Freethinker.nl

Tijdens een college kwam laatst de 'stroming' Neoliberalisme naar voren. Het werd omschreven als de privatisering van het 'leven' en dat de overheid in principe een stap terug zet. De term is door de A. Rüstow in het leven geroepen en stond voor de middenweg tussen de vrije markt en het socialisme.
Gedurende het college werd de term in verband gebracht met Margaret Thatcher (premier VK) en Ronald Reagan (President USA). Na wat uitzoeken snap ik niet precies hoe deze personen hierbinnen (het neoliberalisme) passen.

Het klopt dat Margaret Thatcher voor de privatisering van staatsbedrijven heeft gezorgd, maar zij was lid van de conservatieve partij. En dat is toch juist de partij die hier tegen zou moeten zijn? Het is toch juist de conservatieve partij die voor meer invloed van de overheid is? In dit geval lijkt dit me erg tegenstrijdig: een conservatieve premier (die eigenlijk anti-liberaal zou moeten zijn) maar liberale plannen doorzet.

Voor Ronald Reagan geldt in principe hetzelfde. Dit was een president namens de Republikeinse partij (dus ook conservatief). Hij wordt ook in verband gebracht met neoliberalisme.

Hoe kan het zijn dat conservatieve leiders (anti-liberaal) worden gezien als neoliberalen?

Alvast bedankt,
met vriendelijke groet,
Dirk

De stroming waar men naar verwijst wordt in anglosaksische landen veelal eenvoudig 'conservatism" genoemd, maar is eigenlijk "liberal conservatism". De term conservatisme staat voor het in stand houden van traditionele instituties, autoriteiten en (vooral in de VS religieuze) morele overtuigingen, en het liberalisme staat voor alles wat met de economie te maken heeft, in de praktijk "diffidence toward the power of the state" (zo weinig mogelijk overheid bemoeienis).

Dirkstem schreef:Tijdens een college kwam laatst de 'stroming' Neoliberalisme naar voren. Het werd omschreven als de privatisering van het 'leven' en dat de overheid in principe een stap terug zet. De term is door de A. Rüstow in het leven geroepen en stond voor de middenweg tussen de vrije markt en het socialisme.
Gedurende het college werd de term in verband gebracht met Margaret Thatcher (premier VK) en Ronald Reagan (President USA). Na wat uitzoeken snap ik niet precies hoe deze personen hierbinnen (het neoliberalisme) passen.

Heel begrijpelijk.
Misschien goed om daar eens een topic aan te wijden.
Mijn kennis is vooral vanuit mijn herinnering, en een paar dingen natrekken, maar kan gekleurd zijn.

Wat jij schrijft geeft weer wat liberaal vlg. algemene normen inhoudt.
Na een periode van veel invloed van het socialisme, waarbij de staat een groot deel van de verantwoordelijkheden van het individu overnam, is na de crisis van de jaren 80 en de laatste jaren steeds meer, de trend dat deze weer terug moeten naar het individu.
Dus ook de consequenties, als deze het er weleens erg moeilijk mee kan hebben.
Socialisme goed en wel, maar voor wie werkt en initiatieven ontplooit is toch de toekomst.
Loon naar arbeid en niet meer iedereen recht op meer dan het absolute minimum als hij niet produktief is.

In Engeland zat men veel eerder in een nog diepere crisis.
Al vanaf half jaren 70.
Het land ging verder kapot aan stakingen, geleid vanuit de vakbonden.
Dat is waar Thatcher op het toneel komt.
In Nederland hadden we nog lang inkomsten uit ons gas en viel de echte crisis pas later.
Het poldermodel in de tijd van Wim Kok in de jaren 90 deed het nog een hele tijd goed.
De vrijwillige loonmatigingen hebben een hele tijd het tij kunnen keren, maar bleek in de loop van de tijd toch niet te voldoen, zeker nadat bepaalde beroepsgroepen massa's gingen verdienen (IT sector), niet meer gekeken werd naar een loonmatiging en -stop en bij anderen niet.

Ook in Nederland wordt de term neo-liberalisme steeds vaker gemeengoed.
Naar mijn idee, opnieuw een soort verrechtsing van ideeën van voor de 70er jaren van de vorige eeuw.
Dat begon al in de laatste jaren van de vorige eeuw

Bedankt voor de antwoorden en ik heb me even voorgesteld!

Rereformed schreef:De stroming waar men naar verwijst wordt in anglosaksische landen veelal eenvoudig 'conservatism" genoemd, maar is eigenlijk "liberal conservatism". De term conservatisme staat voor het in stand houden van traditionele instituties, autoriteiten en (vooral in de VS religieuze) morele overtuigingen, en het liberalisme staat voor alles wat met de economie te maken heeft, in de praktijk "diffidence toward the power of the state" (zo weinig mogelijk overheid bemoeienis).

Dus eigenlijk gaat het dus gewoon over twee verschillende aspecten. Maar staat het in stand houden van instituties, autoriteiten en morele overtuigingen niet haaks op de liberaalse gedachtgang: Zo weinig mogelijk overheid bemoeienis vs in stand houden van de overheid.

