Joods monotheïsme

[HJVorser]

Dat is natuurlijk interessant, want nergens wordt in de profeten gezegd dat een of andere figuur die voor de latere messiasfiguur zou kunnen doorgaan duivelen uit zou werpen. De simpelste verklaring is: Jezus was inderdaad een exorcist. In die tijd liepen er wel meer genezers en duiveluitdrijvers rond (zie bijv. in Josefus' werk, en vgl. Apollonius van Tyana).

M.i. is de eenvoudigste verklaring dat Jezus' profetische optreden ook inhield dat hij optrad als genezer en exorcist. Dat is later aangedikt met dodenopwekkingen, stillen van de storm, lopen over water enzovoort. Dit soort overdrijvingen zijn inderdaad bekend van andere verhalen over bekende figuren, zoals over Pythagoras en Alexander de Grote.

[Henry II]

Zei Augustinus niet dat hij zonder die wonderen zeker nooit in Jezus zou hebben geloofd? Er zijn aanwijzingen dat de exorcismen aan Jezus toegeschreven van heidense origine zijn. Als voorbeeld las ik over de lamme die met touwen naar binnen werd gelaten op zijn bed. Buiten de bijbel zijn verhalen bekend die verklaren hoe dit verhaal waarschijnlijk in oorsprong was. Een 'bezetene' werd door een opening in het dak (rieten dak stukje open maken) het huis ingevoerd. Daarna werd de 'demon' door deze zelfde opening verdreven en het dak weer gesloten. De patiënt kon nu gewoon door de deur naar buiten. De reden lijkt ons nu erg vaag, maar men dacht in die tijd dat de 'demon' anders weer terug zou kunnen komen. Dus als de lamme door de voordeur was binnen gekomen, zou de demon ook weer terug kunnen komen via die deur. De opening in het dak was een betere optie, omdat de demon nu niet meer terug kon komen. Het dak was immers weer dichtgemaakt.

[Fish]

Interessante draad.
Ik vermoed dat de meeste zo niet alle deelnemers aan dit draadje "De bijbel als Mythe" hebben gelezen.
Mijn vraag is hoe kijken jullie naar de uitkomsten van de archeologie die in dit boek worden besproken.
Heeft het jullie ideeën over het OT veranderd?

[MoreTime]

Interessante draad.
Ik vermoed dat de meeste zo niet alle deelnemers aan dit draadje "De bijbel als Mythe" hebben gelezen.
Mijn vraag is hoe kijken jullie naar de uitkomsten van de archeologie die in dit boek worden besproken.
Heeft het jullie ideeën over het OT veranderd?

Mijn mening komt aardig overeen met die van Lendering, zie ook deze post:
http://freethinker.nl/forum/viewtopic.p ... 07#p369441" onclick="window.open(this.href);return false;

Daarbij aangetekend dat het boek van Finkelstein erg interessant is (de TV docu trouwens ook, staat op Youtube voor de liefhebber), maar dat dit wat mij betreft niet het laatste is wat hierover gezegd kan worden. Er is niets zo divers en tegenstrijdig als de archeologie in Israël. Ik herinner me hierover nog levendige discussies met Aton bijvoorbeeld.

[Grima]

Heeft het jullie ideeën over het OT veranderd?

Het was één van die vele lichtpuntjes die mij uit de duisternis van religie hebben geleid. Nu klinkt dii dramatisch, expres een beetje gekscherend van mijn kant, maar het is wel de waarheid. Er word nogal gegoocheld in Israël met de archeologie omdat de gelovigen nu eenmaal een sterke en dominante groepering zijn in het land. Degenen die denken dat Israël echt seculier is, is daar nog nooit geweest. Zelfs na de laatste verkiezingen zijn de religieuzen echt achter de schermen aan de macht en gezien de bevolkingsgroei onder hun zal dat alleen maar toenemen.

Boze, vooral Arabische, tongen beweren dat dit soort praktijken gedaan worden zodat wij arme Joden onze "claim" op het land kunnen houden(of zelfs dat we eigenlijk tunnels graven om de rotskoepel in te laten storten) maar dat is natuurlijk onzin. Er is gewoon historisch bewijs dat het Joodse volk daar al heel lang woont maar daarbij ook dat de bijbelse verhalen niet kloppen. Enkele simpele nederzettingen in plaats van grote steden.
natuurlijk is het absoluut niet goed te praten dat omwille van religie archeologen dingen verdraaien om de massa maar tevreden te houden.

