Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2411
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door MaartenV » 03 jun 2013 12:26

Je kan de filosofische stelling opperen: het kan niet aangetoond worden dat zonder waarnemers er een wereld kan bestaan. Er is minimum 1 bewustzijnd wezen nodig om van een wereld te kunnen getuigen. Zijn alle waarnemende wezens dood, is er ook geen wereld meer. Dat kan een extreme opvatting zijn maar er zit iets zinnigs in. Je zou kunnen stellen dat bewustzijn en wereld aan elkaar hangen. Zonder wereld geen bewustzijn (zonder materie, zoals hersenen, geen bewustzijn). Maar zonder minstens 1 bewustzijnd wezen, bestaat er ook geen waarneembare, tastbare wereld. Beiden lijken niet zonder elkaar te kunnen. Je zou je kunnen afvragen; wat was er eerst, het bewustzijn dat een wereld waarnam met een verleden, heden en toekomst. Of een materiële wereld, Ik geloof dus dat je niet met stelligheid kan bewijzen dat er een wereld was voordat er bewustzijn is dat uberhaupt in staat is een wereld waar te nemen. Als alle mogelijke wezens dood zijn, is er dus geen wereld meer.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Jinny

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Jinny » 03 jun 2013 12:28

Als alle mogelijke wezens dood zijn, is er dus geen wereld meer.
Logisch foutje, er is geen waarnemer meer, de wereld bestaat nog steeds.........

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2411
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door MaartenV » 03 jun 2013 12:29

Black mathematician schreef:Als er niemand is om waar te nemen of de wereld bestaat, is er ook niemand die zich druk kan maken over of de wereld bestaat als er niemand is om hem waar te nemen. Derhalve heb ik mijn vraagtekens bij de zinnigheid van de stelling, als er niemand is, heeft de stelling zelf ook geen waarde.
Zeg je hier dat de stelling geen waarde heeft omdat we daar strict gezien geen antwoord op kunnen geven?
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
The Black Mathematician
Ervaren pen
Berichten: 921
Lid geworden op: 28 mei 2005 01:40

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door The Black Mathematician » 03 jun 2013 12:30

Eerder dat hetzelfde argument dat voor je stelling gebruikt wordt terugslaat op de stelling zelf.
Shut up Murdock, crazy fool!

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2411
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door MaartenV » 03 jun 2013 12:31

Bonjour schreef:Toon je nu aan dat er limieten zijn aan de filosofische denkwereld?
Bovendien zit je met gelijktijdigheid. Het bewustzijn nu meet een wereld en Big Bang van heel lang geleden.
Ja, ik denk dat er limieten zijn aan wat we met zekerheid kunnen weten.
Het kunnen terugkijken in de tijd met een telescoop is misschien een tegenbewijs voor de stelling, dat klopt.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2411
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door MaartenV » 03 jun 2013 12:35

Of laat ik het anders formuleren: als er nergens een waarnemend of bewustzijnd wezen bestaat, doet het bestaan van een wereld er helemaal niet toe. Het lijkt een voorwaarde te zijn voor een wereld: een bewustzijn dat die wereld waarneemt. Als alle bewuste waarnemers dood zijn, wie is er dan om van een wereld te getuigen?
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
Bonjour
Moderator
Berichten: 5372
Lid geworden op: 27 jun 2008 23:26

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Bonjour » 03 jun 2013 12:37

MaartenV schreef:Ja, ik denk dat er limieten zijn aan wat we met zekerheid kunnen weten.
Dat is niet helemaal hetzelfde als wat ik bedoel met "Toon je nu aan dat er limieten zijn aan de filosofische denkwereld?".
Wat ik bedoel is dat je wellicht heel mooi filosofisch aan kan tonen dat zwart wit is, maar dat je dan nog steeds strepen ziet op een zebrapad. Jij kan wellicht filosofisch aantonen dat de wereld niet bestaat, maar als je uit het raam springt, merk je hoe echt hij is.
Zelfs als schepping bewezen wordt, is Magrathea net zo waarschijnlijk als God.

