Aanval op de ouderen of op jongeren?

[Peter van Velzen]

Er lijken steeds meer zaken te wijzen in de richting die - met name - Cactus al langer voorzag,

Vandaag stuikelde ik over Oudere leraren vaker ontslagen

De pensieongerechtigde leeftijd wordt verhoogd
De leeftijd waarop men voorgoed zonder baan komt te ziiten wordt verlaagd
En dan wil met ook nog de aftrekbaarheid van pensioenpremies verminderen.

Alles met als gevolg dat de ouderen armer zullen worden.
Of beter gezegd, degenen die nu jonger zijn zullen het veel slechter hebben dan wij ouderen, als zij op hun beurt oud zijn,.

Uiteraard zullen de rijksten onder ons dit wel kunnen ontduiken.
Maar wie net iets meer wil hebben dat de AOW krijgt het steeds moeilijker
En dan schijnen we ook nog steeds ouder te worden
Dus het armoe lijden wordt ook nog verlengd.

Dat is dus een beroerd vooruitzicht voor allen die jonger zijn dan ik!
Gelukkig maar dat geld niet gelukkig maakt. . .

[Boskabouter]

Wie daarin een aanval op ouderen wil zien, zal die zien.

Wie daarin ziet dat scholen zodanig aan het professionaliseren zijn, dat ze, eindelijk, eindelijk, eindelijk, eens afscheid beginnen te nemen van mensen die al heel lang wanpresteren, zal dat er in zien.

Ik behoor niet tot de eerste groep.

[Peter van Velzen]

Wie daarin een aanval op ouderen wil zien, zal die zien.

Wie daarin ziet dat scholen zodanig aan het professionaliseren zijn, dat ze, eindelijk, eindelijk, eindelijk, eens afscheid beginnen te nemen van mensen die al heel lang wanpresteren, zal dat er in zien.

Ik behoor niet tot de eerste groep.

De discrepantie tusen het enerzijds verhogen van de pensioengerechtigde leefftijd en het anderzijds ongeschikt achten van oudere leraren, zie je dus niet?

[Boskabouter]

Evenmin als de discrepantie tussen het uitsterven van de dinosaurus en de smaak van koffie.

Ik ken het onderwijs te goed om dit bericht niet te kunnen duiden. Maar de dame van de vakbond die het op de radio mocht toelichten deed meer duiding dan haar lief was toen ze haar eigen verspreking corrigeeerde:

"We hebben het over leraren die al vele jaren goed functioneerden, eh, functioneerden, ..."

[Peter van Velzen]

Evenmin als de discrepantie tussen het uitsterven van de dinosaurus en de smaak van koffie.

Ik ken het onderwijs te goed om dit bericht niet te kunnen duiden. Maar de dame van de vakbond die het op de radio mocht toelichten deed meer duiding dan haar lief was toen ze haar eigen verspreking corrigeeerde:

"We hebben het over leraren die al vele jaren goed functioneerden, eh, functioneerden, ..."

Maar ze zijn niet langer geschikt en dat komt door hun leeftijd?
Goede reden om de AOW-leeftijd nog wat te verhogen, maar niet heus!

[itsuka]

Aan de ene kant begrijp ik wel dat niet of wel functioneren voor elke leeftijdscategorie bespreekbaar moet zijn en dat als dat geen gevolgen heeft een organisatie dat geen handen en voeten kan geven.

Maar ik voel wel kanttekeningen terwijl ik dat opschrijf, niet in het minst omdat ik zelf inmiddels eind veertig ben. Ik werk niet in het onderwijs overigens, maar wellicht illustreert mijn eigen ervaring dat ik me er van alles bij kan voorstellen. Wees gewaarschuwd, het onderstaande stuk is niet positief en enthousiast geschreven.