[Rereformed]

Als ik het goed begrijp is God dus een metafoor. Een krachtterm om zoveel mogelijk indruk op mensen te maken.

Mwa, moet ik hier nog serieus op reageren?

Mwa, maar jij verwacht wel van ons dat wij jouw uitleg over het metaforisch woordgebruik serieus nemen?
We weten dat die teksten in de bronstijd geschreven zijn. Dat men in die tijden zwaar primitieve denkbeelden had over God ligt er nogal bovenop en kun je geïllustreerd zien in tientallen, zo niet honderden schriftplaatsen.
Het is juist dát gegeven dat latere gelovigen noodzaakte om die heilige teksten steeds maar op nieuwe ingenieuze manieren uit te leggen, zoals hierboven zo geweldig mooi is uitgelegd. Voor mij zijn al die latere uitleggingen bijzonder interessant, maar vanzelfsprekend allemaal vals, en af en toe zelfs hilarisch.
Daarom zeg ik: als je modern wil denken moet je het goed doen en ook het begrip God als een metafoor gaan zien. Dan kun je misschien nog iets zinnigs halen uit de bijbel.

Ik heb bijzonder genoten van de uitgebreide reakties van CN, Grima en Vorser. Geweldig interessant.
Overigens was het niet Rachab die haar kinderen beweent, maar Rachel.

[Fish]

[Er is niets zo divers en tegenstrijdig als de archeologie in Israël. Ik herinner me hierover nog levendige discussies met Aton bijvoorbeeld.

Aton had geen afwijkende mening over de archeologie daar. Zeventig jaar archeologisch en historisch onderzoek (waar anders is zo uitgebreid en intensief onderzocht) geeft toch wel een eenduidig beeld. De belangrijkste zaken in het OT, bijvoorbeeld de uittocht uit Egypte en het grote koninkrijk van David, zijn mythen.

[ChaimNimsky]

Hoi Rereformed,
Om te beginnen:

Ik heb bijzonder genoten van de uitgebreide reakties van CN,...

Dank. Dat is aangenaam te lezen.
Je schrijft:

Het is juist dát gegeven dat latere gelovigen noodzaakte om die heilige teksten steeds maar op nieuwe ingenieuze manieren uit te leggen, zoals hierboven zo geweldig mooi is uitgelegd. Voor mij zijn al die latere uitleggingen bijzonder interessant, maar vanzelfsprekend allemaal vals,...

Ik vermoed dat je deels gelijk hebt. Exegese is soms een reactie op ogenschijnlijke inconsistenties. Maar m.b.t. het citaat van Mattheus, lijkt het me niet mogelijk dat dit als de p'sjat, de simpele contextuele betekenis, zou moeten worden opgevat. Een poging om citaten uit hun verband te rukken en ze te presenteren als p'sjat aan mensen die de Tenach uit hun hoofd kennen, is m.i. een absurde onderneming. Daarentegen is juist het spel met ogenschijnlijke inconsistenties de kracht van midrasj.

Daarom zeg ik: als je modern wil denken moet je het goed doen en ook het begrip God als een metafoor gaan zien. Dan kun je misschien nog iets zinnigs halen uit de bijbel.

Interessante benadering. En misschien zit er meer in dan op het eerste gezicht lijkt, aangezien woorden als Elohiem, Eloah, El en de mogelijke verbinding van het tetragrammaton met het werkwoord "zijn", ruimte laten voor een metaforische benadering van God.

[Rereformed]

Daarom zeg ik: als je modern wil denken moet je het goed doen en ook het begrip God als een metafoor gaan zien. Dan kun je misschien nog iets zinnigs halen uit de bijbel.

Interessante benadering. En misschien zit er meer in dan op het eerste gezicht lijkt, aangezien woorden als Elohiem, Eloah, El en de mogelijke verbinding van het tetragrammaton met het werkwoord "zijn", ruimte laten voor een metaforische benadering van God.