Gebruikersavatar
Doppelgänger
Bevlogen
Berichten: 1734
Lid geworden op: 07 jun 2011 12:01

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Doppelgänger » 03 jun 2013 12:51

MaartenV schreef:Ja, ik denk dat er limieten zijn aan wat we met zekerheid kunnen weten.
Ja, en? Vrijwel niets is 100% zeker, maar dat zie ik niet als een probleem. Dat iets niet 100% zeker is, is echter iets anders dan dat iets volledig onjuist is.
MaartenV schreef:Of laat ik het anders formuleren: als er nergens een waarnemend of bewustzijnd wezen bestaat, doet het bestaan van een wereld er helemaal niet toe. Het lijkt een voorwaarde te zijn voor een wereld: een bewustzijn dat die wereld waarneemt. Als alle bewuste waarnemers dood zijn, wie is er dan om van een wereld te getuigen?
Het bestaan van een wereld doet er überhaupt niet toe, tenzij je er een willekeurige subjectieve kwalificatie aanhangt. Een wereld zonder waarnemers is nog steeds een wereld, het bestaan ervan is niet afhankelijk van waarnemers. Er zitten genoeg wormen in de grond die nooit door iemand zullen worden waargenomen, maar dat betekent uiteraard niet dat ze niet bestaan.
"For every subtle and complicated question, there is a perfectly simple and straightforward answer, which is wrong." - H.L. Mencken

Boskabouter
Ervaren pen
Berichten: 555
Lid geworden op: 09 mar 2013 16:59

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Boskabouter » 03 jun 2013 13:26

MaartenV schreef:Je kan de filosofische stelling opperen: het kan niet aangetoond worden dat zonder waarnemers er een wereld kan bestaan.
Je kan opperen wat je wil, maar je zal dan wel moeten beredeneren dat "waargenomen worden" een voorwaarde voor "bestaan" is. Gaat je niet lukken.
Er is minimum 1 bewustzijnd wezen nodig om van een wereld te kunnen getuigen.
Nee, 2.

Getuigen is communicatie. Voor communicatie zijn een zender en een ontvanger nodig.
Zijn alle waarnemende wezens dood, is er ook geen wereld meer. Dat kan een extreme opvatting zijn maar er zit iets zinnigs in.
niet echt, eerlijk gezegd.
Je zou kunnen stellen dat bewustzijn en wereld aan elkaar hangen. Zonder wereld geen bewustzijn (zonder materie, zoals hersenen, geen bewustzijn). Maar zonder minstens 1 bewustzijnd wezen, bestaat er ook geen waarneembare, tastbare wereld.
Toon maar aan dat waarneembaarheid waarneming vereist.
Beiden lijken niet zonder elkaar te kunnen. Je zou je kunnen afvragen; wat was er eerst, het bewustzijn dat een wereld waarnam met een verleden, heden en toekomst. Of een materiële wereld, Ik geloof dus dat je niet met stelligheid kan bewijzen dat er een wereld was voordat er bewustzijn is dat uberhaupt in staat is een wereld waar te nemen. Als alle mogelijke wezens dood zijn, is er dus geen wereld meer.
Dat kan je geloven. Maar de regel is:wie stelt bewijst. Jij stelt.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16545
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Peter van Velzen » 03 jun 2013 15:14

Maak je geen zorgen, je kunt gerust miljarden jaren op een waarnemer wachten die je dan alsnog ziet
Bijlagen
hubble-deep-space.jpg
Hubble deep space
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
pallieter
Bevlogen
Berichten: 3688
Lid geworden op: 12 mar 2009 10:54

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door pallieter » 03 jun 2013 18:50

Maarten, waarschijnlijk doel je op het feit dat je zonder meting de toestand (plaats, energie, impuls) van een elementair deeltje onbepaald is. En dus pas vanaf je meet de golffunctie "toeklapt" en het deeltje in een bepaalde toestand is. Nu wees gerust hoor, die meting hoeft niet door een bewust wezen te gebeuren, elke interactie is voldoende of die nu bewust of onbewust gebeurt.

Edit, een rots die tegen een andere rots aanleunt is bij deze dus ruim voldoende.
"Anti-intellectualisme has been a constant thread winding its way through our political and cultural life, nurtured by the false notion that democracy means that my ignorance is just as good as your knowledge" - Isaac Asimov

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16545
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Peter van Velzen » 04 jun 2013 06:16

pallieter schreef:
Edit, een rots die tegen een andere rots aanleunt is bij deze dus ruim voldoende.
Niet helemaal. "De wereld" of "de werkelijkheid" is een theorertisch constructie waarmee wij onze waarnemingen verklaren (en voorspellen). Zonder een bewust denkend wezen, bestaat dat idee niet en zullen nooit met zekerheid weten of die wereld inderdaad zo is als wij hem beschouwen.

