Ik gebruik Nietzsches teksten om zelf beter te kunnen schrijven. Nadat ik een tekst van Nietzsche gelezen heb, kan ik tijdelijk zelf soms goed verwoorde zinnen construeren, een beetje naar zijn stijl. Dat heb ik bij meer schrijvers.

[Frits]

Succes Maarten
groet Frits