Misschien vind je dit interessant (moet je wel op je gemak bij gaan zitten ): http://www.youtube.com/watch?v=9ADIkdu3mU8" onclick="window.open(this.href);return false; For the short version: vanaf 25'50''

[ChaimNimsky]

Misschien vind je dit interessant (moet je wel op je gemak bij gaan zitten ): http://www.youtube.com/watch?v=9ADIkdu3mU8" onclick="window.open(this.href);return false; For the short version: vanaf 25'50''

Bedankt voor je url. Erg interessant! Al twijfel ik bij een uitspraak als “we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part”.

Ik ben ook benieuwd naar jouw mening hieromtrent. Is er een beter functionerend alternatief voor het geloof in een God voor bepaalde mensen in situaties waarin hoop niet realistisch meer is? Mijn vader is tot het eind van een uitzichtloos lijden atheiïst gebleven; hij zou het op dit punt waarschijnlijk met Cupitt eens zijn geweest. Maar ik denk bijv. ook aan een ter dood veroordeelde die waanzinnig wordt van de confrontatie met zijn onvermijdelijk lot, of een soldaat aan het front die emotioneel geen uitweg ziet, een moeder die haar geliefde kind verliest en dit niet kan verdragen, iemand die gemarteld wordt zonder zicht op een uitweg, etc. De functie van geloof in het bestaan van een God, een hemel, etc. kan wellicht een belangrijke rol spelen, los van de vraag omtrent het daadwerkelijk bestaan van een God.
M.a.w., hoe universeel toepasbaar is Cupitt’s uitspraak “we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part”?

(Voor degenen die een idée willen krijgen van de inhoud van de video alvorens een uur te luisteren, heb ik hieronder een kleine samenvatting neergetypt):

Don Cupitt:

“No group has a hotline to truth; there’s no privilege access to truth. … Once you move over to a critical view, you can no longer belong to one of the traditional scriptural religions which has a fixed framework of thought …Religion doesn’t require an anthropomorphic Being…. I want understanding in the scheme of life: what can I know, hope for, or is human life just hopelessly tragic till death?… Like Pascal: 1) no anthropomorphic Being controlling the external world, 2) we have to start from ourselves… Perhaps we’ve to find God within ourselves in our creative activity… Shift from a world ruled by divine Law to a world coming out of the human heart, is a foreshadowing of Jesus: breaking external Law and directing importance to the heart… I still see Jesus as a sort of pioneer of modernity – he successfully radicalized the message of the prophets: the heart as the criterion of the new Law… the concept of Life as if it were God: “faith in life”, “love of life”, “learning lessons of life”, etc. [So,] nowadays in our rather post religious epoch, people tend to see the stream of life itself taking the place of God. It’s in life that we live and move and have our being. “life is God; and to love life is to love God. Everything moves and changes together and that movement is God”, as Hegel calls it “Geist”. This thought takes the place of the old objectifying kind of theology… Nowadays I urge people to be nihilists: to give up all ideas of a supernatural world, god, life after death, etc., and look for the love of life here and now (see similarities with eastern religion). I don’t want heaven anymore – I sooner have earth; I don’t want timeless celestial sexless love – I’d rather have human love… We have to live in our own epoch… I want people to see that modern civil society is a lot more “Christian” than the Church… The decline of ecclesiastical Christianity is not the decline of religion altogether. We’ve gained more than we’ve lost… Religion is not over: it’s possible to find a way to say “yes” to life… Philosophy of life and religion of life is in fact what is already emerging in ordinary language… Don’t suppose that I am trying to enforce my ideas about you; I’m [simply] showing you what you already think and what already shows up in your own language…”

[Early years of his life:
- “Disgusted by the amount of irrationality and wish fulfilment in religion
- God as Lawgiver rather than personal providence
- I like the Second Isaiah: it’s the most exalted stuff about god -- god is beyond language
- The negative way, mysticism – the way into darkness: learning to be at ease with the void and with death
- I want a dry religion: to look the truth (reality) in the face
- Eckhart, Kierkegaard,…”]

[Peter van Velzen]

Chaim, ik dacht toen ik jouw worden las:

"Hij die de dood verwacht, verwacht een verlossing uit alle ellende"

Gelukkig wil ik nog lang niet dood.
Peter

[ChaimNimsky]

Chaim, ik dacht toen ik jouw worden las:

"Hij die de dood verwacht, verwacht een verlossing uit alle ellende"

Gelukkig wil ik nog lang niet dood.
Peter

Misschien is m’n punt wat onduidelijk. Don Cupitt zegt: "“we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part".

