Waarom?

[Peter van Velzen]

Iemand met de forumnaam Waarom? Sprak in een zin, waarin hij zich enigzins voorstelde over “een laatste waarom”, en ik realiseerde me direct dat het laatste waarom nooit beantwoord kan worden. Als een kind eenmaal heeft geleerd om ”waarom?” te vragen, kan het dat net zo lang volhouden tot de volwassene toe moet geven het niet te weten, Immers:
Kind: Waarom X?
antw: Vanwege Y
Kind waarom Y?

Je komt nooit uit die spiraal vandaan. Je kunt hem wel sluiten met :vanwege X” (de oorspronkelijke X), maar dat is pas een volslagen cirkelredenering en dus fout!. Je kunt slechts eerlijk zeggen “dat weet ik niet”. In die zin kunnen we ook nooit alle vragen beantwoorden, want die laatste zal altijd blijven. Waarom is het een antwoord op de voorlaatste vraag er?

[pallieter]

Het kan theoretisch wel in een volkomen gedetermineerd universum. Een universum dat volledig te beschrijven valt met 1 formule. Een formule die weliswaar geen gebeurtenissen voorspelt maar reeds elke gebeurtenis bevat, ook de gebeurtenissen die nog moeten komen (niet als dat dan dat maar nu dit en morgen dat) . Een louter en alleen causaal universum waar de enige gebeurtenis die belangerijk is diegene is bij tijd 0. Een universum dat dan ook een vast bepaald einde kent.

Maar daar geloof ik nu niet direct in.

[dikkemick]

Waarom is het universum gedetermineerd?

[pallieter]

Het universum is niet gedetermineerd, en daar zijn we redelijk ongeloofelijk zeker van.

Maar in mijn bovenstaand voorbeeld geeft 1 formule antwoord op elke vraag. Bevat 1 formule elke gebeurtenis, zelfs diegene die nog moeten komen.

Kan je perfect vergelijken met het universum uit slaughterhouse 5.

[dikkemick]

Waarom die formule? Ad infinitum.

[pallieter]

Beeld je in dat ons universum ontstaat en terug sterft. We hebben geen voor het universum en geen na het universum. Slechts 1 gebeurtenis: het ontstaan van het heelal is van belang. Dit ontstaan bepaalt alles, incluis het einde van het heelal maar ook zijn eigen begin.

Hier geldt dat het heelal niet ontstaan is omdat het kon, maar omdat het moest.

Dit heelal kan je beschrijven met 1 formule. Waarom? Onthou dat elke gebeurtenis incluis het ontstaan van het universum moet gebeuren.

Dus waarom? Omdat het zo moet. En dat geldt voor elke vraag, voor elke gebeurtenis. In dit heelal bestaan geen keuzes, geen twijfel, geen overwachte zaken. Alles wat moet gebeuren, zal gebeuren.

De enige vraag van belang is: hoe werkt het universum. En je krijgt antwoord op elke vraag die er ooit gesteld is of zal gesteld worden en elke gebeurtenis die ooit gebeurd is of zal gebeuren.

[dikkemick]

Kind: Waarom?
Ouder: Daarom.

Sommige vragen zijn nu eenmaal niet te beantwoorden.

[pallieter]

Nee hoor, in mijn voorbeeld heb je de formule die zegt waarom. Zelfs waarom er een formule is. Bekijk het zo: wanneer je de formule kent, begrijp en weet je alles.

[dikkemick]

Er is geen formule die antwoord geeft op de vraag:
Waarom die formule en niet een willekeurige andere?
Waarom is iets waarschijnlijker dan niets? Alleen in oneindige tijd gebeurt alles een oneindig aantal maal. Maar waarom was/is de tijd dan oneindig?
Hier heeft Peter misschien een antwoord op, omdat ik het fenomeen tijd niet begrijp. Waarom (ruimte)tijd???

[pallieter]

Waarom niet?

1 gebeurtenis (het onstaan van het heelal) bepaalt elke ander gebeurtenis. Die gebeurtenis is de enige geneurtenis ooit buiten ons universum. Alles buiten ons universum bestaat alleen om die ene gebeurtenis mogelijk te maken. Die gebeurtenis bepaald wat ervoor en erna gebeurt. Er is maar 1 formule mogelijk omdat er maar 1 universum is en er maar 1 universum kan zijn én er maar 1 universum moet zijn.

Er bestaat letterlijk geen enkel andere mogelijkheid dan die formule. Alles wat is, is bepaald. Alles wat ook was en alles wat zal komen idem. Er bestaan hier geen meerdere mogelijkheden, geen fout geen juist, geen keuze, geen vrije wil, geen onverwachte zaken. Die formule is net die formule omdat hij alles verklaart en er geen andere zaken bestaan om te verklaren.

En je kan wel dit voorbeeld uitbreiden naar ontelbare gelijkaardige voorbeelden met een andere formule. Maar heb je eenmaal een volledig gedetermineerd universum, is de formule ook gedetermineerd.

