HetTrolley probleem vanuit een andere invalshoek

[DiMensie]

In het alternatief waarin er geen wissel is, maar men een dikke man die op een brug staat, voor de aanstormende tram kan duwen, kan men die verantwoordelijk heid moeilijk ontkennen. De dikke man deed niets wat er toe bij zou dragen dat hij voor de trein zou belanden, dat doet uitsluitend degene die hem duwt. En zelfs als er geen tram was, zou de duw al fataal kunnen zijn. Dat zou ik dan ook nooit en te nimmer kunnen.

Ook niet als je daardoor een geliefde zou redden?
Ik hoop dat ik dat dan wel zal doen
.

Hoe zou die geliefde over mijn aktie denken?
Mijn geliefde Siger denkt er wellicht ander over dan mijn geliefde DiMensie.
En wat als mijn geliefde zwaar genoeg is om een tram tot staan te brengen?
Of ik?

Ik kan me niet voorstellen dat je zulks nooit of te nimmer zou kunnen, maar blijkbaar wil je niet antwoorden op mijn vraag "Ook niet als je daardoor een geliefde zou redden? ", behalve dan met een wedervraag. Wil jij je niet eens mentaal verplaatsen in zo een situatie die hopelijk nooit zal plaatsvinden?

Hoe die geliefde over mijn aktie zou denken zou mij waarschijnlijk niet beïnvloeden, los daarvan wil ik mijn geliefde toch redden, klaar! Ook als die geliefde mij daarna zou afwijzen vanwege de moord die ik pleegde. Mijzelf ervoor werpen zou ik doen als er geen andere optie was en als iemand anders mijn geliefde ervoor zou werpen om vijf anderen te redden, dan zou ik vol begrip zijn maar als impulsieve reactie die persoon waarschijnlijk toch de nek om draaien
.

[Peter van Velzen]

Ik kan me niet voorstellen dat je zulks nooit of te nimmer zou kunnen, maar blijkbaar wil je niet antwoorden op mijn vraag "Ook niet als je daardoor een geliefde zou redden? ", behalve dan met een wedervraag. Wil jij je niet eens mentaal verplaatsen in zo een situatie die hopelijk nooit zal plaatsvinden?

Hoe die geliefde over mijn aktie zou denken zou mij waarschijnlijk niet beïnvloeden, los daarvan wil ik mijn geliefde toch redden, klaar! Ook als die geliefde mij daarna zou afwijzen vanwege de moord die ik pleegde. Mijzelf ervoor werpen zou ik doen als er geen andere optie was en als iemand anders mijn geliefde ervoor zou werpen om vijf anderen te redden, dan zou ik vol begrip zijn maar als impulsieve reactie die persoon waarschijnlijk toch de nek om draaien
.

Ik zou het - denk ik - niet kunnen. Nog afgezien van het feit dat ik het ook misschien niet zou kunnen omdat de dikke man eerder mij van de brug gooit, (hij kan een lichtgewicht zoals ik waarschijnlijk gemakkelijk de baas) zou ik noch het lef hebben noch het hart. Het is niet vanwege de dikke man dat mijn geliefde op de rails loopt, Daar heeft ze waarschijnlijk zelf toe besloten. Ik weet dat er echtelieden zijn die ongeconditioneerde devotie verlangen, maar ik vindt alles wat heilig is een verdoemenis voor al het andere, en kan het moreel niet aanvaarden, MAar zelf voor de tram springen zou ik wellicht wel doen als ik maar iets zwaarder zou zijn.

Ik zie niet in hoe je ruimte kunt hebben voor begrip als je al vol woede bent . . .

[DiMensie]

Ik zie niet in hoe je ruimte kunt hebben voor begrip als je al vol woede bent . . .

Dat lukt me meestal doordat ik geleerd heb me ondanks mijn eigenste aurosal
toch te kunnen verplaatsen in de ander (voor zover dat überhaupt mogelijk is),
al was het maar om voorbereid te zijn op de ander zijn mogelijke reacties.

Het vol begrip zijn voor de ander is in dit geval niet zo moeilijk:
ik zou tenslotte hetzelfde gedaan hebben als ik die ander was
.

