In het prestigieuze magazine
Foreign Policy schreef de bekende Egyptische journaliste Mona Eltahawy een striemend artikel over de situatie van de vrouw in de Arabische wereld:
"Why do they hate us? The real war on women is in the Middle East."
Hier een samenvatting van het artikel, gevolgd door een overweging bij de negatieve reacties van progressieve feministes in Egypte.
Het artikel verwijt de Arabische samenlevingen een diepgewortelde haat voor vrouwen:
"noem me een Arabisch land en ik geef je een litanie van misbruiken aangewakkerd door een giftig mengsel van cultuur en religie."
In Egypte, schrijft Eltahawy, worden de genitaliën van meer dan 90% van de vrouwen verminkt. Maagdelijkheidstesten zijn schering en inslag, en de strafwet staat mannen toe hun vrouwen te slaan mits hij handelt met "goede intenties". Ook na de revoluties is alles in orde als vrouwen zich maar bedekken, thuisblijven, niet autorijden, reizen of huwen en zelfs scheiden zonder toelating van een man.
Geen enkel Arabisch land, vervolgt het artikel, haalt de top 100 van het
Global Gender Gap Report van het
World Economic Forum. Arm of rijk, we haten onze vrouwen allemaal. Het laagst staat Jemen, waar 55% van de vrouwen analfabeet zijn en 79% niet buitenshuis werken. Ondanks berichten over twaalfjarigen die sterven bij een bevalling zijn de demonstraties voor kindhuwelijken aangevoerd door de clerus groter dan de demonstraties van de tegenstanders. Maar Jemenitische vrouwen mogen dan weer autorijden, wat niet het geval is in Saoudi-Arabië, waar kindhuwelijken eveneens plaatsvinden, waar vrouwen in hogere studies het aantal mannen ver overtreffen, terwijl ze op de werkvloer (als overal elders) de leiding aan lager geschoolde mannen dienen te laten, en nog steeds geen stemrecht hebben. En inmiddels verklaart de clerus op de Saoudi-Arabische tv dat wanneer een jongetje op je kleren plast, je mag verder bidden, maar als een meisje dat doet, je je eerst moet verschonen. Ook in Saoudi-Arabië stierven in 2002 15 meisjes in een schoolbrand in Mekka, omdat de "moraliteitspolitie" hen niet toestond hun brandende school te verlaten, en de brandweer blokkeerde omdat de meisjes niet gesluierd waren.
Toen in Koeweit, vervolgt Eltahawy, eindelijk vier vrouwen (voor korte tijd) het parlement bereikten eisten de islamisten dat ze zich zouden verbergen in hijabs. Maar de islamistische haat voor vrouwen brandt schitterend in de hele regio - nu meer dan ooit. In Tunesië, lang een voorbeeld van tolerantie, worden nu vrouwelijke professoren en studenten geïntimideerd om zich te sluieren. In Libië pleitte het hoofd van de interim regering Mustafa Abdel Jalil voor het toelaten van polygamie. Reeds onder Khadaffi werden verkrachte vrouwen opgesloten in speciale gevangenissen tot hun families hen terugnamen of een man ze wou.
In Egypte werden protesters af het Tahrirplein gesleept en naast de gewone geweldplegingen worden vrouwen ook nog eens aan "maagdelijkheidstesten" onderworpen door een dokter die aangeklaagd werd maar vrijgesproken. Wat kunnen vrouwen verwachten van het Egyptische parlement, gedomineerd door mannen uit de zevende eeuw, vraagt Eltahawy zich af? Toen de salafi's vrouwen op hun lijsten plaatsten, werden hun foto's vervangen door een bloem. Vrouwen moeten onzichtbaar zijn. En dat in het midden van een revolutie, waarin vrouwen werden verkracht, beschoten, geslagen. De vrouwen die de leiding hebben over het vrouwencomitee van het Moslim Brotherhood verklaarden onlangs dat het "waardiger" is voor een vrouw, het protesteren aan haar man te laten. Eltahaway zelf werd betast door een medeburger op het Tahrirplein en vervolgens, even verder, aangerand door politiemannen.
Zij besluit: We moeten weerstand bieden aan het cultuurrelativisme. De Arabische opstand werd in gang gezet door de Tunesische straatverkoper Bouazizi die zichzelf in brand stak, maar ze zal voltooid worden door Arabische vrouwen. Onze Bouazizi is de 16-jarige Marokkaanse die zich vergiftigde toen ze per wet gedwongen werd met haar verkrachter te huwen. Onze Bouazizi is Samira Ibrahim, de eerste die een proces begon tegen maagdelijkheidstesten (bedoeld om vrouwelijke protesters af te schrikken) of Manal Al-Sharif die negen dagen in de Saoudische gevangenis zat om met een auto te rijden.
Tot zover het artikel in
Foreign Policy. Het verbazende voor een Westers lezer als ik is nu, dat Mona Elthaway - wiens beide armen gebroken werden op het Tharirplein - bijvoorbeeld
in deze en
en deze blog kritiek krijgt van andere feministes in het veld. De belangrijkste kritiek is dat Elthahawy Arabische vrouwen voor een Westers publiek neerzet als hulpeloos en meelijwekkend, een beetje zoals in het vermaledijde "orientalisme", een Westerse amusementsvorm die voortvloeide uit kolonialisme en racisme.
Terwijl Eltahawy met de hele Arabische cultuur de vloer aanveegt, zijn deze feministen zich er maar al te zeer van bewust dat veranderingen in de Arabische landen slechts mogelijk zijn met de hulp van hun onderdrukkers. Anderzijds kunnen ze moeilijk verbergen dat ze hun traditionele cultuur niet zomaar overboord willen gooien. Schaamte is altijd de ergste vijand geweest van mishandelde vrouwen. Daar hoef je geen Arabische voor te kennen. En nog een andere motivering is gewoon
Jaloezie:
Je kreeg wel bijval van Nederlandse parlementariërs (!) en aanbiedingen van de BBC om in panels te zitten, maar wij, de rest, die zich nog bekommeren om academische integriteit en eerlijk debat, kunnen hier blijven - misschien met minder publiciteit dan jij, maar wel druk bezig de schade te beperken aangericht door jouw twijfelachtige artikel. Je woorden krijgen weerklank, maar ik vertrouw erop dat de liefde en compassie tussen ons vrouwen het van jouw zal winnen.
Het is de hoogste tijd culturele identiteiten overboord te gooien. Eerst en vooral in het Westen met zijn onzinnig en vernederend exceptionalisme. De enige Westerse indentiteit die verdedigbaar is, is die van de gelukkige voddenraper: onze hele moderniteit is geen verwezenlijking van één ras of werelddeel, maar een
samenraapsel van de hele menselijke ontwikkeling, tot versnelling gekomen op een toevallige plaats:
Goldstone schreef:De moderne wereld bekwam haar religies, haar cijfers en rekenkunde, een groot deel van de fundamentele principes van mathematica en scheikunde, en veel gebruiksgoederen als katoenen kledij, porselein, papier en boekdrukken, uit Azië en Afrika.
Goldstone schreef:De ontdekkingsreizen van Columbus en anderen - hoewel ook gedreven door nieuwsgierigheid en bekeringsdrang - waren bedoeld om Europa toegang te verschaffen tot de rijkdommen van Indië en China.
Moderniteit is niet hetzelfde als Westerse cultuur, en progressieven in de derde wereld moeten begrijpen dat elke cultuur ondergeschikt zal worden aan individuele mensenrechten, zo zeker als i-phones.