Allereerst valt mij op dat ik naarmate ik ouder ben, tegen meer problemen aanloop. Bijvoorbeeld omdat de organisatiecultuur op dit moment beweegt in de richting van 'iedereen moet positief en enthousiast reageren op alles wat wij als management verzinnen'. Het plaatsen van kritische kanttekeningen wordt steeds minder in dank afgenomen. Oh, de PR zegt iets anders, daar hebben ze het over mondige en participerende medewerkers, maar die medewerkers moeten wel helemaal vol enthousiast meegaan in wat er verzonnen wordt. De 'ja - en' cultuur. Als je daadwerkelijk kritiek wil geven en toch wil gaan voor een 'ja - maar' of 'nee, hoe haal je het in je hoofd' - zo netjes opbouwend mogelijk uiteraard - dan wordt je binnen no time als een dwarsligger en een stoorzender bestempeld en wordt dat geweten aan je leeftijd. Dat de kritiek wellicht hout snijdt wordt gauw onder de mat verstopt. Oh ja, en je scoort natuurlijk ineens heel slecht op de kritische waarde 'communicatie' in je functioneringsgesprek, waardoor de dossieropbouw voor ontslag snel kan beginnen.

Dit soort zaken hebben denk ik inderdaad een leeftijdscomponent. Allereerst dat je vanuit je inmiddels opgedane ervaring wil aangeven dat het nieuwe idee van je baas wellicht niet zo doordacht is als die zelf denkt, en dat je wel een paar beren op de weg ziet. Vervolgens, anders dan je 25 jarige collega's heb je een vast contract, en durft dus iets beter je mond open te doen. Verder neem je je verantwoordelijkheid en meent serieus dat jouw overwegingen die blijkbaar niet meegenomen zijn toch een plek moeten krijgen in de afweging. Vervolgens is het vijfendertigste malle idee dat langskomt wellicht de druppel die de emmer bij jou doet overlopen. Mensen schijnen minder veerkrachtig te zijn naarmate ze ouder zijn op het inslikken van negatieve reacties.

Mijn eigen worsteling om te overleven in zo'n organisatiecultuur valt niet mee. Verandering is niet het probleem waar ik mee zit. Aanpassingen zijn normaal in elke werksituatie. Maar ik kan niet tegen veranderingen die ik ondoordacht en slecht afgewogen vind. Ik ben van nature een kritisch en soms wat cynisch persoon, en ik ben erg slecht in het van links naar rechts achterna huppelen van de heersende modetrends in cultuur en denken. Mezelf oppeppen tot een soort enthousiaste 'ja - en' koelie valt niet mee. Ik merk hoeveel energie het me kost, hoe ongelukkig ik me er bij vlagen bij voel. Als een organisatie komt met het idee om alle vaste werkplekken op te heffen en te vervangen door 70% flexplekken, en daarbij de ongetoeste aanname doet dat de meeste werknemers dat willen ben ik het soort werknemer dat voorstelt om een echte peiling van de werkelijke mening van de werknemers te houden (en durf te voorspellen dat 80% er niet op zit te wachten). Maar ja, dat is geen 'ja - en' houding.

De tragiek is natuurlijk dat die zogenaamde dwarsliggers wel degelijk een toegevoegde waarde zouden kunnen hebben voor een organisatie en de ontwikkeling daarvan, maar dat ze als overbodig worden bestempeld in een 'jong en naief' cultuur. Het leven voor managers is immers zoveel simpeler als iedereen braaf knikt en doet wat ze zeggen! Dat hun plannen wellicht niet de opbrengst hebben die ze van te voren bedacht hadden is niet erg, want dan zijn ze weg, of hebben ze hun bonus binnen.

Het is begrijpelijk dat een aantal van die oudere mensen de handdoek in de ring zullen gooien en dermate ver heen zijn dat ze niet meer teruggecoacht kunnen worden naar een goed compromis tussen jeugdig enthousiasme en cynische ervaring. Maar elke manager die het merendeel van de oudere werknemers op deze manier kwijtraakt in plaats van een enkeling zou ontslagen moeten worden wegens grove wanprestatie.

Als ik mijn eigen ervaring dus extrapoleer naar het onderwijs, waar de ene na de andere wijziging over uitgestort wordt - en die zien er voor mij als leek echt niet allemaal doordacht uit - kan ik me voorstellen dat er oudere leraren zijn die net als ik daar hun draai niet in kunnen vinden en steeds meer klem komen te zitten in een organisatiecultuur waar gedrag van hen verwacht wordt dat simpelweg genant zou zijn voor een ervaren en mondige veertigplusser.