Elk object kan worde naargenomen door een ander object, maar "de wereld" is een subject van onze gedachten en bestaat uitsluitend bij de gratie van die gedachten. Ik geef toe: ze is de meest fundamentele werkelijkheid die wij kennen, maar ze blijft een constructie. . .
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
doctorwho
Ontoombaar
Berichten: 10599
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door doctorwho » 04 jun 2013 10:14

MaartenV schreef: Als alle mogelijke wezens dood zijn, is er dus geen wereld meer.
Het enige wat je daaruit kan afleiden is dat er geen mensen meer zijn. De aarde bestaat 4.6 miljard jaar en homo sapiens zo'n 200.000 jaar. Ik vind het een sterk staaltje antropocentrisme om het bestaan van zaken die buiten ons eonen bestonden aan ons verschijnen te verbinden.
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Boskabouter
Ervaren pen
Berichten: 555
Lid geworden op: 09 mar 2013 16:59

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Boskabouter » 04 jun 2013 11:15

Peter van Velzen schreef:
Niet helemaal. "De wereld" of "de werkelijkheid" is een theorertisch constructie waarmee wij onze waarnemingen verklaren (en voorspellen). Zonder een bewust denkend wezen, bestaat dat idee niet en zullen nooit met zekerheid weten of die wereld inderdaad zo is als wij hem beschouwen.

Elk object kan worde naargenomen door een ander object, maar "de wereld" is een subject van onze gedachten en bestaat uitsluitend bij de gratie van die gedachten. Ik geef toe: ze is de meest fundamentele werkelijkheid die wij kennen, maar ze blijft een constructie. . .
Niet helemaal. De wereld is geen theoretisch construct maar een objectieve, waarneembare werkelijkheid. Dat wij vervolgens, als denkende wezens met zintuigen, in ons denken een construct vormen dat we "de wereld" noemen, en dat in essentie een (beperkt) model is van de echte wereld, wil niet zeggen dat als er geen bewuste waarnemer meer is met dat theoretisch construct in zijn hoofd, daarmee de werkelijkheid zelf ook ophoudt te bestaan.

Hoewel Plato het anders bedoelde, kan je zijn model van de grot hier aardig toepassen. Als het vuur in die grot uit gaat, zien de mensen de schaduwen niet meer. Maar het voorwerp dat de schaduwen wierp is er nog gewoon.

De denkfout die al vanaf de titel van dit topic gemaakt wordt is dat individuele gedachten, waarnemingen en theoretische constructies worden verward met één wereld. Zie de titel waarin sprake is van "de wereld".

Natuurlijk, als Boskabouter sterft, verdwijnt het theoretische model van de wereld van Boskabouter. Maar verdwijnt daarmee ook de wereld zoals Eucalypta die ziet? Natuurlijk niet. Nauwkeuriger zou dan ook zijn te zeggen dat het wereldbeeld een waarnemer nodig heeft. Zonder waarnemer is er, oh open deur, geen waarnemer om zich een wereldbeeld te vormen van de wereld. Maar nog steeds is daar gewoon de wereld.
Intellect is onzichtbaar voor hem die het zelf niet heeft.
(A. Schopenhauer)

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16545
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Er is minimum 1 waarnemer nodig opdat de wereld bestaat

Bericht door Peter van Velzen » 04 jun 2013 17:40

Boskabouter schreef: Elk object kan worde naargenomen door een ander object, maar "de wereld" is een subject van onze gedachten en bestaat uitsluitend bij de gratie van die gedachten. Ik geef toe: ze is de meest fundamentele werkelijkheid die wij kennen, maar ze blijft een constructie. . .
Niet helemaal. De wereld is geen theoretisch construct maar een objectieve, waarneembare werkelijkheid. Dat wij vervolgens, als denkende wezens met zintuigen, in ons denken een construct vormen dat we "de wereld" noemen, en dat in essentie een (beperkt) model is van de echte wereld, wil niet zeggen dat als er geen bewuste waarnemer meer is met dat theoretisch construct in zijn hoofd, daarmee de werkelijkheid zelf ook ophoudt te bestaan.[/quote]

De objectivering van ons wereldbeeld door onze waarnemingen over en weer te vergelijken en te controleren, neemt niet weg, dat zij met ons zou verdwijnen, mochten wij ooit de weg der dinosaurussen gaan. Dat het heelal gewoon doorgaat (met expanderen oa nemen wij aan) neemt niet dat ons beeld ervan wellicht voor altijd verdwenen is. (tenzij op een andere planeet een andere intelligente soort toevallig hetzelfde beeld had (of krijgt),
Ik wens u alle goeds

Plaats reactie