Maria schreef:Wat jij schrijft geeft weer wat liberaal vlg. algemene normen inhoudt.
Na een periode van veel invloed van het socialisme, waarbij de staat een groot deel van de verantwoordelijkheden van het individu overnam, is na de crisis van de jaren 80 en de laatste jaren steeds meer, de trend dat deze weer terug moeten naar het individu.
Dus ook de consequenties, als deze het er weleens erg moeilijk mee kan hebben.
Socialisme goed en wel, maar voor wie werkt en initiatieven ontplooit is toch de toekomst.
Loon naar arbeid en niet meer iedereen recht op meer dan het absolute minimum als hij niet produktief is.

In Engeland zat men veel eerder in een nog diepere crisis.
Al vanaf half jaren 70.
Het land ging verder kapot aan stakingen, geleid vanuit de vakbonden.
Dat is waar Thatcher op het toneel komt.
In Nederland hadden we nog lang inkomsten uit ons gas en viel de echte crisis pas later.
Het poldermodel in de tijd van Wim Kok in de jaren 90 deed het nog een hele tijd goed.
De vrijwillige loonmatigingen hebben een hele tijd het tij kunnen keren, maar bleek in de loop van de tijd toch niet te voldoen, zeker nadat bepaalde beroepsgroepen massa's gingen verdienen (IT sector), niet meer gekeken werd naar een loonmatiging en -stop en bij anderen niet.

Ook in Nederland wordt de term neo-liberalisme steeds vaker gemeengoed.
Naar mijn idee, opnieuw een soort verrechtsing van ideeën van voor de 70er jaren van de vorige eeuw.
Dat begon al in de laatste jaren van de vorige eeuw

Dus Neoliberalisme is dus een meer sociale kijk naar het liberalisme (kort door de bocht gezegd). Het enige wat nog niet helemaal duidelijk is, is wat de reden van conservatieven partijen/personen (Ronald Reagan & Margaret Thatcher) om deze neoliberalen gedachtgang te volgen.

Dirkstem schreef: Dus Neoliberalisme is dus een meer sociale kijk naar het liberalisme (kort door de bocht gezegd).

Dat is niet wat ik schrijf.
Kort door de bocht gezegd, zijn het in feite elkaars tegenpolen.
Het één als reactie op het andere, als de omstandigheden wat doorslaan.

Het enige wat nog niet helemaal duidelijk is, is wat de reden van conservatieven partijen/personen (Ronald Reagan & Margaret Thatcher) om deze neoliberalen gedachtgang te volgen.

Conservatieven (Engeland) zijn over het algemeen van huis uit al liberalen in die zin van "ieder krijgt voor wat hij kan en ook daadwerkelijk produceert" maw. waar hij voor werkt.
De gemeenschap wordt verzorgd door persoonlijke motieven en inzet.
Dat zij plaatselijk, zoals in Nederland op dit moment ook begrip hebben voor hen die dat absoluut niet kunnen zonder dat dit aan hun eigen inzet ligt, is te danken aan de socialiseringen in de 2e helft van de vorige eeuw.
Waarin gevochten is voor iedereen gelijke beloningen naar inzet en minder naar produktiviteit en een minimum voor iedereen, ook hen die niet (meer) deel kunnen nemen aan het arbeidsproces om wat voor reden dan ook.
Dit alles geregeld en onder toezicht van de staat.

Door de crisis bleek dat niet meer betaalbaar en heeft de liberale gedachte weer opnieuw opgang gemaakt.
Dus weer richting privatisering, weer concurrentie werking en weer meer verantwoording voor het individu.

Naar mijn mening zullen dit natuurlijke golfbewegingen worden.

Dirkstem schreef: Hoe kan het zijn dat conservatieve leiders (anti-liberaal) worden gezien als neoliberalen?

het begint bij de vraag wat conservatief betekent
het begint bij behoudsgezind, terughoudendheid, niet geloven in de maakbaarheid vd maatschappij (van bovenaf) in de breedste zin vh woord

hoe je het leeft, interpreteert, invult, ... is natuurlijk een ander verhaal en hoe het zich overal anders ontwikkeld heeft idem.
genoeg Franse conservatieven die tegen de Franse revolutie waren

behoudsgezind wat traditie betreft, terughoudend in hoe menselijke systemen ontwikkelen en niet geloven in de maakbaarheid van de maatschappij, waaronder de economie? dan moet je alles loslaten en ben je een conservatieve neoliberaal

just my 2 cents en perfect logisch

Het aardige is alleen dat zelfs degenen die niet in een maakbare maatschappij zeggen te geloven, wel in het wetboek geloven en in hard straffen om mensen maar af te schrikken.
Is dat stiekem niet toch een soort van maakbaarheidsideaal, zij het van de repressieve soort?

