Zijn de natuurconstanten wel constant?

[Peter van Velzen]

In de draad “de waarom vraag is interessant”, waren axxyanus en ik het eigenlijk wel eens dat de vraag “waarom” met betrekking tot het universum helemaal niet zo interessant was. Maar we hadden een verschil van mening over wat een “waarom”-vraag precies was, en daarbij liet Axxyanus zich ontvallen dat als je naar het “waarom” van de natuurconstanten vraagt, dat je dan óf naar de voorafgaande oorzaak, óf naar de bewuste reden daarvan vraagt, en dat er geen derde mogelijkheid was. Dus gingen we daar verder over bakkeleien.

Nu wil het toeval dat ik onlangs een bericht was tegengekomen (dat zal via een facebook bericht van de Richard Dawkins.net geweest zijn) waarin werd verteld dat de meting van de gravitationele constante een periodieke verandering lijkt te kennen met een periode van 5,9 jaar. En toen ik vanavond een uurtje voor zonsondergang ging wandelen, spookten de natuurconstanten weer door het hoofd. En ineens beseffte ik dat wij misschien helemaal niet zeker weten of alle natuurconstanten wel altijd en overal dezelfde waarde hebben.

Aangezien we op kosmologisch grote afstanden vrijwel alleen spectra kunnen meten, leiden we daar doorgaans snelheden af van roodverschuivingen, en massas van die snelheden, veronderstellende dat de natuurconstanten (met name de snelheid van het licht, en de gravitionele constante) overal en altijd hetzelfde zijn. Maar mochten ze óf op grote afstand óf ver in het verleden, anders zijn (geweest), dan hebben we nagenoeg geen mogelijkheden om dit te ontdekken!

We weten dus minder zaken met zekerheid dan we doorgaans denken.