Los van de kerk heeft de feministische beweging zich ingezet voor de gelijkberechtiging van de vrouw. In het begin van vorige eeuw ging het nog voornamelijk over het vrouwenkiesrecht, eind jaren zestig ging het om de volledige gelijkberechtiging én in de politiek, én in het ambt én in het bestuur. Wie herinnert zich niet de Dolle Mina’s met hun leuze: ‘Baas in eigen buik’! Maar er blijven nog steeds verschillen:
* in 1984 had 12% van de vrouwen en 26% van de mannen een HBO of VWO opleiding. Dat is inmiddels ‘iets’, op een aantal plaatsten ‘drastisch’ veranderd.
* bij gelijk opleidingsniveau verdienen werkende vrouwen doorgaans minder dan mannen.
* het aandeel van vrouwen in de besturen van maatschappelijke organisaties bedroeg in 1993 20%.
* bij de media scoort de vrouw hoog in de categorie ‘jongerenprogramma’s’ en quizzes als Lingo. Van de interviewers bij de TV is 4% vrouw en slechts 18% uitgenodigde deskundige.
* “Zeker een vrouw achter het stuur”? (Ken je die?)
Het beeld van de vrouw wordt nog steeds voor een groot deel bepaald door - door mannen gemaakte - reclame. En terwijl een onverwacht hoog percentage mannen in bed een mollige ‘godin’ prefereert boven een twijgje, vertoont hij zich met ‘zoiets’ niet graag in het openbaar. Helaas zijn veel vrouwen nog steeds bereid zichzelf te zien door de bril van mannen. Gewoon een minder fraai 'cultuur'verschijnsel, zo nu en dan tot ‘geloof’ verheven en dan is er nauwelijks nog iets aan te doen.
Na een periode in de oertijd, waarin het vrouwelijke werd vereerd als afspiegeling van vruchtbaarheid, volgde een lange periode van dominantie door de man. Antropologen spreken in het eerste geval van een ‘natuurstaat’ waarin de handelingen nog voornamelijk intuïtief plaatsvonden. Bij de ontwikkeling van ‘natuur’ naar ’cultuur’ van de mens als denkend wezen, kreeg steeds meer de man de overhand. Bij hem gaat ‘redeneren’ boven ‘ervaren’ en hij is lichamelijk de sterkste. Als hij geen gelijk krijgt kan hij het nemen. In de ‘Blijf van mijn lijf’-huizen vormen mannen dan ook de absolute minderheid.
* Langzaam maar zeker werd de aantrekkingkracht van het ‘mysterie’ vrouw een bedreiging. Boeiend om te zien hoe dit proces zich afspeelde in Augustinus. De man zou er nog sympathiek om worden ware het niet dat zijn antwoord bestond in een verachting van de vrouw. Bij Aristoteles en Plato bestond al de achterstelling van de vrouw. Tijdens de Middeleeuwse Scholastiek werden hun denkbeelden verbonden met die van de kerkvaders. Paulus (althans brieven op zijn naam) werd er bijgehaald en van Jezus was weinig meer te bespeuren. Geschriften die enige tegenstoom konden bieden verwenen op de index. Maar… dat onder ogen zien en toegeven is iets anders. Die geschriften waren ’immers’ niet ‘geopenbaard’! Beslisten de mannen.
Intussen: laten we wél toegeven dat de onderwaardering van de vrouw niet typisch christelijk is. Die is te vinden in meer godsdiensten of: culturen. Je zou bijna denken: in alle van Abraham stammende culturen. Het christendom is uniek, namelijk hierin dat het - op aangeven van o.a. Augustinus - schuld en boete eraan verbond door het leerstuk van de erfzonde, die door de vrouw in de wereld is gebracht. Zij is door eigen schuld minder dan de man. Zij heeft schuld aan het lijden van de man. De man verweet zijn frustraties aan de verleidingskunsten van de vrouw.
Toch had het heel anders kunnen verlopen. De grondlegger van het christendom was op dit punt een heel andere weg ingeslagen. In naam kreeg Hij vele volgelingen. In de praktijk veel minder.
Jammer?
Groeten.
Fons.