Jagang schreef:Het aardige is alleen dat zelfs degenen die niet in een maakbare maatschappij zeggen te geloven, wel in het wetboek geloven en in hard straffen om mensen maar af te schrikken.
Is dat stiekem niet toch een soort van maakbaarheidsideaal, zij het van de repressieve soort?

maakbaar slaat ideologisch op: " van bovenaf iets opleggen"
als je geen orde hebt in je maatschappij heb je een probleem, los van je ideologische/politieke/filosofische insteek

of je strafsysteem Ameikaans of Scandinavisch/Japans moet zijn is een andere discussie, en neen ik ben echt geen fan vh Vs systeem.

Dirkstem schreef:Dus eigenlijk gaat het dus gewoon over twee verschillende aspecten. Maar staat het in stand houden van instituties, autoriteiten en morele overtuigingen niet haaks op de liberaalse gedachtgang: Zo weinig mogelijk overheid bemoeienis vs in stand houden van de overheid.

Wel, ook wat betreft 'morele overtuigingen' zijn de conservatieven vaak huiverig tegenover overheidsbemoeienis. Voor zover de wetgeving berust op eeuwenoude tradities wordt die als goed beschouwd, maar praktisch ieder nieuw van bovenaf opgelegd voorschrift dat gebaseerd is op 'morele overtuigingen', wordt bijna per definitie gezien als een aanslag op de goede stand van zaken. Zo zijn vele (religieuze) conservatieven in de VS van mening dat een bakker het recht moet hebben om een bestelling van een huwelijkscake voor een gay-couple, of een hoteleigenaar een tweepersoons hotelkamer voor een gay-couple, te weigeren, en zien ze een wet die tot gelijke behandeling verplicht als een inbreuk op religieuze vrijheid. Maar in Britannië is religieus christelijk fundamentalisme geen factor van belang.

appelfflap schreef: maakbaar slaat ideologisch op: " van bovenaf iets opleggen"
als je geen orde hebt in je maatschappij heb je een probleem, los van je ideologische/politieke/filosofische insteek

Nou nee, als je de definities er op naslaat, zie je dat het betekent dat iets realiseerbaar/te construeren is.
In die zin staan "law & order" niet los van andere pogingen om het menselijk gedrag in een gewenste richting te manipuleren.

Jagang schreef:

appelfflap schreef: maakbaar slaat ideologisch op: " van bovenaf iets opleggen"
als je geen orde hebt in je maatschappij heb je een probleem, los van je ideologische/politieke/filosofische insteek

Nou nee, als je de definities er op naslaat, zie je dat het betekent dat iets realiseerbaar/te construeren is.
In die zin staan "law & order" niet los van andere pogingen om het menselijk gedrag in een gewenste richting te manipuleren.

law en order heeft natuurlijk verschillende functies, oa de gemeenschap beschermen.
+
er is natuurlijk een serieus verschil tussen een gemeenschap die zichzelf beschermd, bv geweld, en welke richting die gemeenschap uit wil (democratie of communisme of ...)
leg je die keuze van bovenaf op of laat je die gemeenschap zelf natuurlijk evolueren en kijk je dan waar het uitkomt.
de Vs heeft al vaker getracht democratie van bovenaf op te leggen, in gemeenschappen die bv tribaal functioneren, stamhoofden oa, is dat bij voorbaat gedoemd om te mislukken.

soit,
ik ben absoluut geen neoliberaal maar ik zie geen probleem met Thatcher die enerzijds oerconservatief is en binnen die logica de conclusie trekt om alles te privatiseren.

appelfflap schreef:law en order heeft natuurlijk verschillende functies, oa de gemeenschap beschermen.
+
er is natuurlijk een serieus verschil tussen een gemeenschap die zichzelf beschermd, bv geweld, en welke richting die gemeenschap uit wil (democratie of communisme of ...)
leg je die keuze van bovenaf op of laat je die gemeenschap zelf natuurlijk evolueren en kijk je dan waar het uitkomt.

Beschermde law & order dan "de gemeenschap" of vooral de machthebbers, nu je toch het communisme aanhaalt?

Jagang schreef;

Beschermde law & order dan "de gemeenschap" of vooral de machthebbers, nu je toch het communisme aanhaalt?

In een totalitair systeem is dat inderdaad zo. Maar in een landje als het onze? Daar staat de bescherming voor iedereen toch hoog aangeschreven.
Ons rechtsysteem is natuurlijk niet zonder gebreken, maar er wordt wel voortdurend vooruitgang geboekt denk ik.

Gershom schreef: In een totalitair systeem is dat inderdaad zo. Maar in een landje als het onze? Daar staat de bescherming voor iedereen toch hoog aangeschreven.
Ons rechtsysteem is natuurlijk niet zonder gebreken, maar er wordt wel voortdurend vooruitgang geboekt denk ik.

Ik denk dat daar ook wel wat op af te dingen valt, maar hoe het ook zij: Welk belang het "ordesysteem" dient is evenzeer een ideologische keuze.
Of je het systeem nu gebruikt primair ter bescherming van machthebbers/een ideologisch systeem, of voor bescherming van de gemeenschap: beide zijn politiek/ideologische keuzes.

Daar overheen kijken laat vooral zien hoe vanzelfsprekend we het zijn gaan vinden, maar weinig meer dan dat.