Wat ik bedoel, is te vragen of het uitgangspunt van Cupitt psychologisch de meest economische benadering is. Los van het issue omtrent God's daadwerkelijke bestaan: hoe universeel toepasbaar is Cupitt's uitgangspunt op bijv. uitzichtloosheid? Is zo'n fenomeen universeel te benaderen vanuit een wereldvisie die zegt: “we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part” (Cupitt).

Zijn er geen legio voorbeelden te noemen waarbij de psyche bij uitzichtloosheid teruggrijpt op hoopgevende alternatieven om ondragelijkheid te voorkomen? Het gaat me hierbij om de emotioneel meest economische benadering.

[Peter van Velzen]

Chaim, ik dacht toen ik jouw worden las:

"Hij die de dood verwacht, verwacht een verlossing uit alle ellende"

Gelukkig wil ik nog lang niet dood.
Peter

Misschien is m’n punt wat onduidelijk. Don Cupitt zegt: "“we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part".

Wat ik bedoel, is te vragen of het uitgangspunt van Cupitt psychologisch de meest economische benadering is. Los van het issue omtrent God's daadwerkelijke bestaan: hoe universeel toepasbaar is Cupitt's uitgangspunt op bijv. uitzichtloosheid? Is zo'n fenomeen universeel te benaderen vanuit een wereldvisie die zegt: “we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part” (Cupitt).

Zijn er geen legio voorbeelden te noemen waarbij de psyche bij uitzichtloosheid teruggrijpt op hoopgevende alternatieven om ondragelijkheid te voorkomen? Het gaat me hierbij om de emotioneel meest economische benadering.

Helaas kom ik aan die vraag helemaal niet toe, want ik zie niet eens in wat nu precies uitzichtloos is en wat niet. Ik zie niet in hoe een wereld met God meer of minder uitzichtloos kan zijn dan een zonder. Het hangt er helemaal van af hoe je kijkt, of je al dan niet een uitzicht hebt. Wat je hoopgevend vindt, of juist ondragelijk. Uiteraard is mijn leven nogal dragelijk, en ik kan me niet echt voorstellen wat ondragelijkheid is. Dus misschien ben ik helemaal niet de geschikte persoon om over dit soort dingen na te denken. Maar datgene dat mij het meest als ondragelijk over komt is een eeuwigheid. . . .

[Rereformed]

Bedankt voor je url. Erg interessant! Al twijfel ik bij een uitspraak als “we can be content with a worldview that is the product of our ordinary everyday human conversation with each other; conversation in which we all take part”.

Ik ben ook benieuwd naar jouw mening hieromtrent. Is er een beter functionerend alternatief voor het geloof in een God voor bepaalde mensen in situaties waarin hoop niet realistisch meer is?

Je reaktie gaf je al twee dagen geleden, maar ik zie hem nu pas. Wat een verrassing! Je hebt er zelfs grondig naar geluisterd! Eerlijk gezegd had ik dat niet verwacht, en ik zou je gelijk geven als je het niet gedaan had, aangezien de geluidskwaliteit van de video bar slecht is. Maar Don Cupitt is mijn favoriete theoloog en ik vond niets beters om hem onder de aandacht te brengen.

Wat je vraag betreft, wanneer je bekend bent met Nietzsche dan zul je opmerken dat die rondspookt op vele plaatsen in de tekst van Cupitt die je uittypte. Hij vermijdt zijn naam, maar heeft duidelijk zijn inspiratie daar vandaan gehaald, sterker nog, vrijwel alles wat hij zegt is Nietzsche in een eigentijds jasje.
Het is Nietzsche die de ontmythologisering van alle religieus geloof al 100 jaar voor de mensheid die na hem kwam al tot op de bodem doordacht en de liefde voor het leven propageerde als maat voor alle geestelijke gezondheid en als antwoord op de dood van God als metafysisch object. Ook de gedachte dat de mens zelf de functie van God en het scheppen op zich neemt, komt van hem. Ik zou zeggen uiteraard is medemenselijkheid, zelfs de steun van maar één mens die je bijstaat, en in het groot de kracht van de mensheid, een beter en krachtiger alternatief dan welke verbeelding van een metafysische God dan ook.