[Peter van Velzen]

Ik zie niet in hoe je ruimte kunt hebben voor begrip als je al vol woede bent . . .

Dat lukt me meestal doordat ik geleerd heb me ondanks mijn eigenste aurosal
toch te kunnen verplaatsen in de ander (voor zover dat überhaupt mogelijk is),
al was het maar om voorbereid te zijn op de ander zijn mogelijke reacties.

Het vol begrip zijn voor de ander is in dit geval niet zo moeilijk:
ik zou tenslotte hetzelfde gedaan hebben als ik die ander was
.

Dat is toch al meer dan anderen zich realiseren. Maar desalnietemin lijkt mij de moord op de dikke man wel degelijk immoraal. In elk geval relatief minder ethisch dan het omzetten van de wissel in de eerste variant. Dit is niet onbelangrijk, want absolute moraal bestaan waatrschijnlijk niet. Wij kunnen slechts relatief ehtisch handelen. Er zijn nogal dan het omzetten van de wissel. En bedenk dat Siger bijvoorbeeld, zelfs dat al immoreel acht.

1. Verantwoordelijkheid.
   De personen die zich op de rails bevonden, hadden kunnen verwachten dat er misschien een trammetje aan kon komen. Ze waren dus mede-verantwoordelijk voor het gevaar. De dikke man op de brug had zich - zover hij kon beoordelen in veiligheid gebracht. Hij was dus niet mede-verantwoordelijk voor wat er ging gebeuren. In het geval van de wissel is niet duidelijk of de zes mensen op de rails wisten hoe de wissel zou staan.
2. De categorische imperatief.
   Dit aspect is het best te begrijpen, door de tram uit het verhaal te verwijderen. Het is dan nog steeds immoreel de dikke man van de brug af te duwen. Ook als er geen trammetje aankomt, kan hij - door met zijn hoofd op de rails te vallen - om het leven komen. De daad is dus op zich al slecht. Dat is de reden waarom het deontologisch argument hier meer kracht heeft, dan in het geval van de wissel. Een wissel omzetten doet niemand kwaad zolang er geen tram aankomt.
3. De waarschijnlijkheid.
   Er zijn scenario's denkbaar waarin het gewicht van de dikke man de tram niet tot stilstand brengt. (bijvoorbeeld doordat hij - na met zijn hoofd op de rails gevallen te zijn, van die rails afrolt, waarna de tram ongehinderd kan passeren. de zekerheid die wordt gesuggeerd over de consequenties van de daad, is een schijnzekerheid. In de praktijk zullen wij dat nooit zeker kunnen weten. In het geval van de wissel, is het zeer onwaarschijnlijk dat de tram toch nog de vijf raakt.
4. Het valse dillemma
   Er zijn twee voor de hand liggende alternatieven, naast niets doen of de dikke man van de brug af duwen, welke in het gedachtenexpiriment worden genegeerd. Dat zijn
   1. De mogelijkheid om de man te vragen vrijwillig voor de tram te springen.
   2. De moglijkheid dat men zelf even dik - of dikker - is dan het beoogde slachtoffer. In dat geval moet overwogen worden zelf voor de tram te springen. Tenslotte is de kans dat men daarbij optimaal terecht komt en de tram er noet toch langs komt aanzienlijk groter. Deze alternatieven zijn niet zo evident aanwezig in het geval van de wissel.
5. De rechtszekerheid
   Als we rekening dienen te houden elk moment te kunnen worden vermoord omwege het redden van het leven van een ander, zullen wij onze medemensen met veel meer wanttrouwen tegemoet treden. Hun moraal zal ons mogelijkerwijs in het geheel niet behoeden voor vijandige daden. In een wereld waarin het is toegestaan mensen van een brug af te duwen, vanwege zaken waar zij niets mee te maken hebben. Is het waarschijnlijk verstandig om alleen een brug over te gaan nadat met zelf alle anderen er van af heeft geduwd. Als wij deze mogelijkeheid ethisch toestaan, zullen velen zich vam de ethiek afkeren. Dat een wissel zo staat dat de tram op ons afstormt, is iets wat we altijd kunnen verwachten, ongeacht de moraal van onze medemensen.