Henry II schreef:En zou datzelfde ook gebeurd kunnen zijn met de 'voeten'? Omdat we uit een recente vondst weten dat de spijkers er bij de hiel in werden gedreven en níet in de voeten?
Ja. De enkel/hiel (עקב/קרסול) maakt deel uit van de voeten (רגליים).
Toch jammer dat er maar 4 Aramese woorden bewaard zijn gebleven (Eli, eli, lama sabachtani) van alles wat hij gezegd zou hebben.
Maar 4 ? Hoe denk je over Aramese woorden als “abba” (vader), of “tabita koem” (letterlijk: “sta op, jonge gazelle”; ”jongeling”) tegen de dochter van Ja’ir, of "raka" (“domkop”), “mammon”, wat komt van het Aramese ממון of ממונא; Rabboenie (Ραββουνει) wat van het Aramese רבוני afkomstig is, de Jota & tittel (Ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία) zijn de kleinste leestekens uit het Hebreeuwse/Aramese alfabet. Meer dan 4.
Verder komt eveneens maranatha (Μαραναθα) van מרנא תא, akeldama (Ακελδαμαχ) van חקל דמא, Betzata (βηθζαθα) van בית חסדא, Gabbatha (Γαββαθα) van גבהתא, Golgotha (Γολγοθα) van גולגלתא, Gethsemane (Γεθσημανει) van גת שמני, Θωμας als verwijzing naar Thomas of als verwijzing naar een tweeling van תאומא, Kefas (Κηφας) van het Aramese כיפא (“steen”, “rots”, net zoals de Griekse tegenhanger “Petros”); Hosanna (Ὡσαννά) van הושיעה נא, korban (Κορβαν) van קרבן met de Aramese variant קרבנא, etc.,...
Eli, eli, lama sabachtani
En wat betekent “sabachtanie”? “Verlaten”?
Sabachtanie heeft in het Aramees geen enkele betekenis.
De Bijbel gebruikt een Griekse transliteratie (Ηλει Ηλει λεμα σαβαχθανει) van een Aramese uitspraak die is gebaseerd op het Hebreeuws van de openingsregel van Psalm 22. Deze psalm begint met de woorden: “
eli, eli lamah azavtanie (עזבתני)”, wat betekent “mijn God, mijn God, waarom heb je me achtergelaten/losgelaten/verlaten”. Probleem is, dat Jezus niet het Hebreeuwse “azavtanie” gebruikte, maar “sabachtanie”. “Sabachtanie” is niet het Aramees voor “
verlaten”. Het Aramees voor “verlaten” komt van de wortel שֵׁיזֵב. En het Aramees voor “...
mij verlaten” is ’
sjevaktanie’. Dat zou eigenlijk de Nederlandse tekst moeten zijn: “
eli [eloi],eli [eloi], lamah sjevaktanie” De reden dat de Griekse tekst er zo’n zooitje van maakt, heeft alles te maken met de beperkingen van transliteratie tussen verschillende talen.
Het Grieks heeft geen ‘sh’-klank. Vandaar dat de Hebreeuwse/Aramese ש (
sh– of
s-klank) naar het Grieks wordt geranslitereerd met de σ (
s-klank); de χ (‘
ch’-klank) is het alternatief voor de ק (‘
k’-klank), aangezien de Griekse K ('
k'-klank) al voor de כ (een tweede Hebreeuwse letter met een '
k'-klank) was gereserveerd; en de Hebreeuwse ב (‘v’- of ‘b’-klank) wordt vervangen door de Griekse β: sabachtanie.
Nederlandse Bijbels houden de incorrecte uitspraak aan, omdat ze zich op de Koine-Griekse tekst baseren i.p.v. het oorspronkelijke Aramese woord (sjevaktanie).
En dat dan juist deze woorden een heel andere invalshoek bieden dan het overbekende "Vader, in uw handen bevel ik mijn geest"
In het ene evangelie zegt Jezus “Mijn God, Mijn God, waarom heb Je Me verlaten”, in een ander evangelie zegt Jezus “Vader, in Jouw handen bevel Ik mijn geest” en in weer een ander evangelie zegt Jezus “Het is volbracht”.
Psalm 22 begint met de woorden “eli, eli, lamah sabachtanie [azavtanie]” en eindigt met “asah” (“hij heeft het gedaan”/”hij heeft het volbracht”).
De Joodse traditie is gewend hoofdstukken aan te duiden met het eerste woord, regel, of een belangrijke regel/woord uit dat hoofdstuk (bijvoorbeeld “Beresjiet”, “sjemot”, etc).
Vandaar dat de oudste evangeliën (Markus & Mattheus) de eerste regel gebruiken (“eli, eli, lamah sabachtanie [azavtanie]”) terwijl Johannes de laatste positievere regel gebruikt (“hij heeft het gedaan”/”hij heeft het volbracht”). Ik denk persoonlijk dat Jezus Psalm 22 citeerde tijdens zijn lijden. Het citeren van Psalmen is vrij gebruikelijk tijdens moeilijke periodes; iets dat veel gebeurt. Het feit dat dit niet noodzakelijkerwijs Jezus allerlaatste woorden zijn, blijkt uit de zin “Nogmaals riep/schreeuwde Jezus het uit, toen gaf hij de geest” (Mattheus 27:50).
Lukas geeft wellicht Jezus’ allerlaatste woorden weer: “Vader, in uw handen beveel ik mijn geest”.
Een mens zonder religie is als een vogel zonder fiets.
, zoveel van dit soort navelstaarderij hebben nagelaten. Archeologisch, historisch, antropologisch, sociologisch, best reuze boeiend allemaal.