Nietzsche beschouwde de mens als het moedigste dier, en ik denk dat hij gelijk heeft. Uiteraard bezwijkt een mens soms aan uitzichtloosheid, maar vaker weet hij zich op allerlei ingenieuze manieren het hoofd boven water te houden. Dat is de grond van al het leven.

Vandaar ook dat Cupitt het woordje God eenvoudig kan vervangen door life. (zie: http://www.youtube.com/watch?v=VtulDK-G6SE" onclick="window.open(this.href);return false; ).
Hij komt dus uit op een volkomen seculiere religie. Hij verwoordt iets wat ik zelf bijzonder sterk voel en naar leef en Volwassen Geloof noem.

"Life is now as God to us" en "to love life is to love God". De relatie die wij hebben met het leven is exact gelijk aan de relatie die men in vroeger tijden met God dacht te hebben. Vertrouwen op God (geloven in God) is eenvoudig het equivalent van vertrouwen op het leven (geloven in het leven). De vroegere redding van de ziel is hetzelfde als verantwoordelijkheid nemen voor je eigen individuele leven en uitgroeien tot je hoogste potentie en grootste authenticiteit. Naastenliefde en liefde voor God werd door het christendom al gelijkgesteld. In moderne tijden worden echter alle barrières geslecht die een obstakel zijn voor de praktische vormgeving van naastenliefde. Een enorme winst in vergelijking tot de dogmatische boekgeloven.


Wellicht is We can be content iets teveel gezegd, want de kracht van de mens schuilt juist in het niet en nooit geheel content te zijn. Wat betreft zijn Religion of Ordinary Life kun je hier een samenvatting lezen:
http://www.doncupitt.com/philosophylife ... -life.html" onclick="window.open(this.href);return false;

Bijna al zijn stellingen behoren tot mijn favorieten, maar hier een paar parels:

17 Life is bittersweet, and bittersweetness is greatly to be preferred to pure sweetness.

18 We should never complain, nor even feel any need to complain.

19 True religion is 'solar' living (=to be like the sun)

20 Solarity is creative by dying. Dying therefore no longer has any terrors for me, because I have made a way of life out of it.

[ChaimNimsky]

Rereformed,

Je reaktie gaf je al twee dagen geleden, maar ik zie hem nu pas. Wat een verrassing! Je hebt er zelfs grondig naar geluisterd! Eerlijk gezegd had ik dat niet verwacht, en ik zou je gelijk geven als je het niet gedaan had, aangezien de geluidskwaliteit van de video bar slecht is. Maar Don Cupitt is mijn favoriete theoloog en ik vond niets beters om hem onder de aandacht te brengen.

Heb er erg van genoten. Vooral de link die hij legt met de evolutie van de taal is m.i. een krachtig argument.

Wat je vraag betreft, wanneer je bekend bent met Nietzsche dan zul je opmerken dat die rondspookt op vele plaatsen in de tekst van Cupitt die je uittypte. Hij vermijdt zijn naam, maar heeft duidelijk zijn inspiratie daar vandaan gehaald, sterker nog, vrijwel alles wat hij zegt is Nietzsche in een eigentijds jasje.

Heb ik gemerkt (en hij gebruikte zelfs de term "nihilisme"). Naar aanleiding van je video zou ik hem in culinair jargon kunnen beschrijven als 'Nietzsche met een vleugje Hegel'.

Ik zou zeggen uiteraard is medemenselijkheid, zelfs de steun van maar één mens die je bijstaat, en in het groot de kracht van de mensheid, een beter en krachtiger alternatief dan welke verbeelding van een metafysische God dan ook. Nietzsche beschouwde de mens als het moedigste dier, en ik denk dat hij gelijk heeft.