Die formule legt perfect uit wat er gebeurt. Je kan jezelf afvragen moest het universum anders zijn of er dan een andere formule kan zijn. Het antwoord is dat er geen ander universum mogelijk is. Je kan stellen dat er een vraag zonder antwoord moet bestaan. Het antwoord is dat er niets gebeurt dat niet verklaard kan worden.

Je kan je afvragen waarom je niet kan vliegen. Wel, omdat je geen vleugels hebt. Je kan je afvragen waarom we geen vleigels hebben. Omdat we boomklimmers waren en het evolutionair pad ons geen vleugels geeft. Je kan je afvragen waarom we boomklimmers zijn. Omdat er bomen ware waar we veilig waren. Je kan je afvragen.... Er is steeds een antwoord.

[Peter van Velzen]

Je kan je afvragen waarom je niet kan vliegen. Wel, omdat je geen vleugels hebt. Je kan je afvragen waarom we geen vleigels hebben. Omdat we boomklimmers waren en het evolutionair pad ons geen vleugels geeft. Je kan je afvragen waarom we boomklimmers zijn. Omdat er bomen ware waar we veilig waren. Je kan je afvragen.... Er is steeds een antwoord.

En steeds blijft de vraag mogelijk: waarom dit antwoord?
In geval van je formule: Waarom deze formule?

Overigens is het ook praktisch onmogelijk om te controleren of de formuile we alle mogelijke gebeurtenissen juist voorspelt. Daartoe zou iemand alle gebeurtenissen die er ooit zijn geweest of zullen zijn moeten meten. We weten echter dat elke meting op zich een gebeurtenis is. Derhalve moet de formule ook onze metingen voorspellen.

Als je metingen echter door de forumule voorspeld worden is er sprake van een cirkelredenatie. Je bent niet objectief bezig als je alleen die metingen verricht die door de formule voorspeld worden. Je formule verwijst dan naar zichzelf, en dat is een logische fout.

Overigens hen je zo'n formule niet. Je kunt je alleen verbeelden dat je hem zou hebben. Maar niet alles wat wij kunnen verzinnen bestaat ook in werkelijkheid. Anders zou er wel een biervat zijn dat nooir leeg raakt. Zou je zo'n forumule hebben dan nog zou je niet alles weten, wnat als het aantal gebeurnissen grot genoeg is, kun je ze niet allemaal uitrekenen. Tenslotte kunnen wij slechts een eindig aantal berekeningen uitvoeren. En als het aantall geberutenissen groter is dan dat eindige getal (en dat is vrijwel zeker het gevsl), levert de formule ONS in elk geval niet alle geveurtenissen.

[dikkemick]

Toch moet je een keer stoppen met de waarom-vraag. Hoe is interessanter!
En vraag me niet waarom?!

[Blues-Bob]

Waarom vragen, zijn altijd vragen die uitgaan van de uitkomst. Daarom wordt ook weleens gesteld: "het leven moet vooruit geleefd worden, en kan alleen achteruit begrepen worden".

Het selecteren van de uitkomst(variabele), ookwel de afhankelijke variabele genoemd, is al subjectief en willekeurig. Universeel geldende, objectieve en neutrale uitkomstvariabelen zijn schaars at best, maar het aanwezig zijn van 1 subjectieve, willekeurige afhankelijke variabele die we relevant vinden maakt al dat een deterministisch model onwenselijk en irreëel is. Zelfs al is er 1 gedeeld basisprincipe, dan nog zullen verschillende, potentieel conflicterende, theorieën hun doorgang vinden. Hierin vindt Imre Lakatos zijn "research programmes" terug. We doen echter vaak (onbewust) een reductionistische aanname, dat als we maar vaak genoeg alles opdelen in kleine stukjes, we het op gegeven moment wel eens zullen worden. Dit faalt echter keer op keer (empirisch bekeken) en lijk vanuit dit perspectief niet onlogisch (rationalistisch)

[Peter van Velzen]

Het probleem zoals ik het zie, heeft weinig met determinsme of reductionisme of zelfs met empirisme te maken, maar meer met de idee van oneindige regressie. Wij kunnen onos gemekkelijk voorstellen dat er zoiets zou kunnen bestaan, maar wij kunnen dat in feite nooit waarnemen. Ons leven is eindig. Zelfs het bestaan van leven op aarde is eindig, en mogelierwijs ook dat in het heelal. Maar wij kunnen altijd door blijven vragen, en een definitief antwoord vereist een inconsitentie. Ook in een niet reductionistisch of niet empiristisch model doet zic dat probleem voor. Misschien zelfs in een niet deterministisch model, hoewel daar wellicht de oplossing ligt in een definitief "Ik weet het niet".

[Blues-Bob]

Wat bedoel je met regressie? Ik ken het als een manier om de trend in data te beschrijven of een achteruitgang te benoemen.