Beste cve (collega van erik)
Ten eerste wil ik opmerken dat jouw lezing van Mattheus de tussenkomst van Panthera overbodig maakt. Als Jozef Christus heeft verwekt, heeft Pantera Christus in ieder geval
niet verwekt.
Ten tweede: zelfs als de tekst later aangepast zou zijn, doet dit hetgeen wat ik schrijf niet teniet. De joodse polemiek kan nog steeds een reactie zijn op de evangelieen, en de argumenten daarvoor blijven gewoon staan.
Ten derde: je verwart twee bronnen met elkaar. De codex Sinaiticus (siglum Aleph) is een belangrijk manuscript. Dit ondersteunt, samen met de meeste handschriften, de lezing zoals wij die kennen. De syrisch-sinaitische codex (siglum sy-s)is een veel minder belangrijk geschrift. Hij staat ook geheel alleen in deze lezing.
Er is geen enkel bewijs dat de lezing "Jozef, aan wie de maagd Maria in ondertrouw was gegeven, verwekte Jezus die de Christus genoemd wordt" ooit in een Grieks handschrift heeft gestaan. De syro-sinaitische lezing kan goed verklaard worden als een poging vs. 16 op dezelfde lijn te krijgen als het *x verwekte y*-patroon ervoor.
Ten vierde is het 'verwekt door de heilige Geest dus niet door Jozef'-motief niet alleen in Mt. 1:16 te vinden, maar wordt er in Mt. 1:18-25 een heel verhaal omheen gebouwd. Dat zou je dan ook moeten afdoen als secundair. Maar ook de syrische sinaiticus heeft dit verhaal (hetgeen een beetje inconsistent is als ze wilde zeggen dat Jozef Jezus verwekte).
Helaas staat er in de hebreeuwse versie van jesaja geen maagd maar jonge vrouw. Dus de maagdelijkheid van maria is niet eens een vereiste!
Dat doet echter voor de vraag naar de authenticiteit van de Pantera-traditie niet terzake. Mattheus kan heel wel het motief van de maagdelijke geboorte hebben gekoppeld aan een profetie die oorspronkelijk iets anders wilde zeggen, waarna joodse polemisten hierover lelijke dingen gingen beweren.
Er is bijvoorbeeld geen enkel bewijs dat Jezus in Egypte verbleven heeft van zijn jeugd tot aan zijn optreden. Maar die beschuldiging kan goed verklaard worden als parodie op de vlucht naar Egypte zoals die bij Mattheus beschreven wordt. Dit is des te meer plausibel omdat in de polemiek die Celsus weergeeft, het verblijf in Egypte direct volgt op de maagdelijke geboorte. Dat volgt de beweging van Mattheus, waarin
de vlucht naar Egypte direct volgt op de geboorte.