Uitzichtloosheid kan realistisch zijn. Soms is hoop daadwerkelijk irreëel. (Een flink deel van de mensheid lijdt bijv. honger, dorst; mensen verliezen onnodig hun meest dierbare geliefden zonder dat deze de kans krijgen zich ooit te ontplooien. Etc. Of onschuldig ter dood veroordeelden, verguist door de rest. Hoe onacceptabel is zo'n definitief einde!).
Een beroep op medemenselijkheid voldoet soms niet eens (en reikt evenmin verder dan de grenzen van dit leven). Hoe kan de psyche bij reëele uitzichtloosheid teruggrijpen op hoopgevende alternatieven om ondragelijkheid te voorkomen? Geloof in een uiteindelijk rechtvaardige voortzetting is m.i. emotioneel soms de meest economische benadering.
Waar ik recentelijk geïnteresseerd in ben geraakt, is de inherente capaciteit van de psyche om via de toepassing van afweermechanismen en copingmechanismen een situatie draaglijker te maken. Copingmechanismen bepalen bijv. in hoge mate hoe iemand moeilijkheden ervaart. Mensen met een actieve copingstrategie hebben zodoende veelal een hogere pijngrens. Een vrij bekend en inmiddels geaccepteerd bewijs hiervoor is het toedienen van morfine: mensen met een actieve copingstijl hebben gemiddeld minder morfine nodig en ervaren doorgaans minder stress, etc. Dat is wat ik bedoel met "emotioneel de meest economische benadering".

Uiteraard bezwijkt een mens soms aan uitzichtloosheid, maar vaker weet hij zich op allerlei ingenieuze manieren het hoofd boven water te houden. Dat is de grond van al het leven.

Bijv. theïsme? (even los gezien van de oneindige discussie omtrent het al-dan-niet bestaan van een God).

Vandaar ook dat Cupitt het woordje God eenvoudig kan vervangen door life. (zie: http://www.youtube.com/watch?v=VtulDK-G6SE" onclick="window.open(this.href);return false; ).

Heb ik gemerkt (dank voor de url). Ook in voorgaande video maakte hij die link. ("the concept of Life as if it were God: “faith in life”, “love of life”, “learning lessons of life”, etc. [So,] nowadays in our rather post religious epoch, people tend to see the stream of life itself taking the place of God. It’s in life that we live and move and have our being. “life is God; and to love life is to love God", etc).

Naastenliefde en liefde voor God werd door het christendom al gelijkgesteld.

Wist ik niet. Bedoel je dat het bergip 'naastenliefde' en en het bergip 'liefde voor God' door het Christendom als synoniem werden beschouwd, of bedoel je dat de relevantie van het ene gebod (ἐντολή) gelijk werd gesteld aan het andere (zoals in bijv. Matteüs 22:36-40)?
De Torah (Leviticus 19:18) zegt overigens al "gij zult uw naaste beminnen als uzelf; Ik ben de Eeuwige". In het Hebreeuws wordt de tegenwoordige tijd van het werkwoord "zijn" (vrijwel) nooit gebruikt en staan er evenmin komma's (er staat: אהבת לרעך כמוך אני יהוה - "... heb je naaste lief als jou, Ik, JHWH") en daarom kan deze zin ook midrasjisch vertaald worden als "... heb je naaste lief als jezelf, [zoals] Mij, [zoals] JHWH". Bij een midrasjische lezing wordt de naastenliefde in de Torah al op één hoop gegooid met de liefde voor God. Misschien dat Hillel reeds voor het ontstaan van het Christendom de intermenselijke relatie centraal stelde door te zeggen: “Wat jij niet wilt dat met jou gebeurt, doe dat ook een ander niet aan. Dit is de essentie van de hele Torah – de rest is toelichting”. Veel anderen kwamen tot een vergelijkbare conclusie, maar de uitspraak van Hillel dat hiermee de essentie van de hele Torah (dus impliciet alle data betreffende God) werd vertegenwoordigd, was m.i. een vrij revolutionaire en moedige stap.

Bijna al zijn stellingen behoren tot mijn favorieten, maar hier een paar parels:
17 Life is bittersweet, and bittersweetness is greatly to be preferred to pure sweetness.
18 We should never complain, nor even feel any need to complain.
19 True religion is 'solar' living (=to be like the sun)
20 Solarity is creative by dying. Dying therefore no longer has any terrors for me, because I have made a way of life out of it.

Ook in de twee videos hoorde ik een aantal zeer interessante uitspraken. Ik heb vooral genoten van Cupitt's concessieloze integriteit. Dat maakt hem niet alleen als theoloog, maar ook als persoon erg interessant.